VOAL

VOAL

Sulmi në Stamboll, i fundit në një valë goditjesh në Turqi

January 2, 2017

Komentet

Dalin shifrat- Abuzimet me Festivalin e 62-të të RTSH-së

Festivali i 62-të i Këngës në Radio Televizionin Shqiptar pati si gjithmonë debat publik. Një pjesë e madhe e njerëzve thanë që qe i pavlerë, një pjesë tjetër, ata që e kishin organizuar, se ia kishte arritur qëllimit.

Në fakt, kanë kaluar dy muaj dhe lind një pyetje shumë e thjeshtë: “Cilën nga këngët mbajnë mend qytetarët nga ky festival? Apo çfarë ishte kaq e paharrueshme nga një event që në faturë rezulton të jetë mbi 600 milionë lekë sipas një preventivi të përgjithshëm, ndërkohë që shuma e kërkuar pretendohet se është edhe më tepër?”

ABUZIMET NË FESTIVALIN E RTSH-së

Sipas kësaj tabele që ka siguruar, duket qartazi se në Festivalin e 62-të, paratë janë bërë rrush e kumbulla, raporton CNA

Image

Janë shtuar paratë për mjete me qira. Pra, mjetet janë një nga zërat krahasues të tabelës së mëposhtme. Janë shtuar paratë për këngët konkurruese, këngët pjesëmarrëse, kjo është një gjë normale që mund të shtohet.

Janë shtuar pagesat për të ftuarit me më shumë se dy herë, gati 3 herë më shumë pagesa. Janë mbi 60 milionë lekë për të ftuarit.

ImageImage

Dikush gjatë kohës së festivalit tha se prezantuesit nuk dinin të flisnin as mirë shqip dhe prezantimi ishte një nga pikat më skandaloze, por ja që paskan kushtuar tri herë më shumë se festivali i vitit të shkuar.

Të ftuarit e tjerë dhe mjetet me qira pra, kanë qenë një zë kryesor që shkon afërsisht në 200 milionë lekë. Mbi 30% të vlerës totale të shpenzimeve e kanë mbuluar të ftuarit dhe mjetet me qira.

Shkojmë më tej. Ka një vlerë tjetër gati të mbidyfishuar që është skenografia. Dhe skenografia është pjesa më e thjeshtë për t’u abuzuar dhe vjedhur, pasi ajo montohet-çmontohet dhe askund nuk lë gjurmë.

Image

Pra, një skenografi, e cila ka kushtuar 60 milionë lekë një vit më parë, këtë vit ka kushtuar 140 milionë lekë. Në qoftë se do të marrim këta tre zëra, ky është festivali.Pra, mjete me qira, pagesa për të ftuarit dhe skenografia, ku dy nga zërat e fundit janë dy apo trefishuar.

Pjesa tjetër janë këngët pjesëmarrëse që ne përmendëm më sipër, stafi artistik, stafi realizues, stafi teknik, të cilëve u janë ulur pagesat në krahasim me një vit më parë. Pra i gjithë shpenzimi është rritur në shumë totale për akomodimin e të ftuarve për mjete me qira, pagesat për të ftuarit dhe skenografia. Zërat e tjerë janë me ulje.

Në fakt, sipas të dhënave, festivali rezulton të jetë rreth 150 milionë lekë më shumë se ai i një viti më parë.

Kërkesa për informacion

CNA thotë se u ka çuar tri shkresa zyrtare, kreut të RTSH-së, drejtorit Alfred Peza dhe kryetarit të Këshillit Drejtues të RTSH-së, zotit Leka Bungo, për të na dhënë këto shifra që ne të mos gabonim, të ishim profesionistë dhe të mos thoshin pse s’na pyetët. Të kishim më pas një komunikim zyrtar dhe një prononcim nga zoti Peza apo dhe zoti Bungo se pse janë rritur këta zëra shpenzimesh?

 

-Pse festivali duhet të kushtonte rreth 30% më shumë sesa një vit më parë kur nuk është se la një gjurmë më të madhe?

-Pse duhet të shtoheshin kaq shumë shpenzime për mjete me qira?

-Pse duhet të shpenzoheshin kaq shumë për të ftuar dhe pse duhet gati të trefishohej skenografia kur ka pasur skenografi me kosto më të ulëta, në një kohë më të shkurtër dhe me vlera tepër-tepër më të ulëta sesa ajo që ka bërë këtë vit RTSH-ja e që nuk ka qenë ndonjë skenografi apo ndonjë sukses i madh i këtij Festivali të 62-të të RTSH-së?

Ka shumë “pse”?

Sepse netëve u pa që salla e Pallatit të Kongreseve ishte bosh.

Një event qindra miliona lekë në duart e Alfred Pezës dhe Leka Bungos me këtë tabelë ku e keni krahasimisht sqaruese.

Pas refuzimit të përgjigjes së kërkesës për informacion nga CNA, kjo e fundit thotë se investigimi për këtë çështje do të thellohe dhe se shumë detaje tjera do të dalin në dritë në vijim për atë se çfarë ka ndodhur me Festivalin e RTSH-së.

Gjithashtu abuzimet dhe shpërdorimi i detyrës me largimin e njerëzve nga puna si në raste për inate personale, qejfe dhe hareme, por këto do t’u përkasin të tjera shkrimeve.

Tashmë fokusi do të jetë te shpenzimet preventive që ne kemi në dispozicion për festivalin, te shpenzimet që janë bërë, te zërat ku ka dyshime se ka abuzime dhe mund të jenë vjedhur fondet si dhe skandalin tjetër që me vajtjen e Alfred Pezës u kërkua gati të dyfishohej vlera e shpenzimeve për festivalin të çohej në vlerën e 730 milionë lekëve.

Më pas u refuzua nga Bordi nga Këshilli Administrativ me në krye Leka Bungon që uli një vlerë lekësh, por më pas miratoi një ngritje maksimale deri në 650 milionë lekë.

Ka zëra dhe për shkak të marrëveshjeve të ndryshme, pazare dhe pagesa për koncertin e fundvitit (atë të vitit të ri), pagesa të cilat po verifikohen zyrtarisht, megjithëse deri më sot nuk kemi marrë përgjigje zyrtare nga RTSH-ja dhe Këshilli Drejtues, pra nga Alfred Peza dhe Leka Bungo.

Pra, fshehja e dokumenteve dhe moskthimi i përgjigjes zyrtare mbi shifrat dhe shumat e përdorura tregojnë qartazi se ka dyshime thelbësore që aty ka pasur abuzime dhe vjedhje të fondeve, pasi zërat janë të shumëfishuar dhe gati më shumë se gjysmën e vlerës së festivalit, gati 70-80 % të vlerës, e mbulojnë zërat që ne përmendëm më lart se skenografia, pagesat për të ftuarit, mjetet me qira, këngët pjesëmarrëse, por edhe stafi artistik.

Ndërkohë që stafi realizues, stafi teknik komisioni përzgjedhës i festivalit, shpenzimet e tjera thelbësore janë me mjaft ulje.

Kjo i vlen në fakt thellimit të investigimit nga ana jonë, por edhe hetimeve të strukturave përgjegjëse a ka apo jo një vepër penale, vjedhje, abuzime të fondeve të RTSH-së, me një skemë të caktuar mes kreut të Këshillit Drejtues dhe drejtorit të RTSH-së.

 

VOA: Shqipëri, ndërtimi i “Hec Skavica”, debate të reja për një projekt të vjetër

Mimoza Picari

Në Shqipëri diskutimet mbi ndërtimin e hidrocentralit të Skavicës në kaskadën e lumit Drin, mbi 3 hidrocetralet e tjera, Fierzës, Komanit dhe Vaut të Dejës, kanë një zanafillë që prej periudhës së komunizmit. Vetëm në dy dekadat e fundit ky projekt ka marrë vemendjen e disa kompanive në të paktën 3 raste, por proçedurat kanë dështuar. Së fundi, përmes kontenstimeve të shumta, po diskutohet për ndërtimin e kësaj vepre hidroenergjitike nga Shoqëria “Bechtel International Inc”. Për këtë qëllim parlamenti 3 vjet më parë miratoi një ligj të posaçëm. Korrespondentja e Zërit të Amerikës në Tiranë, Mimoza Picari sjell një ballafaqim të argumentave të shoqërisë civile, juristëve dhe autoriteteve publike mbi këtë çështje.

Që prej vitit 2021, kur u miratua ligji që përcakton “Procedurën e veçantë për negocimin, ekzekutimin dhe miratimin e kontratës me shoqërinë “Bechtel International Inc”, për projektimin dhe ndërtimin e Hidrocentralit të Skavicës, e më pas dhe një VKM për miratimin e kontratës së fazës së parë për shërbime teknike mes KESH dhe kompanisë në fjalë, dy shoqata që përfaqësojnë interesat e banorëve e luginës së Drinit të Zi, si dhe Komiteti Shqiptar i Helsinkit, kanë ngritur disa shqetësime, të cilat u konkretizuan me ankime në Gjykatën Kushtetuese. Ato pretendojnë se HEC-i i Sakvicës, cënon jetën e mbi 15 mijë banorëve në mbi 40 fshatra dhe sjell dëme të paripariueshme mjedisore, të trashëgimisë kulturore dhe të veprimtarisë ekonomike në zonë. Ankimuesit çmojnë se edhe ligji në vetvete shkel disa parime kushtetuese, si të drejtën e informimit për çështjet mjedisore, liritë ekonomike dhe shmang konkurencën pasi përcakton një kompani të vetme për studimin dhe ndërtimin.

Nga ana tjetër autoritetet zyrtare argumentojnë se ndërtimi i HEC Skavicës, do të rrisë prodhimin e energjisë përmes hidrocentraleve në vend, i cili aktutalisht mbulon mbi 70% të nevojave në vend, si dhe do të shmangë përmbytjet në zonën e nënshkodrës. Ligji përcakton dy faza. Faza e parë parashikon kryerjen e studimeve dhe analizave në zonë, dhe faza e dytë ndërtimin, që do ta varet nga rezultatet e studimit. Projekti ndodhet në fazën e parë. KESH, ka paguar shoqërinë “Bechtel Limited”- dega në Shqipëri, për kryerjen e studimit me një vlerë prej rreth 16 milionë euro.

Një prej kontenstimeve lidhet me mungesën e studimeve për zonat që preken, vlerësimin ekonomik apo kostot, para se të miratohej ligji.

“Çdo ligj para hartimit dhe miratimit duhet të kalojë përmes një vlerësimi paraprak. Në këtë rast nuk u bë asgjë. Qeveria nuk di sa banorë do preken, sa është volumi ekonomik i zonës dhe për më tepër nuk di as sa është potenciali në të ardhmen e këtij volumi ekonomik. Sepse nuk ka asnjë studim. Në invenstime kaq të mëdha duhe të ketë studime”- u shpreh për Zërin e Amerikës Dorian Matlija, drejtor ekzekutiv i Res Publica.

Përfaqësues të qeverisë të pyetur në Gjykatën kushtetuese, në dhjetor të vitit të kaluar gjatë seancës ku u parashtruan argumentat e palëve, se përse nuk ishin kryer studime para miratimit të ligjit, thanë se ligji u miratua pikërisht për këtë arsye, që në fazën e parë të kryhen studimet dhe të përllogariten kostot. Autoritetet publike i mëshuan faktit se ndërtimi i Hidrocentralit i përket fazë së dytë, dhe varet nga rezultatet e studimit. Ndërkohë ligji parashikon që Shoqëria “Bechtel International Inc.” do ndihmojë qeverinë në sigurimin e mbështetjes financiare për projektin.

Anëtarë të Gjykatës Kushtetuese u ndalën në seancë edhe tek arsyet i miratimit të këtij ligji.

“Përse kemi nevojë për një ligj për procedurën e negocimit? Nga buron nevoja për këtë ligj? Pra është i dedikuar, është vetëm për kompaninë “Bechtel”, vetëm për Skavicën. Cila është baza ligjore? Përse e bën qeveria kët?. Është vullnet politik? Apo është detyrim ligjor? Kjo është pyetja”- tha Holta Zaçaj Kryetare e Gjykatës Kushtetuese në seancën që u zhvillua në Gjykatën Kushtetuese në dhjetor të 2023-it.

“Mund të negociohet me një subjekt privat vetëm nëpërmjet një procedure ligjore. Sot ne njohim disa forma se si negociohet me palët private. Është ligji i prokurimit, ai i konçensioneve, sepse të negociosh me një subjeket privat kushtetuta të jep të drejtë, sidomos për ato projekte që kanë një kufizim të të drejtave, duhet hartuar një ligj në kuptim të nenit 17. Në rast se ka një cënim të të drejtave ose kufizim për një interes publik të bëhet me një proçedurë që e cakton ligji”- u shpreh Herald Jonuzaj, Përfaqësues i Këshillit të Ministrave në të njëjtën seancë.

Ndërkohë KSHH i tha Zërit të Amerikës se në këtë rast kemi cënim të parimeve kushtetuese dhe të sigurisë juridike pasi anashkalohen një sërë ligjesh që parashikojnë garë të hapur dhe konkurencë.

“Është anashkaluar krejtësisht legjislacioni në fuqi, mbi prokurimet publike, konçensionet, Partneritetet Publike Private, ligji për vlerësimin e ndikimit në mjedis apo për vlerësimin strategjik të mjedisit”- u shpreh për Zërin e Amerikës Erida Skëndaj, Drejtore ekzekutive e Komitetit Shqiptar të Helsinkit.

Rast i ngjashëm i një ligji që përcakton procedurë të vecantë për të negociuar me një kompani të vetme, është ai për ndërtimin e Teatrit Kombëtar, që u shfuqizua nga Gjykata Kushtetuese në vitin 2021. Ndërkohë në Qendrën e Botimeve Zyrtare Zëri i Amerikës konstatoi dhe ligje të tjera të kësaj natyre, si ai për ndërtimin e portit të Karpenit, të aeroportit të Vlorës, për ndërtimin e rrugës së Arbrit, apo për sigurinë kibernetike. Juristët që mbrojnë të drejtat e banorëve të luginës së Drinit të Zi, kanë një qasje kritike kur bëhet fjalë për miratimin e ligjeve të tilla që përcaktojnë kompani të veçanta për ndërtimin e veprave të ndryshme.

“Praktika të tilla, unë i konsideroj korrupsion legjislativ, përmes dhënies së privilegjeve më anë të ligjit, duke krijuar imunitet kolektiv për vendimarrësit. Kjo është gjëja me e dëmshme për një shtet të së drejtës”- tha për Zërin e Amerikës Jordan Daci, avokat.

Por një nga shqetësimet serioze të shoqatave që kundërshtojnë ndërtimin e HEC Skavicës, lidhet me faktin se ligji parashikon që si studimi i ndikimit në mjedis ashtu dhe ndërtimi të kryhet nga Shoqëria “Bechtel”. Avokati Dorian Matlija është skeptik edhe pse oponenca do të kryhet nga KESH.

“Studimet e kësaj natyre që janë të fazës së parë duhet t’i bëjë organi që zhvillon projektin, që në rastin konkret është KESH-i, apo Ministria përkatëse. Nuk mund t’i bëjë subjekti privat i kontraktuar, aq më tepër kur ky subjekt është po ai që do të ndërtojë dhe veprën. Jemi në konflikt të hapur interesi”- vijoi Dorian Matlija, Avokat.

Ky ishte një moment që mori dhe vëmendjen e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, gjatë seancës ku palët parashtruan argumentat.

“Përse është e njëjta kompani që bën dhe studimin e fizibilitetit dhe sipas ligjit është po ajo që do të lidhë dhe kontratën e dytë që ka të bëjë më zbatimin. A ka një arsye”- iu drejtua Holta Zaçaj Kryetare e Gjykatës Kushtetuese përfaqësuesit e qeverisë.

“ Nuk shoh ndonjë pengesë ligjore. Mund të jetë një studim që nesër kompania në fazën e dytë tërhiqet. Kjo nuk do të thotë se ne mund të mos vazhdojmë me një kompani tjetër”- u përgjigj Herald Jonuzaj, Përfaqësues i Këshillit të Ministrave.

E drejta për të informuar publikun që preket nga ndërtimi i HEC Skavicës për çështjet mjedisore, gjithashtu ngjalli interesin e anëtarëve të gjykatës kushtetuese, në seancën e dhjetorit të vitit të kaluar.

“Publiku i ndikuar kur duhet të pyetet, para miratimit të ligjit, apo pas miratimit të ligjit”- pyeti Elsa Toska, Anëtare e Gjykatës Kushtetuese.

“Mendimi i publikut do të merret në momentin që janë realizuar këto studime, mbi bazën e të dhënave shkencore por edhe studimet që palët i kanë bërë me inisiativën e tyre. Kur të vijë faza e dytë e shqyrtimit dhe e dhënies së të drejtës për ndërtimin e hidrocentralit e cila patjetër do kalojë në Kuvend, kërkon konsultim të gjerë”- u përgjigj Mimoza Arbi përfaqësuese e Kuvendit të Shqipërisë.

Gjykata kushtetuese, duke pasur parasysh se ligji e rregullon projektin e Skavicës në dy faza dhe faza e dytë fillon vetëm nëse finalizohet faza e parë, vlerësoi se kërkuesit legjitimohen vetëm për pretendimin për cënimin e së drejtës së informimit për çështjet mjedisore. Gjykata i la detyrë autoriteteve publike ta riparojnë shkeljen e konstatuar dhe të garantojnë të drejtën për informim gjatë fazës së parë të zbatimit të ligjit, si dhe detyrimin për marrjen parasysh në vijim të rezultateve të procesit të informimit për mbrojtjen e mjedisit, për aq sa është e mundur, në zbatim të nenit 8 të Konventës së Aarhusit.

“Qeveria duhet të ketë vullnetin maksimal për të dëgjuar banorët dhe mbi të gjitha të dëgjojë ekspertët dhe institucionet e vetë shtetit shqiptar, Akademinë e Shkencave, Institutin e Historisë, atë të Arkeologjisë. Të gjithë në bashkëpunim do të mund t’i provojnë qeverisë që kjo inisiativë është e gabuar”- vijoi Jordan Daci, avokat.

Edhe pse organizatat joqeveritare, nuk u legjitimuan për pjesën më të madhe të pretendimeve të tyre, si për cënimin e lirive ekonomike dhe të konkurencës, të dëmtimit të mjedisit, trashëgimisë kulturore apo të të drejtave të banorëve të luginës së Drinit të Zi, që preken nga ndërtimi i HEC të Skavicës, i konfirmuan Zërit të Amerikës se do ta vijojnë betejën ligjore në Gjykatën Kushtetuese, nëse kalohet në fazën e dytë të ligjit që parashikon ndërtimin e kësaj vepre hidroenergjitike.

Zelensky intervistë për CNN: Nuk e kuptoj si Trumpi mund të jetë në anën e Putinit

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka thënë se ish-presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, do të jetë kundër amerikanëve nëse zgjedh të mbështesë Rusinë në lidhje me Ukrainën.

Në një intervistë për CNN, Zelensky ka thënë se nuk mund ta kuptojë se si Trump mund të jetë në anën e presidentit rus, Vladimir Putin.

“Është e pabesueshme”, ka shtuar ai.

Trumpi, i cili është në prag të bëhet kandidati presidencial republikan, në të kaluarën ka refuzuar të tregojë nëse dëshiron që Rusia apo Ukraina ta fitojnë luftën.

Zelensky tha se ai besonte se Trumpi nuk i kupton qëllimet e Putinit.

“Unë mendoj se Donald Trumpi nuk e njeh Putinin. E di që e ka takuar, por kurrë nuk ka luftuar me Putinin. Ushtria amerikane nuk ka luftuar kurrë me ushtrinë ruse. Nuk mendoj se ai e kupton se Putini nuk do të ndalet kurrë”, ka thënë ai.

Zelensky më tej ka thënë se ka biseduar me kryetarin e Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson për paketën e ndihmës dhe është ndjerë optimist pas asaj bisede.

“Tha se do të bëjë gjithçka për ta mbështetur Ukrainën. Ai është në anën tonë dhe e kupton se sa heroikë janë njerëzit tanë, ushtarët dhe civilët tanë”, është shprehur ai.BW

Kurti: Partnerja jonë tregtare është BE-ja, s’duam të bashkëpunojmë me Rusinë

Fotografi e disa prej udhëheqësve të Ballkanit Perëndimor që morën pjesë në samitin në Londër më 26 shkurt 2024.

 

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se partnerët kyçë tregtarë të Kosovës janë shtetet e Bashkimit Evropian.

Në samitin për investime në Ballkanin Perëndimor, të mbajtur në Londër, Kurti u pyet për partneritetin tregtar me shtetet që nuk e njohin Kosovën. Ai tha se një nga to është Rusia, me të cilën, Kosova, sipas tij, nuk do partneritet.

“Partnerja jonë kyçe tregtare është BE-ja dhe ne duam që ta forcojmë dhe thellojmë këtë bashkëpunim”, tha Kurti në samitin e organizuar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim.

“Ne nuk kemi raporte me Federatën Ruse, ne i kemi vendosur sanksione Federatës Ruse. Ne duam që Ukraina të fitojë dhe na duhet e gjithë Evropa demokratike dhe bota të shohim Kremlinin dhe presidentin despotik [Vladimir] Putin të mposhtur. Nuk jemi duke bashkëpunuar me ta, edhe nëse ata do të donim, ne nuk duam. Kemi disa importe nga Kina, por shtetet e BE-së janë partneret tona kyçe tregtare”, shtoi ai.

Gjatë panelit të diskutimit, ku morën pjesë gjashtë kryeministrat e shteteve të rajonit të Ballkanit Perëndimor u tha se përmirësimi i infrastrukturës rrugore, hekurudhore e detare, tranzicioni në energji të gjelbër, por edhe zbatimi i reformave për përmirësimin e mjedisit biznesor janë tri prioritetet kyçe të këtyre shteteve, sa i përket tërheqjes së investimeve të huaja.

Në Londër, udhëheqësit e gjashtë shteteve ballkanike thanë se pozita gjeografike e tyre, që shërben si lidhje me pjesë të ndryshme të Evropës, bën që rajoni të jetë tërheqës për investitorë të huaj.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se në shtetin e tij ka fuqi të re punëtore dhe kosto konkurruese tregtare.

“Qeveria jonë është e fokusuar në sundim të ligjit, në luftimin e korrupsionit dhe në linjë të plotë me SHBA-në, BE-në dhe Mbretërinë e Bashkuar në aspektin gjeopolitik dhe në vlera edhe në aspektin e të bërit biznes”.

Pas panelit, kryeministri Kurti po ashtu njoftoi për nënshkrimin e një memorandumi të mirëkuptimit me BERZH-in në vlerë prej 400 milionë eurosh investime “në sektorët tanë prioritarë” për periudhën 2024-2027.

“Mbi 340 milionë euro në kredi sovrane dhe grante në 11 vjetët që kur jemi bërë anëtar” të BERZH-it, shkroi Kurti në X, që më herët njihej si Twitter.

Gjatë panelit, kryeministrja serbe, Ana Bërnabiq, tha se shteti i saj është i fokusuar në përmirësimin e infrastrukturës rrugore, në shndërrimin në një ekonomi të inovacionit teknologjik.

Nga BERZHI, Shqipëria dhe Serbia u vlerësuan për punën e tyre sa i përket tranzicionit në energji të gjelbër. Shqipëria tha se tashmë varet krejtësisht nga energjia diellore dhe ajo me erë, ndërkaq edhe shtetet e tjera të rajonit, përshirë Kosovën, njoftuan për planet e tyre për të përdorur resurset e ripërtërishme për energji.

Kryeministri Kurti përmendi përmbylljen e ankandit për një park të energjisë diellore në Kosovë, me kapacitet prodhimi prej 100 megavatësh në orë. Ai paralajmëroi për një projekt të ngjashëm, por me energji të erës, më vonë gjatë këtij viti.

“Na duhen më shumë investime [të huaja direkte]. Por, Kosova është vend ku mund të bëhen investime, sepse ato veçse po ndodhin”, tha Kurti.

Lidhjet më të mira mes shteteve të rajonit, gjatë samitit, u tha se ndihmojnë Ballkanin Perëndimor të lëvizë drejt tregut të përbashkët të Bashkimit Evropian. Në këtë drejtim, të gjashtë shtetet ballkanike përmendën projektet e tyre rrugore, hekurudhore që lidhin më mirë me njëra-tjetrën dhe me pjesën tjetër të Evropës.

Gjatë samitit, kryeministrja serbe Bërbaniq teksa iu referohej shifrave për investime dhe rritje ekonomike, tha se ato iu referohen Serbisë Qendrore, pa përfshirë “Kosovën dhe Metohinë”, që tha se është pjesë e Serbisë.

Kësaj deklarate iu përgjigj Kurti:

“Emri i shtetit tim është Republika e Kosovës. Nuk është ashtu siç iu referua këtu si ‘Kosovë e Metohi’. Po të ndiqja këtë shembull, do t’iu merrja shumë kohë sepse në vend të Serbi do të thosha: Serbia dhe Vojvodia dhe Sanxhaku, Toplica, Rashka, Lugina e Preshevës dhe rajoni i Timokut”, tha Kurti, teksa Bërnabiq u dëgjua duke thënë se një deklaratë e tillë nuk përkon me realitetin.

Kosova ka shpallur pavarësinë më 2008 dhe njihet nga 117 shtete, por Serbia vazhdon ta konsiderojë pjesë të saj.

Tensionet mes dy shteteve janë rritur së fundmi për shkak të një vendimi të Kosovës për të ndaluar përdorimin e dinarit serb për pagesa me para të gatshme.

Bashkimi Evropian, që ndërmjetëson dialogun për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë, ka kërkuar që çështja të zgjidhet në këtë proces.

Shtetet e Bashkuara, që nuk marrin pjesë drejtpërdrejt në proces por e mbështesin atë, kanë kërkuar që Kosova të shtyjë zbatimin e vendimit, duke thënë se vendimi nuk ka marrë parasysh efektet negative që ka te komuniteti serb.

SHBA-ja dhe BE-ja po ashtu i kërkojnë palëve që përmes dialogut të arrijnë deri te një zgjidhje, me SHBA-në që ka thënë se një marrëveshje nga dialogu, eventualisht do të çonte drejt njohjes së ndërsjellë.REL

Serbia aleate e Moskës godet rusët që janë kundër luftës

VOAL/Marrë nga Associated Press

Kur Elena Koposova nënshkroi një letër të hapur kundër agresionit të Rusisë në Ukrainë, ajo nuk priste një reagim në shtetin e saj të ri, Serbinë.

Fundja, Serbia po kërkon formalisht të anëtarësohet në Bashkimin Evropian duke pranuar të gjitha vlerat demokratike që shkojnë së bashku me anëtarësimin, mendoi ajo. Tani, ajo e sheh se kishte gabuar.

Dy vjet pas nënshkrimit të letrës, 54 vjeçarja ruse po apelon një urdhër dëbimi pasi u shpall si kërcënim për sigurinë kombëtare të Serbisë dhe iu hoq leja e qëndrimit. Përkthyesja e letërsisë tha se e vetmja arsye që mund ta mendonte është peticioni kundër luftës që e kishte nënshkruar.

“Unë nuk jam aktiviste, por firmosa një letër kundër luftës kur sapo filloi agresioni rus në Ukrainë”, tha ajo në një intervistë. “Edhe duke mos qenë aktiviste, nuk mund të heshtja për këtë. Ndaj, unë vetëm vendosa emrin tim në letrën e hapur ku thuhej se lufta është krim dhe duhet të bashkohemi të gjithë për t’i dhënë fund asaj”.

Zonja Koposova nuk është e vetmja. Serbia hapi kufijtë e saj në vitet e fundit për dhjetëra mijëra rusë që ikën nga qeveria e presidentit Vladimir Putin dhe nga lufta në Ukrainë. Aktivistët rusë pro-demokracisë në vendin ballkanik, tani thonë se së paku një duzinë kohët e fundit u përballën me ndalim të hyrjes ose iu hoqën lejet e qëndrimit, me arsyetimin se paraqesin kërcënim për sigurinë e Serbisë.

Të paktën tetë të tjerë kanë frikë të flasin publikisht për problemet e tyre ligjore me autoritetet serbe, nga frika se kjo mund të rrezikojë mundësinë e tyre për të qëndruar në Serbi së bashku me familjet e tyre, thonë veprimtarët rusë kundër luftës.

“Ishte shumë e papritur, shumë tronditëse”, tha Koposova duke përshkruar ditën kur mori urdhrin e dëbimit, i cili nuk shpjegon arsyen e masës, por vetëm pohon se ajo paraqet “kërcënim për sigurinë kombëtare” dhe duhet të largohet nga vendi. brenda 30 ditësh.

Ajo dhe burri i saj kanë ndërtuar një shtëpi moderne në një copë tokë në një fshat jashtë Beogradit, ku jetojnë me dy fëmijët, të moshës 6 dhe 14 vjeç, të cilët ndjekin shkollat lokale.

Veprimtarët për të drejtat e njeriut thonë se problemet me lejet e qëndrimit tregojnë për një marrëdhënie të ngushtë midis presidentit gjithnjë e më autokratik të Serbisë, Aleksandar Vuçiç dhe presidentit Putin, pavarësisht kërkesës formale të Serbisë për anëtarësim në BE. Presidenti Vuçiç ka refuzuar t’u bashkohet sanksioneve perëndimore kundër aleatit tradicional sllav, ndërkohë që ka lejuar mediat propagandistike të Moskës si RT dhe Sputnik të përhapin rrëfimin e tyre në gjithë Ballkanin.

“Autoritetet në Beograd dhe ato në Moskë janë politikisht shumë të afërt”, tha Predrag Petroviç, nga Qendra e Beogradit për Politikat e Sigurisë, një institut i pavarur që ka kërkuar një shpjegim nga Ministria e Brendshme për masat kundër rusëve.

“Kritikët e regjimit të Putinit paraqesin një kërcënim të madh për regjimin në Moskë”, tha zoti Petroviç. “Kjo është arsyeja pse këta njerëz janë në shënjestër të autoriteteve serbe”.

Zyrtarët serbë deri tani nuk kanë komentuar në lidhje me rastet e raportuara që përfshijnë shtetas rusë dhe ministria e Brendshme e Serbisë nuk i është përgjigjur një kërkese të agjencisë së lajmeve Associated Press për një intervistë, ose një koment për këtë çështje.

Që nga fillimi i luftës në Ukrainë dy vjet më parë, shumë rusë erdhën në Serbi sepse nuk kanë nevojë për viza për të hyrë në shtetin mik ballkanik, një pikënisje për një emigrim të mundshëm në të ardhmen në perëndim. Shumë po i shmangeshin rekrutimit, ndërsa të tjerët, si familja Koposova, e cila erdhi më herët, thjesht ishin ngopur me qeverinë e presidentit Putin dhe kërkuan një jetë më të mirë diku jashtë Rusisë.

Peter Nikitin, një nga themeluesit e Shoqërisë Demokratike Ruse, kaloi dy ditë në aeroportin e Beogradit verën e kaluar kur iu hoq leja e hyrjes, megjithëse ai e ka gruan serbe dhe ka jetuar në Serbi për shtatë vjet. Peter Nikitin më vonë u lejua të hynte në vend, por një procedurë ligjore në lidhje me dokumentet e tij të qëndrimit është në vazhdim e sipër.

“Nuk kam asnjë dyshim se kjo po bëhet me urdhër të drejtpërdrejtë nga Rusia, qoftë nëpërmjet ambasadës ose drejtpërdrejt nga Moska”, këmbëngul zoti Nikitin, grupi i të cilit ka organizuar gjithashtu protesta kundër luftës në Ukrainë dhe demonstrata që kërkojnë liri për të burgosurit politikë, përfshirë Alexei Navalnyn, një udhëheqës i opozitës ruse dhe një kritik i Putinit, i cili vdiq më 16 shkurt në një burg në Rusi.

Zoti Nikitin tha se në mesin e veprimtarëve kundër luftës që u përballën me masat e autoriteteve serbe është edhe bashkëthemeluesi i grupit RDS, Vladimir Volokhonsky, i cili tani jeton në Gjermani.

Nën sanksione ishin gjithashtu Yevgeny Irzhansky, i cili organizoi koncerte me grupet kundër Putinit në në Serbi dhe që atëherë është zhvendosur në Argjentinë me gruan e tij, si dhe Ilya Zernov, një i ri rus të cilit iu ndalua të kthehej në Serbi pasi u sulmua nga një nacionalist serb i së djathtës ekstreme kur u përpoq të fshinte një pikturë murale që bënte thirrje “Vdekje Ukrainës”, në qendër të Beogradit.

Nikitin tha se qëllimi i këtyre masave është frikësimi i veprimtarëve kundër luftës.

“I vetmi shpjegim për këtë është se ata duan t’i trembin të gjithë”, tha ai. “Sepse nëse nuk mund të nënshkruani një letër kundër luftës, atëherë nuk mund të bëni asgjë”.

“Çështja është se rusët që janë kundër luftës nuk po protestojnë këtu kundër askujt në Serbi”, tha z. Nikitin. “Ne jemi të shqetësuar vetëm për vendin tonë dhe për vendin tonë fqinj, i cili po vuan nga vendi ynë tani”.

Marrëdhëniet e ngushta të Serbisë me Rusinë datojnë prej shekujsh dhe të dyja vendet ndajnë gjithashtu një origjinë të përbashkët sllave dhe besimin e krishterë ortodoks. Rusia mbështet pretendimet e Serbisë ndaj Kosovës, e cila shpalli pavarësinë në vitin 2008 me mbështetjen perëndimore.

Serbia dhe Rusia mbajnë gjithashtu lidhje të ngushta midis shërbimeve të tyre të sigurisë.

Ish shefi i sigurimit shtetëror serb, Aleksandar Vulin, i cili u sanksionua nga Shtetet e Bashkuara për ndihmë Rusisë për veprimtari keqdashëse në rajonin e Ballkanit, së fundmi mori një dekoratë nga Shërbimi Federal i Sigurisë së Rusisë për bashkëpunim të ngushtë midis dy agjencive të spiunazhit. Vulini thuhet se ishte i përfshirë në përgjimin e veprimtarëve të shquar të opozitës ruse që u takuan në Beograd në prag të luftës në Ukrainë dhe që më vonë u burgosën në Rusi.

Për zonjën Koposova, vendimi i autoriteteve serbe për ta dëbuar nga vendi do të thotë se ajo dhe familja e saj mund të humbasin gjithçka, nëse ankesa e saj refuzohet.

Familja nuk mund të kthehet në Rusi sepse ka shitur të gjithë pronën e saj, është e shpallur si veprimtare kundër Putinit dhe burri i saj mund të rekrutohet për të luftuar në Ukrainë, tha zonja Koposova.

“Kjo është shtëpia jonë e vetme, e vetmja shtëpi që kanë fëmijët tanë”, tha ajo me lot në sy.

‘Më në fund e binda babanë’: Vajza që iu bë forcë nënës së përdhunuar në luftë

Arton Konushevci dhe Mahir Sijamija

Ishte vetëm 11 vjeçe kur pa me sy tmerrin e nënës së saj. Forcat serbe tërhoqën zvarrë atë dhe disa gra të tjera.

“Unë dhe motrat e mia nuk donim ta lejonim të shkonte…  E tërhiqnim nga rrobat, por paramilitarët e morën me forcë”, thotë Flutura.

Sot 36 vjeçe, ajo shpërthen në vaj teksa kujton ditën kur e ëma iu përdhunua gjatë luftës në Kosovë, më 1999.

“Dua gra të bukura”, ishin fjalët e ushtarit serb, që thotë se i ushtojnë ende në vesh.

Bashkë me rreth 100 persona të tjerë – kryesisht gra e fëmijë – ajo me nënën dhe motrat po strehoheshin në një shtëpi të madhe, për t’u mbrojtur nga sulmet.

Ishte një lloj taktike e luftës e ushtrisë serbe që burrat t’i ndanin nga gratë. Nuk e kujton saktësisht se sa qëndruan të sigurta në atë shtëpi, por thotë se “shumë shpejt” e bastisën.

Thirrjet e fëmijëve përreth “mami, nënë, gjyshe…”, kur ata ndaheshin nga personat e dashur, i sillen ende në kujtesë.

“Nënën time e morën të dytën. Një grua tjetër e morën të parën… Pastaj, i morën edhe gjashtë gra të tjera”, tregon Flutura.

Image

Për katër orë thotë se dëgjoi britmat e grave që përdhunoheshin e rriheshin vetëm pak metra jashtë shtëpisë. Atëkohë thotë se nuk e kuptonte mirë se çfarë po ndodhte.

“Tash e di. Kur erdhi pas katër orësh, nëna ishte e zhveshur, vetëm me një gjë në krah”, kujton Flutura.

Teksa flet për Radion Evropa e Lirë, ulur pranë i qëndron nëna. Me shikimin e ngrirë në një pikë, ajo nuk dëshiron të flasë shumë.

“Kam hequr shumë… Jam frikësuar… I kam pasur fëmijët e vegjël”, thotë 63-vjeçarja.

Ajo është vetëm një nga rreth 20.000 personat që besohet se u përdhunuan gjatë luftës në Kosovë, më 1998/99.

Tash e dy vjet ka edhe statusin e viktimës së dhunës seksuale të luftës, i cili i siguron një pension prej 230 eurosh në muaj dhe disa përfitime të tjera, si shërbime shëndetësore falas.

Me ligjin në Kosovë, i miratuar nga viti 2014, statusi i tillë i takon çdo personi, i cili arrin ta bindë një komision qeveritar se ishte viktimë e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, përkatësisht në periudhën 27 shkurt 1998 – 20 qershor 1999.

E, Flutura ishte ajo që e bindi nënën e saj për të aplikuar për këtë status, pasi fillimisht bindi babain.

Ishte ajo që i tregoi babait se nëna ishte përdhunuar, por ai nuk e priti mirë.

“Më ka thënë: a e di se ku jeton, nuk dua të më thonë njerëzit që e ke gruan të dhunuar në luftë”, kujton Flutura fjalët e të atit.

Për një kohë, ajo e kishte lënë mënjanë çështjen, por vetëm fizikisht, e jo në mendje. Dhe, pastaj, bisedoi sërish me babain. Donte me çdo kusht që e ëma të merrte statusin që i takonte.

“Kundërshtimet nga babai vazhduan gjatë, më shumë se pesë muaj, derisa në fund e binda”, thotë Flutura.

Pas miratimit të tij, iu desh më pak kohë për ta bindur të ëmën që kishte mbyllur në vete kujtimin e llahtarshëm. Të dyja bashkë iu drejtuan një organizate, përmes së cilës bëhej aplikimi për statusin e viktimës së dhunës seksuale në luftë.

Image

Prej aty e deri te paraqitja përpara një komisioni qeveritar, që bën verifikimin e aplikuesit, Flutura nuk i ishte ndarë në asnjë moment.

“Kur nëna ka dalë para komisionit, jam lutur dhe kam thënë: o Zot, jepi fuqi që të tregohet e fortë”, rrëfen Flutura në vaj.

Dhe, përgjigjen pozitive nga komisioni e morën pas gjashtë muajsh.

“Kur i kam treguar babait se ka pasur sukses, ai ka filluar të qajë si fëmijë”. Edhe pse “shpesh hidhërohet”, ajo shprehet e sigurt se edhe ai ndjen një lloj lehtësimi sikurse nëna dhe gjithë pjesa tjetër e familjes.

Sa persona e kanë statusin e viktimës së dhunës seksuale të luftës në Kosovë?

Nga shkurti i vitit 2018, kur nisi aplikimi për njohjen e statusit të viktimës, atë e siguruan mbi 1.600 persona.

Sipas të dhënave të Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT), të siguruara nga REL-i, në vitin 2023, statusi i tillë iu njoh 54 personave – tetë prej tyre burra, pjesa tjetër gra.

Viktimat e dhunës seksuale aplikojnë për njohje të statusit të tyre përmes disa organizatave të përzgjedhura nga Qeveria e Kosovës dhe miratimin, pastaj, e bën një komision qeveritar.

Për aplikim, viktima duhet të plotësojë një formular me të dhëna e detaje për vendin dhe periudhën kur ka ndodhur përdhunimi, me deklarata nga dëshmitarët dhe me raporte eventuale mjekësore.

Ato kalojnë te komisioni, e nëse komisioni nuk bindet, viktima duhet të dalë fizikisht para tij.

Organizata joqeveritare, që merren me të drejtat e grave, thonë se shumë viktima hezitojnë ende të aplikojnë për statusin, nga frika e stigmatizimit, përjashtimit dhe paragjykimit.

Por, pothuajse gjatë gjithë vitit të kaluar, viktimat nuk mundën të aplikojnë për këtë status edhe për faktin se afati për aplikim të tillë kishte skaduar më 5 shkurt të vitit 2023

Muajin e kaluar, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, njoftoi se ky afat është vazhduar deri më 15 maj, 2025.

“Zëri juaj ka rëndësi dhe e vërteta duhet të dëgjohet. Guximi juaj në kërkim të drejtësisë e në zbardhjen e së vërtetës është një dëshmi e shpirtit tuaj të paepur. Ne qëndrojmë me ju dhe pranë jush në ndjekjen e drejtësisë”, tha atëkohë Osmani.

Më herët, ajo kishte deklaruar se “afati i aplikimit për statusin e viktimës së dhunës seksuale duhet të jetë i pakufizuar”.

Të njëjtën gjë e kishte kërkuar edhe Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, duke thënë se kufizimi i tillë është në kundërshtim me konventat dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare.

Organizata si kjo e kanë kritikuar disa herë edhe  punën e komisionit qeveritar , duke thënë se ajo shpesh zhargitet, por vetë komisioni ka këmbëngulur se vepron në përputhje me ligjin.

Gati njëzet e pesë vjet pas luftës, autoritetet në Kosovë dënuan vetëm një person për kryerje të dhunës seksuale gjatë luftës.

Ish-rezervisti i policisë serbe,  Zoran Vukotiq , u dënua në korrik të vitit 2021 me dhjetë vjet burgim, ndërsa në nëntor të vitit 2022 atij  iu rikonfirmua dënimi .

Flutura thotë se për nënën dhe familjen e saj, nuk ka rëndësi pensioni që siguron statusi, por “mllefi që ka hequr nëna prej vetes”.

“…sepse kur të del dikush në përkrahje, e largon pak prej trupit tënd”, thotë Flutura, e cila sot është edhe vetë nënë/ Radio Evropa e Lirë © Shkurt 2024 RFE/RL, Inc.

Image

Image

Kur “The New York Times” pasqyronte arratisjen e Ismail Qemalit nga Konstandinopoja- Nga Evarist Beqiri

 

Arratisja e Ismail Qemalit nga Stambolli më 1 maj 1900, bëri bujë të madhe në pallatin perandorak “Yildiz”, dhe e tronditi Sulltan Abdyl Hamidin II. Kjo ngjarje pati jehonë të madhe brenda dhe jashtë Perandorisë Osmane. Gazeta e mirënjohur amerikane “The New York Times”, në dy artikuj që mbajnë datat 2 maj, 1900 dhe 3 maj, 1900, do të pasqyronte lajmin dhe kërkesën për azil të Ismail Qemalit në luftanijen britanike. NYT e përshkruan emërimin e tij si guvernator i Tripolit, si të barazvlefshëm me internimin e tij.

Ismail Qemali menjëherë pasi u njoh me vendimin e Sulltanit për emërimin e tij si guvernator i Tripolit, vendosi të arratisjes nga Stambolli për në Evropë, me ndihmën dhe mbrojtjen e ambasadorit britanik në Stamboll Sir Nicholas O’Connor. Ismail Qemali përgjatë gjithë jetës së tij ishte një liberal filobritanik. Dhe njohjet e tij në qarqet e larta të politikës dhe diplomacisë britanike, ai i shfrytëzoi fillimisht për të siguruar përkrahjen britanike, në realizimin e një grusht shteti të dështuar ndaj Sulltan Abdyl Hamidid II dhe më pas për themelimin e Shqipërisë.

Në vitin 1901, Ismail Qemali mori pjesë në ceremoninë mortore të Mbretreshës Viktoria në Londër. Ismail Qemali ishte ndër të paktët personalitete otomane që përpiqej të ndryshonte sistemin e qeverisjes në Perandorinë Osmane. Me mbështetjen e ambasadorit të atëhershëm britanik në Stamboll Sir Philip Currie, Ismail Qemali, botonte gazetën me pikëpamje liberale me titull “Rruga e Ideve” (Mecra-yı Efkar), e cila promovonte idetë liberale për reforma decentralizuese, dhe po korrte sukses në qarqet intelektuale otomane.

Në vijim, vetëm pas këmbënguljes së madhe të sulltanit kjo gazetë u mbyll. Sulltan Abyl Hamidi II, u përmbajt nga vendimi për ta arrestuar Ismail Qemalin, vetëm për shkak se ai gëzonte mbrojtje diplomatike nga Britania e Madhe dhe një veprim i tillë do të kishte pasoja në marrëdhëniet dypalëshe. Por, menjëherë pas një manifestimi në konsullatën britanike, të organizuar nga Ismail Qemali, Sulltani vendosi dëbimin e Ismail Qemalit, duke i dhënë atij postin e guvernatorit të Tripolit.

Ky ishte i vetmi ndëshkim që Sulltani mund t’i jepte atij në atë moment. Sulltan Abyl Hamidi II ishte i vetëdijshëm për mbrojtjen që do t’i jepnin atij britanikët, në rast të arrestimit ose internimit të Ismail Qemalit. Prandaj, Sulltani e pa largimin e Ismail Qemalit nga kryeqyteti në këtë formë si zgjidhjen më të mirë. Tripoli ishte një nga provincat më të largëta dhe më të vështira të Perandorisë Osmane, e cila kishte lidhje me Stambollin vetëm me rrugë detare.

Gazeta “The New York Times” thekson rëndësinë që kishte kjo ngjarje duke e krahasuar me arratisjen e kunatit të Sulltan Abdyl Hamidit II, princit Damad Mahmud Pashës, ish-ministër i drejtësisë dhe ish-ambasador:“Arratisja e Ismail Qemalit nuk është më pak e rëndësishme sesa ajo e Mahmud Pashës, kunatit të Sulltanit, i cili u zhduk nga Konstandinopoja më, 14 dhjetor, dhe konsiderohet si një tjetër simptomë e gjendjes aktuale në Turqi.”

Ismail Qemali përshkruhej nga shtypi evropian si “një njeri i drejtë, i ndriçuar, dhe i edukuar”. Lajmi i arratisjes së Ismail Qemalit u pasqyrua gjerësisht në shtypin e evropian të kohës dhe bëri bujë edhe në Shqipëri. Ky moment do të shënonte një pikë kthese vendimtare për Lëvizjen Kombëtare Shqiptare dhe të ardhmen e saj. Arratisja nga Stambolli e veshi Ismail Qemalin me një aureolë të shndritshme dhe me mantelin e heroit në sytë e shqiptarëve.

Në qershor të vitit 1901, Gjykata Penale e Stambollit e dënoi Ismail Qemalin me vdekje në mungesë, me konfiskimin e pronave dhe humbjen e të drejtave civile. Ai u akuzua për “orvatje për të nxitur popullin kundër Qeverisë dhe Sulltanit nëpërmjet botimeve për kryengritje dhe me mënyra të tjera”. Kujtesa popullore e ka fiksuar me këto vargje emblematike këtë çast:

“O Qemal kur te përzunë

Kur të përzuri Turqia
Cili je ti more burrë?

Që na vjen nga Shqipëria
Unë jam ‘Smail Qemali
Mbrapa më vjen historia

Sazan e Karaburun
Janë vatanet e mia
Do ti marrë se s’është punë
Është e jona Shqipëria.”

Konsulli austro-hungarez në Vlorë, Petroviç do t’i shkruante proverbialisht ambasadorit austro-hungarez në Stamboll, baronit Kaliçe, në një raport të datës 14 maj 1900, se “tek Ismail Qemali, shqiptarët shohin udhëheqësin e tyre të ardhshëm.” Nga Brukseli, në tetor të vitit 1900, Ismail Qemali do t’ju drejtonte një thirrje gjithë shqiptarëve, ku ndër të tjera shkruante: “Të gjithë sa jemi shqiptarë, të mëdhenj e të vegjël, të pasur e të varfër, pleq e të rinj, duhet të bashkohemi dhe ta çojmë vendin përpara në rrugën e qytetërimit, duke i treguar Europës se shqiptari ka mbetur gjithmonë europian në gjak dhe se nuk dëshiron gjë tjetër veçse të forcojë kombësinë e tij dhe të qytetërohet”.

Dhe në fund, pavarësisht vështirësive dhe pengesave të mëdha, veprimtaria e Ismail Qemal Vlorës dhe patriotëve të tjerë shqiptarë, në vitet 1900-1912, do të rezultonte vendimtare dhe do të kurorëzohej me Pavarësinë e Shqipërisë, më 28 nëntor 1912, në Vlorën historike aty ku rreh fort zemra e shqiptarisë…

*Autor i librit “Themeluesi-Lidershipi i Ismail Qemalit”

Fëmijët e varrezave, 24 shkurt 2024, Tiranë Nga Alba Kepi

“Zoti ju lehtësoftë”, “Qoftë i xhenetit”, “Boni sevap”, “A t’jua pastroj çdo javë?”…

——

Mëngjes i zhurmshëm, kush grindet me borinë e makinës, dikush tjetër me këmbësorët e këta me njëri-tjetrin.
Në trotuare fëmijë e adoleshentë që shkojnë në shkollë.
Duke shkuar drejt periferisë, Tirana bëhet e qetë.
Më thellë e qyteti është më i heshtur, e akoma më tej heshtja merr forma varri.
Tufinë, varrezat publike.
Mëngjesi i shkurtit këtu është therës. Dajti ftoh ajrin e deri në mesditë ruan në zemrën e tij diellin.
Në çdo parcelë gjen 2-3-4 fëmijë ulur buzë bordurave të varreve e presin.
Janë fëmijët e varrezave, të padukshmit nga shoqëria, shteti, Bashkia.
I gjen cdo mëngjes pranë varreve, o gropave të hapura gati për t’u mbyllur pas pak orësh.
Kanë filluar ditën e punës ndërsa moshatarët e tyre, në qëndrën e zhurmshme, kanë nisur mësimin.
Presin me durim sa mbaron takimin me pllakën e mermerit, derisa kokën e vë drejt mbi shpatull e sheh qiellin.
“Zoti t’lehtësoftë dhimbjen, t’pastë lënë ymrin, qoftë i xhenetit”, e një lumë urimesh dëgjon të vijnë pas.
Është një djalë rreth 10 vjec, buçko me një felpë të kuqe që i mbron kokën nga i ftohti, nga ku i dalin një tufê flokêsh biond.
Mbi trup mban veshur një xhup lëkure, burrash.
I rrinte i gjatë deri te gjunjët, poshtë të cilëve dukeshin çorapet ku kishte futur tutat.
Fliste ngadalë me fjalët e një të rrituri, dhe dorën e një vogëlushi zgjatur lëmoshë.
“A do të ta pastrojë cdo ditë?”, “Më jep sa të duash”, “Bo sevap”.
Ai zë i njomë kishte marrë ngjyra të rrituri e jepte këshilla se si buqetën e luleve duhej ta hapja, t’ua prisja bishtat për të mos i vjedhur. Lulet ishin shtrenjtuar në dyqane e i merrnin mbi varre për t’i rishitur.
Në parcelën ngjitur rrinin 2-3 fëmijë të tjerë. Po ndjekin me sy një automjet që vjen nga lart. Sapo ndaloi u drejtuan tek ai.
U ulën disa metra larg e me durim presin sa takimi shpirtëror të mbarojë e të thonë;
“Zoti ju lehtësoftë”, “Qoftë i xhenetit”, “Boni sevap”, “A t’jua pastroj cdo javë?”…
Fëmijët e varrezave i gjen çdo ditë mes heshtjes së varreve e heshtjes së shtetit.
“A shkon në shkollë?”
“PO, POOO”, thërret buçko biond e pêr pak sekonda nuk e sheh më gjëkund.
Fëmijët e varrezave janë të padukshmit e shoqërisë, Bashkisë e institucioneve.
Nuk dihet sa janë.
Nuk dihet në janë viktima shfrytëzimi o fatkeqë të familjes?
Varret janë vendloja e tyre.
Harresa, loja e preferuar e shtetit.

Apollon Baçe reagon ashpër për “Butrintin”: Fshihen pas faktit që fondacioni është amerikan, amerikan është dhe Al Capone

TIRANE

Ish-drejtori i Parkut të Butrintit dhe arkeologu Apollon Baçe në një intervistë për News24 deklaroi se ndryshimet e menaxhimit të Butrintit janë në kundërshtim me Konventën e Parisit.

Baçe tha më tej për moderatoren Çenkuela Hasa se forma e menaxhimit që ka pasur më parë Parku i Butrintit është e duhura pasi vet parku nxjerr rreth 2 mln euro në vit duke hedhur akuza të forta mbi “Në vitin 2018 zonja Kumbaro që është armike e kulturës së popullit tonë, është e habitshme ku e gjen gjithë atë energji negative, gjithmonë do bëj diçka të keqe, po të mbledhim të gjithë turqit e sllavët bashkë nuk kanë bërë sa ka bërë kjo, në vitin 2018 takon përfaqësues të AADF dhe me preteksin për të shtuar të ardhurat që nuk kishte nevojë pasi Butrinti nxirrte 2 mln euro në vit që nuk dihet se ku shkonin, ndryshoi ligjin që të ndërhynin amerikanët dhe hapi shtegun që të shkelej Konventa e Parisit. Pa u miraturar ligji për zonat e mbrojtura në Butrint është ndërtuar një hotel, çfarë t’i teket Kumbaros bëhet. Fondacioni AADF ka marrë dhe Krujën dhe Durrësin në menaxhim, atëherë pse na duhet një ministri kulture? Fshihen pas faktit që fondacioni është amerikan, por amerikan është dhe Al Capone”- tha Baçe për News24.

Me bllokada e lodhje, lufta në Ukrainë hyn në vitin e tretë

Valona Tela

Njëzet e katër shkurti i vitit 2022 solli në Evropë luftën, për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore.

Atë ditë, presidenti rus, Vladimir Putin, përmbushi një ambicie që e mohonte: dërgoi mbi 200.000 trupa përtej kufirit me Ukrainën. Qëllimi tha se ishte “ta çmilitarizonte dhe denazifikonte” fqinjin dhe jo ta pushtonte me forcë.

“Rusia nuk mund të ndihet e sigurt, të zhvillohet dhe të ekzistojë kur ka një kërcënim të vazhdueshëm që buron nga territori i Ukrainës moderne”, tha Putin.

Ai nuk solli ndonjë provë për pretendimet e tij dhe, në po të njëjtën ditë, mori përgjigjen e presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky.

“Ne nuk kemi frikë, nuk kemi frikë nga asgjë. Nuk kemi frikë ta mbrojmë vendin tonë, nuk kemi frikë nga Rusia, nuk kemi frikë të flasim me Rusinë, nuk kemi frikë të flasim për asgjë”, tha Zelensky.

Dy vjetët e luftës që pasuan, sollën pasoja shkatërruese për njerëzit në Ukrainë. Sipas të dhënave që publikuan Kombet e Bashkuara në nëntor të vitit të kaluar, mbi 10.000 civilë u vranë, në mesin e tyre mbi 560 fëmijë. Shifrat reale, megjithatë, besohet të jenë shumë më të larta. Muajin e kaluar, Zyra e Kombeve të Bashkuara për Koordinimin e Çështjeve Humanitare tha se mbi 14.6 milionë njerëz, apo rreth 40 për qind e popullsisë së Ukrainës, kanë nevojë për një lloj të ndihmës humanitare.

Katër milionë njerëz mbeten ende të zhvendosur brenda vendit, ndërsa mbi 6.3 milionë të tjerë vazhdojnë të jetojnë si refugjatë nëpër botë.

Në fushën e betejës, ndërkaq, të dyja ushtritë pothuajse janë bllokuar. Ato nuk arritën të bëjnë ndonjë përparim të rëndësishëm gjatë pjesës më të madhe të vitit 2023, e as në fillim të vitit 2024.

Në luftë, kjo situatë njihet si ngërç, që do të thotë se asnjëra palë nuk ka mjaftueshëm ushtarë, armë apo municione për të kaluar në epërsi. Ukraina, sidoqoftë, arriti të kthente rreth gjysmën e territorit të marrë nën kontroll nga Rusia në muajt e parë të luftës. Por, kostoja ishte e lartë.

Ekspertët amerikanë vlerësuan në gusht të vitit të kaluar se 75.000 ushtarë ukrainas janë vrarë, nga 200.000 sa ishte forca fillestare luftarake.

Sondazhet e fundit sugjerojnë se përkushtimi i ukrainasve ndaj luftës, është duke rënë. Një sondazh i Institutit Kombëtar Demokratik të Ukrainës, i publikuar muajin e kaluar, tregoi se në janar të vitit 2023, 29% e ukrainasve donin ose ishin të gatshëm që Ukraina të negocionte fundin e luftës me Rusinë. Në nëntor të po këtij viti, ky numër shkoi në 42%.

Ukraina është absolutisht e varur nga furnizimet me armë nga SHBA-ja dhe aleatët e tjerë perëndimorë, për të vazhduar luftën kundër Rusisë, e cila është një forcë shumë më e madhe ushtarake.

Por, pas miliardave të derdhura në vendin e pushtuar, në Perëndim ka nisur tashmë edhe ndjenja e lodhjes. Në SHBA, për shembull, republikanët janë duke bllokuar një paketë disamiliardëshe për Ukrainën.

BE-ja e miratoi një paketë të re në fillim të këtij muaji, por fillimisht ajo ishte kundërshtuar nga Hungaria.

E gjithë kjo situatë bëri që sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, të tërhiqte edhe një herë vërejtjen se fitorja e Ukrainës nënkupton siguri edhe për pjesën tjetër të kontinentit.

“Putin duhet të kuptojë se nuk do ta arrijë atë që do në fushën e betejës. Ne, nëse duam paqe të qëndrueshme, duhet të vazhdojmë t’i ofrojmë Ukrainës armë dhe municion”, tha Stoltenberg javën e kaluar.

Matthew Schmidt, ekspert i çështjeve ushtarake dhe të sigurisë pranë Universitetit New Haven në SHBA, thotë për programin Expose të Radios Evropa e Lirë se mbështetja për Ukrainën siç ishte deri më tash, vështirë se do të mund të vazhdojë.

“Unë mendoj se ka shumë mbështetje dhe shumë vullnet për të përkrahur rindërtimin e Ukrainës, hyrjen e saj në BE dhe lulëzimin e ekonomisë dhe të shoqërisë së saj. Për këtë, njerëzit mendojnë se Ukraina duhet t’i ndalë luftimet”, thotë ai.

Edhe pse mbështetja për Ukrainën mes evropianëve mbetet e lartë, mezi 10% e tyre besojnë se ajo mund ta mposhtë Rusinë, tregoi një sondazh i Këshillit Evropian për Marrëdhënie me Jashtë, i publikuar këtë muaj. Sipas tij, shumica e të anketuarve e shohin “zgjidhjen e kompromisit” si opsion më të mundshëm.

Por, presidenti rus, Putin, përsërit vazhdimisht se lufta nuk do të përfundojë me kapitullimin e ushtrisë së tij, ndërsa ai i Ukrainës, Zelensky, thotë se nuk bën kompromis për territoret e pushtuara.

Schmidt, nga Universiteti New Haven, beson se Ukraina do të fitojë. Sipas tij, kjo nuk është pyetja.

“Pyetja është se si do ta arrijë fitoren. Unë mendoj se opsioni më i mundshëm është që Ukraina të negociojë. Ndërkohë do të përpiqet të fitojë sa më shumë territore, për ta nxjerrë Rusinë në disavantazh në tryezën e bisedimeve”.

“Ajo nuk do të heqë dorë nga pretendimet ligjore mbi territoret e humbura, dhe do të kërkojë nga vendet e tjera të botës që ta ndihmojnë në rindërtimin e ekonomisë. Dhe kështu do të bëhet si Berlini Lindor dhe Berlini Perëndimor. Qytetarët që do të jenë nën pushtimin rus, nuk do të duan të jetojnë gjatë nën atë regjim, dhe do të kërkojnë liri nga sundimtarët e tyre. Por, kjo sigurisht se mund të marrë 10 deri në 20 vjet kohë”, thotë Schmidt.

William Courtney, nga Instituti Rand Corporation në SHBA, thotë për Exposenë se agresioni në Ukrainë, i ka kushtuar shumë Rusisë. Në njërën anë ka humbur dhjetëra-mijëra ushtarë dhe sasi të madhe armatimi dhe, në anën tjetër, ka humbur tregun e gazit natyror në Evropë, që ka qenë shumë i rëndësishëm për të. Courtney, megjithatë, është më i rezervuar në parashikime.

“Është shumë e vështirë të parashikohet. Ka pasur shumë befasi në këtë luftë. Ju kujtohet kur, në fillim të saj, disa ekspertë në Perëndim kanë parashikuar se forcat ruse do ta rrethojnë Kievin brenda 72 orësh. Kjo nuk ka ndodhur. Në fakt, Rusia nuk ka qenë në gjendje të marrë kontrollin e asnjërit prej tri qyteteve të mëdha: Kievit, Harkivit apo Odesës. Andaj, nuk duhet të bëjmë shumë parashikime”, thotë Courtney.

Sipas disa dokumenteve që rrodhën nga inteligjenca amerikane në muajin dhjetor, në Ukrainë u vranë ose u plagosëm 315.000 trupa ruse që nga fillimi i luftës. Rusia besohet të ketë humbur edhe mijëra tanke dhe automjete luftarake të këmbësorisë.

Courtney vë re se në Rusi ka, siç thotë ai, “shenja të stresit politik dhe social”. Sipas tij, ndryshimi i regjimit në këtë vend është një mundësi.

“Rusia po bëhet gjithnjë e më represive me kalimin e kohës. Në mbi tri dekada të pavarësisë moderne, Rusia nuk ka qenë kurrë më represive brendapërbrenda dhe kurrë më agresive jashtë vendit. Pra, deri diku, ky është një lloj i territorit të ri”, thotë Courtney.

Analistët pajtohen se ngërçi aktual në luftë do të vazhdojë edhe për një kohë dhe se të dyja vendet do të duhet të mobilizojnë më shumë trupa. Ata thonë se mobilizimi në Rusi nuk pritet të ndodhë para zgjedhjeve presidenciale që do të mbahen muajin e ardhshëm.

Në Ukrainë – popullsia e së cilës është më pak se një e treta e madhësisë së popullsisë ruse – ata parashohin më shumë vështirësi në mobilizimin e forcave të nevojshme. Ndërsa, negociatat nuk i shohin si opsion të realizueshëm as këtë vit.

Putin, prej shumë kohësh, e ka mohuar shtetësinë e Ukrainës. Në një ese të gjatë, të botuar në ueb-faqen e Kremlinit në korrik të vitit 2021, ai ka shkruar se “rusët dhe ukrainasit kanë qenë një popull” – duke iu referuar kështu epokës së shekullit 9.

Ai vazhdimisht i bën thirrje Perëndimit që të mos e armatosë Ukrainën.

Por presidenti amerikan, Joe Biden, është zotuar se Perëndimi do ta mbështesë atë “për aq kohë sa ka nevojë”.

Gjërat, megjithatë, mund të ndryshojnë nga viti i ardhshëm nëse Donald Trump rizgjidhet president i SHBA-së. Trump, i cili pritet ta sfidojë sërish Bidenin në zgjedhjet e këtij nëntori, ka thënë se ka qenë “marrëzi” e SHBA-së që u ka dhënë vendeve të huaja ndihmë, në vend të kredisë. Trump ka qenë vazhdimisht kritik ndaj përfshirjes së SHBA-së në luftën në Ukrainë, duke thënë se evropianët që janë më të shqetësuar për agresionin rus, duhet të shpenzojnë më shumë për ta luftuar atë.

Sipas të dhënave të Institutit gjerman Kiel, që nga fillimi i luftës, BE-ja dhe aleatët e saj rajonalë kanë shpenzuar më shumë se 100 miliardë dollarë për financimin e përpjekjeve të Ukrainës për mbrojtje.REL

Një seancë e turpshme parlamentare me 77 vota pro Nga Alba Kepi

Një seancë e turpshme parlamentare që dhe në vendet diktatoriale nuk mund të ndodhte.
E ndoqa në sallën e kuvendit sot ku provova turp, zemërim, shqetësim, pabesueshmëri e pikëpyetje të mëdha se c’po ndodh në Shqipëri.
Deputetë opozitarë pa të drejtë fjale, parlamentarë të pamundësuar për të hetuar mbi akte e vendime me rëndësi kombëtare.
Deputetë mazhorancë si ushtarë nën makthin e të madhit.
Në pak minuta ;
Me 77 vota pro e 0 abstenim deputetët socialistë votuan sot pro marrêveshjes Rama- Meloni.
Bashkë me ta dhe kabineti qeveritar.
Të gjithë për një e urdhëri i autokracisë bëhet ligj!
Me 77 vota oro, 0 abstenim u votua ligji pêr zona e mbrojtura.
Parqe arkeologjike, laguna, liqene, porte, fauna e flora kombëtare u ligjërua të jepet si përqindjet e lejeve të ndërtimit, klientelizmit partiak politik të qeverisë.
Tashmë sistemi korruptiv ka arritur në një status më të lartë;
Janë aferat e grupeve të interesit të të gjitha llojeve e deri tek ato kriminale që imponojnë ligje e vendime të qeverisë.
Pushteti ekonomik, ekzekutiv e legislativ është sot në duart e një grupimi të vogël që veprojnë rrezikshëm ndaj Shqipêrisê!
Nëse diplomatë, organizma ndêrkombëtare, vende mike të shqiptarëve tolerojnë kêtë realitet, qê në vendet e tyre nuk do e toleronin kurrë, shpëtimi i Shqipërisë janë e vjen vetëm nga shqiptarët!

Arkitekti kryesor i planeve djallëzore të luftës dhe të shkatërrimeve në Ukrainë dhe Evropë është Vladimir Putini- Nga SKËNDER MULLIQI

Arkitekti kryesor i planeve djallëzore të luftës dhe të shkatërrimeve ne Ukraine dhe Evrope eshte natyrisht, Vladimir Putin .Ai është duke shkaktuar gjenocid në Ukrainë, së këtë punë të ndytë e ka mësuar mirë nga Sllobodan Millosheviqi, i cili vrante dhe rrafshonte gjithqka mbi tokë. I tillë është edhe eksponenti i Millosheviqit në pushtetin e Serbisë, Aleksander Vuqiqi.Putin dhe Vuqiqi, nuk dëshirojnë më kuptuar fundin e shkatërrimve më luftë më përmasa shumë të mëdha në Evropë. Por, pavarësisht kësaj, në botën perëndimore nuk është shfaqur ende asnjë politikan që do ta pështynte në fytyrë Vuqiqin, më të cilën ende po bisedojnë.Ky është një kriminel i paprecedentë, që herët a vonë do të duhet të mbajë përgjegjësi për nxitjën e luftës më Kosovën. Presidenti amerikan,Joe Biden, më të drejtë e shpalli agresionin rus kundër Ukrainës si gjenocid, dhe Evropa dhe Amerika nuk ish dashur ti mbyllin sytë as para veprimeve lufëtnxitëse të Vuqiqit, i cili po punon më direktivat e Putinit , për zhvëndosjën e konfliktit edhe në Ballkan .Putin po deshiron realizimin e synimve pushtuese ndaj Ukrainës, dhe ish shteteve të bllokut të Lindjës të shkëputura nga politika e Gerbaqovit, te ish Bashkimi Sovjetik.Kjo histori në fakt po përseritet tani.Para syve të gjithë botës, po heshtet kur bëhët fjalë për politikat shumë të rrezikshme të Rusisë dhe të Serbisë në rajonin ende të trazuar të Ballkanit më probleme etnike.Bota duhet ti bënë presion të madh politikave të tilla destabilizuese sa ende nuk është bërë vonë për të ruajtur paqën në Evropë , kur dihet së pikërishte Serbia ishte shkaktarja e dy luftërave botërore.Është koha që Putin dhe Vuqiq, si protagonist të luftës dhe shktërrimeve në Ukrainë dhe në ish –Jugosllavi të ulën në Gjykatën e Hagës.Këto politika brutale të cilët po na servirin kriminelet dhe terroristët e shekullit të ri, duhet të luftohen deri në fund nga aleanca ushtarake e NATO-Dhunuesit të Moskës, Vladimir Putin, duhet shuar iluzionet së mund të grabitë gjithqka në Ukraine dhe më gjerë.Këtij diktatori duhet hequr gjuthashtu iluzionet hegjemoniste në hapesirat ballkanike.Ne vizionin e Putinit nuk ekziston askush tjetër pos tij, dhe politikave pushtuese sikur që I kishte Millosheviqi në ish-Jugosallavi.Vashingtoni duhet të shuplakosë rëndë këtë imbicil që më në fund ti pranojë shtetet dhe popujtë që janë më të vegjël.Të pranojë së ato kanë zgjedhur rrugën e tyre . Miti gjoja për realpolitikën dhe ” Botën Ruse” e “Botën Serbe, së shpejti do të përfundojnë në bërllogun e historisë.Analistë edhe njerëz të politikës botërore po pajtohen për rrezikun serioz të përfshirjës të kontinentit më një luftë më përmasa të mëdha.I mbyturi për të mbytur nuk ka dert thotë një fjalë popullore.Putin është duke e humbur luftën në Ukrainë dhe nuk priton tia vënë flakën Evropës për të katër anët.Ndihmaqarë në këtë drejtim i ka autokratet hungarezin ,Viktor Orban dhe serbin, Aleksander Vuqiq në Ballkan. Vladimir Putin dhe Sllobodan Millosheviq jane tani dy personat dhe vrasesit me mizor që kan vrarë më së shumti njerëz ne lufterat lokale ku viktima ishin madje edhe pleq, gra dhe femije …


Send this to a friend