VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Voal ju fton që ta lexoni këtë histori për të dalë nga lëkura e lepurit ku jemi futur:Të frymëzohesh nga Ruby Bridges! Nga Arben Kallamata

By | September 9, 2018

Komentet

Çështja e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës dhe kërkesat për bashkim me Kosovën, në raport me bisedimet Kosovë-Serbi – Nga Xhemaledin SALIHU, profesor

Hyrje

Lugina e Preshevës, Kosova Lindore, banohet me shumicë shqiptare dhe aktualisht shtrihet në jug të Serbisë dhe qysh në Antikë ka bërë pjesë në territorin e Dardanisë, e cila  kryesisht shtrihet përgjatë lumit Moravë dhe Vardar.

Luginën e Preshevës e përbëjnë komunat e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës (këto tri komuna paraqesin tërësi politike, por jo edhe territoriale dhe gjeografike). Rajoni i Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës kap një hapësirë prej 1.249 km katrorë me rreth 100.000 banorë. Prej tyre shumica absolute e popullatës është shqiptare: 58% (në Preshevë rreth 95%, në Bujanoc rreth 65% dhe në Medvegjë mbi 35%), ndërsa popullata tjetër është serbe dhe rome.

Një pjesë e mirë e popullatës serbe është e ardhur në këto zona përmes kolonizimit pas shpërnguljeve me dhunë të Shqiptarëve nga Sanxhaku i Nishit, për në Turqi (1912-13),

Reformat agrare më 1924 e tutje, periudha e Rankoviqit (1953-1966).

Pas ngjarjeve të fundit në Kosovë, Maqedoni e Luginë të Preshevës, Lugina u zbraz, sidomos u shpërngul popullata shqiptare nga Medvegja, pastaj u shpërngul popullata e Malësisë së Bujanocit dhe Preshevës, duke mos i përballuar trysnive dhe diskriminimit të pushtetit serb. Në Medvegjë kishte 5.000 banorë shqiptarë, më vitin 1981, ndërsa tashti kanë mbetur më pak se 500 banorë shqiptarë.

Lugina e Preshevës, së bashku me Luginën e Shkupit, paraqesin rëndësi të madhe gjeostrategjike dhe gjeopolitike në Ballkan. Studiuesit serbë dhe qeveritë serbe e kanë bërë pjesë të programit nacional, për krijimin e shtetit serb. Lugina e Preshevës lidh Detin e Zi me Detin Egje. Autostrada dhe Hekurudha Ndërkombëtare përgjatë lumit Moravë dhe Vardar, pra Korridori 10, të cilat kalojnë nëpër Preshevë, lidhin jo vetëm shumë shtete, por edhe kontinente, Evropën me Azinë.

Lugina e Preshevës para Luftës së Dytë Botërore

Shqiptarët e Luginës së Preshevës, me kohë e lidhën fatin e tyre me Kosovën dhe morën pjesë aktive në Lidhjen Shqiptare të Prizrenit dhe më vonë në të gjitha Lëvizjet patriotike dhe politike të Shqiptarëvë të ish-Jugosllavisë për të drejta dhe çlirim e bashkim kombëtar.

Patrioti preshevar, Ibrahim Kelmendi thotë: “Një shtyllë e Kosovës quhet Preshevë”, ndërsa historiani nga Nasalca, Dr. Shukri Rahimi thotë:”Historia e popullit shqiptar është e pa ndarë, prandaj edhe, këto treva i konsiderojë si të tilla, të ndara artificialisht.

Shqiptarët e Preshevës dhe të viseve përreth, siç është treva e Bujanocit dhe e Kumanovës, apo të Krahinës Verilindore të Karadakut, sikundër viset tjera shqiptare , jo vetëm i bënë ballë asimilimit, gjatë robërisë së huaj shekullore, por me pjesëmarrje aktive në të gjitha ngjarjet e rëndësishme të historisë sonë të përvuajtur, por krenare dhanë  kontributin e tyre të çmueshëm për liri dhe mëvetësi kombëtare. Kontributi i tyre është i çmueshëm sidomos gjatë periudhës së Lëvizjes Kombëtare Shqiptare që nga vitet e 30-ta të shek XIX, përfundimisht me organizimin e Kryengritjes së Përgjithshme Antiosmane, që u kurrorëzua me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, më 28 nëntor 1912, kësaj ngjarjeje më të rëndësishme në historinë tone.”

Lugina e Preshevës qysh në Antikë i takonte Dardanisë, fisit Ilir që kryesisht shtrihej përgjatë lumit Moravë dhe Vardar. Shqiptarët e Luginës së Preshevës me Shqiptarët e Kosovës dhe Maqedonisë paraqesin etnikum më të vjetër në rajon. Shqiptarët e Luginës morën pjesë në të gjitha luftërat që i bëri Mbretëria e Dardanisë kundër pushtuesve të ndryshëm.

Edhe pse pas viteve 1454 e 1455, Lugina e Preshevës ra nën sundimin e Perandorisë osmane, ajo asnjëherë nuk u pajtua me gjendjen e vështirë nën sundimin turk otoman, andaj Shqiptarët e Luginës së Preshevës  gjatë viteve 1841-1845 u hodhën në kryengritje kundër Tanzimatit. Sheh Hyseni dhe Sheh Salihu, patrioti Sylejman Toli i Mëhallës së Tolëve nga Tërnoci, e shumë patriotë të Luginës ngritën zërin kundër zbatimit të Tanzimatit në Luginë, sepse popullata e këtij rajoni nuk deshti t’i paguajë tatime të mëdha pushtetit otoman turk.

Kjo kryengritje e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës, nën udhëheqjen e Dervish Carës, më vitin 1844,  ishte kryengritje për Shqipëri Etnike, e cila kryengritje çoi në këmbë për liri gjithë popullatën shqiptare të këtij rajoni dhe përfshiu tërë territorinë e Dardanisë.

Më 10 qershor 1878, në Prizren, në Kuvendin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit morën pjesë edhe delegatët e Kazasë së Preshevës: Sheh Maksut Efendiu, Osman Çaushi, Mehmet Muhaxhiri, Kamber Aga dhe Haxhi Abazi.Sheh Maksut Efendiu u zgjodh kryetar I Degës së Lidhjes Shqiptare të Prizrenit pë Kazanë e Preshevës.

Pas Kongresit të Berlinit, më vitin 1878, Kazaja e Preshevës i takonte Sanxhakut të Prishtinës, Vilajetit të Kosovës. Kazaja përfshinte nahinë e Bujanocit dhe Tërgovishtes deri më vitin 1912. Më vitin 1918, me themelimin e Mbretërisë Serbe, Kroate, Sllovene, rrethi i Preshevës mbeti në Banovinën e Vardarit me qendër në Shkup, Qarku i Kumanovës. Kështu vazhdoi deri më vitin 1945.

Kryengritja e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës kundër Perandorisë Otomane me në krye të Madhin Idriz Seferi.Të përmendim Hasan Kadriun-Plakun e Preshevës, Kurtë Tërrnavën, Mulla Sinan Maxheren e të tjerë.

Durmish Presheva i Rahovicës ishte pjesëmarrës në Kryengritjet e viteve 1910-1912, për çlirimin e Shqiprisë, pjesëmarrës në ngritjen e flamurit kombëtar  dhe më 2012, në 100-vjetorin e Pavarsisë së Shqipërisë u nderua me statusin “ Dëshmorit të Atdheut” nga Ministri shqiptar i Mbrojtjes së Shqipërisë, Z. Arben Imami.

Në prill të vitit 1941, në Shkup u themelua Lëvizja Kombëtare për Çlirim dhe Bashkim Kombëtar, me shumë patriotë: Shaban Efendinë nga Kumanova, i lindur në Preshevë, Abdulla Saqipin, kryetarin e Shoqatës “Besa” në Beograd, me Shaip Mustafën, i cili konsiderohet më kontribuesi i vuarjes së Flamurit shqiptar në Urën e Gurit në Shkup, më 1941, me Abdulla Haxhi Veliun e Preshevës, i cili ishte tregtar dhe përfaqësonte për atë kohë borgjezinë e re. Ai me kontributin e tij të madh dha shembull humanisti dhe si duhet të ndihmohet edhe çështja shqiptare, por edhe popullata shqiptare, sidomos ajo e Malësisë së Preshevës. Për te Ibrahim Meçaj nga Gjakova më 1977 më tha: Edhe tregtar edhe i ndershëm,vetëm ai ishte, me Hfz Lutfi Ahmetin nga Presheva, Shaban Bugarinën,Nijazi Kurbalinë e të tjerë.

Lëvizja Kombëtare për Çlirim dhe Bashkim Kombëtar kërkoi që Shkupi, Kumanova, Gjilani dhe Presheva, të bashkohen me Shqipërinë Etnike.Një delegacion i Lëvizjes shkoi në Shqipëri, për ta njoftuar qeverinë shqiptare mbi kërkesat e saja.

Lufta e Dytë Botërore ndodhi edhe në Luginë të Preshevës, në këtë luftë antifashiste morën pjesë Abdullah Krashnica, Selim Selimi, Xheladin Kurbalia, Selami e Shenasi Hallaçi, Qemal Shehu, Muharrem Kadriu, Mustafë Selimi, Qani Ramadani, e të tjerë.

Selami Hallaçi, sëbashku me nëntë shokët u varr në Prizren, më 29 gusht 1944 nga Gestapoja gjermane.

Abdullah Krashnica-Presheva u dekorua me “Urdhërin e Lirisë”, me rastin e 28 Nëntorit, Ditës së Flamurit nga Presidentja e Republikës së Kosovës, Z.Atifete Jahjaga.

Në Luginë të Preshevës ndodhi Rezistenca e armatosur e Shqiptarëve të Kosovës Lindore përgjatë Hekurudhës Bujanoc-Preshevë-Kumanovë, nën udhëheqjen e Lidhjes së Dytë Shqiptare të Prizrenit, me komandant Mulla Idris Gjilanin. Në Preshevë ndodhi “Kohë e Shipnisë”, kur në Preshevë për herë të parë, kryetar u zgjodh Adem Kamberi, i quajtur nga populli edhe Kamber Aga, të cilin më vonë e zëvëndësoi Skënder Kadriu, patrioti Ibrahim Kelmendi, Limon Staneci, Sylejman Ashkiu, pionerë të gazetarisë shqiptare në Luginë, Ali Syla Staneci , Ajet Rainca, Lam Breznica e të tjerë.

Ibrahim Kelmendi u dekorua me “Urdhrin e Lirisë”, me rastin e 28 Nëntorit, Ditës së Flamurit, nga Presidentja e Republikës së Kosovës, Atifete Jahjaga.

Lugina e Preshevës pas Luftës së Dytë Botërore

Pas Luftës së Dytë Botërore, pas viteve 1948  të përmendim mësuesin dhe patriotin e NDSH-së Mark Gashin, pastaj patriotët: Ali Aliu, Shenasi Hallaçi, e të tjerë.

Shinasi Hallaçi, mësues në Preshevë, një desident i kohës, sidomos gjatë Inforbyrosë kritikonte ashpër PK Jugosllave, dënonte ashpër Turqinë dhe shpërnguljen e Shqiptarëve për Turqi, ndërsa lavdëronte Shqipërinë.Shenasi Hallaçi ishte ndër të vetmit shqiptar, i cili në çfarëdo situate politike i ndejti besnik idealeve dhe atdhedashurisë.

Më 1948, pas shpalljes së Rezolutës së Burosë Informative u shtua represioni. Disa personalitete u rradhitën me Informbyronë, duke shpresuar në floskulën e Stalinit dhe Rusisë se Krahina e Preshevës, me Kosovën do t’i bashkangjitet Shqipërisë.

Kështu, në këtë kohë, në Preshevë u shtrua kërkesa gjithëpopullore dhe me nënshkrime, qytetarët shqiptarë shprehën kërkesën e tyre për bashkim me Kosovën dhe Shqipërinë, në kuadër të Lëvizjes për Bashkim të Trojeve Shqiptare.

Edhe në Preshevë ndodhi Aksioni famëkeqe i mbledhjes së armëve, kur u keqtrajtuan Shqiptarët e kësaj krahine, gjatë viteve 1955-56.

Poashtu gjatë këtyre viteve ndodhi edhe Aksioni i Heqjes së Ferexhesë, kur Demirali Ramadani-Hoxha, i pari për shembull i hoqi ferexhenë vajzës së vet, Kadrije Ramadanit-Qerimi.

Pas vitit 1966, pas Plenumit të IV, të përmendim  themelimin e Klubit të Studentëve “Haki Limani” në Preshevë, të cilin e udhëhoqën Rexhep Ismajli, Riza Halimi, Sabedin Hetemi, Xhemaledin Salihu.

Klubi i Studentëve në Preshevë u themelua pas vitit 1968, atëherë kur Evropën Perëndimore, po edhe Preshevën e kaploi një Lëvizje e re, e fuqishme studentore, Lëvizja e Studentëve të Preshevës që do të shpërndante ndikim të madh shoqëror në të gjitha shtresat shoqërore në atë kohë.Klubi i Studenteve u themelua në sallën e Komitetit komunal të Preshevës, në prani të studentëve preshevarë, të cilët zgjodhën udhëheqësinë e Klubit dhe ia vuan emrin e patriotit Haki Limani, të mbytur në Prishtinë, siç thuhet nga UDB-a. Klubi i Studentëve menjëherë filloi të propagandoj barazi nacionale, kërkesa për të drejta të arsimimit të të rinjve shqiptarë, sidomos të Preshevës e Bujanocit, përdorimin e lirë të Flamurit Kombëtar, barazinë e gjuhës shqipe, kërkesa për punësimin e të Rinjve shqiptarë sipas strukturës nacionale të popullatës, të cilën edhe e praktikoi kryetari i atëhershëm, patrioti Mehmet Jusufi.

Në demonstratat e vitit 1968, të përmendim Shenasi Veliun,student i juridikut,që udhëtoi në ditën e 28 nëntorit 1968, me autobusin e “Jug-Turistit”, duke bartur në dritare Flamurin Kombëtar nëpër vendbanimet e Kosovës, nëpër Bujanoc e deri në Preshevë. Disa herë provuan policia t’ia marrin Flamurin, Shinasit, mirëpo ai nuk lejoi dhe e mbrojti deri në Preshevë, kur edhe e burgosin. Tentimi i marrjes së Flamurit u bë në Ferizaj dhe Bujanoc.

Demonstratat e vitit 1981 dhe kontributin e madh në to të Hamdi Ajdinit nga Rahovica.

Aspiratat kombëtare të Shqiptarëve të Luginës së Preshevës u shuan në janar të vitit 1945, atëherë kur në sallën e kinemasë së Preshevës i mblodhën qindra qytetarë në te, me përfaqsuesit e të gjitha vendbanimeve të saja dhe aty këta, me insistimin e udhëheqësve partiakë serbë dhe disa shqiptarë u deklaruan që Presheva t’i bashkangjitet Serbisë.

Fatin e Luginës së Preshevës e vendosi Bllagoje Neshkoviqi

Pra, ky ishte ai “plebishiti gjithëpopullor” i Preshevës, ndërsa nuk u organizua referendum i vërtetë për deklarim të lirë dhe vullnet politik të Shqiptarëve të Luginës. Në qarqet më të larta partiake të ish-Jugosllavisë dhe të Serbisë u vendos fati i Preshevës,që të mbetet nën Serbi, për ta vënë në lidhje kontrolli nga lartë, nga rrethi i Vranjës apo herë herë edhe nga ai i Leskocit.

Pra, Bllagoje Neshkoviqi, kryetar i KQ të LK të Serbisë dhe Llazar Kolishevski, kryetar i KQ të LK të Maqedonisë vendosën për fatin e Preshevës dhe Bujanocit të mbeten në Serbi”.

Kështu Presheva, në mënyrë arbitrare dhe pa vullnetin e popullit shqiptar si dhe me qëllim të ngushtimit të trollit shqiptar u nda nga Shqiptarët e Kosovës dhe Maqedonisë.

Edhepse popullata serbe e disa fshatrave të Kumanoves dhe Kriva Pallankës në Maqedoni kërkuan që t’i bashkangjiten Republikës së Serbisë, por nuk iu plotësua dëshira dhe vullneti i tyre, dhe mbeten banorë të Maqedonisë, deri më sot, duke i ndërruar mbiemrat nga viq në ski.

Në qershor të vitit 1957, në fshatin Rogoçicë u formua organizata ilegale “Partia Revolucionare për Bashkimin e Tokave Shqiptare me Shtetin Amë”, ku pati edhe preshevarë.

Më vonë, më 1968 e 1981, shqiptarët e Luginës me demonstrata të përbashkëta në Kosovë i përsëritën kërkesat e tyre kombëtare: bashkim me Kosovën, bashkësi territoriale-politike, e cila më së miri do t’i siguronte të drejtat politike e kombëtare, zhvillimin ekonomik, të drejtat kulturore, arsimore, gjuhësore.

Në dekadën e fundit të shekullit 20 filloi përhapja e pluralizmit demokratik në shtetet europiane, në Ballkan, në ish-Jugosllavi, kështu që edhe Shqiptarët e Luginës i kapi kjo valë e pluralizmit demokratik, u organizuan politikisht, formuan partitë e tyre politike, për ta organizuar popullin politikisht dhe nëpërmjet të programeve dhe qëllimeve partiake e politike të kërkojnë të drejta individuale dhe kolektive kombëtare.

Refrendumet e Shqiptarëve në hapsirën e ish-Jugosllavisë

Europën dhe ish-Jugosllavinë e kapi vala e pluralizmit politik, andaj edhe Shqiptarët në Kosovë, në  Maqedoni, por edhe në Luginë të Kosovës formuan partitë e tyre politike shqiptare. Partitë politike shqiptare në ish-Jugosllavi, në vitin 1991 kishin themeluar Këshillin Koordinues të Partive Politike Shqiptare në ish_Jugosllavi, me në krye me dr.Ibahim Rugovën.  Këshilli Koordinues vendosi që Shqiptarët, për të vendosur për fatin e tyre, duhet të organizojnë referendumet  e tyre . Kështu, Kosova e organizoi referendumin e saj në pjesën e dytë të shtatorit të vitit 1991 dhe populli i Kosovës në referendum, me shumicë absolute u deklaua për Republikën e Kosovës. Shqiptarët në Maqedoni, në shkurt të vitit 1992  u deklaruan për Republikën e Iliridës.

Në shkurt të vitit 1992, dy partitë shqiptare, Partia për Veprim Demokratik dhe Partia Demokratike Shqiptare nënshkruan dhe aprovuan një Deklaratë Politike mbi themelimin e Kuvendit për Shpalljen e referendumit.

Ndërsapoashtu në shkurt të vitit 1992 u themelua Kuvendi për shpalljen e Referendumit dhe u zgjodh Kryesia e Kuvendit

Kuvendi i Referendumit përbëhej nga Këshilltarët e Kuvendeve lokale në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë, si dhe nga Shoqatat joqeveritare: Forumi i Intelektualëve Shqiptarë /FISH/, Lidhja e Arsimtarëve Shqiptarë/ LASH dhe Shoqata Nënë Tereza. Kuvendi  kishte 96 delegatë,  me kryetar Ibrahim Kadriun.

Shqiptarët e Luginës së Preshevës nuk ndejtën këmbëkryq, të prirë nga partitë politike në Luginë dhe Kuvendi I Referendumit,  më 1 dhe 2 mars 1992 organizuan Referendumin Gjithëpopullor në Luginën e Preshevës, me të vetmin qëllim politik e kombëtar, përmirsimi i statusit të tij politik dhe shprehja e lirë e vullnetit politik për të ardhmenë e tyre. Shqiptarët e Luginës dolën në mënyrë masive në votim dhe me 99, 94% popullata shqiptare u deklarua :

PËR AUTONOMI TERRITORIALE POLITIKE TË SHQIPTARËVE NË PRESHEVË, BUJANOC DHE MEDVEGJË, ME TË DREJTË BASHKIMI ME KOSOVËN.

Shqiptarët e Luginës së Preshevës, duke përkrahur dokumentet e Konferencës së Hagës, Brukselit dhe dokumenteve të tjera aktuale, në formë më demokratike e shprehën kërkesën dhe disponimin e tyre politik lidhur me çështjen e Autonomisë, duke e kuptuar atë si formën kaluese më të përshtatshme demokratike në drejtim të bashkimit me Kosovën. Duke i pasur parasysh rrethanat e atëhershme aktuale politike në Europë, në botë si dhe në Ballkan e Serbi ishte e kuptueshme që të kërkohet edhe forma e Autonomisë.

Autonomia politike-territoriale, për Luginën e Preshevës do t’ishte Autonomi brenda Serbisë, e cila do të mundësonte dhe lehtësonte pavarsimin dhe kërkesën me të drejtë bashkimi me Kosovën.

Më vitin 1992, në Konferencën Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Gjenevë, Grupi I Shqiptarëve të Luginës së Preshevës kërkoi edhe status special, si sinonim I Autonomis politike-territoriale. Po strukturat politike të Luginës së Preshevës nuk u pajtuan me këtë ecje, kështu edhe dështoi realizimi i Autonomisë politike-tërritoriale, si dhe statusi special në Luginën e Preshevës.Edhe pse, në Tribunën politike, në Preshevë, në shkurt të vitit 1993, ku morën pjesë përfaqsues të viseve shqiptare u tha se Referendumet ishin mjet I fuqishëm politik I Lëvizjes politike shqiptare.

Tashti rrethanat politike ndryshuan, ndodhi Lufta e UÇPMB-së në Luginë, u shpall Pavarësia e Kosovës. Pra, Shqiptarëve të kësaj krahine i mbeti forma e vetme demokratike, të kërkohet ribashkimi me Kosovën, çfarë ishin gjithmonë edhe aspiratat dhe kërkesat e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Marrëveshja e Konçulit, me nënshkrimin e palës shqiptare dhe qeverisë jugosllave e serbe shtroi kërkesa konkrete për të dy palët. Derisa pala shqiptare i përmbushi detyrimet, u bë demobilizimi i ushtarëve të UÇPMB-së e tjera, pala tjetër, pos policisë multietnike asgjë tjetër nuk përmbushi nga Marrëveshja.Ajo që nuk u realizua nga pala serbe ishte edhe mos integrimi i Shqiptarëve të Luginës së Preshevës në institucionet dhe organet shtetërore, sepse organet dhe institucionet shtetërore punësojnë serbë nga Bujanoci, Vranja e më gjërë, e nuk punësojnë shqiptarë. Kështu psh: në Shërbimin e Pagesave të Autoudhës në Preshevës nga 60 të punësuar, vetëm 5-6 janë shqiptarë.

Shqiptarët e Preshevës me vite e qeverisin pushtetin lokal, në Bujanoc për herë të parë shqiptarët më 2002 e morën pushtetin lokal.

Për themelimin Këshillin Nacional Shqiptar me seli në Bujanoc pati debate të ashpra për e kundër.Themelimi i Këshillit ishte kërkesë e qeverisë serbe dhe u sanksionuar me ligje të Serbisë. Çështja e pazgjidhur e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës nuk qëndron dhe nuk duhet të mbështetet në dëshirën dhe vullnetin e politikanëve dhe qeverive serbe, por në Kushtetutë dhe ligje të vecanta, në një status të qëndrueshëm politik, të pranuar nga palët, nga Shqiptarët e Luginës së Preshevës dhe Qeveria serbe dhe me garantimin e faktorit ndërkombëtar. Pra, edhe njëherë dështuam në unifikimin e kërkesave kombëtare dhe atyre politike, edhepse me Këshillin po tentohet të zgjidhen disa probleme jetësore të Shqiptarëve në Luginë të Preshevës, sidomos në gjuhë, simbolet, kulturë, arsim dhe informim, por jo edhe statusi i Shqiptarëve.

Rrethanat politike në Luginë të Preshevës e detyruan klasën politike që më 2006, të themelojë Kuvendin e Këshilltarëve Shqiptarë të Luginës së Preshevës që luajti një rol pozitiv në rrethanat e përmendura aktuale politike në Luginë, u bë njëfarë unifikimi i kërkesavë dhe i shpresave politike të Shqiptarëve të Luginës.

Kuvendi i Këshilltarëve Shqiptarë të Luginës së Preshevës, mbajtur më 14 korrik 2018 në Bujanoc, aprovuan një Deklaratë politike, në të cilën thuhet:

“Për realizimin e plotë të të drejtave kolektive të Shqiptarëve, konform standardeve më të larta të parapara me dokumentet përkatëse të OKB-së, Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës si dhe praktikave përkatëse (Ishujt Olland, Tiroli Jugor dhe në Kosovë), kërkojmë: Nga të gjitha palët pjesëmarrëse, ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, në dialogun e Brukselit, të përfshihet edhe statusi politik i shqiptarëve të Luginës së Preshevës dhe zgjidhja të kërkohet me aplikimin e parimit të RECIPROCITETIT, me të drejtat e Serbëve në veri të Republikës së Kosovës.”

Mirëpo, më vonë ndryshuan rrethanat  e situatës politike dhe idea e Presidentit të Kosovës për Bashkimin e Luginës së Preshevës me Kosvën e motivoi gjithë klasën politke të Luginës së Preshevës dhe Shqiptarët e këtij rajoni, që me shumicë të përcaktohen për këtë ide që në fillim.

Proceset dhe ngjarjet politike në Serbi, në Kosovë dhe në Luginë të Preshevës zhvillohen shumë shpejtë, andaj edhe Shqiptarët  në  Luginë të Preshevës, të ngazllyar nga idea dhe dëshira e vullneti I kahmotshëm shekullor I tyre, e përkrahën idenë  e Bashkimit të Luginës së Preshevës me Kosovën, në mbështetje të Refrendumit të 1 e 2 marsit 1992.

Mirëpo, më vonë, mospajtimet e klasës politike në Kosovë, politikanëve kosovarë, reagimet e opozitës në Kosovë, reagimet e arsyeshme të Akademikëve preshevarë në Akademinë e Shkencave dhe Arteve të Kosovës, të shumë analistëve të jashtëm e të brendshëm, njohës të mire të çështjes së Kosovës, negativisht ndaj idesë së Presidentit Thaçi, deklaratat jo konsukuente të Presidentit në Konferencat për shtyp dhe se Kosova po copëtohet me “korigjimin e kufijve”, e hamendën popullatën shqiptare për këtë ide. Pastaj, duke I pasur parasysh bisedimet në Bruksel, marrëveshjet e nënshkruara Kosovë-Serbi të parealizuara, mospërfshirja e çështjes së Shqiptarëve të Luginës së Preshevës në këto bisedime, megjithë kërkesat e klasës politike dhe popullatës shqiptare të kësaj krahine që edhe përfaqsues të saj, të marrin pjesë apo ajo të përfaqsohet në këto bisedime, nuk u përfillën, deri në publikimin e idesë së Presidentit të Kosovës, sikur e shtuan dyshimin në sinqeritetin e kësaj ideje.

Shqiptarët e Luginës sëPreshevës  mbeten në idenë e Referendumit të 1 e 2 marsit 1992 dhe nuk do të heqin kurrë dorë nga ideali i bashkimit të saj me Kosovën. Në anën tjetër, të themi se hedhja e idesë së Presidentit të Kosovës, për bashkimin e Luginës së Preshevës me Kosovën, shumë e aktualizoi dhe ndërkombëtarizoi  Çështjen e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Edhepse, çështja e Luginës së Preshevës aq shumë u ndërkombëtarizua dhe hyri në të gjitha institucionet dhe organet relevante të Europës dhe të Kombeve të Bashkuara, aktualisht pakica shqiptare në Serbi mbeti më e diskriminuara në Europë.Andaj çështja e Shqiptarëve të Luginës së Preshevës do zgjidhje të ngutshme dhe të qëndrueshme, duke I nderuar kërkesat e Shqiptarëve për barazi dhe të drejta individuale dhe kolektive. Idenë e përmendur duhet ta mbajmë pezull, ta aktualizojmë në qarqet ndërkombëtare dhe te dy qeveritë shqiptare, deri në realizimin e saj.

Për këtë ide, besoj duhet të mendojë dhe planifikoj zgjidhje fatlume edhe Serbia, e cila ka marrë obligime për demokratizimin e shoqërisë së saj, para anëtarsimit të saj në BE, në realitet ajo në të ardhmenë e saj duhet të ballafaqohet me Shqiptarët e kësaj krahine dhe duke pasur parasysh se disa qarqe serbe I shikojnë Shqiptarët element i huaj për Serbinë, atëherë ata mund të rebelohen dhe të kerkojnë të drejtën e saj: Bashkim me Kosovën.

Tekefundit, bashkimi i Shqiptarëve të Luginës së Prshevës me Kosovën do t’ishte  e drejte e pamohueshme e sanksionuar me të drejtën ndërkombëtare, por edhe  lirimi i Republikës së Serbisë nga Shqiptarët do t’ishte Çlirimi I plotë  i saj

Bashkimi i Luginës së Preshevës me Kosovën, nuk është treni i fundit sipas mendimit tim, sepse ky tren ka filluar ka herë të ecë në favor të realizimit të aspiratave shqiptare të kësaj krahine.

Me bashkimin e Luginës së Preshevës, çfarë mund të humb Kosova nga integriteti e sovraniteti territorial i saj është brengosje dhe shqetësim edhe i Shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Ndërsa, çfarë mund të përfitoj me Bashkimin e kësaj krahine me Kosovën, në këtë krahinë mbretëron ideja se Kosova me bashkimin e Luginës përfiton:

-tokë shumë pjellore përgjatë Moravës Jugore,

-popullatë shumë vitale shqiptare, me vullnet të fortë pune, intelektuale e shkencore,

-korridorin 10, në realitet Autodhën dhe Hekurudhën Ndërkombëtare që sjellë shumë përfitime të mëdha.

Shqiptarët e Luginës së Preshevës kanë një porosi për klasën politike të Kosovës që në bisedimet Prishtinë-Beograd, në Bruksel dhe në çfarëdo marrëveshjeje të arritur ta kenë parasysh Referendumin e 1 e 2 marsit të vitit 1992 dhe të nderojnë tërësinë territoriale të Luginës së Preshevës.  Përndryshe, copëtimi i saj sjell dhe nxit edhe më tej shpërnguljen e popullatës shqiptare nga vendbanimet e kësaj krahine që eventualisht do të mbeten jashtë këtij bashkimi me Kosovën, po kjo shpërngulje do të ndodh edhe nga vendbanimet e Luginës që bashkohen me Kosovë, sepse edhe atyre vendbanimeve nuk i mbeten kushte për jetesë dhe ekzistencë normale.

Mesazhi im do t’ishte: së pari, ta arrijmë bashkimin kombëtar shpirtëror, që idetë, njerëzit, mallrat e trojeve shqiptare, sidomos të Luginës të Preshevës të lëvizin pa pengesa, ndërsa lufta për bashkim kombëtar,bashkim të Luginës së Preshevës me Kosovën,  me mjete demokratike, të vazhdojë edhe më tutje, ashtu sikur na porosit Lidhja Shqiptare e Prizrenit, me moton: LIDHJA NA BASHKON.

LITERATURA

Abdyli , Ramiz, Presheva në Lëvizjen Nacionalçlirimtare 1941-1945, Preshevë, mars 1977

Administrativno-teritorijalne promene u NR Srbiji od 1834-1954.godine, Beograd, Zavod za statistiku, maj 1955. godine

Banovina Vardarska, opsti pregled, Skoplje, 1931

Cvijic, Jovan, Geografski polozaj i veze, Govori i clanci, Sabrana dela, tom 3, Geografske osnove makedonskog pitanja, str. 148

Fletorja zyrtare RPS, nr. 17/1947

Fletorja zyrtare RP të Serbisë, nr.56, e datës 20.VII 1955

Fletorja zyrtare e RPS, nr.14/1963

Fletorja zyrtare RSS, nr. 33/ 1975

Glisic, Venceslav, Dosije o Blagoju Neskovicu, Prilozi za biografiju, Beograd, Sluzbeni glasnik, 2011

Hadzi-Vasiljevic, Jovan, Juzna Stara Srbija, Presevska oblast, knj. II, Beograd, 1913

Hadzi-Vasiljevic, Jovan, Arbanska liga, Arnautska Kongra i Srpski narod u Turskom Carstvu/1878-1882/Beograd, 1909

Islami, Akademik Hivzi, Diskutimet për Kosovën dhe Kosovën Lindore, Prishtinë, Koha ditore, më 21.12.2011/

Jiricek, K., Istorija Srba, I, Beograd, 1922

Kelmendi, Fehmi, Kush janë Shqiptarët, Tetor 1990

Kelmendi, Ibrahim, Një shtyllë e Kosovës quhet Preshevë, Preshevë, 2006

Kncov, Vasil,  Izbrani proizvedenia, tom 2, Sofia, Nauka i iskustvo, 1970

Latifi, Skënder, Rrugëtimi nëpër Luginë të Preshevës, Preshevë, 2006

Murati-Staneci, Dr. Jahi, Si iu shkëput Karadaku Kosovës?, Bujku, 22 prill 1996

Papazoglu, Fanula, Srednjobalkanska plemena u predrimsko doba : Tribal, Autarijati, Dardanci,Skordisci i Mezi, Beograd, Equilibrium, 2007

Papazoglu, Fanula, Iz istorije antickog Balkana, Beograd, Equilibrium, 2007

Petrov, Gj., Materiali za izucavaneto na Makedonia /Materiale për studim në Maqedoni/ , Sofia, 1896,

Petrovic, Tomislav, Svetislav, Presevo, Istorija i sudbina, Jagodina, 2009

Pirraku, Muhamet, Mulla Idris Gjilani dhe Mbrojtja kombëtare e Kosovës Lindore 1941-1945, Prishtinë, 1995

Rahimi, Shukri Vilajeti i Kosoves me 1878-1912, Prishtine, 1969

Rexha Dr.Iljaz, Lidhja e Prizrenit në dokumente osmane/1878-1881/Prishtinë, Arkivi i Kosovës,1978

Rizaj dr.Skender, Kaza Presova 1896/97. godine, Vranjski glasnik, IV, Vranje, 1968

Salihu, Xhemaledin, Presheva në Lëvizjen Kombëtare për Çlirim dhe Bashkim/LKpÇK/ dhe kërkesat për Bashkim me Shqipërinë Etnike, në librin: Lugina e Preshevës në Lëvizjen Shqiptare gjatë historisë, Preshevë, 2013

Shaipi, Feti, Funksionimi i Bashkësisë Ndërkomunale Regjionale e Moravës Jugore, Panorama, nr. 2, Preshevë, 1980,

Stojanovski, Aleksandar, Vranjski Kadiluk u XVI veku, Vranje, 1985

Trifunoski, Jovan F. , Presevo, Beograd, 1951

Vukanovic, Tatomir, Presevo, Vranje, 1966

 

NUK MERR FUND BOTA SE BIE NJË QEVERI… – Nga Frank Shkreli

…madje edhe kur është fjala për një qeveri shqiptare, nuk bëhet nami. Raste të tilla ka pothuaj çdo vit anë e mbanë botës dhe gjatë gjithës historisë së pas Luftës së Dytë Botërore janë shënuar shumë raste të tilla. E sidomos kur meriton të bie, për arsye korrupsioni e keq-qeverisjes.

Rasti i fundit, si të thuash në mahallë të trojeve shqiptare, ndodhi në Austri, kur fund javën që kaloi, Kancelari Sebastian Kurz shpërbëri koalicionin qeverisës ndërsa bëri thirrje për zgjedhje të parakohshme, pas dorëheqjes së zëvendësit të tij, Heinz-Christian Strache, udhëheqës i Partisë së Lirisë, një forcë politike që përfaqëson ekstremin e djathtë në atë vend. Kjo ndodhi, pasi Zëvendës Kancelari i Austrisë, Heinz-Christian Strache dha dorëheqjen të shtunën, ndërkohë që dy gazeta të njohura gjermane, “Der Spiegel” dhe “Sueddeutsche Zeitung”, publikuan pamje filmike ku zyrtari i lartë austriak shfaqej duke i ofruar kontrata shtetërore një investoreje të dyshuar ruse, gjatë një takimi në Spanjë. Sipas lajmeve, Zëvëndës Kancelari Strache shfaqej në videon e publikuar duke diskutuar mundësitë e dhënies së kontratave shtetërore në këmbim të favoreve.

Si përfundim, Kancelari i Austrisë, Sebastian Kurz shpërbëri koalicionin qeverisës dhe bëri thirrje për zgjedhje të parakohëshme pasi zëvendësi i tij, Heinz-Christian Strache, udhëheqës i Partisë së Lirisë, një forcë politike që përfaqëson ekstremin e djathtë, dha dorëheqjen nga detyra e tij. Pas shpërbërjes së qeverisë, Kancelari Sebastian Kurz, bëri thirrje për zgjedhje të reja të parakohëshme, duke i dhënë kështu fund qeverisë së koalicionit. Ndërkohë, Presidenti i Austrisë, Alexander van der Bellen tha të dielën që kaloi se propozon një fillim të ri për vendin e tij, duke sugjeruar që zgjedhjet e reja parlamentare të mbahen “sa më shpejt”, në fillim të shtatorit, me qëllim që sipas fjalëve të tija të, “rivendoset besimi i popullit tek qeveria”, ka thënë Presidenti austriak.

Një rast tjetër në mahallë të Shqipërisë është edhe rasti i Italisë ku për arsye të ndryshme, përfshir korrupsionin dhe skandalet ekonomike dhe politike gjatë viteve, qeveritë italiane kanë renë, bien dhe janë shpërndarë shpesh para skadimit të afatit qeverisës. Në të vërtetë, Italia është e njohur për ndryshim qeverishë si pasojë e krizave të ndryshme politike. Gjatë pothuaj 70-viteve të fundit, pas rënjes së fashizmit, Italia ka pasur, mesatarisht, një qeveri të re në vit, duke zgjatur në pushtet pak më shumë se një vit.

Megjithëkëtë, ndonëse nuk ësht e rekomandueshme një ndryshim i tillë i shpesht i qeverive, Italia vazhdon si shtet pa trazira të mëdha politike, ashtu siç po vazhdon edhe Austria në këtë ndërkohë. Nuk bëhet nami pra nëse bie një qeveri e sidomos kur ka arsye, që për shkaqe korruptive dhe keq-qeverisje, të ketë ndryshime në drejtimin e vendit, madje edhe të bier qeveria duke përfunduar në zgjedhje të reja, për cilindo vend qoftë fjala. Edhe në Shqipëri, si pasojë e trazirave dhe krizës politike që ka pllakosur atë vend, po bëhen thirrje për shpërbërjen e qeverisë dhe të për mbajtjen e zgjedhjeve të lira – si një mënyrë demokratike për të dalur nga ky ngërç politik që po e çon vendin në prak të katastrofës. Nuk bëhet nami në Shqipëri as nuk merr fund bota nëqoftse- në mungesë të një dialogu të mirëfilltë midis palëve për zgjidhjen e çështjeve me të cilat përballet vendi – të shpërbëhet qeveria, të formohet një qeveri teknike dhe të shpallen zgjedhje të reja. Mos kini frikë nga sovrani! Bëni më të mirën për vendin dhe Kombin!

Nuk është gjë e re të thuhet se në Shqipëri mbizotëron korrupsioni në të gjitha nivelet e pushtetit dhe të qeverisë. Këtë e kanë thënë vendasit dhe e thonë edhe ndërkombëtarët. Nuk besoj se ka nevojë për publikimin e ndonjë videoje, ashtu siç ndodhi në Austri kohët e fundit, për të provuar përhapjen e korrupsionit në Shqipëri.

Në lidhje me skandalin e fundit në Austri, organizata Transparency International (TI) që merret me luftën kundër korrupsionit anë e mbanë botës, u shpreh se një rast i tillë si siç është dorëheqja e Zevëndës Kancelarit austriak Heinz Christian Strahe, pasqyron faktin se sa e lehtë është që të ndodhë abuzimi i pushtetit dhe manipulimi i arenës politike, madje edhe në vende si Asutria, që konsiderohen si shtete që kanë një nivel të ultë korrpusioni. Transparency International rekomandon, ndër të tjera, një transparencë të vërtetë, sidomos kur është fjala për kontratat e Partneritetit Publik Privat (PPP). (Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, Shqipëria ka nivelin më të lartë të PPPS-s, në Ballkan). TI bën gjithashtu thirrje për ligje më të forta për financimin e partive politike si dhe për marrjen e masave të bashkrenduara më mirë dhe kundër pastrimit të parave, në nivel ndërkombëtar.

“Videoja Strache është një shembull se politikanët e korruptuar i konsiderojnë kontratat publike si një mjet për të siguruar favore politike” për miqtë e tyre dhe për veten, është shprehur Drejtoresha e Transparency International, Patricia Moreira. Ajo ka shtuar se, “Anë e mbanë botës, kontratat publike dhe projektet e infrastrukturës janë ndër më të dalluarat që bien pre e korrupsionit.” Në deklaratën e saj, ajo thekësoi gjithashtu edhe rëndësinë që ka shtypi i lirë në luftën kundër korrupsionit. “Në një vend ku gazetarët nuk mbajnë përgjegjës politikanët për punët dhe veprimet tyre, në atë vend lulëzon korrupsioni”, ka thenë zyrtarja e Transparency International, në një deklaratë me rastin e publikimit të videos që çoi në dorëheqjen e qeverisë austriake të kaolicionit.

Më në fund, orgnaizata që lufton korrupsionin anë e mbanë botës, Transparancy International thekson se videoja Strache nuk duhet të shikohet si një incident i izoluar që përfshin vetëm politikanët, parti ose disa vende, por të shikohet si një problem sistemik korrupsioni që prekë shumë vende, anë e mbanë botës.

Por në shumë raste të botës, e sidomos në vendet që e konsiderojnë veten demokratike, kur përballen me raste të tilla korruptive të përmasave të mëdha në nivelet qeveritare – në interesin kombëtar — ato marrin masat e nevojshme për tu përballur me situata të tilla në mënyrë demokratike – përfshir edhe dorëheqjen e qeverisë, ashtu siç bëri qeveria e Kancelarit austriak, Sebastian Kurz.

Asgjë në këtë botë nuk është e përhershme, asgjë dhe askush në këtë botë, përfshir edhe një kancelar, një kryeministër ose një qeveri, nuk janë të pazevëndësueshëm dhe as të përgjithëmonshëm. Por, interesat kombëtare duhet të jenë gjithmonë të pazevëndsueshme dhe të përgjithëmonshëme dhe mbi interesat politike, partiake dhe financiare, qoftë për një zevëndës Kancelar ose një një kryeministër, i cilitdo vend qoftë. Dorëheqja e një qeverie, në interes të Kombit – përball krizave të pazgjidhëshme politike — është masa më e ndershme, më demokratike dhe më patriotike që mund të marrë një udhëheqës që e do popullin dhe vendin e vet. Nuk merr fund bota se bie një qeveri…Pyetja me rëndësi është se çfarë vjen pas një dorëheqje të tillë të mundëshme, ashtuqë qeveria e re të mos jetë një riciklim i të vjetrës.

Jam i vetdijshëm se Shqipëria nuk është as Austria e as Italia, por nga ana tjetër, kur marrim parasysh zhvillimet aktuale dhe gjendjen e krijuar atje, e cila me të vërtetë kur e vëren mdje edhe nga larg, një valë e pamëshirshme ndjenjash të kapllon shpirtin dhe mendjen. Kur njeriu sheh se në mbarë botën gjërat ndryshojnë sidomos përball krizash, veç në Shqipërinë tonë, jo. Edhe kur ndryshon atje ngjyra e qeverive, fatkeqsisht, duket se mjerimet mbeten të njëjta për atë vend dhe për atë popull.

Shqipëri, dielli i jetës sonë, ne nuk përkulemi! – Nga Aurel Dasareti*

 

Mos besoni se dini, atëherë vetëdija ngurtësohet. E vetmja gjë që ne e dimë, është se rruga e jetës është e pafundme. Një rrugë përfundon, një rrugë tjetër sapo ka filluar. Një derë është e mbyllur, një tjetër është hapur. Ju arrini majën, por prapa ka një kulm më të lartë. Jeta është një udhëtim. Çfarë ju pret pas kthesës së ardhshme, e di vetëm ai që udhëton më tej.

***

Unë jam më shumë i përkushtuar për të kritikuar ekzistuesen, në vend që të përshkruaj se si duhet të ndërtohet shoqëria. Pra, nuk them se cili duhet të zgjidhet, por që nuk duhet të zgjidhet.

Indiferenca jonë ndaj së keqes është çmenduri. Ne duhet t’i ndalojmë 3 derdimenët kryesorë (Ramën, Hashimin, Baton Stanishiqin) që përpiqen t`ia dhurojnë Kosovën Serbisë; sikur të ishte pronë private e tyre. Këta janë tumor malinj të shoqërisë që njeriu ose vdes ose i heq.

***

“Shqipëria është shembulli kryesor i një vendi kaotik në duar gangsterësh.”- shkruan gazeta më e madhe gjermane-evropiane, Bild.

Krye-gangsteri është vendosur në krye të tepsisë, nga disa prej jush. Dhe, e trajtoni në një mënyrë që e ka shndërruar atë kloun në një “Zot” që të gjithë e adhurojnë dhe i binden.

Nuk kam asnjë konflikt interesi në trojet shqiptare, dhe i respektoj të gjithë, nëse meritojnë respektin tim, por ai që nuk respekton popullin e tij nuk e meriton respektin e njerëzve. Unë urrej çdo gjë që lidhet me mashtrimin, shfrytëzimin, korrupsionin, krimin, imoralitetin, fundamentalizmin islamik dhe atë ortodoks, pedofilinë, kidnapimin e grave dhe të miturve, dhunimin seksual, neo-komunizmin e egër, Tradhtinë ndaj Vendit. Kryesisht, partitë dhe të vetëshpallurit “politikanë” që kanë shkatërruar jetën në Shqipëri, Kosovë dhe trojet tjera arbërore. Ata kriminelë dëshirojnë të mbijetojnë mbi kufomat e juaja. Unë nuk dua të shoh më plehra në rrugë apo kudo tjetër në Shqipërinë natyrale.

Krye-gangsteri është një tiran, diktator me pushtet të pakufizuar. Prandaj nuk pyet dhe nuk përfillë askënd që dëshiron të mbroj veten, kombin dhe vendin. Vepron egërsisht me shkopinj dhe gaz helmues kundër secilit shqiptar varfanjak që ia prish rehatinë, por puthet me çetnikët. Ky pervers, që edhe në pleqëri, sillet vërdallë cullak në plazhe, sinjalizon se është me çrregullime mendore. Si mund të jetë udhëheqës i shtetit një i paturpshëm që i mungon edukimi, por edhe ndjeshmëria për nevojtarët. Ai është person publik, dhe si i tillë, në sytë e botës, në një mënyrë përfaqëson (keq) të gjithë shqiptarët, por nuk sillet si i ka hije shqiptarit.

***

Unë kam parë pothuajse gjithë botën, dhe kam pasur mundësi të krahasoj Shqipërinë. Shqipëria është vendi më i bukur që unë njoh, dhe dëshiroj të isha banor i saj. Ne (mendoj të gjitha trojet tona) jemi një vend i pasur dhe pse nuk mund ta përdorim më mirë atë, sepse pasuria e saj mbitokësore dhe nëntokësore, uji, ajri, dielli, qielli vidhet pikërisht nga ata gangsterë (banditë) qeveritarë politik-bërës që e kanë obligim për ta mbrojtur.

***

Përdorimi i një thirrjeje të përbashkët beteje është një nga idetë më të rëndësishme për veprim. Ne domosdoshmërish të luftojmë për Shqipërinë të gjithë së bashku, dhe ne duhet të veprojmë së bashku dhe në unitet. Prandaj, duhet të qëndrojmë së bashku në klithmat e betejës që të heqim qafe të gjithë politik-bërësit e deritanishëm (me përjashtime nderi) të Shqipërisë, Kosovës dhe ata shqipfolësit servil të Maqedonisë Veriore, Kosovës Lindore, Malit të Zi. Shpërbërjen e të gjitha partive politike brenda dhe jashtë kufirit të imponuar dhe themelimin e maksimalisht 2 partive të reja (partitë motra) në të “gjitha vendet” shqiptare, në të cilat do të anëtarësohen vetëm politik-bërës të ri dhe kualifikuar, veprimet e të cilëve do të kontrollohen vazhdimisht nga organet kompetente, dhe dënohen rëndë nëse abuzojnë me detyrën. Politik-bërës, të cilët pas shërbimit maksimalisht katërvjeçar, të ikin përjetësisht nga politika. Vetëm kështu mund të përqendrohemi në varfërinë dhe papunësinë, sovranitetin-integritetin e vendit, mirëqenien e popullit. Këto janë pyetje që prekin të gjithë shqiptarët.

E dashur liri, ku je ti? Kriminelët e korruptuar na mbajnë larg prej teje. Ne nuk kemi frikë, ne nuk përkulemi. Ne e kemi bërë këtë për një kohë të gjatë. Nëse është e nevojshme, do të sakrifikojmë gjakun dhe jetën tonë për Ty, e dashur Shqipëri. Le të ngrihet lart zëri. Ne nuk do të durojmë më padrejtësinë. Shkundni kombin dhe zgjoni popullin. Ne nuk japim prej nesh vendin tonë të origjinës, do të mbrojmë çdo milimetër të tokës së shenjtë pellazge/ilire. Ne mund të bëjmë ndryshime. Shqiptarë, le të zgjohet fryma atdhetare. Portat e lirisë janë të hapura. Luftoni frikën dhe bashkohuni me betejën për ndryshime pozitive. T`i largojmë nga karriget gangsterët. Ne jemi Komb me një histori të lashtë, legjendare. Tani do të kërkojmë vendin tonë në botën që na ka copëtuar. Ne nuk heqim dorë para ditës së gjyqit.

Një ditë, unë, ti, ai, ajo, do të ngrihemi dhe do të bëjmë diçka për të gjithë këtë ndenjje ulur.

*Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)

Si duhet lexuar stërvitja atlantike e ushtrisë së re të Kosovës – Nga SHABAN MURATI

Herë pas here diplomacia e qetë perëndimore e ndjen nevojën të japë edhe sinjale ushtarake, sidomos në Ballkan, ku ka një shtet si Serbia, që jeton ende me megalomaninë e 20 viteve më parë. Ndaj paraqet interes kombëtar dhe rajonal fakti që një kontigjent i forcave të armatosura të Kosovës iu bashkangjit në datën 20 maj manovrave ushtarake të vendeve të NATO-s në Kroaci, të organizuara dhe të drejtuara nga komanda e ushtrisë amerikane në Europë, USEUCOM. Manovrat ushtarake të koduara “Immediate Response” zhvillohen në Kroaci, Slloveni dhe Hungari. Në datën 4 qershor deri 10 qershor do të zhvillohen manovrat e NATO-s të koduara “Astral Knight” në Kroaci, Slloveni dhe Itali. Në datën 26 maj deri në 28 qershor NATO do të zhvillojë manovra ushtarake në Bullgari dhe në Rumani.

Pjesëmarrja e forcave të armatosura të Kosovës në manovrat ushtarake të NATO-s në Kroaci e në Slloveni dhe ku marrin pjesë 10 shtete, duke përfshirë edhe Shqipërinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut, fiton një theks dhe rëndësi të veçantë për situatën, ku po kalon Ballkani dhe sidomos për konfuzionin rreth çështjes së dialogut midis Kosovës dhe Serbisë. Pjesëmarrja e Kosovës në manovrat ushtarake të NATO-s përbën një vlerësim dhe konsideratë të veçantë për shtetin e pavarur të Kosovës dhe për bashkëpunimin e tij të tanishëm dhe të ardhshëm atlantik.

Së pari, duhet theksuar se është hera e parë që forcat e armatosura të Kosovës marrin pjesë në një stërvitje shumëkombëshe të NATO-s pas vendimit të parlamentit të Kosovës dhjetorin e vitit të kaluar për transformimin e forcave të armatosura në ushtri dhe krijimin e Ministrisë së Mbrojtjes. Pjesëmarrja e tanishme në manovrat ushtarake atlantike lexohet qartazi si një miratim dhe mbështetje për të drejtën e shtetit të pavarur të Kosovës që të ketë ushtrinë e vet si çdo shtet tjetër i pavarur. Në këtë mënyrë NATO e konsideron Kosovën si shtet dhe ushtrinë e Kosovës si bashkëpunëtore të besuar të saj dhe e angazhon në manovra të rëndësishme ushtarake, që aleanca zhvillon në shtetet e Ballkanit. Kjo zhvleftëson zhurmat artificiale të Serbisë dhe të Rusisë kundër krijimit të ushtrisë së Kosovës. Në këtë kuptim pjesëmarrja e Kosovës në manovrat ushtarake të NATO-s duhet parë si rikonfirmim nga NATO i sovranitetit dhe i subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës. Pra NATO rikonfirmon njohjen dhe fton Kosovën si shtet në momentet, kur Serbia po rrit habitshëm intransigjencën për të mos e njohur Kosovën. Pavarësisht se katër shtete të NATO-s nuk e njohin Kosovën, fakti që forcat e armatosura të Kosovës ftohen të marrin pjesë në manovrat e përbashkëta me ushtritë e vendeve të NATO-s tregon një avancim të marrëdhënieve të Kosovës me NATO-n.

Së dyti, manovrat e reja ushtarake të NATO-s në Kroaci, në Slloveni dhe në Hungari, në të cilat merr pjesë edhe Kosova, janë një mesazh i qartë drejtuar Serbisë dhe udhëheqjes së saj të çoroditur filoruse. Në klimën e tensionuar dhe konfuze, që po shoqëron prej një viti mjediset diplomatike të dialogut midis Kosovës dhe Serbisë për normalizimin përfundimtar të marrëdhënieve, presidenti i Serbisë dhe ministri i tij fashist i mbrojtjes kanë dalë disa herë me kartën e kërcënimit të përdorimit të forcës në raportet e tyre me Kosovën. Pavarësisht se ata bëjnë blofin dhe kërkojnë të fitojnë kuota elektorale në qarqet ultranacionaliste dhe fetare serbe, NATO vlerëson se është e nevojshme t’i dërgohet një mesazh paralajmërimi Serbisë, duke ftuar Kosovën në manovrat ushtarake atlantike. Mesazh, që do të thotë se Kosova është shtet i pavarur, i cili gëzon mbrojtjen e pathyeshme të NATO-s. Ose siç nënvizonte para pak ditësh ish-zëdhënësi i mirënjohur i NATO-s në kohën e inkursioneve ajrore atlantike në Serbi 20 vjet me parë, Jamie Shea, ”Kosova është një shtet i mbrojtur ndërkombëtarisht”.

Së treti, mesazhi i pjesëmarrjes së forcave të armatosura të Kosovës në manovrat atlantike në Kroaci dhe në Slloveni është një kundërpërgjigje dhe paralajmërim ndaj garës së çmendur të armatimeve, ku e ka futur veten Serbia me nxitjen dhe me paratë e Rusisë. Parada ushtarake me stil operete, që organizoi presidenti Vuçiç në 10 maj në Nish dhe ku ushtria serbe parakaloi me avionët ushtarakë rusë “MIG 29”, me helikopterët ushtarakë rusë “MI 35” dhe me tanket ruse “T 72”, dhe ku në paradë morën pjesë forcat ajrore të Rusisë, ishte një demonstrim i lidhjes së ngushtë ushtarake të Beogradit me Moskën. Kërcënimi i forcës, që presidenti serb mendoi se tundi në Nish, vetëm dëshmoi orientimin rus të udhëheqjes serbe dhe dobësinë e pozitave ballkanike të saj. Manovrat e tanishme ushtarake shumëkombëshe të NATO-s në Ballkan e sfumuan në çast mburravecërinë tipike rurale të presidentit serb. Lidhur me këtë ballafaqim ngjarjesh, ish-shefi i shërbimit të fshehtë ushtarak të Serbisë, gjenerali Momir Stojanoviç, deklaroi në 18 maj lidhur me pjesëmarrjen e Kosovës në manovrat atlantike në Kroaci: ”Unë mendoj që kjo është përgjigja e NATO-s, veçanërisht e SHBA, për paradën ushtarake të Nishit dhe për t’i treguar shqiptarëve të Kosovës se NATO është garante e sigurisë së tyre. Është demonstrim force ndaj Serbisë”.

Së katërti, organizimi i këtij seriali manovrash ushtarake nga NATO në Ballkan dhe rreth tij, nën drejtimin e komandës së ushtrisë amerikane në Europë, përbën një provë të qartë dhe të rëndësishme të vazhdimit të angazimit të SHBA në Ballkan. Serbia dhe Rusia janë përpjekur të krijojnë konfuzion në arenën ndërkombëtare se gjoja ka tërheqje të SHBA dhe të NATO-s nga Ballkani. Është ëndrra e Serbisë dhe e Rusisë për të patur në Ballkan një vakum ndikimi, që duhet ta mbushë Moska, dhe ku Serbia të jetë kamzhiku ushtarak rus mbi shtetet ballkanike. Por seriali prej gjashtë manovrash ushtarake, që komanda e forcave të armatosura amerikane në Europë do të organizojë në periudhën maj-shtator 2019 në Ballkan dhe në disa zona rreth tij, tregon se SHBA janë të angazhuar fort në rajon dhe i japin një paralajmërim të qartë Rusisë për çdo ambicie apo plan për ndikim në Ballkan. Gjenerali amerikan John Healey, komandant i departamentit të stërvitjeve në komandën e forcave amerikane në Europë, deklaroi se manovrat e tanishme të NATO-s “po zhvillohen për të siguruar interesat kombëtare amerikane, për të frenuar agresionin rus dhe për të mbështetur një Europë të sigurt dhe stabël”.

Në vizionin global të interesave amerikane Ballkani vazhdon të jetë në fokus. Që në vështrimin e parë bie në sy që qendra e këtyre manovrave ushtarake të vendeve të NATO-s, të drejtuara nga komanda amerikane në Europë, është Ballkani dhe zonat e detet rreth tij. Komandanti i ushtrisë amerikane në Europë, gjenerali Christopher Cavoli, duke folur për manovrat në Kroaci deklaroi: ”Manovrat ‘Immediate Response’ janë kritike për të forcuar aleancën dhe për të shtuar sigurinë dhe stabilitetin në rajonin e Ballkanit dhe Detit të Zi”. Në hartën e manovrave të tanishme lexohet lehtësisht se ato po zhvillohen në Kroaci, në Slloveni, në Bullgari, në Rumani, në Hungari. Pra janë që të gjitha shtete në kufi me Serbinë. Në manovrat ushtarake atlantike marrin pjesë forcat e armatosura të të gjitha shteteve, që kufizohen me Serbinë. Madje dhe Bosnjë-Hercegovina ishte ftuar, por për shkak të mosfunksionimit të presidencës trepalëshe dhe antiatlantizmit të njohur të të ashtuquajturës “Serpska Republika”, kjo nuk u realizua. Edhe pa qenë ushtarak e kupton se kjo hartë manovrash ushtarake është një sinjal i fortë diplomatiko-ushtarak për të ftohur kokat e nxehta në Beograd që të mos cënojnë procesin e pakthyeshëm të integrimit euroatlantik të të gjithë Ballkanit. Me Kosovën pjesëmarrëse në manovrat e tanishme i bëhet e ditur Serbisë që nuk duhet të pengojë as procesin e integrimit euroatlantik të Kosovës.

Domethënia ushtarako-diplomatike e mesazhit të manovrave të NATO-s në Ballkan dhe pjesëmarrjes së Kosovës në to, shkaktoi një alarm të paparë në Serbi dhe në Rusi. Një fushatë e egër mediatike shpërtheu në të dy shtetet e mësipërme kundër pjesëmarrjes së Kosovës në manovrat atlantike. Portali rus “fort-russ.com” shkruante në 18 maj se “pjesëmarrja e Kosovës në stërvitjet e NATO-s është pjesë e politikës armiqësore kundër Serbisë”.

Strategjia e SHBA dhe e NATO-s në Kosovë dhe në Ballkan është afatgjatë dhe largpamëse. Me të drejtë ajo e planifikon Kosovën herët a vonë si një shtet anëtar të NATO-s, si hallkë e fortë në zinxhirin e arkitekturës atlantike të sigurisë në Ballkan. Është kjo përmbajtje, që duhet ta bëjë Kosovën edhe më të fortë në raportet me Serbinë dhe në konfirmimin e shtetit të saj të pavarur, i cili po kontribuon bashkë me NATO-n në sigurinë dhe në stabilitetin e Ballkanit dhe të Europës.

Kështu duhet t’i lexojnë zhvillimet Prishtina dhe Tirana dhe të mos ngatërrojnë këmbët me tezat e errta diplomatike, që Serbia ua servir nëpërmjet këshilltarëve jugosllavë në të dy kryeqytetet shqiptare.

Si të shërohemi nga mediokriteti, nebuloza, skizofrenia, urrejtja, xhelozia dhe komplekset e njohura të inferioritetit e maliciozitetit….?! – Nga AGRON SHABANI

1. Siç dihet, njerëzit e kompleksuar, inferiorë, maliciozë, cinikë, injorantë, prepotentë, flegmatikë, hipokritë, dogmatikë, depresivë, mizantropë, paranoidë, skizofrenikë, infantilë ose psikopatologjikë, janë gjithmonë ato qenie ose krijesa të ndrydhura ose të shtypura në brendinë e shpirtit, vetvetës ose ‘botës’ së tyre të ç’rregulluar mentale ose psikologjike që shqetësohen, i përplasin këmbët në tokë me depresion, tension ose nervozizëm të madh. Mbase, ato ose ata qè i urrejnë dhe xhelozojnë për vdekje të tjerët që i konsiderojnë si rivalë, armiq ose kundërshtarë të ndryshëm imagjinarë ose fiktivë. Dridhen, xhindosen, eksitohen, deprimohen, tërbohen, skandalizohen dhe… gjithmonë kanë marrëdhënie të padukshme me të panjohuren dhe të paekzistueshmen. Janë të padurueshëm, paranod, infantilë dhe patologjikë ndaj të gjithë atyre që nuk i takojnë “botës” ose “kosmosit” të tyre halucinativë etj. Nuk munden t´i shohin ose durojnë ata ose ato që flasin, shkruajnë ose mendojnë jashta “orbitës”, gjegjësisht, jashta “alfabetit”, “gramatikës”, “logjikës” ose “filozofisë” së tyre bardh e zi. I vëjnë barrikadat ose gërshërët e censurës ose mediokracisë së tyre editoriale, redaksionale, institucionale, politike, diplomatike ose profesionale ndaj të gjithë atyre që guxojnë të flasin, shkruajnë, apo të dijnë më shumë se ‘shefi’ ose padroni. Janë të ngujuar ose burgosur përgjithmonë brenda kthetrave, klisheve ose fiksionëve të sëmura autoritare dhe totalitariste. Ndërkohë që janë pengje ose viktima të tyre. Mbase, pengje ose viktima të mediokritetit, debilitetit, nebulozës, shizofrenisë, patologjisë dhe ‘tabula rasës’ së tyre që e kanë fshehur, zbuluar ose krijuar vet. I akuzojnë shtetin dhe pushtetin për censurën ose mediokracinë e njohur editoriale ose redaksionale, ndërkaq vet janë censuruesit, linçuesit ose persekutorët e përhershëm dhe kryesorë. Nuk i besojnë askujt. Madje, as vetvetës së tyre. Jo. Sepse, kanë frikë nga e kaluara dhe vetëvetja e tyre malicioze, misterioze, kompleksive dhe tepër e mjegullt ose evazive.

2. Kjo tregon ose dëshmon qartë se gjykimi i shëndoshë dhe racional sikur janë “bërë shoshë” prej fobive, paranojave, paragjykimeve, shpifjeve, trilleve, totemëve, fetishëve, dogmave, bestytnive, urrejtjeve dhe xhelozive të ndryshme objektive dhe subjektive, gjegjësisht, violente, infantile dhe patologjike tè grupit, personit ose individit. Ndërkohë që anomalitë dhe psikopatologjitë e mesipërme reaksionare dhe anakronike të kulturës, informimit, politikës ose diplomacisë kosovare, paraqesin problemet kyçe ose kardinale të shtetit dhe shoqërisë kosovare.

3. E thënë ose formuluar ndryshe, kjo donë të thotë se idetë shkencore ose humaniste mbi shtetin, pushtetin, popullin (kombin), besimin, religjionin, politikën, diplomacinë, karierën, profesionin, paratë, edukatën, kulturën, moralin apo drejtësinë, thjeshtë nuk i qëndrojnè logjikës dhe as arsyes njerëzore. Jo, sepse, njerëzit ose personat e ndryshëm me aftësi të kufizuara shpirtërore, emocionale, mentale (psikologjike), intelektuale, profesionale etj., vazhdimisht ndjehen të lumtur dhe tepër krenarë nëse udhëhiqen ose udhërrefehën nga instinktet, emocionet ose pasionet e ndryshme iracionale dhe negative. Përkatësisht, nga instiktet e kafshève ose bishave tè egra. Duke u hedhur kështu në gabime dhe vendime të ndryshme kardinale ose trashanike mbi bazën e asgjësë për asgjë. Kjo tingëllon krejtësisht e çuditshme, reaksionare, paradoksale dhe anakronike për kohën dhe botën e sotme moderne ose bashkohore. Por….!!!

4. Ndjenjat ose emocionet e mësipërme iracionale dhe tepër negative, kuptohen ose përceptohen si sëmundje ose situata psikotraumatike me pasoja të rënda për individin dhe kolektivitetin. Thonë se personat ose individët e ndryshëme të prekur nga komplekset ose sindromet e njohura të Edipit, gjegjësisht, nga komplekset e pashëruara të inferioritetit dhe maliciozitetit të përgjithshëm shpirtërorë, emocional, mental (psikologjikë), intelektual, profesional dhe të tjerë, janë arketip dhe prototip të vasalëve, poltronëve ose kameleonëve të njohur konformist ose oportunist që i zhvaten, nènshtrohen dhe imponohen vazhdimisht tutelës së njohur politike, sociale dhe materialiste të ” aristokracisë” ose “borgjezisë së lartë” pushtetmbajtëse ose politike nè Kosovè dhe gjithandej. Ndërkohë që sërvilizimi, vasalizmi, kameleonizmi, opottunizmi, konformizmi dhe makiavelizimi i tyre inflator dhe inflamator, bëjnë që të shpërthejnë dhe shpërfaqen si të atilla edhe skemat ose “ekuacionet” e njohura të diletantizmit, mediokritetit, mercenarizmit, kolaboracionizmit, shantazhit, komplotit ose tradhëtive të larta individuale dhe kolektive. Sidomos kundër njerëzve krijues ose inovatorë si ‘cityoen’ ose ‘burgeros të lartë kulturorë dhe politik’ në veçanti si dhe ndaj popullit (kombit), shtetit dhe shoqërisë së gjërë njerëzore ose qytetare në përgjithësi.

5. Në ketë rast, natyra dhe karakteri i komplikuar i njerëzve të kompleksuar, stupidë, maliciozë, nebulozë, paranoid, mizantrop, maniak, depresivë, infantilë ose patologjikë, ndonëse, të deskriptuara, detektuara (deshifruara), identifikuara dhe interpretuara përmes “artit” të dialogut, komunikimit ose korrespondencës së tyre me të tjerët, gjegjësisht me anë të një subjekti dhe objekti të determinuar, iracional, negativë dhe tepër kompleksivë, sikur substituohën, barten ose transformohën vazhdimisht edhe në natyrën dhe karakterin e njohur (global ose kolektivë) të shtetit dhe shoqërisë së gjithëmbarëshme kosovare. Ndërkaq, arti, talenti, edukata, kultua, emancipimi, morali, disiplina, përvoja, tradita dhe aftësia e njohur e intelektuale dhe profesionale, pos tjerash konsistojnë në veçantinë dhe ekskluzivitetin e të qenit i zgjedhur (preferuar), enfant terible ose ‘demiurg i lartë’ që arrin të bashkojë emocionet, pasionet, dëshirat, dashuritë, ëndërrat e ndryshme, imagjinatat ose fantazitë individuale dhe kolektive. Duke e bërë kështu lirimin (çlirimin) e subjektivitetit nga objektiviteti dhe të ngjajshme. Kjo është vlera globale ose universale e njerëzve të ditur dhe intelektual. Individualiteti, ekskluziviteti dhe integriteti i tyre global ose universal, respektivisht, ekskluziviteti, integriteti, globaliteti ose universaliteti i tyre individual.

6. Roli dhe misioni i kulturës dhe informimit në kërkimet, studimet ose analizat e njohura shkencore ose filozofike, mund të kuptohen, përceptohen, anticipohen dhe definohen vetëm përmes ‘grafikonit’ ose ‘rubikonit’ të njohur të aktivitetit ose ‘pleshmërisë së lartë’ kriujese ose profesionale që kanè për qëllim ngrtijen dhe formulimi i një teorie praktike dhe dialektike të kulturës dhe jetës shpirtërore, materiale dhe ekzistencialiste në kuptimin e jetës si art, artit si jetë dhe jetës si filozofi.

7. Për me tepër ndëkaq, nëse ka diçka intelegjente, racionale, morale, njerëzore ose humaniste tek njeriu i ditur ose njeriu i thellë, sipas Siegmund Freudit, ajo patjetër do duhej të ulej në fushën ose terrenin e njohur të arsyes dhe ndërgjegjjes së lartë njerëzore ose qytetare. Në të kundërten, duke i konsideruar joarsyen dhe jondërgjegjën si “derivate të dorës së dytë”, Siegumnd Freudi, perveç tjerash, thekson faktin se përvoja bazë e të pandërgjegjëshmes ose jondërgjegjies, përreth së cilës gjithçka duhet të përmbyset dhe rrotullohet në raport me figurat e ndryshme prindërore ose paternaliste, parasegjithash të ngjason në komplekset, incestet ose inçestuozitetet protofëminore ose adoleshente të tipit ose profilit të njohur të Edipit- ndaj nënës së nënshtruar dhe dhunuar nga i ati ose babai i tij i cili për Edipin e vocër, njëkohësisht është edhe i ndjerë, edhe i dashur, edhe i plotfuqishëm, edhe kundërshtar ose armikë i tij etj. Domethënë, “komplekset evolutive” të Edipit (lèxo: komplekset e botuesve, editorève, gazetarève, redaktorève, moderatorève, politikanève ose diplomatève kosovar)- mund të tejkalohen, vetëm atëherë kur incesti ose inçestuoziteti i pandërgjegjshem ndaj nënës dhe dashuri-urrejtja ndaj babait, shërohen ose sanohen me anë të zhbllokimit eventual të bllokadës foshnjore ose adoleshente që i kanè kapur dhe bllokuar tërësisht zhvillimin normal të psiçikës (logjikës) ose botës së tyre shpirtërore, emocionale, mentale ose psikologjike.

8. Në të kundërten, prej nënshtrimit ose dashurisë së marrëzishme ndaj shefit ose padronit të idealizuar, himnizuar, mitizuar, valorizuar ose glorifikuar maksimalisht, ndjekësit dhe viktimat, shpeshherë e duan njëri-tjetrin. Ndërkaq, nëse e humbasin besimin tek “lideri i idealizuar” ose “lideri suprem”, turmat, shtresat, kastat, masat ose kategoritë e ndryshme shoqërore ose qytetare, pushojnë së ekzistuari si turmë dhe shpërbëhen. Shtypja dhe robëria, nuk i tejkalojnë kurrë komplekset e mesipërme evolutive të Edipit, gjegjësisht, komplekset e njohura të inferioritetit dhe maliciozitetit. Jo kurrë. Hamendësimi, dyshimi, paranoja, fobia, cinizmi, injoranca, nihilizmi, mazohizmi, prepotenca, monopoli dhe diktati i njohur foumian ose kabinetik, në instancë të fundit të ngjajnë në një familje të mbyllur iracionale dhe hermetike, me etër ose baballarë të ndryshëm iracional, mediokritë, nebulozë, paranojak dhe tekanjozë, të cilët me ekuivalencën, polivalencën dhe ambivalencën e tyre imagjinare, fiktive ose transcendente (transhendte), mundohen t´i disiplinojë, moralizojnë, emancipojne dhe kontrollojnë impulset, incestet ose defektët e ndryshme (në radhë të parë seksuale, shpirtërore, emocionale, mentale ose psikologjike) të personave ose individëve të ndryshëm të cilët sipas tyre përbëjnë tufën ose kopenë dhe jo qarqet ose rrethet e njohura informative, kulturore, institucionale, profesionale, politike, diplomatike etj.

9. Sidoqoftë, duke qenë si revolucion, evolucion ose manifest suprem i një lufte të gjatë infermale dhe shumëshekullore për çlirimin e familjes, popullit (kombit), shtetit dhe shoqërisë nga rendi, diktati ose tutelja e egër e etërve ose baballarëve të ndryshëm autoritar, diktatorial ose despotikë, gjegjësisht, nga rendët ose sistemet e pandryshuara natyrore ose ordinare, tek Alfred Adleri (187O-1937) gjejmë një parashtrim ose formulim të njohur shkencor ose metodologjikë që vendos në qendër problemin e njohjes së individit nga ana e kolektivit. Mbase, një sintezë ose instancë njohjeje komunitare ose globale (universale) që mund të përmbledhë pjesë të vullnetit të fuqisë së personit ose individit i cili në fund të fundit, nuk është asgjë ose askush tjetër, përveçse një qenieje sociale dhe politike i destinuar të jetojë në bashkësi ose komunitet me të tjerët si kafshèt nè kope.

1O. Ndaj, edhe problemi i integrimit, socializimit ose resocializimit si mjete dhe pëlqimi pa rezerva i frustrimeve, egoizmave, anomalive dhe psikopatologjive të ndryshme objektive dhe subjektive të grupit ose kolektivitetit ku jeton ose punon, për individin është problemi vendimtar ose krucial i ekzistencës dhe mbijetesës së tij.
Ndërkaq, çdo inferioritet ose maliciozitet, edhe i vogël apo, vetëm i supozuar ose paragjykuar qoftë ai, e bën të vështirë ose të pamundur integrimin dhe socializimin e tij me të tjerët. Kjo sidomos atëherè kur personi ose individi hasin në psikozë, depresion ose në një neurozë të lidhur ngushtë me komplekset e inferiotitetit dhe maliciozitetit. Për kompensimin e këtyre komplekseve të inferioritetit dhe maliciozitetit, në personat ose individët e prekur nga këto sindrome, mepastaj zhvillohet një vullnet i tepruar force (fuqie) dhe enërgjie, për t´i mohuar, injoruar ose shpërfillur ose anashkaluar të tjerët. Dhe kjo, për të tërhequr vemendjen ose simpatinë e etërve ose baballarëve të ndryshëm pushtetmbajtës ose politik. Por, kjo normalisht se i largon akoma më shumë nga të tjerët, duke e devijuar vullnetin e fuqisë së masës ose shoqërisë së gjërë njerëzore ose qytetare.

11. Alfred Adler e shpjegon një gjë të këtillë në veprën e tij “Rregulla dhe teori të posikologjisë individuale” (1920). Fenomeni i mesipërm, sigurisht se ka të bëjë me shfaqjen e vullnetit të fuqisë politike, të lidhur ngushtë me komplekset e lartëpërmendura të inferioritetit dhe maliciozitetit.

12. Përderisa, Erich Fromm (1900-1980), në veprën e tij me titull “Ikje nga liria” (1941), e prezanton njeriun si qenie të lindur për të jetuar në komunitet, si kafshët në kope. Sidomos aty dhe atëherë kur vëllau-vëllaut, kushëriri-kushërit ose miku -mikut, ia zënë pritat e vrasjes edhe për një qen, për një mushkë, për një kali ose gomar. Apo, atëherë kur për “çështjet e larta” shtetrore, nacionale, politike, diplomatike, kulturore, informative dhe të tjera, kanë të drejtè tè flasin, shkruajnë, mendojnë dhe konkurojnë vetëm Behgjet Pacolli, Xhavit Haliti, Beqë Cufaj, Muharrem Nitaj, Blerim Shala, Halil Matoshi, Mentor Shala…ose “kujdestarët e përjetshëm” të “kombit” dhe “atdheut”! Gjegjësisht, të “pafjeturit” ose të “pagjumët e përhershëm” të “kulturës, informimit, politikës, diplomacisë, zhurnalistikës ose publicistikës kosovare” të prekur dikund thellë nga sindromet ose komplekset e pashërueshme të Edipit etj. E tërë kjo sipas Erich Fromit, deri me zbulimin dhe ngritjen e një komuniteti të vërtetë kulturorë dhe politikë, por- jo paranormal, abnormal, paramodern, antimodern ose pseudobashkohorë si deri me sot.

Shpresa e avancimit të Kombit Shqiptar është investimi në Lidership dhe Inteligjencen Emocionale – Nga Prof. Dr. Fadil Çitaku

Kaosi politik në shtetet Shqiptare është produkt i Inteligjencë Emocionale shumë të ulët. Gjuha shumë e vrazhdë dhe akuzimet ndaj njeri-tjetrit nëpër dëbatet televizive, në parlamente, në ministri dhe grupe punuese dëshmojnë se shumica e politikanve shqiptarë kanë shumë nevojë të investojnë në ngritjen e kompetencave të lidershipit dhe të intelligences emocionale.

Çfarë është Lidershipi dhe pse ka rëndësi vitale për popullin?

Teoria më bashkëkohore e shkencës së lidershipit e definon lidershipin si një proces, i cili ndihmon individin dhe shoqërinë të zhvillohen dhe të arrijnë maksimumin e potencialeve kognitive, intelektuale, emocionale dhe sociale. (Çitaku 2012). Shkencëtarët e lidershipit (Chevane A., Çitaku, Violato, Khan Çitaku-Preteni, Waldrop (2017) theksojnë se, udhëheqësit mund të adaptojnë stile të ndryshme të lidershipit në rolin e tyre në varësi të aftësive të atyre qe ata drejtojnë, kompleksitetit dhe strukturës së rolit, situatës mjedisore, marrëdhënieve shoqërore dhe, aftësive të tyre personale si lidere apo lider.
Bazuar në teorinë e shkencës së lidersipit sipas Çitakut (Çitaku 2012), rreziku më i madh që i kanoset botës sot janë liderët politikë që udhëheqin dhe nuk posedojnë kompetenca të lidershipit. Çitaku në vitin 2012 në studimin e tij shkencor, për të zbuluar kompetencat e lidershipit investigoi gjashtë shtete përndimore, tri gjermano-folëse (Austria, Gjermani dhe Zvicera) dhe tri anglo-folëse (Kanda, Shtetet e Bashkuara të Amerikes dhe Britania e Madhe). Në studimin e tij ishin të përfshirë njerëz në pozitat kresore në fushat ku ata vepronin. Të gjeturat e këtij studimi u publikuan në revistën prestigjioze shkencore British Medical Journal (BMJ) dhe zbulimi i këtij modeli i dha shkencës së lidershipit një ngritje të madhe duke dëshmuar se, kompetencat e lidershipit mund të studiohen empirikisht. Modeli i kompetencave të lidershipit sipas Çitakut (Çitaku 2012), përmban pesë komponente siç janë: përgjegjësia sociale, inovacioni, menagjimi i vetvetes, menagjimi i punes dhe orientimi i drejtë (fer). Në këto
pesë komponete janë të përfshiera 63 kompetenca të lidershipit, të cilat janë të operacionalizuara dhe mund të mësohen.
Shkencëtarët e lidershipit (Çitaku 2012, Mano, Çitaku, Waldrop et al. 2018 ) theksojnë se, roli i lidershipit në organizatë, institut apo politikë është vital për të avansuar në drejtim të duhur. Të njëjtit autorë theksojnë se mungesa e kompetencave të lidershipit definitvisht sjell falimentimin e organizates, institutit apo shtetit.

Çfarë është Inteligjenca Emocionale?

Inteligjenca emocionale nënkupton aftësinë e individit për të monitoruar emocionet e veta dhe të të tjerëve, për t’i diferencuar ato, si dhe aftësinë për ta përdorur këtë njohuri si udhërrëfyes të të menduarit dhe të vepruarit të tij.
Sipas Goleman, 1998, (në Boriçi Begani, 2017) inteligjenca emocionale përbëhet nga 5 komponentë të cilët janë: 1) vetëdija vetjake, 2) vetë-rregullimi, 3) vetë-motivimi, 4) empatia (ndjeshmëria) dhe 5) aftësitë shoqërore. Kushdo që gëzon një nivel të lartë të secilit prej komponentëve të sipërpërmendur mund të thuhet që zotëron inteligjencë të lartë emocionale.
Vetëdija vetjake: nënkupton që individi njeh shumë mirë emocionet e veta, pikat e forta e të dobëta të tijat, si dhe nevojat, stimujt që e shtyjnë përpara. Njerëz që zotërojnë një nivel të lartë të vetëdijes vetjake janë të zotët të kuptojnë se si ndjenjat e tyre ndikojnë tek ata vetë, tek të tjerët dhe tek performanca në punë (Goleman, 1998, në Boriçi Begani , 2017).
Vetë-rregullimi: përfaqëson komponentin e dytë të inteligjencës emocionale, që nënkupton aftësinë e individit për të menaxhuar gjendjet e impulset e tij brenda vetes, si dhe atë për të menaxhuar burimet e veta. Ai i përngjet një bisede të vazhdueshme të individëve me vetveten, ku këta të fundit humorin dhe impulset emocionale negative i ndjejnë njëlloj si të gjithë të tjerët, por në ndryshim prej tyre janë më të zotët për t’i kontrolluar e madje për t’i përdorur ato në mënyrë të dobishme (Goleman, 1998 në Boriçi Begani , 2017).
Vetë-motivimi: përbën kompetencën e tretë që duhet të zotërojë një individ për t’u konsideruar emocionalisht inteligjent. Ai përfaqëson kontrollin e tendencave emocionale të cilat çojnë ose lehtësojnë arritjen e qëllimeve (Goleman, 1995). Individët që zotërojnë këtë kompetencë nuk motivohen nga një pagë apo një status më i lartë si shumica e njerëzve, përkundrazi ata i motivon pasioni për punën dhe tendenca për të arritur rezultate sa më të larta, përtej pritshmërive të tyre dhe të të tjerëve. (Goleman, 1998, në, Boriçi Begani , 2017 ).
Empatia: nënkupton të qenurit i vetëdijshëm për ndjenjat, nevojat dhe shqetësimet e të tjerëve (Goleman, 1998) dhe aftësinë për t’i trajtuar njerëzit bazuar në reagimet e tyre emocionale (Goleman, 1998). E parë nga këndvështrimi i një lideri kjo do të thotë të marrësh në konsideratë ndjenjat e njerëzve krahas faktorëve të tjerë teksa merr vendime inteligjente (Goleman, 1998, në, Boriçi Begani , 2017 ).
Aftësitë shoqërore: Njerëzit që e zotërojnë këtë kompetencë kanë shumë njohje, përpiqen të gjejnë pika e interesa të përbashkëta me të tjerët dhe besojnë në bindjen se gjërat nuk mund të bëhen vetëm. Për këtë ata ndërtojnë marrëdhënie të mira me të tjerët, gjë që më pas i ndihmon të udheheqin të tjerët në drejtimin e dëshiruar (Goleman, 1998). Duhet theksuar gjithashtu që, katër komponentët e përmendur më lart të inteligjenës emocionale, ndikojnë pozitivisht në zgjerimin e aftësive sociale të një individi. Secili prej nesh, që arrin të kuptojë dhe kontrollojë emocionet e veta e të të tjerëve, që është i ndjeshëm ndaj tyre dhe njëkohësisht është i vetëmotivuar, ka shanse më të mëdha për të krijuar dhe mbajtur marrëdhenie të mira me të tjerët (Goleman, 1998, në, Boriçi Begani , 2017 ).
A ka nevojë elita politike shqiptare të investojë në kompetencat e lidershipit dhe inteligjences emocionale?
Bazuar në sjelljet dhe komunikimin që dëshmojnë individë me pozita kyçe në politikë në shtetet shqipfolëse të Ballkanit, ne si ekspertë të lidershipit dhe të inteligjencës emocionale mendojmë që keta njerez sa më parë duhet të fillojnë të mësojnë dhe të vetdijësohen, se cilat kompetenca të lidershipit dhe inteligjences emocionale duhet poseduar për t’u bërë lider. Duhet të mesojnë principet primare të empatisë, të vetrregullimit të emocioneve, sepse kështu si ata veprojnë bëjnë armiqë edhe ata që i
konsiderojnë të jenë miqtë e tyre. Ajnshtajni pat thënë:„Ne nuk mund të zgjidhim problemin më të njëjtën kokë që ka shkaktuar atë“.
Shumica e liderëve kyç të vendeve të sipërpermendura nuk e kanë ende të qartë se çfarë përgjegjësie kanë ndaj popullit qe ua ka besuar udhëhqjen.

Çfarë duhet berë tani që në të ardhmen të kemi lidere dhe liderë kompetentë?

Ministritë e arsimit dhe Akademitë e shkencave të shteteve shqipfolëse të Ballkanit duhet menjëherë të fusin në kurrikulat e tyre parashkollore, shkollore e universitare si lëndë obligative “Lidershipin dhe Inteligjencen Emocionale”. Prindërit duhet bërë shumë punë në edukimin e fëmijëve bazuar në vlera humane e pozitive. Ata duhet të jenë model për të ngulitur në trurin e fëmijëve sjellje të mira dhe empatike.
Nëse ne nuk e bëjmë këtë sot, do krijojmë edhe në të ardhmen liderë të pa aftë, të cilët sikurse këta të sotmit, nuk do kenë aftësi të na drejtojnë në drejtim të duhur. Këtë pergjegjësi e kemi ne të gjithë si individë e si shoqeri, përndryshe gjeneratet e tanishme dhe ato të ardhme nuk do na e falin neglizhencën dhe dembelinë tonë. Ne nuk duhet ti frikësohemi dijes edhe pse e dijmë që, të mësosh është vështirë. Ajo shoqëri dhe ai popull qe ka frikë nga dituria dhe nuk don të mësojë herët a vonë do të falimentojë!

Literatura:
1. Boriçi Begani A. (2017). INTELIGJENCA EMOCIONALE SI FAKTOR NDIKUES NË SUKSESIN E MENAXHERËVE NGA VENDI AMË – RISHIKIM LITERATURE. SShEkonomike Buletin shkencor 2017.

2. Çitaku F, Violato C, Beran T,et al. Leadership competencies for medical education and healthcare professions: population-based study. BMJOpen2012;2:e000812.doi:10.1136/bmjopen-2012-000812.

3. Chevane A., Çitaku F. , Violato C., Khan Y.H., Çitaku Preteni L., Waldrop M.(2017). Effective Leadership Style in Extractive Industry: A Case Study of Emerging Companies in Mozambique.Open Science Journal 2(4).

4. Goleman, D. (1998). Working with Emotional Intelligence. Bantam Books.

5. Mano, S. Çitaku,F. Zillioux, D. Waldrop, M. Journal of Global Oncology , no. 4 (December 2018) 1-4. PMID: 30321095.

Autori:

Prof. Dr. Fadil Çitaku, PhD, MME (Uni Bern) Themelues i Akademisë së Shkencave të Lidershipit në Zvicer, Cyrih (www.alssedu.ch); Shkënctar i Lidershipit dhe Inteligjencës Emocionale; Profesor për PhD, Msc. dhe MAS. Zbulues i Modelit te Lidershipit sipas Çitakut në shtetet: Zvicer, Gjermani, Austri, USA, Kanada dhe Britani të Madhe. Kontakti: info@alss-edu.ch

A KA MBARUAR LUFTA ME EVROPËN? – Nga PAOLO MIELI – E përktheu Eugjen Merlika

Po sikur Evropa të ishte në kushte më pak të dështuara se sa përceptohet e përshkruhet, mbi të gjithë tek ne? Nëse ajo që ka ndodhur si pasojë e krizës së fundit rrënuese ekonomike, t’a ketë fuqizuar në vënd që t’a ketë katandisur në pikë të hallit? Janë pyetje më se të arsyeshme për atë si paraqitet pragu i votimeve të 26 majit, mbas një fushate zgjedhore në të cilën rrahja e mendimeve ka qënë relativisht e rregulltë dhe rreziqet më të mëdha kanë rrjedhur nga Vendi ynë. Përshtypja tërësore është se, mbas një furtune të madhe, mbasi u ndreqën dëmet dhe shtrembërimet, janë të gjitha gjasat për të rimarrë udhën me hapa të mëtejshme në drejtim të ndërtimit të godinës kontinentale. Madje me pjesëmarrjen edhe t’atyre forcave që deri dje paraqiteshin si kundërshtarë të papajtueshëm të sistemit.

Prej katërqind vitesh, në shkallë evropiane, çdo shekull është pështjelluar nga një kundërshti e dhunshme, të cilin e ka pasuar një periudhë e gjatë shestimi (gjithmonë e turbulluar në secilin rast nga tronditje vendore). Qe kështu në Gjashtëqindën me “Luftën e tridhjetë viteve” (1618 – 1648) e përfunduar me paqen e Westfalisë, ku u përcaktua Evropa e kufijve të sigurtë, jashtë rrezikut të luftërave fetare. Në Shtatëqindën me “Luftën e shtatë viteve” (1756 – 1763), të zhvilluar përveç kontinentit tonë, në dy Amerikat, në Hindi e n’Afrikë, aq sa Winston Churchill e quajti atë si “të parën luftë botërore të vërtetë”.
Ndodhi një gjë e ngjajshme në Tetëqindën, me luftërat napoleoniane dhe rindërtimin e mëpastajmë t’Evropës, të themeluar në Kongresin e Vienës (1815). Dhe në Nëntëqindën me dy luftërat e tmerrshme botërore, të cilave u pasoi një stinë tejet e gjatë paqeje: më shumë se shtatëdhjetë vite. Gjithmonë Evropa ka dalë e përcaktuar më mirë dhe e fuqizuar nga këta lloj tërmetesh.

Në njëzetepesë vitet e fundit Evropa e bashkuar kishte vënë si detyrë të forconte e t’a bënte përfundimtare paqen e mbas 1945. Së paku deri tani e ka plotësuar misionin e saj. Por kohët e fundit të çonte në krizë themelin e Be, nuk ishte një luftë por një krizë ekonomike befasuese dhe ndoshta e paparashikueshme, me një kohëzgjatje dhe përmasa vërtetë të jashtzakonshme: dhjetë vjet (2008 – 2018). Një krizë kulmore që ka përmbysur planet zgjeruese të secilit prej njëzeteshtatë Vendeve të Be, ka tmerruar gjithandej opinionet publike dhe ka lëkundur institucionet e gjithë kontinentit. Një testim që ka vënë në një provë të fortë gjithë sistemin evropian e që nuk është e thënë se mund të quhet krejtësisht mbas krahëve tanë. Pasojë e kësaj goditjeje qe, pa asnjë dyshim, vendimi anglez për të dalë nga Evropa (2016). Por fakti që, edhe mbas tre vitesh nga referendumi, proçedurat e kësaj daljeje nuk janë përcaktuar ende e, për një fat të çuditshëm, anglezët janë të detyruar të hedhin në kutitë e votimit një skedë të paracaktuar të zgjedhë Parlamentin evropian ka shtyrë sovranistët nga çdo anë e Evropës të përmbahen nga ideja për të ripropozuar ndonjë formë të tyre “daljeje”. Në mënyrë paradoksale mund të mbështetet ideja se Evropa ka dalë e rifuqizuar madje edhe nga ngjarja më tronditëse që u zhvillua tre vite më parë në Britaninë e Madhe.

Ku është parë gjithshtu qëndrueshmëria e Evropës? Para së gjithash me krizën greke të 2015. Në atë rast Athina ka patur në timon një udhëheqës, i cili ka sfiduar një referendum të paracaktuar në synimet e propozuesve të krijonte gjasat e daljes së Vendit nga bashkësia (ose, së paku, kështu shëmbëllente). Pastaj vetë Cipras mori përsipër një “kurë” ekonomike të paparë ndonjëherë. Që të qëndronte n’Evropë, më pas u ndesh me ministrin e Financave, Janis Varufaqis që ende sot (në librin “Të rritur në dhomë”) mbron tezën se Vendi i tij është thyer para ”pushteteve institucionale dhe klikave”. Me këto masa të guximshme Alexis Cipras e mbajti Greqinë në Be dhe po e drejton, me çmimin e sakrificave të pamasa, jashtë krizës.

Zgjedhje të ngjajshme kanë bërë edhe qeveritarët e Irlandës, të Spanjës e të Portugalisë. Me këmbëngulje, edhe me çmimin e armiqësimit të elitave intelektuale të Vendeve të tyre: pak ditë më parë kryeministri socialist portugez, Antonio Costa, u tregua i gatshëm të hapte krizën e qeverisë nëse Parlamenti do t’a kishte detyruar të vendoste një shtesë rroge mbrapavepruese për mësuesit që – janë fjalë të tij – do të kishte marrë në qafë “besueshmërinë ndërkombëtare të Vendit”.

Tani ndoshta – siç thonë hulumtimet – Greqia mund të shohë rritjen (35%) e partisë të së djathtës, Demokracia e Re e do të jetë e pranishme në rënien (25%) të asaj të Cipras, Syriza. Është e mundëshme që aty këtu partitë sovraniste të kenë edhe rezultate të mira, në ndonjë rast edhe shumë të mira. Por një vështrim i së tërës na shtyn të quajmë një sukses të Evropës faktin që synimet ndarëse të partive të këtilla janë tkurrur mjaft e që një pjesë e mirë e këtyre formacioneve sot janë të gatshëm për ujdi politike me partitë e forta të traditës evropeiste, të ngujuara mirë në fiksimin e institucioneve kontinentale.
Ka vetëm një Vend, i yni, në të cilin drejtuesit e qeverisë janë lëshuar në fushatën zgjedhore në deklarata të panevojshme lufte që – siç ata vetë kanë patur rast të venë re më parë – mund të kenë si të vetmin efekt atë të rritjes së spredit. Fjalë që – po flasim për lajmërimet e tejkalimeve financiare të Matteo Salvimit – prodhojnë dëm vetëm për faktin që janë thënë. Italia është i vetmi Vend evropian, qeveritarët e të cilit bashkohen me atë shkollë të çuditëshme të vetëquajtur keineziane që premton një zhvillim të pamundur që arrihet nëpërmjet shkapërderdhjes së parasë publike, grumbullimit të një tjetër borxhi e ndeshjeve të përherëshme me institucionet e Brukselit. Insitucione të një Evrope që po e merr veten, edhe se me mund, aq sa nuk është e thënë se do t’i a arrijë e se nuk janë në pritë befasi të reja. Na vjen keq që të tilla të panjohura duhet të vijnë, në pjesën më të madhe, nga Italia.

Corriere della Sera, 17 maj 2019 E përktheu Eugjen Merlika

Dosjet 184 dhe 339 ndodhen në Prokurorinë e Shtetit, të bëhet zbardhja e tyre me urgjencë – Nga ROMEO GURAKUQI

Dosjet 184 dhe 339 nuk ndodhen të bllokuara në një studio private, pronari i së cilës ka vendosur të mos i bëjë ato publike. Edhe për një rast të tillë, legjislacioni shqiptar parashikon dy vepra penale: “moskallzim krimi” dhe “pengim i drejtësisë”.

Dosjet 184 dhe 339 ndodhen në Prokurorinë e Shtetit dhe zbardhja e tyre me urgjencë, me saktësi, me përgjegjësi, nën një kontroll të monitoruar dhe me procedurë të saktësuar nga Prokurori i Përgjithshëm, është kërkesë e opinionit publik, që duhet të përmbushet sa më parë.

Çdo perdredhje e matejshme procedurale, duke e hedhur topin nder prokurore te veçante, çdo zvarritje e ngritjes se nje strukture te posacme per zbardhjen e plote te fakteve, eshte jo vetem justifikim qesharak i mosveprimeve, por edhe nje shperdorim i rende i detyres, thyerje e betimit ndaj Shtetit dhe bashkepunim me politiken e korruptueme qe blen pushtet.

Jo vetem Kriza Politike dhe Kushtetuese qendron e varun mbi permbajtjen e ketyre dy dosjeve, por edhe besueshmeria e Shtetit qe kerkon te hape negociatat me BE.

Kjo sepse ato dy dosje jane, me sa kuptohet, shembulli dhe prova, qe shpjegon menyren se si PSSH ka krijuar numrat e pangjashem te shumices se vet parlamentare; jane dy dosje qe tregojne “legjitimitetin” e qeverise aktuale, nivelin e operimit te shtetit te se drejtes dhe menyren se si zbatohet ne kete vend barazia e te gjithe qytetareve para ligjit.

Tanime eshte e qarte se ai qe e pengon transparencen publike te organeve ligjzbatuese dhe punen e Prokurorise se Shtetit eshte Kryeministri i vendit.

Doreheqja e Edi Rama asht kushti paraprak per lirimin e hapesires publike nga pengmarrja e korrupsionit dhe e gangstereve, por gjetja e Kryeministrit te tranzicionit rithemelues te kushtetutes dhe e anetareve shoqerues te kabinetit te tij, eshte nje sfide edhe ma e madhe per vendin tone te mjeruar dhe te deshperuar.

Jo më me improvizime! Vendi nuk ka kohë më per kompromise kalimtare dhe te perkohshme. Shqiperise i nevojiten zgjidhje strukturore te sakta, afatgjata, te percaktuara nga Shkolla e Eterve Themelvenes.

Leter e hapur Ambasadorit Borchardt: Mos e mbështetni kastën politike që është dënimi kapital për popullin shqiptar! – Nga Elida Buçpapaj

I nderuar Shkëlqesia Juaj Z.Ambasador Borchardt. Më 11 tetor 2017 ju kisha dërguar këtë Letër të Hapur. Kur i hodha sot një sy, nuk mund t’i hiqja asnjë presje. Prandaj po e ribotoj. Ndërkohë do t’ju nis një tjetër Letër të Hapur me fakte të vjetra por që do t’ju hedh vetëm dritë! Shqiptarët kanë besim tek Kancelarja Angela Merkel dhe tek Gjermania !

————————

I nderuar z.Bernd Borchardt, po Ju drejtohem publikisht, si kreu i OSBE-së dhe si diplomat gjerman – dhe më tepër si ky i fundit.

Dje Ju morët pjesë në Kuvendin e Shqipërisë në aktivitetin përkujtues me rastin e 70 vjetorit të ekzekutimit të 16 deputetëve të opozitës nga regjimi kriminal komunist.

Po e ndiqja aktivitetin për të konstatuar kulmin e hipokrizisë nga kryepolitikanët e shtetit shqiptar.

Them këtë pasi kryeministri Edi Rama duhej ta kish nisur fjalimin e tij me një ndjesë për faktin se partia që ai drejton është trashëgimtarja e partisë shtet që i ka kryer ato krime makabre.

Them këtë pasi të dyja partitë shtet, si PS ashtu edhe PD, së bashku me bishtin e tyre LSI, këta 26 vjet nuk kanë ndërrmarë asnjë hap legjislativ as për dënimin e krimeve të komunizmit, as për hedhjen dritë të tyre dhe nuk kanë bërë asgjë për zbulimin e eshtrave të 6000 të zhdukurve.

Po ashtu deri tani ky Kuvend nuk ka ndërmarrë asnjë hap as për pastrimin e administratës të lartë nga ish-Sigurimsat dhe njerëzit me dosje.

A e imagjinoni Ju z.Borchardt sikur administrata apo partitë tuaja në Gjermani të jenë të mbushura me ish-spiunë të Stass-it apo njerëz nga enturazhi a trashëgimtarë të Erich Honeckerit e Egon Krenzit?!

Gjermania juaj nuk ia lejoni vetes as shkeljen e parimeve e as të standarteve! Dhe bën shumë mirë! Po përse bëheni kaq dorëlëshuar dhe ua toleroni klikës së korruptuar të politikanëve shqiptarë?!

Ju drejtohem Ju z.Ambasador nga një fakt i thjeshtë por që flet shumë. Sepse, ndërsa gjithë mediat e Tiranës jepnin live aktivitetin në Kuvend dhe shqiptarët ishin të detyruar të dëgjonin demagogjinë e Edi Ramës apo Lulzim Bashës, në momentin që Ju e morët fjalën, transmetimi live u ndërpre në unison nga të gjitha televizionet. Po ashtu asnjë portal i Tiranës nuk e përcolli dhe, për rrjedhojë, e censuroi fjalën Tuaj.

Fjala Juaj duhej të dëgjohej nga opinioni publik pasi, po për demagogji, opinionit publik shqiptar i thuhet shpesh se Shqipëria po ndjek modelin gjerman!

Cilin model gjerman po ndjek Shqipëria?

Shqiptarët përjetojnë diktaturën e shtetit të kapur!

Shqiptarët përjetojnë diktaturën e oligarkisë së mediave, ku një grup oligarkësh opinionistë merren vetëm me trushplarje.

Shqiptarët përjetojnë diktaturën e një sistemi të korruptuar deri në palcë.

Shqiptarët përjetojnë diktaturën e mungesës të shtetit të drejtës, diktaturën e mungesës të shtetit social!

Shqiptarët përjetojnë diktaturën e varfërisë.

A jetojnë dot pensionistët gjermanë me nga 100 Euro në muaj si pensionistët shqiptarë kur çmimet në Shqipëri janë njëlloj me ato në Gjermani?

Por drama më e madhe është se shqiptarët përjetojnë zhgënimin më të madh nga Perëndimi, sepse Perëndimi, në vend që të ndëshkojë shkelësit e ligjit që janë politikanët e kësaj kaste politike, e mbështesin këtë klasë politike që është dënimi kapital për gjithë popullin shqiptar.

Pra z.Ambasador, nga 70 vjet më parë pak gjë ka ndryshuar.

Vërtetë Shqipëria është vend anëtar i NATO-s, por shqiptarët sot vriten pa gjyqe si 70 vjet më parë, përmes diktaturës të një klike shtetarësh e deputetësh që mbushin xhepat e tyre dhe popullin e lënë në mëshirën e antishtetit, shtetarëve të korruptuar, krimit të organizuar, pasigurisë dhe varfërisë ekstreme.

4 vjet më parë Kacelarja Merkel priti kryeministrin Edi Rama.

Edi Rama në 4 vjet nuk mbajti asnjë premtim.

Mutter Merkel do ta mikpresë prapë Edi Ramën e rizgjedhur dhe farsa do të vazhdojë pasi Perëndimi nuk mban përgjegjësinë që i takon sikur mbajti Gjermania pas bashkimit me DDR, sepse, në fund të fundit, Shqipëria apo Kosova apo Maqedonia duhet të kuptohen sikur janë, pjesë të së tërës europiane.

Kjo detyrë i takon Gjermanisë.

Gjermania nuk duhet ta mbylli njërin sy përballë regjimeve të korruptuara, të cilat shpenzojnë paratë e pista në të gjitha mënyrat, për të përjetësuar regjimin e tyre kriminal në praninë e Ambasadorëve dhe institucioneve Perëndimore, që i shpërdorin dhe i censurojnë, sikur Ju censuruan Ju z.Ambasador !

Në këtë situatë kritike,

Ju bëj lutje dhe thirrje dhe, përmes Jush, edhe Zonjës Kancelare që t’i mbështesni shqiptarët jo këtë kaste politike që e ka çuar vendin në zgrip e kolaps të plotë dhe që është dënimi kapital për popullin e tyre.

Me respekt

Elida Buçpapaj

Për Presidentin Thaçi, Kryeministrin Haradinaj dhe Kryeparlamentarin Veseli! – Nga AGRON SHABANI

 

Ekselenca Juaj,

Siç e dini edhe vet, kritika dhe filozofia e njohur politike, në kuptimin e terminologjisë së njohur çmuese ose vlerësuese, shohin me dyshim çdo levizje ose çdo gjë që largon nga ajo që mund të quhet studim ose analizë e mirëfillët shkencore ose metodologjike. Kjo mbase, është edhe një dëshmi tjetër se tabloja ose gama e gjërë e influencave, ndikimëve, reflektimëve, interferimëve dhe referimëve të ndryshme eksterne ose eksplikative në kritikën dhe filozofinë e njohur filozofike dhe politologjike, kanë një dimension dhe karakter të gjërë konstelacional dhe multilateral. Duhet gjetur mënyrën dhe formën e duhur, konkrete ose adekuate, për t’ia bashkëngjitur kërkesave dhe nevojave sociale, materiale ose ekzostencialiste, edhe vlerat, parimet, premisat, atributet dhe aspiratat e njohura shtetrore, nacionale, historike, politike, diplomatike, strategjike, gjeopolitike etj. Sigurisht.

Në këtë rrafsh, gjithashtu duhet të kemi parasysh aspektin e determinuar, ortodoks, autoritar ose totalitarist të mohimit dhe kundërshtimit të çdo llojë forme të socializimit (risocializimit) real ose dialektikë të shtetit dhe popullit serb në kuadër të ‘rendit të ri’ kontinental dhe interkontinental të cilin në instancë të fundit e bashkon karakteri i “një ‘bote të përbashkët’ globale ose universale ku njerëzit, popujt (kombet), shtetët dhe kulturat e ndryshme gjithandej globit, vazhdojnë të bëhen gjithnjë e më të afërt(a) dhe sekular(e) me njëri tjetrin ose njëra tjetrën në kuadër të ‘tregut global’ të vlerave, resursëve dhe kapitalit botërorë ose ndërkombtar. Kemi të bëjmë pra me një Serbi akoma të pazgjuar dhe të pakëndellur nga muzgujt ose hijet e ndryshme mesjetare, imperialiste, kolonialiste, gjysëmkolonialiste, hegjemoniste, ekspanzioniste, militariste etj. Mbase, me një “Serbi të re” pseudomoderne ose anarkoliberaliste si mohuese dhe kundërshtare të përbetuar ndaj çfarëdollojë teorie dhe praktike që krijojnë vlera, parime dhe sisteme moderne ose bashkohore.

Se këndejmi, ajo çfarë mund t’mendohet, thuhet dhe shkruhet për popullin, shtetin dhe pushtetin serbian, gjegjësisht, për edukatën, kulturën, moralin dhe karakterin e politikës dhe diplomacisë serbe, është fakti së Serbia ende (akoma) èshtë shumë larg nga rendi dhe realiteti i ri në “pistën” ose “parketin” e marëdhënieve ose raportëve ndërkombtare. Përkatësisht, nga historia dhe gjeografia e re shtetrore, nacionale dhe politike në Ballkan, Evropë dhe në botë. Serbë si dukët janë në ëndërr agoni,, amnezion, amorozitet, evazion ose konfuzion total.

Të ndëruar liderë!
Nga ajo që kam mundur të shoh, dëgjojë, lëxojë dhe mësojë përmes “syrit” ose  lajmit të njohur gazetaresk (medial) ose publicistik: Shkëlqësia dhe Ekselenca Juaj, si duket keni marur vendim unanim dhe tepër legjitim mbi paditjen e shtetit serb për krime lufte dhe gjenocid shtetëror dhe nacional- kundër Kosovës dhe shiptarëve.

Shkelqësia Juaj!
Të flasim ose debatojmë, kemi të drejtë gjithëmonë ose vazhdimisht, ndërkaq të vendosim dhe nënshkruajmë për çështje ose aspekte kardinale dhe kolaterale, kemi të drejtë vetëm njëherë. Serbët kanë kryer jo vetëm gjenocid kundër Kosovës dhe shqiptarëve, por edhe etnocid, urbanocid, kulturocid, historiocid etj.

Të nderuar udhëheqës të lartë të kombit dhe atdheut tim! Të dashur ish luftëtarë të UÇK-s, të nderuar komandant!
Në kohën e sundimit, terrorit, aparthejdit, gjenocidit, urbanocidit dhe kulturocidit të egër serb në Kosovë, kur popullit (kombit) dhe atdheut tonë u kishte shkuar thika e serbit në asht dhe laku i robërisë së gjatë shekullore në fytë! Ju lutem me besoni se unë dhe brezi ose gjenerata ime e pafat, asokohe edhe duarlidhur, me gjuhë të prangosur dhe me zinxhirë në sy, e lusnim Zotin dhe bënim kryq në qiell për lirinë ose çlirimin e shumëpritur të kombit dhe atdheut tonë që po lotonin, gjakderdhnin dhe masakrohëshin përditë nga pak nga ai varg i zgjatur shovenësh dhe çetnikësh serb!
Ndërkaq, hënën dhe yjet e panumërt në qiellin ose horizontin e pafund, atëbotë i kishim në vend të dritave dhe qirinjëve!

Të nderuar komandant dhe luftëtar të UÇK-s!
Kauzaliteti, edukata dhe kultura e njohur shtetrore, nacionale, politike, historike , ushtarake (luftarake) dhe patriotike, janë frytë dhe konstruktë (konstruksion) i nevojes dhe arsyes njerëzore ose qytetare dhe vetë arsyeja njerëzore ose qytetare-patriotike, është frytë dhe konstruksion historikë i shoqërisë njerëzore, qytetare ose politike.
Për më tepër ndërkaq, edukata, kultura, emancipimi, morali, karakteri, disiplina dhe vetëdija e lartë liridashëse (çlirimtare), shtetformuese ose patriotike, paraqesin fytyrën dhe imazhin e një shteti dhe populli (kombi) të tërë. Ndërkaq, janë historia, filozofia politike se bashku me politologjinë, diplomacinë dhe shkencat tjera, ato që u japin jetë, i valorizojnë, glorifikojnë, disajnojnë dhe institucionalizojnë ngjarjet dhe zhvillimët e njohura epokale dhe historike së bashku me heronjtë, akterët ose protagonistët e tyre kryesorë. Aty e keni vendin edhe Ju të nderuar komandant.
Ndonëse, nuk është detyrë dhe as mision imi celebrimi, himnizimi, glorifikimi ose retorika dhe oratoria e zjarrtë-patriotike mbi luftën e lavdishme çlirimtare dhe patriotike të UÇK-s, për të cilën tashmë janë shkruar libra, elegji dhe antoligji të shumëta ne Analët e përgjithshme të historisë shqiptare dhe asaj ndërkombtare. Por, diçka tjetër që është e lidhur ngushtë me luftën dhe përpjekjet tona shekullore për liri (çlirim), shtet dhe pavarësi të plotë shtetrore, nacionale, institucionale, konstitucionale, ligjore, politike, diplomatike etj. Respektivisht, institucionalizimi, konstitucionalizimi, nacionalizimi (kombtarizimi) dhe ndërkombtarizimi i idesë Tuaj mbi paditjen e Serbisë për krime të luftës, masakra masive dhe gjenocid kundër Kosovës dhe shqiptarëve.
Mbase, për të gjetur ose zbuluar shkaqet iracionale të asaj katastrofe ose apokalipse të rëndë njerëzore ose humanitare që e çuan (ngritën) botën në këmbë!

Të nderuar lider!
Jam i mendimit se vendimi Juaj mbi padinë e Kosovës ndaj Serbisë, duhet modifikuar paksa në kuptim e asaj se të gjithë serbët nuk janë armiq të Kosovës dhe shqiptarëve, por vetëm një pjesë e tyre që i kanë shèrbyer “Industrisë” së vdekjës dhe zhdukjes kolektive të shqiptarëve të Kosovës, në atë menyrë që të mos kuptohet e tërë kjo si “pauzë luftarake” ose përgatitje e breuzve ose gjeneratave të ardhshme për luftëra ose konflikte të reja në mes serbëve dhe shqiptarëve, apo në rastin konkret në mes Kosovës dhe Serbisë. Kjo edhe përkundër asaj se rasti i shtetit, pushtetit ose politikës aktuale në Serbi, është një ilustrim ose shëmbull i keq, paradokssl, reaksionar ose anakronik se si recidivet , sloganet, parullat ose fiksionet e sëmuara autoritare, totalitare, militariste dhe hegjemoniste, patjetër çojnë në luftëra ose konflikte të reja, në degradim dhe regresion të përgjithshëm. Mbase, në zevëndësim ose riprodhim të sofistikuar të po atyre mardhënieve ose raportëve themelore ose elementsre që e ruajnë dhe trashëgojnë regjimin kriminal dhe gjskatarë të Millosheviçit në esencën (substancën) dhe tërësinë e tij. Ndaj, Ju duhët të luftoni dhe kontribuoni në menyrë optimale ose maksimale për të ngritur idenë Tuaj të lartëpërmendur në menyrë institucionale dhe konstitucionale dhe pse (përse) jo edhe në menyrë shkencore ose akademike.

Shkëlqësia Juaj, E nderuar Ekselencë!
Sipas konceptëve dhe definicionëve të njohura të Gjorgj Orvelit (Georg Orwell): Mënyra më efektive për t´i shkatërruar njerëzit, popujt ose kombet e ndryshme gjithandej globit, është t´ua mohosh, t´ua shkatërrosh dhe suprimosh të drejtën e tyre sovrane dhe tepër legjitime për të ditur, për të mësuar, kuptuar dhe për të mbrojtur lirinë, shtetin, popullin (kombin), kulturën, traditat, të kaluarën, historinë dhe gjeografinë e tyre shtetrore, nacionale, etnike, politike, ushtarake dhe kështu me radhë.
Qofshi faqebardhë dhe me mendje pjellore në betejën e re me Serbinë!

Sinqerisht dhe më shumë respekt e dashamirësi,
Unë, Agron Shabani, Gjermani,

TIRANIA E SHUMICËS –MENDIME TË HEDHURA – Nga Frank Shkreli

“Akumulimi i të gjitha pushteteve, legjislativit, ekzekutivit dhe gjyqësorit, në të njëjtat duar, qoftë nga një individ, nga disa ose nga shumë persona — qofshin ato pushtete të trashëguara, të marra vet përsipër pa miratim nga të tjerët, ose të siguruara me votë — me të drejtë mund të thuhet se, në vetëvete, përbëjnë një akt tiranie”. (Xhejms Madison).

“Tirania e Shumicës”, si frazë, është përdorur fillimisht nga Xhejms Madisoni, njëri prej baballarëve të Kombit Amerikan dhe autori kryesor i Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara. Është një frazë që ka hyrë tanimë në fjalorin politik, kurdoherë që diskutohet për demokracinë, si sistem qeverisës dhe për qeverisjen e shumicës në një sistem demokratik. Ka të bëjë pra, me një skenar politik ku vendimet e marra në emër të shumicës, preferojnë interesat e kësaj shumice, ose të një grupi oligarkësh të lidhur me këtë shumicë, në kurriz të të drejtave dhe të interesave të individëve ose grupeve të pakicave, që nuk konsideroehn të jenë pjesë e shumicës. Një skenar të tillë, Xhejms Madisoni do e cilësonte si shtypje aktive dhe të vazhdueshme e të drejtave të pakicës – të krahasueshme, sipas tij, me shtypjet prej një tirani ose despoti.

Duke ndjekur nga larg krizën aktuale politike të krijuar në Shqipëri dhe debatet rreth saj, sidomos deklaratat e zëdhënësve të qeverisë, të partisë në pushtet dhe të mbështetësve të sajë në media, gjithmonë flitet në emër të shumicës së votave, në emër të popullit, si dikur nën regjimin komunist. Në emër të popullit edhe vritesh kundërshtari. Kemi shumicën në Kuvend, kemi mandatin nga shumica e shqiptarëve, thonë! Qeverisim vetëm! S’kemi nevojë as për opozitën, as për organizatat jo-qeveritare as për median – ndonëse pozita i ka bërë pothuaj të gjitha këto për veten. Vetë Ali vetë Kadi! Në emër të shumicës dhe të demokracisë, mposhtin gjithçka dhe gjithkënd që u bën hije dhe që u del përpara. Sipas Biblës, edhe Jezu-Krishti është kryqëzuar në emër të shumicës, një turme e cila kërkonte lirimin e dy kriminelëve, në vend të Jezusit.

Nga autoritetet qeveritare, çdo gjë justifikohet duke thenë se çdo masë dhe vendim i qeverisë merret i bazuar në vullnetin e shumicës – në emër të demokracisë — pasi është kjo shumicë e popullit e cila e ka votuar duke i dhënë besimin për të udhëhequr vendin. Manipulues dhe abuzues të votës së lirë dhe të demokracisë, i quajnë të tjerët! Shqipëria është e ndarë në gjysëm.

Sipas juve – “përfaqsues të shumicës” — kush flet dhe kush duhet të kujdeset për interesat e 50% tjetër? A janë shqiptarë këta? A nuk meritojnë këta respektin si qytetarë, me të drejta të barabarta? A nuk meritojnë të gjithë shqiptarët – mbështetës të opozitës dhe të pozitës – të kenë një sistem qeverisës që u garanton të gjithëve të drejtën e lirë të votës dhe kushtet bazë të jetesës, në paqë dhe siguri, sipas modelit tuaj të “demokracisë së shumicës”, në bazë të cilës justifikoni qeverisjen?

I atribohet Benjamin Franklinit të ketë thënë se, Demokracia është si dy ujqë dhe një qëngj të cilët bisedojnë për të vendosur se çfarë do të kenë për drekë. Liria, sipas Franklinit, është si një qëngj i armatosur mirë për të kundërshtuar votën e shumicës, ashtu që askush të mos përfundojë në pjatën e darkës, përfshirë qëngjin. Si demokratë që e konsideroni veten, bazuar në votën e shumicës, ju duhet të bëni ç’mos që të evitohet përforcimi i tiranisë së shumicës mbi pakicën, ashtuqë që ju si uqjër të mos votoni me shumicë që hani për drekë qëngjin.

Kam dëgjuar nga të moçmit e anëve tona se na paska qenë njëherë një rrugaç e matrapaz i fshatit i cili për pak kohë ishte pasuruar, natyrisht me mjete të paligjshme korruptive – dhe sillej në fshat me mendje të madhe duke u treguar i mençur e i ditur para të tjerëve, deri në një ditë prej ditësh, një plak i urtë i katundit, I lodhur me sjelljet e tija arrogante i thotë atij: mjaft, se ti zëngjin mund të jesh bërë, por zotëni nuk do të bëhesh kurrë. Tashti edhe ju, mund ta quani vetën demokratë, por demokratë nuk jeni, madje edhe nëqoftse të tillë mund t’u konsiderojnë edhe diplomatët ndërkombëtarë të vendosur në Tiranë – për arsye që është vështirë të merren me mend.

Oh, për sa u përket ndërkombëtarëve! Unë nuk jam në dijeni ku diplomatët e huaj luajnë një rol aq të rëndësishëm në një vend, siç ndodhë me ndërkombëtarët në Tiranë. Për këtë gjëndje, natyrisht, se fajin e kanë politikanët shqiptarë, të cilët gjatë viteve i kanë përdorur të huajt duke u ankuar kundër njëri tjerit. Por edhe ndërkombëtarët duhet të ballafaqohen me rolin e tyre të tepruar. Sot pothuaj 30-vjet pas shembjes së murit të Berlinit, si në asnjë vend ish-komunist të Evropës lindore e qendrore — shqiptarët ende thërrasin nepër rrugët e Tiranës – ashtu si në vitin 1990-91, “Liri, Demokraci” dhe e “Duam Shqipërinë si e gjithë Europa”. Kjo ëndërrë është këthyer një një zhgënjim absolut për shqiptarët dhe për kombin në përgjithësi, falë kësaj klase politike që ka sunduar dhe që sundon vendin, gjithmonë në emër të shumicës e të demokracisë së pjesëshme shqiptare.  Për këtë gjëndje fatale me të cilën përballet sot Shqipëria, përgjegjësinë kryesore natyrisht e ka klasa politike shqiptare e këtyre 30-viteve, por edhe diplomatët ndërkombëtarë në Tiranë, duhet të marrin përsipër përgjëgjësitë e tyre për rolin që kanë luajtur gjatë këtyre viteve — disa më mirë e disa më keq. Por, të gjithë duhet të reflektojnë dhe të pyesin veten se çfarë mund të ishte bërë ndryshe dhe për më mirë. Kurrë nuk është vonë të ndryshohet drejtimi.

Veni re, të nderuar diplomatë, se me çdo rast dhe takim që zyrtarët shqiptarë kanë me ju dhe me udhëheqsit tuaj në kryeqytetet e vendeve që ju përfaqësoni – përfshirë edhe takimet më të fundit siç ishte ai i Berlinit – ata deklarojnë se për të gjitha veprimet e tyre kanë mbështetjen e zyrtarëve më të lartë të Washingtonit, të Parisit, të Berlinit, e kështu me rradhë. Për çfarë mbështetje bëhet fjalë, nuk e di. Për cilat arritje? Shikoni se në çfarë niveli ka arritur mosfunksionimi i shtetit dhe qeverisjes. Është kjo një tragji-komedi që po luhet nga politikanët shqiptarë — para syve të ndërkombëtarëve — që ndoshta mund të argëtoj ata vetë, por të pakën ju mos u bëni pjesë e kësaj loje, duke mbyllur sytë përpara atyre që po ndodhin në vend, ndërkohë që bëni premtime jo reale për përparimet e shënuar në vend dhe për hapjen e shpejtë të negociatave për antarësim në Bashkimin Evropian.

Mirë e ka thënë kohët e fundit ish-Ndihmës Sekretari Shtetëror i SHBA-së për Evropë dhe Euroazi, Hojt Ji, se një gjë e tillë, “Jo vetëm që nuk i ndihmon vende që duhet të zbatojnë reformat e nevojshme për antarësim, por njëkohsisht, inkurajon kleptokratët dhe funksionarët e korruptuar që t’u thonë njerëzve se anëtarësimi do të ndodh për dy, tre, pesë vite dhe u jep atyre më shumë oksigjen se sa meritojnë” për të vazhduar në rrugën e gabuar, është shprehur ai gjatë seminarit mbi “Zgjidhjet e paqëndrueshme në Ballkanin Perëndimor”, mbajtur në Uashington fund muajin që kaloi. Fatkeqsisht, në qarqe zyrtare dhe jo zyrtare, mbredna dhe jashtë Shqipërisë — ekziston perceptimi se ndërkombëtarët në Tiranë, më shumë për rehatllëk të vet e ndoshta ndonjë edhe për interesa të veta personale mbyllin sytë ndaj zhvillimeve politike në Shqipëri — ndonëse disa thonë se mbi të gjitha, ndërkombtarët duan të ruajnë stabilitetin në vend dhe në rajon, në kurriz të proceseve të integrimit, të zhvillimeve demokratike dhe të të drejtave bazë të shqiptarëve, në përgjithësi.

Populli shqiptar dhe kombi gjëndet para një këthese me rëndësi historike për të ardhmen e vet.  Sot për sot, në të gjitha trojet shqiptare vihet re një zhgënjim përmasash historike me klasën aktuale politike që sundon gjithandej, kur të merret parasyshë se ç’mund të ishte bërë më mirë në këtë periudhë post-komuniste, po të veprohej ndryshe. Si rrjedhim, e vërteta është se shqiptarëve anë e mbanë toprjeve të veta po u soset durimi me këtë klasë politike.  Nevojitet një fillim i ri! Gjithkund ndëgjohet britma e shqiptarëve drejtuar politikanëve: mjaftë më se na lodhët, ndërkohë që vihet re dëshira e madhe e shqiptarëve kudo, për një ndryshim historik nga kjo rrugë e gabuar e ndjekur tash pothuaj 30-vjetë, e që po mbyt shpresat dhe të ardhmen e shqiptarëve në trojet autoktone të veta.  Është një dëshirë që pret një angazhim dhe përkushtim krejt të ri ndaj vlerave etike dhe shpirtërore të kombit shqiptar.  Është një dëshirë e flaktë për një rrugë të re që të çon drejtë një jete të re, më të drejtë dhe më demokratike, në drejtësi dhe barazi për të gjithë pa dallim dhe jo në tirani prej despoti të një shumice të përceptuar mbi pakicën. Nevojitet një rrugë e re në përputhje me vlerat dhe vetitë e vjetra kombëtare, në interes të të gjithë shqiptarëve pa dallim por edhe në përputhje me vlerat e botës së përparuar në të cilën jetojmë, e pjesës e së cilës pretendojmë se duam të bëhemi.

Bile për Muajin e Shenjtë të Ramazanit, lëreni të qetë Profetin Muhamet! – Nga AGRON SHABANI

Kam vërejtur se demagogët, hipokritët, të paditurit (të marrët), horrat dhe maskarenjtë e ndryshëm, janë njëkohësisht edhe personat ose individët e ndryshèm stupidë, mediokër, nebulozë, infantilë dhe patologjikë që lehin (llam-llam-llam ose ham-ham-ham) ose i përqeshin dhe injorojnë mëse tepërmi të tjerët në diversitete të ndryshme ose polaritet. Qoftë në çështje ose aspekte fetare, kulturore, rajonale, krahinore, partiake, politike, individuale (personale), kolektive dhe kështu me radhë.

Ndërkohë që vet i kanë punët llugë në të gjitha fushat ose drejtimet e mundshme. Nuk i njeh dhe s’i respekton askush. As familja e tyre. Pjesën dërmuese të kohës e kalojnë vetëm… pa grua, pa familje, pa shoqëri…. Të përbuzur dhe injoruar nga të gjithë. Por ia që ngelin “gjallë” ose mbijetojnë (si qenë, këlyshë ose zagarë) duke i përfolur, pëqeshur ose injoruar të tjerët nga largësitë ose distancat e ndryshme. Thonë se të ligut, të marrit, llaskucit, horrit dhe maskarait, nuk u ka hije me ndejtë urtë ose rahat. Jo. Sepse, kur e marin i ligu pushkën në krah, i marri ose i padituri lapsin dhe pushtetin në dorë dhe gabeli kultetën (papulinë) ose portofolin në xhep, thonë se vjen dita e kijametit ose fundi i botès.

Personalisht, nuk e kam mbajtur (nxhinuar) kurrë Ramazanin. Jo për besë. Bile, më shumë kam qenë në kishë, se sa në teqe, tyrbe ose xhami. Por, ama reliktët, ritualet, celebrimet, sakramentët, tutjet, faljet, flitë ose altarin e asnjë feje ose religjioni në botë, nuk i kam përqeshur as injoruar kurrë. Jo, kurrë për besë. Dhe aq me pak Profetin Muhamet, Imam Aliun, Ajshen, Fatimen, Jezu Krishtin, Maria Magdalenen, Shën Palin, Shën Pjetrin dhe profet ose apostuj të tjerë! Mos o Zot!
Nejse….!
…!

U mor vesh se në vargun e shkencave ose disiplinave tjera shkencore ose filozofike si etika, antropologjia, gneseologjia, ontologjia, epistemologjia, metafizika dhe kështu me radhë, estetika është si të thuash shkenca ose disiplina më e avansuar, më e përsosur, me eksplorative dhe më fisnike e filozofisë. E lindur, themeluar ose e veçuar si shkencë ose disiplinë e posaçme e filozofisë nga estetët ose filozofët gjerman dhe ata frëng (francez) në fund të shekullit 18, respektivisht në fillim të shekullit 19: Estetika në radhë të parë është shkenca ose disiplina e njohur filozofike mbi artin (mbi të bukurën), mbi të përzgjedhurën, mbi të posaçmen ose të veçantën, lukrativen, sublimen, relenanten etj. Ajo i studion, analizon, eksploron, ravijezon, konturon, harmonizon, konvencionalizon dhe avanson vazhdimisht kushet ose rrethanat e gjithëmbarëshme mbi konceptët dhe përceptimet e ndjeshme, të ndërgjeshme, humane, lineare, lukrative, eksplorative, dekorative etj. Qarqet, strukturat, elitat ose superstrukturat e njohura sublime ose relevante dhe të ngjashme. Caku ose qëllimi final i artit, kulturës, moralit, disiplinërs dhe edukatës së gjithëmbarëshme estetike, janë pushteti moral i njeriut mbi vetevetën e tij si dhe mbi të tjerët përmes artit, kulturës, moralit, disiplinës dhe emancipimit të tij. Kjo për faktin se emancipimit dhe edukatës estetike në përgjithësi, u përkasin ose takojnë njeriu, populli (kombi), etnia, shteti, shoqëria, arti, feja (religjioni), kultura, arsimi, shkenca, teknika, industria etj. “Njeriu duhet të edukohet, emancipohet dhe disiplinohet vazhdimisht, sepse për nga natyra është i gjallë, i egër ose tepër i vrazhdë. ” (Immanuel Kant)
Se këndejmi, sipas estetikës, çdo gjë është relative, përveç të bukurës (bukurisë), të dashurës dhe hyjnores ose profetikes që janè absolute, t’përjetshme, relevante, sublime dhe madhështore. Me fjalë tjera, asgjë nuk është më e fuqishme dhe më e pushtetshme tek njeriu, se sa edukata, kultura, arsimimi, holistika, dashruria, respekti ose bukuria e tij mendore, shpirtèrore, emocionale, fetare, kulturore, intelektuale, profesionale etj.

Ndryshe nga kjo, edukata estetike, është një koncept shumë më i gjerë sesa koncepti mbi edukaten artistike. Kjo e fundit është e kufizuar ose limituar dhe ka të bëjë vetëm me të bukurën ose bukurinë në artin e krijuar letrar, vizatimor, gazetaresk, publicistik etj. Ndërsa, edukata estetike ka të bëjë me të bukurën në përgjithësi.

Se këndejmi, feja ose religjioni janë të dedikuar vetëm për anën shpirtërore ose emocionale të individit dhe kolektivitetit . Dhe, jo për shpifje, ofendime, denigrime, parulla, pamflete, fetishe, dogma, riciklime ose recidive të ndryshme unilaterale ose konologjike (bla-bla-bla) që janë jashtë natyrës dhe karakterit të tyre.

Në këtë kontekst, feja ose religjioni na i dlirin dhe pastrojnë zemrat, shpirtërat dhe mendjet tona. Na thërrasin ose sensibilizojnë për lumturinë e gjithëmbarëshme objektive dhe subjektive. E bukura, e dashura, hyjnorja ose profetikja janë kriter qenësor ose themelor i vlerësimit të marëdhënieve ose raporteve njerëzore, dukurive, procesëve ose fenomenëve të ndryshme jetësore, familjare (bashkëshortore), shoqërore, qytetare, politike, shkencore, intelektuale, fetare, kulturore, transcendetntale, natyrore, mbinatyrore… I qenieve ose krijesave të njohura fetare, kulturore, politike, gazetareske, publicistike, letrare, artistike dhe i tërë asaj që e rrethon dhe karakterizon njeriun.

Kjo do thotë se e bukura, e dashura, e hyjnishmja ose profetikja, janë nevoja dhe procese të zhvillimit individual e kolektivë. Ne nuk njohim asnjë shtet ose shoqëri njerëzore ose qytetara pa fe (pa religjion), pa fli, pa altare, sakramente, rituale, celebrime, pa tempuj, faltore si dhe pa profet ose pa hyjni.

Estetika ka të bëjë me artin ose mbi të bukurën, ndërsa, feja ose religjioni ka të bëjë me ndjenjat, shpirtin, emocionet ose përjetimet e ndryshme objektive dhe subjektive. Respektivisht, me ndjenjat dhe ndijimet ndaj atyre gjërave që janë bukura, të dashura dhe të shënjta.

Për me tepër ndërkaq, ndërgjegjja estetike, nënkupton edhe ndërgjegjen e përgjithshme fetare (religjioze), morale, kulturore, shtetrore, nacionale dhe politike që janë nevojë, kërkesë dhe synim i çdo shtetit dhe shoqërie të përparuar njerëzore ose qytetare.

Sociologët e njohur botëror ose ndërkombetar kanë vlerësuar dhe konstatuar shpesh se, me artin e besimit fetar ose religjioz, edhe njerëzit më të egër ose më të vrazhdë, bëhen më të ndjeshëm, më të butë, më racional, më social, më shoqëror, më familjar etj. Gjegjësisht, më pak egoistë, prepotent, stupid, nebuloz, sucid, kulturocid, egocid, narcisoid, egocentrik, infantil, patologjik, dogmatik etj.

Ndryshe nga kjo, arti, feja ose religjioni në përgjithësi dhe edukata estetike në veçanti, përmbajnë edhe fuqinë dhe mjeshtrinë e njohur të komunikimit të brendshëm shpirtëror ose emocional që i dedikohet shpirtit dhe që është pika më e ndjeshme dhe më esenciale e organizmit e jetës ose organizmit të njeriut.

Shopenhaueri thotë se vetëm ndjenjat ose ndijimet për të bukurën, të dashurën dhe hyjnoren ose profetikën, mund të neutralizojnë veset ose instiktet iracionale dhe negative të njerëzve. E bukura sipas Jeronim de Radës, është burim i të gjitha gjërave të çmuara dhe pozitive… E bukura sublime, e bukura relevante, e bukura morale, e bukura shpirtërore ose emocionale, e bukura fetare ose kulturore, e bukura formale ose normative, e bukura relative, e bukura absolute etj.