MONOLOGU I URËS MIRABO

Unë jam Ura Mirabo
E di se një poet i quajtur Gijom Apolineri
Ka shkruar për mua një poemë të përmendur
Ku dashuritë gëzimet brengat dhe ditët
Ai i ka përqasur me ujërat që rrjedhin pandërprerje
Nën harqet e mia moskokëçarëse
Që ikin tutje pa asnjë shpresë kthimi
Siç thotë metafora e stërnjohur e Heraklitit nga Mileti

Ato që kam parë e kam dëgjuar gjatë ekzistencës sime
Qysh nga koha që kam zënë vend në brigjet e këtij lumi
Më kanë bindur se të gjitha gjërat dhe krijesat e kësaj bote
Janë kalimtare si valët e lodhura që kalojnë nën harqet e mia
Të cilat kanë harruar se dikur kanë qenë re
Pika vese shira të imët rrebeshe flokë bore
Burime lumenj liqene dhe dete

Muzgjeve
Kur rrallohen anijet që lundrojnë nëpër Senë
Kur shuhet zhurma e hapave që ecin në kurrizin tim
Kur yjtë e largët zbresin nga qielli dhe pasqyrohen në lumë
Sikur duan të më bëjnë shoqëri dhe të ma pakësojnë vetminë
Unë zë të recitoj në heshtje poemën e Gijom Apolinerit
Sikur autori i saj të isha unë Ura Mirabo :
Atëherë ndiej sesi më pushton një ngashërim i thellë
Dhe trupi im metalik dridhet nga dënesje të forta…

NJË LËMSH I ZJARRTË

Kam ndjesinë sikur kam brenda meje
Një lëmsh të zjarrtë

Ai është kaq i pranishëm tek unë
Saqë e përfytyroj flurudhën e tij
Përmes qenies sime

Unë nuk e di nga çfarë përbëhet
As sesi bashkëjeton
Me mishin dhe me eshtrat e trupit tim

Nuk jam në gjendje të them
Emrin e këtij lëmshi të zjarrtë

E vetmja gjë për të cilën jam i sigurt
Është se ai më nxit të mendoj të ëndërroj
Të kryej atë që nuk ia kam dalë dot ta bëj
Ose atë që më duket e pamundur

Unë nuk e di a do të qëndrojë gjatë i ndezur
Ai lëmsh i zjarrtë
Apo do të shuhet përnjëherësh

Gjithçka që mund të them për praninë e tij
Është se ai lëviz nëpër qenien time
Si një yll i këputur apo si një kometë…

ZOGU QË KLITHI NË MUZG

Vallë çfarë deshi të më thoshte
Ai zog që klithi në muzg
Përballë dritares sime ?

A mos deshi të më bënte të njohur
Praninë e tij apo vetminë e tij ?

A qe vërtet një zog
Apo ai qe shpirti i ndonjë të afërmi
Të vdekur prej kohësh
Që kishte ardhur të më mbushte mendjen
Se dukuria e metempsikozës
Ekziston me të vërtetë ?

I pikëlluar nga nata që po e shndërronte botën
Në një humnerë të mugët e të shurdhër
Unë mbeta me sy të mbërthyer te dritarja
Sikur prisja t’ia behte në hapësirën e saj
Zogu që klithi në muzg

A mos vallë ai zog i padukshëm
Ishte diçka e dashur që e kisha humbur gjatë jetës
Dhe nuk do të kthehej më kurrë ?

Ndoshta në kohën që unë prisja ta dëgjoja përsëri
Zërin e zogut që klithi në muzg
Përballë dritares sime
Sytë e tij ishin bërë yje që më vështronin
Nga qielli i pakufishëm…

VEGIM NATE

Do të doja të kisha një fuqi mbinjerëzore
Për të lëvizur nga vendi shkëmbin e zi e të rëndë
Me të cilin kjo natë e ka mbyllur shpellën e saj të errët
Dhe zgjat drejt meje mendimet e saj të kobshme
Si duart e zhgabërryera të një Polifemi të verbuar

Më kot strukem në skutat më të largëta të shpellës së errët
Duke përgjuar me veshët pipëz edhe zhurmën më të vogël
Të hapave që enden verbtazi dhe nuk reshtin së afruari
Unë e di se Polifemi ma ka bërë benë
Se fati im është të jem pré e tij

Më kot pres që të zbardhë drita
Që një rreze dielli të depërtojë përmes ndonjë të çare
Për t’i dhënë fund ankthit të kësaj nate të pasosur
Ku rri pa shtënë gjumë në sy
Pa shpresuar se shkëmbi që zë grykën e shpellës së saj
Do të lëvizë nga vendi ndonjëherë

Ky shkëmb i zi e i rëndë i shkoqur nga brinja e një mali
Do të jetë guri i varrit tim të errët
Si kjo natë makthi kur mendimet e saj të mynxyrshme
Më kërkojnë me mllefin e me ngulmin e një Polifemi kanibal
Që ma ka bërë benë të më hajë të gjallë
Që afrohet e afrohet…

MESAZH PËR ZOTIN

Si ta gjej adresën e-mail të Zotit
Për t’i dërguar një mesazh
Për t’i thënë se ai është një autor i dështuar :
Bota e krijuar prej Tij
Në gjashtë ditë apo gjatë miliona vjetëve
Po shkon keq e tukeq ?

Për t’i thënë se bota jonë
Kërcënohet nga anijethyerja
Nga cunamet dhe nga megazjarret
Sidomos nga mynxyra më fatale sesa të gjitha të tjerat :
Nga marrëzia njerëzore

T’i lutem me zjarr
T’ia fillojë punës menjëherë
Për ta rishkruar Gjenezën
Për të nxjerrë në dritë një Botë të Re
Ku do të përjashtohet qenia njerëzore
Ose së paku do të rimodelohet
Do të bëhet një qenie
Që nuk e ka kryer vrasjen e parë
Nuk e ka nyjëtuar ende fjalën « luftë »
Nuk e ka shpikur bombën H
Nuk ka stokuar me mijëra koka me mbushje bërthamore
Që mund ta hedhin në erë planetin disa herë

Një qenie që nuk ka filluar ta kolonizojë Tokën
Me Hordhinë e Hekurt të Robotëve

Ta lus me zjarr Zotin të veprojë
Para se të jetë kaluar vija e kuqe
Përtej së cilës zhdukja e botës sonë
Do të jetë e pakthyeshme

Sepse një fund i tillë nuk mund ta gëzojë
As të jetë për Të një titull fisnikërie

Me gjithë lutjet që i drejtohen
Dhe me gjithë e-mail-et që shfaqen ditë e natë
Në ekranin e kupës qiellore
Shpresoj se mesazhi im i ngutshëm
Nuk do të kalojë pa u vënë re nga sytë e Tij
Sidomos shpresoj se Ai do të më kthejë një përgjigje
Nga e cila do të varet mbijetesa e miliarda qenieve
Dhe e vetë Tokës sonë…

DATIMI I POEMËS

Pashë një ëndërr ku sapo kisha shkruar një poemë të zymtë
Në të cilën bëhej fjalë për një botë muzgore
Të kërcënuar nga pushtime nga rrokullisje
Nga humbja e venomeve dhe e vlerave njerëzore
Nga kthimi i barbarisë

Sapo e kisha hedhur në letër vargun e fundit
Silueta e Historisë u shfaq para meje
Dhe me një zë urdhrues më tha
Të vija datën në fund të poemës

Pasi më kaloi çmeritja
Data e parë që më erdhi në mendje
Qe viti 476 pas Krishtit kur Odoakri rrëzoi nga froni Romulusin
Perandorin e fundit romak të Perëndimit

Historia ia shkrepi të qeshurit
Duke shtuar se ajo ishte një kohë tepër e largët

Data e dytë që më erdhi në mendje
Qe viti 1337 kur filluan konfliktet
Që u bënë Lufta Njëqindvjeçare

Historia ma mori nga dora stilolapsin
Dhe i ra vizë kësaj date

Data e tretë që më erdhi në mendje
Qe viti 1453 kur ra Konstantinopoja
Dhe u konvertua Shën Sofia

Historia bëri një shenjë mohuese
Me gishtin tregues të dorës së djathtë

Data e katërt që më erdhi në mendje
Qe 18 qershori i vitit 1815-s kur disfata e Napoleonit
U pasua nga batica e zezë që vërshoi në Europë

Historia më tha se as kësaj here
Nuk kisha qëlluar dot në shenjë

Data e pestë që më erdhi në mendje
Qe 28 korriku i vitit 1914 kur plasi Lufta e Parë botërore
E quajtur ndryshe Ploja e madhe ose Lufta e Fytyrëcopëtuarve

Historia më tha se i isha afruar mjaft
Datës së saktë

Data e gjashtë që më erdhi në mendje
Qe 1 shtatori i vitit 1939
Kur ushtria hitleriane pushtoi Poloninë
Çka shkaktoi fillimin e Luftës së Dytë botërore

Historia më tha t’i hapja sytë mirë
Dhe ta vëzhgoja botën ku rroja

I orientuar nga fjalët e saj
Në fund të poemës sime
Vura datën e sotme

Historia tundi kokën në shenjë miratimi
Pastaj silueta e saj u bë firë nëpër natë
Duke me lënë fillikat me çmeritjen time

Me poemën time të zymtë
Që rrinte përballë meje si një sfinks…

RRETHI I ZI

Rrethi i zi që vështroj
Në një fotografi
Nuk është një vrimë e zezë :
Ai është syri i shkrimtarit Salman Rushdie
I verbuar më 12 gusht 2022
Nga goditja me thikë e një vrasësi

Me bebëzën e syrit të tij
Një grimcë drite e ardhur nga Big-Bangu
Salman Rushdie e kishte soditur dhe e kishte dashur botën
Që i ngjante me Qytetin e Fitores*
Apo me një kafarnaum të kobshëm

Veprimi i pasardhësit të Kainit
Që e shndërroi në një vrimë të zezë
Syrin e majtë të shkrimtarit Salman Rushdie
Nuk u frymëzua nga dashuria e tij për Zotin
Por nga shpërblimi prej shtatë milonë dollarësh
I premtuar nga porositësit e vrasjes

Thika që u ngul
Në syrin e shkrimtarit Salman Rushdie
I bëri atentat edhe Zotit vetë
Sepse imazhi i njeriut
Syri i të cilit u katandis në një vrimë të zezë
Sipas Gjenezës (1.7) ishte imazhi i Zotit

Përballë rrethit të zi të kësaj fotografie
Që nuk më hiqet nga mendja
Pyes veten : vallë me cilin nga dy sytë e tij
Me syrin e shëndoshë
Apo me syrin ku u ngul thika e një vrasësi
Ky Homer gjysmë i verbuar
E sheh më qartë e më thellë
Tokën tonë që vazhdon të jetë e përlyer
Nga gjaku i pafajshëm i Abelit ?…

*Qyteti i Fitores : një nga romanet e S. Rushdie-së

GËRSHËRËT E PARKËS

Në çastin që erdhe në jetë
Parka u afrua tek ti
Duke kërcitur gërshërët e saj
Me të cilat të preu këthizën
Pastaj të uroi : Rrugë të mbarë !
Në një udhë të panjohur

Buzë rrugës ku ti ecje
Parka u shfaq përsëri
Duke i kërcitur gërshërët e saj mizore
Ajo u rrek të të priste pjesë të tjera të qenies
Ashtu siç të kishte prerë kërthizën :
Të priste fantazinë tënde ëndrrat e tua
Dashuritë e tua nostalgjinë tënde

Kur koha të la në mjerim
Parka u afrua të të priste kujtesën
Gjuhën origjinën të kaluarën
Madje edhe tingëllimin e fjalës « kthim »
Duke të joshur se kështu do të nisje një jetë tjetër

I trallisur nga krismat e gërshërëve
Që vringëllonte dora e Parkës
Ti the me vete :
A është e munduar të vazhdosh të jetosh
Pas një gjymtimi të tillë ?
Sidomos a është e mundur të mëtosh
Të jesh i njëjti njeri ?…

KËLYSHI I KUÇEDRËS

Një ditë lajmi mori dhenë : kuçedra
Kishte mbetur shtatzanë. Në mbarim
Të shtazanisë, kuçedra polli një këlysh.
Për çudinë e të gjithëve, kësaj here
Ajo nuk solli në jetë një kuçedrush
Por një qengj me të gjitha tiparet
E qengjit : me lesh të butë si mëndafsh,
Me sy që të vështronin me qashtëri
E me ëmbëlsi, me një zë të kristaltë
Që ua shkonte edhe zërave të engjëjve.
Të gjithë ata që e shikonin dhe e dëgjonin
Nuk reshtnin së duartrokituri e së brohorituri
Për qengjin që u dukej ca më i mrekullueshëm
Ngaqë atë e kishte pjellë kuçedra.

Ata nuk e merrnin dot me mend se
Sapo binte errësira, qengji i mrekullueshëm
Pjellë e kuçedrës sillej si një kuçedër e vërtetë :
Thante burime dhe lumenj, përpinte retë,
Kërkonte t’i blatoheshin viktima të pafajshme
Të cilat i përpinte në vend të barit e të luleve
Duke mos ditur gjë për jetën e dyfishtë
Që bënte qengji i mrekullueshëm
Idolatrët vazhdonin ta adhuronin, të duartrokisnin
E të brohorisnin : Aleluja ! Aleluja ! Aleluja !…

NË KOHËN E TË TJERËVE

Unë punoja për kohën
Madje i thosha me përkëdheli
Koha ime

Unë punoja për kohën
Por ajo as që donte t’ia dinte
Se ç’punë bëja unë

Për të unë isha thjesht një skllav
I mbërthyer me zinxhirë në bankën e galerës
I detyruar të lëvizë pareshtur remat

Koha që unë e quaja koha ime
Në të vërtetë ajo kishte qenë
Koha e të tjerëve

Këtë gjë e kuptova më mirë
Kur erdhi një kohë tjetër
Të cilën vazhdova ta quaja me të njëjtën verbëri
Koha ime

Ky qe vetëm një vetëmashtrim
Sepse edhe koha që erdhi
Vazhdoi të ishte ashtu siç kishte qenë përherë :
Koha e të tjerëve

Koha që kisha ëndërruar
Koha që kisha dëshiruar aq shumë
Ta quaja koha ime
Ajo kohë nuk erdhi kurrë

E vetmja rrugëdalje që më mbetej
Ishte të përpiqesha të jetoja
Në kohën e të tjerëve…