Shqipëria është ndër vendet europiane ku emigracioni mund të ndikojë më tej në rënien e popullsisë, për shkak të largimit të personave në moshë riprodhuese, vlerëson Organizata Ndërkombëtare për Emigracionin në raportin “World Migration Report 2026”.

Raporti thekson se Europa ka numrin më të madh të vendeve që kanë shënuar rënie të ndjeshme të popullsisë gjatë periudhës 2005-2024. Sipas IOM, në disa vende të kontinentit, rënia e popullsisë lidhet kryesisht me normat e ulëta të lindshmërisë, ndërsa emigracioni ka kontribuar gjithashtu në këtë prirje.

Raporti përmend Shqipërinë krahas Lituanisë, Moldavisë dhe Bosnjë-Hercegovinës, si vende ku normat e fertilitetit janë tashmë nën nivelin e zëvendësimit të popullsisë.

“Në vende si Shqipëria, Lituania, Republika e Moldavisë dhe Bosnja e Hercegovina, ku normat e fertilitetit janë tashmë nën nivelin e zëvendësimit të popullsisë, emigracioni i personave në moshë riprodhuese mund të kontribuojë në një rënie të mëtejshme të popullsisë, për shkak të numrit të lindjeve që humbasin pas largimit jashtë vendit”, thuhet nw raport.

Raporti vëren gjithashtu se gjatë tre dekadave të ardhshme, disa vende europiane, si Moldavia, Bosnjë-Hercegovina dhe Lituania, pritet të humbasin 20% ose më shumë të popullsisë së tyre. Për shumë vende europiane, imigracioni pritet të mbetet një faktor kyç për rritjen e popullsisë, duke zbutur efektet e plakjes dhe të lindshmërisë së ulët.

Sipas raportit, në vitin 2024 kishte rreth 304 milionë migrantë ndërkombëtarë në botë, ose 3.7% e popullsisë globale. Pavarësisht rritjes së numrit absolut të migrantëve, IOM thekson se shumica e njerëzve vijojnë të jetojnë në vendin ku kanë lindur.

Shqiptarët po bëhen europianë, 62% e emigrantëve nën 35 vjeç

Të dhëna të tjera të Eurostat, më herët bënë të ditur se emigrantët që kanë ikur nga Shqipëria, tashmë po bëhen qytetarët të vendeve të BE-së me të drejta të plota. Në vitin 2024, rreth 48.2 mijë shtetas shqiptarë morën shtetësi në një nga vendet e Bashkimit Europian, sipas të dhënave të Eurostat.

Që nga viti 2010, rreth 632 mijë shqiptarë kanë marrë pasaportë në një nga vendet e BE-së, ndërsa vetëm dekadën e fundit janë dhënë 522 mijë shtetësi. Niveli më i lartë ishte në 2016 dhe 2016, me rreth 60-67 mijë në vit.

Shifra prej 522 mijë shqiptarësh që kanë marrë një shtetësi të BE-së në dekadën e fundit përkon pak a shumë dhe me tkurrjen e popullsisë në vend që në periudhën gjatë dy censeve 2011-2023 u ul me rreth 420 mijë persona, e ndikuar në pjesën më të madhe nga emigracioni, por dhe nga rënia e shtesës natyrore të popullsisë, si rrjedhojë e lindjeve më të pakta.

Po sipas Eurostat, në treguesin tjetër, atë të numrit të emigrantëve shqiptarë në vendet e BE-së, mbizotërojnë të rinjtë, vetëm në vitin 2024 kanë emigruar në vendet e Bashkimit Europian rreth 44 mijë shqiptarë.

Në total, 62% e personave që kanë ikur emigrantë në vitin 2024 ishin nën 35 vjeç. Një pjesë e rëndësishme vitale dhe me përvojë e tregut të punës gjithashtu po preferon të largohet, me grupmoshën 35-49 vjeç që përbënte 20% të të ikurve.

Të dhënat historike të Eurostat tregojnë se ka një ulje të moshës së emigracionit. Psh në 2019-n, grup mosha kryesore që emigroi ishte ajo midis 30-34 vjeç, me 15.6% të totalit.

Emigracioni e ka dhënë tashmë efektin në rënien e lindjeve. Ndërmjet 2015 dhe 2025, numri i fëmijëve të lindur në vendin tonë ra me 35%, duke reflektuar, jo vetëm dëshirën e njerëzve për të pasur më pak fëmijë, por për një tkurrje të motorit riprodhues të vendit.

Të dhënat zyrtare të INSTAT referojnë se ndërmjet 2015 dhe 2025, numri i grave në kulmin e riprodhimit 20-34 vjeç ra me 32%. Qarqe të tëra kanë humbur mbi gjysmën e grave në moshën e lindjes në dekadën e fundit.

Popullsia e re në moshë riprodhimi u tkurr dy herë më shpejt se popullsia e përgjithshme, duke garantuar përkeqësim të fortë të lindjeve në vijim.

Vitin e kaluar lindën 21,425 bebe në të gjithë vendin, ose 8% më pak se vitin paraardhës. Ritmi i rënies është thelluar pas pandemisë me rreth 26% gjatë 2021–2025. Në fillim të viteve ’90, lindjet ishin mbi 70 mijë, ose mbi tre herë më shumë. /Monitor

Komisioni i Jashtëm i Parlamentit Europian ka miratuar raportin për Shqipërinë për vitin 2025, me 58 vota pro, 7 kundër dhe 7 abstenim.

Në raport theksohet se korrupsioni mbetet shqetësim serioz në vendin tonë ndërkohë që kërkon forcim të hetimeve dhe dënimeve, sidomos në nivele të larta.

Ndërkohë një vend e veçantë i dedikohet medias, ku rekomandohet mbrojtje më e fortë e lirisë së shprehjes dhe pluralizmit mediatik.
Në raport shprehet shqetësim edhe mbi keqpërdorimin e burimevë të administratës dhe polarizimi politik e diskursin përplasës që dëmton funksionimin e institucioneve demokratike.

“Vëren se kuadri zgjedhor konsiderohet përgjithësisht i përshtatshëm, por shpreh shqetësime për barazinë e kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, akuzat për blerje votash dhe presion mbi votuesit; bën thirrje për reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse dhe zbatim të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias”, thuhet në raport.

RAPORTI:
Parlamenti Evropian,
– duke pasur parasysh Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit ndërmjet Komuniteteve Evropiane dhe Shteteve Anëtare të tyre, nga njëra anë, dhe Republikës së Shqipërisë, nga ana tjetër,
– duke pasur parasysh aplikimin e Shqipërisë për anëtarësim në BE, paraqitur më 24 prill 2009,
– duke pasur parasysh Rregulloren (BE) 2021/1529 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 15 shtatorit 2021 për krijimin e Instrumentit për Ndihmën e Para-Anëtarësimit (IPA III),
– duke pasur parasysh Rregulloren (BE) 2024/1449 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 14 majit 2024 për krijimin e Mekanizmit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 5 shkurtit 2020 “Forcimi i procesit të anëtarësimit – Një perspektivë e besueshme e BE-së për Ballkanin Perëndimor”,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 8 nëntorit 2023 “Plani i ri i rritjes për Ballkanin Perëndimor”,
– duke pasur parasysh Agjendën e Reformave të Shqipërisë të paraqitur në kuadër të Mekanizmit të Reformës dhe Rritjes së BE-së, siç është miratuar nga Komisioni më 23 tetor 2024,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 8 korrikut 2025 “Raporti për Shtetin e së Drejtës 2025”, i shoqëruar me dokumentin e punës së shërbimeve të Komisionit “Raporti për Shtetin e së Drejtës 2025 – Kapitulli për situatën e shtetit të së drejtës në Shqipëri”,
– duke pasur parasysh komunikimin e Komisionit të 4 nëntorit 2025 “Komunikimi 2025 për Politikën e Zgjerimit të BE-së”, i shoqëruar me dokumentin e punës “Raporti për Shqipërinë 2025”,
– duke pasur parasysh raportin përfundimtar të 23 tetorit 2025 të Misionit të Vëzhgimit të Zgjedhjeve të ODIHR-it të OSBE-së mbi zgjedhjet parlamentare të Shqipërisë të 11 majit 2025,
– duke pasur parasysh deklaratën e Samitit BE–Ballkani Perëndimor të mbajtur në Bruksel më 17 dhjetor 2025,
– duke pasur parasysh rezolutat e mëparshme për Shqipërinë,
– duke pasur parasysh nenin 55 të Rregullores së tij,
– duke pasur parasysh raportin e Komisionit për Punët e Jashtme (A10-0000/2026),
A. duke qenë se zgjerimi i BE-së mbetet një investim strategjik në paqe, siguri, stabilitet dhe zhvillim demokratik e socio-ekonomik në të gjithë kontinentin evropian;
B. duke qenë se Shqipëria ka ruajtur një orientim të qartë strategjik drejt anëtarësimit në BE dhe ka demonstruar përputhje të plotë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë (CFSP) të BE-së;
C. duke qenë se Shqipëria është vend kandidat që nga viti 2014, ka nisur negociatat e anëtarësimit në korrik 2022, ka përfunduar me sukses procesin e “screening”-ut në nëntor 2023 dhe ka hapur të gjitha grup-kapitujt e negociatave ndërmjet 15 tetorit 2024 dhe 17 nëntorit 2025;
D. duke qenë se Raporti i Komisionit për vitin 2025 konfirmon se vendi vazhdon të bëjë progres në shumicën e fushave të lidhura me anëtarësimin, ndërsa thekson nevojën për reforma më të thella, më të qëndrueshme dhe të pakthyeshme;
E. duke qenë se besueshmëria e procesit të zgjerimit varet nga kushtëzimi i rreptë, progresi i bazuar në meritë dhe zbatimi efektiv i reformave, jo vetëm nga miratimi formal i legjislacionit;
F. duke qenë se forcimi i institucioneve demokratike, pavarësia e gjyqësorit, lufta kundër korrupsionit, liria e medias dhe të drejtat themelore mbeten thelbësore për rrugëtimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit;
G. duke qenë se rekomandimet e OSBE/ODIHR për përmirësimin e procesit zgjedhor ende nuk janë zbatuar plotësisht;
1. Përshëndet angazhimin e jashtëzakonshëm të Shqipërisë për integrimin në BE, të bazuar në konsensusin mes forcave politike dhe mbështetjen e gjerë qytetare, si dhe faktin që u hapën të gjitha grup-kapitujt brenda vetëm 13 muajve;
2. Përshëndet ambicien për të përmbyllur negociatat deri në fund të vitit 2027 dhe progresin e shpejtë të viteve të fundit; thekson nevojën për zbatim të plotë të legjislacionit;
3. Vëren se kuadri zgjedhor konsiderohet përgjithësisht i përshtatshëm, por shpreh shqetësime për barazinë e kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, akuzat për blerje votash dhe presion mbi votuesit; bën thirrje për reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse dhe zbatim të rekomandimeve të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias;
4. Shpreh shqetësim për polarizimin politik dhe diskursin përplasës që dëmton funksionimin e institucioneve demokratike;
5. Inkurajon forcimin e rolit mbikëqyrës të Kuvendit, transparencën legjislative dhe konsultimin me shoqërinë civile;
—
## Shteti i së drejtës, gjyqësori dhe lufta kundër korrupsionit
6. Përshëndet vijimin e reformës në drejtësi dhe procesin e vettingut; vëren sfida si vonesat në çështje dhe përpjekjet për ndikim të padrejtë;
7. Kërkon forcimin e organeve të qeverisjes së drejtësisë dhe investime në infrastrukturë e dixhitalizim;
8. Thekson se korrupsioni mbetet shqetësim serioz dhe kërkon forcim të hetimeve dhe dënimeve, sidomos në nivele të larta;
9. Insiston në adresimin e korrupsionit në të gjitha nivelet për të rritur besimin e qytetarëve;
10. Thekson rëndësinë e luftës kundër krimit të organizuar dhe bashkëpunimit me agjenci të BE-së si Europol dhe Eurojust;
—
## Të drejtat themelore dhe liria e medias
11. Kërkon mbrojtje më të fortë të lirisë së shprehjes dhe pluralizmit mediatik;
12. Inkurajon forcimin e mbrojtjes së minoriteteve dhe grupeve të cenueshme, përfshirë romët, egjiptianët, personat me aftësi të kufizuara, punëtorët migrantë dhe personat LGBTIQ+; shpreh shqetësim për retorikën antigjinore;
13. Nënvizon nevojën për përmirësimin e aksesit në drejtësi;
—
## Reforma në administratën publike
14. Vlerëson progresin, por kërkon depolitizim dhe rekrutime mbi bazë merite;
15. Kërkon planifikim më të mirë të politikave dhe transparencë buxhetore;
—
## Reforma socio-ekonomike dhe mjedisi
16. Përshëndet angazhimin në Planin e Rritjes së BE-së, por vëren dobësi strukturore si informaliteti dhe produktiviteti i ulët;
17. Thekson rëndësinë e investimeve në arsim dhe inovacion;
18. Nënvizon rëndësinë e dialogut social dhe përfaqësimit sindikal;
19. Shpreh shqetësim për mungesën e progresit në mjedis dhe klimë;
—
## Politika e jashtme dhe bashkëpunimi rajonal
20. Përgëzon për përputhjen e plotë me politikën e jashtme dhe të sigurisë të BE-së;
21. Thekson rëndësinë e marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë;
—
## Mbështetja e BE-së
22. Përshëndet ndihmën financiare dhe teknike të BE-së, duke theksuar lidhjen e saj me zbatimin e reformave;
23. Ngarkon Presidentin e Parlamentit që ta përcjellë këtë rezolutë institucioneve përkatëse të BE-së dhe autoriteteve të Republikës së Shqipërisë. bw

Shqiptarët kanë rritur investimet në pasuri të paluajtshme jo vetëm brenda vendit, por edhe jashtë vitet e fundit.

Sipas të dhënave zyrtare të Eurostat mbi pozicionet e Investimeve të Huaja Direkte, stoku i investimeve që rezidentët shqiptarë zotërojnë në pronat jashtë kufijve ka kapur vlerën rekord me një stok 766.5 milionë euro në fund të vitit 2023.

Siç shihet nga të dhënat në tabelën e mëposhtme fluksi ka qenë shumë i lartë në vitin 2023 me 760 milionë euro, pasi deri në vitin 2022, stoku i investimeve të shqiptarëve në pasuri të paluajtshme jashtë vendit ka qenë vetëm 6.5 milionë euro, sipas Eurostat.

Të dhënat tregojnë se shqiptarët kanë dërguar jashtë vendit rreth 760 milionë euro për blerje pronash, një vlerë kjo sa 2.5% të PBB-së së vendit. Kjo shifër dëshmon për një akumulim të lartë kapitali në duart e individëve dhe kompanive shqiptare, të cilët po e zhvendosin pasurinë e tyre jashtë.

Në krahasim me vendet e rajonit, Shqipëria paraqet një profil krejtësisht të ndryshëm dhe shumë më agresiv në raport me investimet jashtë vendit. Maqedonia e Veriut raporton shifra modeste që nuk i kalojnë 3 milionë eurot, dhe vende si Serbia apo Mali i Zi nuk kanë të dhëna të publikuara.

Ky ekspansion ngre pyetje mbi burimet e këtij likuiditeti dhe arsyet që po i shtyjnë investitorët shqiptarë të zhvendosen jashtë, pasi tregu i brendshëm është në një fazë bumi çmimesh.

Ekspertët e tregut pohojnë se ka një vale reale ku individët e pasur po blejnë prona apo shtëpi pushimi në vende si Greqia, Italia apo Spanja, nisur nga kursi i favorshëm i euros dhe rregullat më të qarta të pronësisë. Gjithashtu mësohet se ka rol përmirësimi i metodologjisë nga Banka e Shqipërisë dhe rritja e shkëmbimit të informacionit.

Gjithashtu rritja e çmimeve të pronave në vendi tonë sidomos në Tiranë ka kaluar nivelet mesatare të çmimeve ë disa zona të Mesdheut, duke shtyrë gjithnjë e më shumë kapitalin vendas jashtë.

Nëse një apartament në Tiranë kushton afërsisht sa një apartament në një qytet europian, shumë blerës zgjedhin të dytin, duke e parë si një investim me kthim më të mirë nga qiraja.

Gjithashtu grupet e mëdha të biznesit shqiptare kanë blerë asete të rëndësishme jashtë vendit, si hotele, resorte ose ndërtesa zyrash.

Nëse një kompani shqiptare blen një pronë të tillë në emër të saj, e gjithë vlera regjistrohet si investim dalës. Pronat jashtë vendit ofrojnë siguri më të madhe ligjore dhe mbrojtje nga luhatjet e mundshme të ekonomisë tonë./ Monitor

Transformimi i sektorit call center në një industri masive të mashtrimit financiar në Shqipëri po rrezikon të kriminalizojë një brez të tërë të rinjsh, nën joshjen e parasë së shpejtë dhe një krizë të thellë vlerash morale.

Në pamje të parë, zyrat duken si çdo korporatë tjetër moderne në zemër të Tiranës. Drita të forta neoni, rreshta të pafundmë kompjuterësh me ekrane të mëdha, karrige ergonomike dhe qindra të rinj rreth të njëzetave me kufje në vesh, që flasin rrjedhshëm në disa gjuhë të huaja, gjë që e bën mjedisin të duket si njëfarë kulle Babeli.

Operatorët e rinj janë të regjistruar si punonjës të kompanive në dukje legjitime dhe me emra tërheqës, të tillë si “Magnolia Group”, “Espiron Studio”, “IOTA Network”apo “Koppa Network”.

Megjithatë, e gjitha është një fasadë.

Kur policia ndërhyri më 14 prill në zyrat e këtyre kompanive në qendër të Tiranës, ajo zbuloi një rrjet mashtrimi me mbi 400 punonjës. Pamjet e filmuara të aksionit tregojnë mbi 900 mijë euro cash të ndara nëpër zarfe si bonuse të dedikuara për operatorët më të suksesshëm në zhvatjen e qytetarëve nga një duzinë vendesh të Europës dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Ky është vetëm një nga dhjetra operacionet e ngjashme të viteve të fundit në Shqipëri, që tregon se industria call – center ka pësuar një mutacion të frikshëm. Nga një sektor shpresëdhënës dikur për mijëra të rinj me diploma në xhep, por pa perspektive pune, sot është transformuar në një industri masive të mashtrimit financiar dhe krimit kibernetik.

Sipas prokurorëve që kanë hetuar çështjet, kjo industri po konkurron për nga shpejtësia e pasurimit të paligjshëm me trafikun e narkotikëve dhe po kriminalizon mijëra të rinj shqiptarë.

“Është fenomen shumë shqetësues,” thotë një prokurore në Tiranë, e cila foli me BIRN në kushtet e anonimatit.

“Nëse flasim në masë se sa ndikon në kriminalizimin e shoqërisë, për mua është më e rrezikshme se shpërndarja e drogës, sepse masiviteti është i madh dhe një pjesë e tyre janë thjesht të përdorur,” shtoi ajo.

Këtë alarm e ndan edhe eksperti i sigurisë, Redion Qirjazi, i cili e sheh këtë sektor si një hapësirë ku krimi normalizohet.

“Në këto mjedise ndodh një normalizim gradual i sjelljes së paligjshme, ndërkohë që individët fitojnë aftësi praktike dhe krijojnë rrjete kontakti që mund të shfrytëzohen më vonë,” shpjegon Qirjazi, duke theksuar se për këtë ushtri të rinjsh, kalimi drejt krimeve më të sofistikuara “është më shumë evolucion sesa revolucion.”

Të vetëdijshëm në krim

Biznesi call -center në Shqipëri filloi të lulëzonte në fundin e viteve 2000, duke u mbështetur tek fuqia e lirë punëtore e përbërë kryesisht nga të rinj me njohuri në gjuhë të huaja. Por dinamika ndryshoi sapo fitimet e ulëta të fushatave legjitime të shërbimit të klientit u zëvendësuan nga tregjet financiare fiktive.

Dokumentet hetimore, statistikat e policisë, raportet e agjencive ndërkombëtare dhe analizat e ekspertëve zbulojnë një tablo të zymtë, ku shifrat flasin për një industri të organizuar gati ushtarakisht, që shfrytëzon mijëra të rinj dhe gjeneron dhjetramiliona euro të vjedhura çdo vit.

Bazuar në të dhënat nga operacionet e prokurorisë dhe policisë prej vitit 2021 deri në fillim të vitit 2026, përmasat e arrestimeve dhe dëmeve ngjajnë me ato të karteleve ndërkombëtare.

Vetëm gjatë muajit prill 2026, autoritetet goditën disa grupe të ndryshme. Mes tyre ishte edhe operacioni i koduar “Ghost Call”, gjatë së cilit u arrestuan 10 persona nga disa kompani që kishin të regjistruar mbi 400 punonjës.

Aksioni erdhi si fryt i bashkëpunimit mes autoriteteve austriake, Europolit dhe Prokurorisë së Tiranës, pas hetimeve që zbuluan një dëm të llogaritur në një shifër rekord prej të paktën 50 milionë eurosh.

“Qendrat e thirrjeve ishin të ngritura dhe të organizuara në mënyrë profesionale, duke ngjasuar me struktura legjitime biznesi që shfaqin një ndarje të qartë të roleve dhe menaxhim hierarkik,” deklaroi Europol pas operacionit. Pas regjistrimit fillestar, viktimave u caktoheshin agjentë të cilët hiqeshin si këshilltarë investimesh.

Në një tjetër valë goditjesh në janar të këtij viti, u vunë në pranga 6 persona të tjerë për mashtrimin e shtetasve italianë. Këto qendra mashtrimi shpesh zinin hapësira luksoze në kullat e qendrës së Tiranës, gjë që më vete tregon për fuqinë financiare të këtyre grupeve.

Vetëm në dy operacionet e fundit në Tiranë, në momentin e ndërhyrjes së policisë, në punë u gjetën rreth 150 operatorë. Një ushtri digjitale që përbëhet kryesisht nga individë të moshës 18 deri në 28 vjeç.

Por a janë këta operatorë, një pjesë e mirë studentë dhe të tjerë të diplomuar në fusha të ndryshme, të vetëdijshëm se çfarë po bëjnë?

“Shumica e tyre janë të rinj, studentë apo që kanë përfunduar studimet dhe nuk kanë gjetur një punë në fushën e tyre. Por dua të them këtë; ata janë në dijeni të asaj që bëjnë, subjektivisht janë të vetëdijshëm që janë të përfshirë në krim,” theksoi prokurorja që foli me BIRN në kushtet e anonimatit.

Pjesmarrja aktive në krim shpjegohet me sjelljen e tyre në momentin që përballen me policinë.

“Kanë një skript gati, e dinë çfarë do thonë sapo të hyjë policia,” tha prokurorja.

“Të gjithë janë në dijeni të asaj që bëjnë sepse trajnohen dhe kalojnë në faza të ndryshme trajnimi, kanë skripte për të tërhequr klientët,” theksoi ajo.

Spektakël, shampanjë dhe bonuse cash

Gazetarja Luela Gaxhja e emisionit “Piranjat”, e cila ka investiguar një sërë kompanish mashtrimi nën maskimin e call center i tha gjithashtu BIRN se operatorët që punojnë në këto biznese janë të vetëdijshëm për pjesmarrjen në krim.

Ajo i referohet rastit të një kompanie të vendosur në një vilë në periferi të kryeqytetit, ku kishte shkuar të xhironte me kamera.

“Rreth 100 veta që ishin të pranishëm, u arratisën nga sytë këmbët sapo diktuan kamerat,” tha ajo.

Gaxhja thotë se arsyet pse të rinjtë përfshihen në këtë aktivitet janë bazike: para të shpejta, një jetë luksi dhe iluzioni se ky është një “krim i pastër” për shkak të fshehjes pas NIPT-eve dhe emrave të kompanive.

Dhe dëshmitë e mbledhura prej saj të kujtojnë skena të ngjashme me filmin “Ujku i Wall Street”; me një sistem stimujsh spektakolarë që shpërndahen live nga menaxherët.

“Kur një konsulent mashtronte klientin me një shumë të madhe, këtu bëhet fjalë mbi 50 mijë euro, atëherë menaxheri ndalonte punën, mblidheshin të gjithë në qendër, hapej shampanja dhe më e bukura ishte se konsulenti shpërblehej cash, direkt aty me përqindjen që i takonte,” përmbledh ajo dëshminë e njërit prej operatorëve.

Ekspertët flasin gjithashtu për rrezikun e kriminalizimit të mëtejshëm, përsa kohë që mashtrimi kompjuerik shoqërohet edhe me pastrimin e një volumi të madh parash.

Eksperti i sigurisë, Redion Qirjazi e analizon këtë atmosferë si një trampolinë të drejtpërdrejtë drejt thellimit në paligjshmëri. Ai shpjegon se ndonëse call center-at mashtruese nuk përbëjnë një mekanizëm të strukturuar rekrutimi, ato funksionojnë si një hapësirë ndërmjetëse perfekte.

“Në mungesë të mundësive për riintegrim në sektorin formal, ekziston rreziku që këto aftësi të riorientohen drejt aktiviteteve të tjera të paligjshme (absorbohen nga struktura më të sofistikuara kriminale që kërkojnë këtë profil), qoftë brenda vendit apo jashtë tij”, thotë Qirjazi.

Ky është ndoshta paralajmërimi më i errët për të ardhmen.

“Nëse nuk adresohet në mënyrë të plotë dhe të koordinuar, ekziston rreziku që vendi të prodhojë një brez të tërë të rinjsh me aftësi reale dhe të vlefshme, por të orientuara në kah të gabuar,” shtoi ai.

Krizë vlerash

Sociologu Ergys Mërtiri e shpjegon dyndjen e të rinjve në këtë aktivitet kriminal me atë që ai e quan një kolaps të gjatë kulturor.

“Në kushtet e një trashëgimie 50-vjeçare të kultivuar me materializëm dialektik, shoqëruar me varfëri ekstreme dhe bjerrje të vlerave tradicionale, shoqëria shqiptare sot gjendet në një krizë të thellë vlerash, pikë së pari morale e kulturore,” tha Mërtiri.

Ai thekson gjithashtu se modelet e një jete të ndershme janë zbehur plotësisht në Shqipëri.

“Modelet që ushqejnë sot të rinjtë nuk janë ato që reflektojnë vlera morale, por përgjithësisht modele që orientohen më shumë drejt parasë, vesit, instinktit,” argumenton Mërtiri, duke shtuar se edhe media promovon suksesin dhe paranë e fituar shpejt dhe lehtë, pa mund e djersë.

Për ekspertin Redion Qirjazi, realiteti është më shumë strukturor dhe lidhet drejtpërdrejt me paaftësinë e autoriteteve për të luftuar krimin kibernetik.

Sipas Qirjazit, krimi është më inovator dhe përshtatet më shpejt se institucionet, ndërkohë që nuk përjashton edhe bashkëfajësinë e heshtur, sidomos kur aktivitete të tilla maskohen si biznese të ligjshme dhe gjenerojnë të ardhura.

Ky tolerim afatgjatë ka filluar të krijojë pasoja të rënda jo vetëm për qindra të rinj të përfshirë në këtë industri, por edhe për imazhin e vendit.

“Tolerimi afatgjatë i këtyre aktiviteteve ndikon negativisht në perceptimin e partnerëve ndërkombëtarë, sidomos në aspektin e besueshmërisë institucionale dhe kapacitetit për zbatim të ligjit,” thotë Qirjazi, ndërsa shton se ekziston një rrezik real që Shqipëria të perceptohet ndërkombëtarisht si “një ambient ku aktivitete të tilla mund të zhvillohen lehtësisht”./ BIRN

Një ushtar amerikan (majtas) bisedon me një ushtar të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), pas stërvitjes ushtarake “Defender Europe 21” në fshatin Devë, Kosovë, më 28 maj 2021.

Nabërgjan, 1 maj 2026

Në përvjetorin e masakrës në Nabërgjan të Pejës, kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, bëri homazhe për nder të 31 civilëve të pafajshëm të vrarë nga forcat ushtarake e policore serbe.

Kryeministri në detyrë Kurti tha se burra, gra e fëmijë, nga mosha 13 deri në 95 vjeç, të pambrojtur e të paarmatosur, u vranë vetëm pse ishin shqiptarë dhe donin të jetonin të lirë në tokën e tyre.

“Ky krim u krye nga makineria shtetërore ushtarake e policore, e ideuar dhe e planifikuar në Beograd nga regjimi i Millosheviqit, me synim shfarosjen e popullit shqiptar. Por plani i tyre gjenocidal dështoi. Populli ynë mbijetoi. Ne jemi këtu, të lirë e fitimtar”, tha kryeministri në detyrë.

Ai theksoi se për paqe të plotë, nevojitet drejtësia dhe se pa drejtësi, plagët mbeten të hapura.

“Qeveria e Republikës së Kosovës ka forcuar kapacitetet për hetim dhe ndjekje penale. Prandaj edhe sot i bëjmë thirrje Prokurorisë së Shtetit, në veçanti Prokurorisë Speciale, që të veprojë pa vonesë mbi bazën e dëshmive ekzistuese, që kriminelët të dalin para drejtësisë, qoftë edhe në mungesë” shtoi kryeministri në detyrë Kurti./Zyra e Kryeministrit

TIRANË- Sot është 1 Maji, dita që shënon në mbarë botën Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, një simbol i përpjekjeve historike për të drejtat në punë, kushte më të mira dhe dinjitet për punonjësit. Kjo ditë lidhet me lëvizjet sindikale të shekullit XIX, veçanërisht me protestat për orarin 8-orësh të punës, dhe sot shërben si moment reflektimi mbi sfidat e tregut të punës, nga pagat dhe siguria në punë, te transformimet që po sjell ekonomia digjitale dhe automatizimi.

Për punonjësit shqiptarë nuk ka shumë për të festuar këtë ditë. Të dhënat nga një raport i fundit i Komisionit Europian për anketimin mbi kushtet e punës dhe punën e qëndrueshme, që realizohet një herë në 5 vjet dhe u publikua në prill, gjetën se 39% e punonjësve shqiptarë kanë vështirësi, ose shumë vështirësi për të mbyllur muajin, nga 8% që është mesatarja europiane.

Kjo përqindje është më e larta në Europë dhe ka shumë diferencë me shtetet e tjera. Vendi i dytë pas nesh është Greqia, ku 21% e të anketuarve pohojnë se nuk shtyjnë dot fundin e muajit.

Në vendet e tjera të rajonit, situata paraqitet më e moderuar, por sërish mbi mesataren e Europës Perëndimore. Në rajon, pas Shqipërisë, niveli më i lartë i vështirësive për të përballuar shpenzimet regjistrohet në Kosovë, me 18%. Bosnja dhe Hercegovina paraqitet gjithashtu me një nivel relativisht të lartë, prej 13%.

Në vendet e tjera të Ballkanit, treguesi është më i ulët. Serbia dhe Maqedonia e Veriut raportojnë nga 9%, Kroacia 8%, ndërsa Mali i Zi ka nivelin më të ulët në rajon, me 7%.

Ndërsa Maqedonia e veritu dhe Mali i Zi përmenden në raport si shtete që kanë shënuar përmirësim të ndjeshëm gjatë dekadës së fundit, në Shqipëri përqindja e punonjësve që kanë vështirësi për të mbyllur muajin vijon të mbetet në nivele rekord.

Të anketuarve u kërkohet të vlerësojnë se sa e lehtë është për familjen e tyre të përballojë shpenzimet mujore, duke marrë parasysh të ardhurat totale mujore nga burime të ndryshme.

Vlerësimi bëhet në një shkallë me gjashtë nivele, nga “shumë lehtë” deri te “me shumë vështirësi”. Në përgjithësi, 8% e të anketuarve në BE raportuan se në vitin 2024 e kishin të vështirë ose shumë të vështirë të përballonin shpenzimet. Dallimet mes gjinive ishin të papërfillshme.

Në raport theksohet se sondazhi tregon diferenca të theksuara mes vendeve. Përqindja e punonjësve që kanë vështirësi të përballojnë shpenzimet mujore varion ndjeshëm, nga vetëm 1% në Poloni në 39% në Shqipëri, siç paraqitet në hartë.

Të dhënat nxjerrin në pah edhe një ndarje të qartë gjeografike: vendet skandinave raportojnë në mënyrë të qëndrueshme nivele të ulëta të vështirësive financiare, ndërsa në disa vende të Europës Lindore dhe Jugore pesha e punonjësve që përballen me vështirësi ekonomike është dukshëm më e lartë.

Që nga viti 2010, që përkonte me mesin e krizës ekonomike, përqindja e punonjësve që hasin vështirësi për të përballuar shpenzimet ka rënë ndjeshëm.

Në vitin 2010, rreth 17% e punonjësve deklaronin se e kishin të vështirë ose shumë të vështirë të përballonin jetesën ekonomikisht. Në vitin 2024, kjo përqindje ra në vetëm 8%.

Në të njëjtën kohë, pesha e atyre që deklaronin se ia dilnin lehtë ose shumë lehtë u rrit nga 30% në 40%.

Përmirësimet më të mëdha janë vërejtur në disa vende të Europës Lindore, si Bullgaria, Hungaria dhe Letonia, ku përqindja e punonjësve me vështirësi ekonomike ra me mbi 30 pikë përqindje. Rënie të ndjeshme, me mbi 20 pikë përqindje, u regjistruan edhe në Kroaci, Lituani, Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Rumani.

Asnjë vend nuk raportoi rritje statistikisht të rëndësishme të vështirësive për të përballuar shpenzimet.

Ekziston një lidhje e fortë mes karakteristikave të familjeve të punonjësve dhe nivelit të cenueshmërisë së tyre financiare, në përputhje edhe me gjetjet e studimeve të tjera, thekson raporti. Prindërit e vetëm preken në mënyrë disproporcionale nga vështirësitë financiare: 43% e tyre deklarojnë se kanë vështirësi për të përballuar shpenzimet.

Nënat e vetme janë veçanërisht të cenueshme, me 46% që raportojnë vështirësi financiare.

Punonjësit që jetojnë në familje me fëmijë priren të përballen me sfida më të mëdha financiare, me 31–37% që deklarojnë vështirësi për të përballuar shpenzimet. Pas tyre renditen familjet me një person të vetëm në moshën kryesore të punës, ku 28% raportojnë vështirësi ekonomike.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se cenueshmëria financiare ndryshon sipas statusit të punësimit dhe profesionit.

Punonjësit me kontrata me afat të caktuar, me 36%, të vetëpunësuarit e varur ekonomikisht, me 40%, si dhe ata pa kontratë ose me forma të tjera kontraktuale, me 42%, raportojnë përqindjet më të larta të vështirësive për të përballuar shpenzimet.

Punonjësit në profesione me kualifikim më të ulët përballen me vështirësi më të mëdha. Të paktën një nivel vështirësie për të përballuar shpenzimet raportohet nga 49% e punonjësve në profesione elementare, 47% e punonjësve të kualifikuar në bujqësi, 37% e punonjësve në shërbime dhe shitje, si dhe 35% e operatorëve të impianteve dhe makinerive.

Në të kundërt, punonjësit në profesione me kualifikim më të lartë, si menaxherët, teknikët dhe profesionistët, raportojnë nivele relativisht të ulëta të vështirësive financiare, me përqindje nën 20%.

Raporti thekson se këto gjetje konfirmojnë prirje tashmë të njohura dhe nënvizojnë nevojën që politikat mbështetëse të orientohen drejt grupeve të veçanta, përfshirë prindërit e vetëm dhe punonjësit në punë me paga të ulëta, të cilët shpesh janë nën presion të madh financiar.

Anketa Europiane për Kushtet e Punës 2024, e publikuar në prill të këtij viti ofron një panoramë të plotë të cilësisë së punës në Europë, duke analizuar karakteristikat e fuqisë punëtore, vendet e punës, cilësinë e punës dhe cilësinë e jetës në punë.

Anketa është një instrument i rëndësishëm për politikëbërësit, pasi nxjerr në pah rolin e cilësisë së punës në arritjen e një rritjeje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse në Europë.

Gjetjet e anketës bazohen në 36,644 intervista ballë për ballë, të zhvilluara në 35 vende. Çdo intervistë zgjati rreth 45 minuta, duke ofruar një pasqyrë unike mbi gjendjen e punës në Europë.

Kjo anketë është zhvilluar në mënyrë të rregullt që nga viti 1990, duke ofruar një seri të krahasueshme të të dhënave për kushtet e punës në Europë në intervale pesëvjeçare./Monitor.al

Kongresistët amerikanë Keith Self, Ritchie Torres dhe Mike Lawler, prezantuan një rezolutë në Dhomën e Përfaqësuesve për të shprehur mbështetje të fortë për integrimin e Kosovës në NATO.

Rezoluta afirmon se qeverisja demokratike e Kosovës, mbikëqyrja civile e forcave të sigurisë dhe bashkëjetesa multietnike, paraqesin rast bindës për anëtarësimin në NATO.

“Për më tepër, ndërsa forcat kundërshtare vazhdojnë të destabilizojnë rajonin, shtimi i Kosovës në aleancën e NATO do të shërbente si një kundërpeshë e domosdoshme për t’i dekurajuar përpjekje të tilla armiqësore dhe për të parandaluar një katastrofë tjetër globale në Ballkan”, u tha në rezolutë.

Katër shtete anëtare të NATO-s  – Greqia, Rumania, Sllovakia e Spanja – ende nuk e kanë njohur Kosovën shtet.

Rezoluta bën thirrje këtyre katër aleatëve t’i rishqyrtojnë qëndrimet e tyre, duke theksuar se njohja më e gjerë e Kosovës është thelbësore për ta zhbllokuar rrugën e saj drejt integrimit në NATO dhe për të mbyllur një boshllëk strategjik në Evropën Juglindore që kundërshtarët kërkojnë ta shfrytëzojnë.

“Kosova ka demonstruar një përkushtim të qartë ndaj stabilitetit rajonal dhe përafrimit strategjik me vendet e NATO, por progresi i saj drejt anëtarësimit në aleancë po pengohet nga mungesa e njohjes nga një numër i vogël aleatësh,” tha kongresisti Self. “Shtimi i Kosovës në aleancë është thelbësor për ta kundërshtuar ndikimin në rritje të kundërshtarëve në Evropë. Shtetet e Bashkuara duhet t’i inkurajojnë Greqinë, Rumaninë, Sllovakinë dhe Spanjën t’i rishqyrtojnë qëndrimet e tyre dhe të sigurojnë që Kosova të ketë një rrugë të besueshme dhe të arritshme drejt anëtarësimit”.

Në rezolutë thuhet se shtimi i Kosovës në aleancën e NATO është thelbësor për të mbrojtur interesat e sigurisë kombëtare të Shtetet e Bashkuara në Evropën Juglindore. koha.net