Duke filluar nga 10 maji, po botojmë ciklin “Vështrim mbi botërorët e të futbolli”, (1930-2026), përgatitur nga shkrimtari dhe komentatori i njohur radio-televiziv sportiv, Skifter Këlliçi, që banon dhe punon në Boston, (SHBA).

Ai ka filluar të shkruajë për herë të parë për Botërorin e Futbollit Suedi 1958 në gazetën ‘Zëri i Rinisë’, kur ishte ende student 20-vjeçar në UT për gjuhë-letërsi. Përveç shkrimeve ne këtë gazetë për futbollin dhe sportet të tjera,, ai ka botuar në vitet në vazhdim librat ‘Historia e futbollit’ (1980), ’Nga 2-3-5 në 4-4-2’, (ështrim mbi sistemet taktike të futbollit botëror dhe shqiptar), (1987), romanin ‘Tirana’ dy orë para dënimit’ (1999), kushtuar përjashtimit nga diktatura komuniste të’17 Nëntorit’ nga kampionati i futbollit 1966-67. Ai është gjithashtu autor i i dokumentarit ’Nëpër fushat e futbollit’,(1973), dhe i filmit artistik ‘Fushë e blertë, fushë e kuqe’, 1987) me temë futbollin gjatë Luftës Nac.çl.

Kostoja për organizimin dhe ndërtimin e stadiumeve  të reja, rrugëve, aeroporteve, hoteleve për turistët, në qytetet ku u zhvilluan ndeshjet e këtij botërori, arriti shiftën marramendëse… 14 miliardë $. Më larta në historinë e botërorëve të futbollit.

Valës  së rrëmbyeshme të protestave që kishin nisur qysh një vit më parë, për shkak të këtyre shpenzimeve skandaloze, iu shtuan protesta të tjera, madje dhe gjatë  ditevë të botërorit.

Romario, ish-futbolllist  i njohur i përfaqësueses braziliane, pastaj   figurë politike, e përcaktoi këtë botëror si “grabitjen më të madhe në historinë e vendit të tij “, dhe kërkoi të bëhej një hetim i thelluar, për të gjetur  se si ishin perdorur këto fonde. Një pjesë e mirë e tyre kishte përfunduar në sferat korruptuese të organizuesve dhe qeveritaëve. Por veting nuk pati, si sot në Shqipëri, që edhe ai zvaritet e zvaritet dhe nuk ështëgjithmonë i…plotë.

Zhgënjimin më të madh  në grupin B dhe në këtë botëror e solli  Spanja, si$ e kemi parë, perandoresha e Boërorit Afrikë 2010, e cila, edhe për gabime foshnjarake të portierit Kasijas, i cilësuar “doreza e artë”  e botërorit të kaluar afrikan,  doli nga fusha e shpartalluar  5-1, pas valangës së golave të Van Pirsit (2), Robenit, (2)  dhe De Vrijit , kur golin ‘e ngushullimit’ për të e arkivoi Alonso.

Bëri bujë fitorja e Kolumbisë, ( 2-0), kundër Uruguait të fortë  Kavanit dhe Suaresit,  që luajnë përkatësisht  me PSG-në dhe “Barcelonën”. Me dy gola të shkëlqyer të Rodriguesit ,  kolumbianët u hodhën  në fazën tjetër të finaleve.

Franca, pasi kaloi “në vrimë të gjëlpërës”, përligji epërsinë ndaj  Nigërisë me dy gola të Pogbës  dhe Jobos  në 70 dhe 90+1.

Edhe gjermanët hoqën ‘picirin’ që të $ky$nin portën hermetike te Algjërisë, duke na sjellë ndërmend se po kaq pisk e kishin pasur ata në takimin e zhvilluar m  në Botërorin Spanjë ’1982,  kur kishin humbur 1-2.…  Këtë radhë  i mposhtën  ata, po me të njejtin rezultat, por vetëm në shtesën e lojës prej 2×15 minuta, me gola të Shurles dhe Ozilit në 92’ dhe119’.

E njejta dukuri u pa dhe në takimin e Argjentinë kundër skuadrës zvcerano-kosovare. Shprehem kështu, sepse në përbërjen e kësaj të fundit ishin shqiptarët  e  Kosovës  Xhaka, Mehmeti, Shaqiri, Behrami dhe Xhemaili, pra thuajse gjysma e saj….Dhe të mendosh se në rast se goditja e Mehmetit në minutat e fundit të  kohës së regullt, do të përfundonte fatalisht në shtyllë dhe jo brenda portës , kjo skudër do të kishte arritur në $erekfinale dhe nuk dihej se $do të ndodhte më pas. Pastaj në 118’ ishte De Maria i cili shënoi të vetmin gol të fitores për skudrën e  Mesit…

Që Brazili po $alonte gjitnjë e më shumë, këtë e dëshmoi takmi  kundër Kolumbisë, i përshkruar nga lojë e tendosur… Brazilianët, gjithsesi, dolën të fituar, (2-1). Eshtë e vërtetë që Neimari u dëmtua nga një ndërhyrje e rëndë, por është po aq e vërtetë që   kolumbianët  edhe mund të kishin fituar…

Nisi të shkruhej dhe kapitulli  ½  të finaleve. Gjermania ishte ndeshur më 2002 në finale me Brazilin e fenomenit Ronaldo, që e kishte përcjellë atë  me dy gola, pa pësuar asnjë.

Por  këtë radhë, brenda gjysmë ore, edhe për faj të mbrojtësve të $oroditur brazilianë,  Myleri në 11’, Klose në 23’,  Kroosi në 24’ dhe 26’  dhe Khedira në 29’ Shurle , 69’, 79’, disa minutamë pas e shpunë rezultatin në 7-0 për ‘teutonët’ e pamëshirshëm, si dikur në Mesjetë…Ishte  me të  vërtetë për të mos u besur syve!..

Brazilianët mbase kujtonin takimin final kundër Uruguait me 1950… Po atëherë kishin dalë edhepse të humbur 1-2, kishin luajur plot dinjitet. Kurse këtë radhë u shpartalluan 7-0…dhe mbase shifra e golave mund të kishte qenëedhe me e lartë, por gjermanët u treguan ‘fisnikë’,  dhe, si t’i mishironin kundërshtarët për herë të  ‘frikshëm ‘pot të katandisur  këtë gjendje të përvajshme, e mbyllën ‘valvolën’ me kaq..

Finalja e këtij botërori,  zhvilluar më 13 qershor 2014, në stadiumin  “Marakana” të Rio de Zhaneiros , prani të 74.738 shikuesve, u bë pronë  për t’u ndarë midis  Gjermanisë dhe Argjentinës. Ashtu si më 1986 në Botërorin Meksikan kur kishte fituar Maradona me shokë, (2-1), dhe kur 4 vjet më pas, në Botërorin Itali 1990  nafaka, u  kishte buzëqeshur  gjermanëve, që kishin fituar pas 11-metërshit, jo pa polemika,   të shndërruar në golin e fitores nga Brehme.

Gjermanëve  iu deshën plot dy orë  kapërthimesh si të gladiatorëve të lashtë, ku herë ata herë argjentinasit gati sa nuk vunë njeri-tjetrin me shpatulla në ‘rërën’  e arenave. Si$ ndodhi në shtesën e lojës,  ku  Iguaini, i cili,  i ndodhur vetëm para portës, u hipnotizua,  gjuajti jashtë, dhe humbi shansin më të mirë që pas vitit 1978, ta $onte për të tretën  herë  skuadrën e tij në Olimpin  e futbollit botëror.

Për ironi të fatit ia la këtë detyrë  Gëtces, i cili zëvendësoi Klosen,  që pa ngurrim gjuajti dhe shënoi atë gol aq të dëshiruar…Kështu Gjermania për të katërtën  herë, (1954, 1974, 1990, 2014),  u shpall skudra më e mirë e rruzullit tokësor.

Përbërjet e skuadrave:

Gjermania – Noier, Lahm, J. Boateng, Humeles, Hëvedes, Kramer, (Shurle), Shvainshtaiger, Myler, Kroos, Ozil,  (Mertesaker), Klose,  (Gëtze);

Trajnetr Lov;

Argjentina – Romero, Zabaleta, Demikelis, Garai. Roho, Maskerano, Bilia, Perez, (Gago), Laveci, (Palacio), Mesi, Iguain, (Aguero); Trajner Sabela;

Gjqtar – Ricoli, (Itali)