VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

SAJUE UJIT ZOTIT – Cikël poetik nga ZEF BARDHI

By | November 2, 2019

Komentet

BALADË – Poezi nga GABRIELA MISTRAL – Përktheu ELIDA BUÇPAPAJ

 

Ai kaloi këndej me një tjetër,

Unë e pashë tek kalonte këndej.

Era frynte gjithnjë ëmbël

Dhe shtegu ish krejt i qetë.

Dhe këta sytë e mi, mos pafshin më,

E panë atë kur po kalonte këndej!

 

Ai kaloi duke bërë dashuri me një tjetër

Mbi një lëndinë me lule.

Kulumria po lulëzonte

Dhe një këngë i fërfëlloi flatrat.

Ai kaloi duke bërë dashuri me një tjetër

Mbi një lëndinë me lule!

 

Ai e puthi tjetrën

Në bregun e detit.

Hëna lule portokalli

I prekte lehtë valët.

Dhe gjaku i zemrës sime nuk e nxiu

Hapësirën e pamasë të detit!

 

Ai do të shkojë me atë tjetrën

Tejetej përjetësisë.

Qiejt e ëmbël do e ndrisin.

(Zoti do që ata të heshtin.)

Dhe ai do të shkojë me atë tjetrën

Tejetej përjetësisë!

UNË NUK JAM VETËM – Poezi nga GABRIELA MISTRAL – Përktheu ELIDA BUÇPAPAJ

 

Nata po, ajo është e shkretuar

Prej maleve gjer në det.
Por unë, që iu përkund ju,
Unë nuk jam vetëm!

Qielli po, ai është i shkretuar
Sepse hëna kridhet në det.
Por unë, që ju mbaj në duar ju,
Unë nuk jam vetëm!

Bota po, ajo është e shkretuar.
Ju e vini re, është mish i trishtë krejt.
Por unë, që ju përqafoj ju,
Unë nuk jam vetëm!

TA SHOH SËRISH ATË – Poezi nga GABRIELA MISTRAL – Përktheu ELIDA BUÇPAPAJ

 

Dhe nuk do të rikthehet ai më kurrë në jetë? Nuk do rikthehet

Në netët e mbushura me yje drithërues, apo në dritën e dlirë

Të mëngjeseve virgjine, apo në pasditet e flijuara?

 

Kurrë nuk do rikthehet në skajin e ndonjë shtegu me gardh

Që rrethon fushën, apo pranë ndonjë

Shatërvani të bardhë fërgëllues nën hënë?

 

Kurrë nuk do rikthehet pranë kaçurelave të ngatërruara të pyllit

Ku, duke e thirrur atë, nata shpalohej mbi mua?

As në shpellat që ma përsëritnin jehonën e thirrjes sime?

 

Oh, jo! Për ta parë atë sërish, do rendja kudo që ai gjendet-

Në shtigjet e ngushta të qiellit apo në shtjellat marramendëse,

Pranë hënave të qeta apo në një tmerr të zi!

 

Dhe do të ishim bashkë çdo stinë pranverore

Dhe çdo dimër, e nyjëtuar në një nyjë të ankthshme

Rrotull qafës së tij të lënyrur në gjak!

LULET E AJRIT – Poezi nga GABRIELA MISTRAL – Përktheu ELIDA BUÇPAPAJ

 

Unë e takova atë jorastësisht,

kur po rrinte në mes të lëndinës,

duke kqyrur këdo që kalonte,

të gjithë ata që e kqyrnin.

 

Ajo më tha mua: “Ngjitu majë malit-

Sepse unë nuk largohem kurrë nga lëndina.

Më sill nga mali lule të bardha

Si bora, të buta dhe të njoma.

 

Unë u ngjita majë malit

Dhe i kërkova lulet e lëbardhura

Në mes shkëmbinjve, kur lulet

Ishin gjysmëzgjuar, gjysmëfjetur.

 

Kur zbrita poshtë me lulet

Unë e gjeta atë në mes të lëndinës.

Si një e çmendur, unë e mbulova

Me një dallgë zambakësh.

 

Ajo kurrë nuk e përfilli bardhësinë e tyre.

Por më tha mua: “Tani më sill

Lule të kuqe, vetëm të kuqe.

Unë nga lëndina nuk largohem dot.”

 

Unë u kacavara thepave me drerët

Dhe kërkova lulet e marrëzisë,

Ato që rriten të kuqe dhe duket

Se jetojnë e vdesin prej kuqërrimit.

Legjenda për një “Vorioepir grek” – Nga SULEJMAN MATO*

Falë dëshimive të historianëve të lashtësisë: Tit Livit, Strabonit, Plinit, Apianit, Herodotit, Skilaksit, Bizantinit etj., kufijtë e Greqisë zgjaten në Veri, gjer në Ambraqi. Me ndarjen e kufijve të territorit shqiptar, nacionalistët grekë dolën me “megaliidenë” që kufijtë e saj shtriheshin gjer te lumi Vjosë, duke dashur kështu ta paraqesin këtë territor si të banuar qysh në lashtësi nga fiset greke. Edhe memorandumi grek i mbajtur në Konferencën e Parisit, (1918), i cili ngrinte problemin e territoreve të mbetura greke jashtë Greqisë, vinte si kusht kriterin fetar( çdo i krishter ortodoks duhet të ishte doemos grek).

Le t’i hedhim sytë qysh në lashtësi. Mbretëria e Epirit i ka rrënjët te një popullsi që nuk e ka folur kurrë gjuhën greke.

-Në vitin 292 para Krishtit, në këtë territor u krijua Lidhja Epirote, me kryeqytet Finiqin.

-Në vitin 272 para Krishtit, u vra mbreti i Epirit, Pirroja, në qyetin Argos të Peloponezit.

-Në vitin 232 Teuta ilire sulmoi dhe e pushtoi nga deti Finiqin, kryeqendrën e Epirit.

-Emri i ilirëve përmendet për herë të fundit në vitin 904. Pas këtij viti i gjithë territori i Jugut u përfshi nën sundimin bullgar të mbretit Simeon.

-Në vitin 1199 perandori i Bizantit, Aleksi III, i njohu Venedikut privilegje në Himarë dhe në Kurvelesh.

Në vitin1204, me rënien e Kostandinopojës, Perandoria Bizantine u nda në katër pjesë, njëra prej të cilave u quajt Despotati i Epirit.

Në vitet 1355-1417 kemi Despotatin e Vlorës, me qendër në Kaninë.

Në mesjetë kombësia shqiptare u nda në dy despotate: në atë të Epirit të ri, që shtrihej nga Shkodra gjer në Vjosë, dhe në atë të Epirit të vjetër, që niste nga lumi Vjosa dhe mbaronte në Artë.

Legjenda për një “Vorioepir grek” e ka zanafillën 160 më parë, kur dëshira e tyre ka qenë të quanin Vorioepir grek, kufijtë e Despotatit të vjetër i gjithë territori i Epirit ku flitej shqip qysh në lashtësi, ndonëse u pushtua shpesh dhe u bë pre e plaçkitjeve, e djegieve dhe e shkatërrimeve të ushtrive të huaja, asnjëherë nuk u prek në thelbin e vet. Popullsia shqiptare ruajti të paprekur gjuhën, zakonet, traditat, kulturën dhe mënyrën e jetesës, duke vazhduar të jetojë në fqinjësi të mirë me popullsinë greke. *

Aperir -os, sipas Spiro Kondës, quhet një vend sipër detit dhe është toponim paragrek. Një mendim dyshues rreth kësaj toponimie ka dhe studiuesi grek G.Agnostopulli. Edhe toponimin “apeirais” ai e quan fjalë paragreke. Epir ka lidhje me fjalën e vjetër shqipe, “epër”, e përdorur gjerësisht në Veri edhe në kohët tona.

 

Dritarja rrjedh nga dritarja – Cikël poetik nga RAYMOND CARVER – Përktheu FASLLI HALITI

             RAYMOND CARVER

1938 – 1988

 

Raymond Clevie Carver Jr. (25 maj 1938 – 2 gusht 1988) ishte një shkrimtar dhe poet amerikan dhe autor tregimesh të shkurtra. Ai konsiderohet të jetë ndër më të mëdhenjtë e Amerikës …

Lëvizja letrare: Minimalizmi, realizmi i ndyrë

Periudha: 1958-1988

Zhanër: Tregim i shkurtër, poezi

Bashkëshorti: Maryann Burk; (m. 1957; div. 1982); T .

Jemi në episodin e tretë të poezive të Raymond Carver, dhe sot është koleksioni “Oltremare” i vitit 1986, përsëri me përkthimin nga Riccardo Duranti dhe Francesco Durante. Që nga prezantimi nga Tess Gallagher: Shumë nga poemat më të fundit kanë karakteristikën e një ditari në të cilin natyra dhe jeta vëzhgohen moment për moment. Ndihemi të shpëtuar dhe të shoqëruar nga fryma që banon në to. Pikëpamja e Ray-së, të cilën ai shpesh e rrëfen tek personi i tretë, e vendos atë krahas lexuesit, për t’i shkruar ngjarjet me ndjenja të përziera ndërsa ato shpalosen. Carver është një poet me fleksibilitet të madh ekzistencial dhe aftësia e tij për të mbajtur në ekuilibër të kundërtat, ndërsa zgjidh degëzimet, pa u mbështetur kurrë në njërën nga të dy palët, është ekuivalent me inkurajimin për ne.
Ndonjëherë, pa ndjerë ndonjë siklet, Ray përdori të njëjtat ngjarje ose të njëjtat momente të vetëdijes si në poezi ashtu edhe në tregime. Vargjet shpesh sqarojnë një substrat emocional ose biografik të lënë në hije në tregime. “Shfrytëzojeni sa më shumë”, tha ai. “Mos lini asgjë mënjanë për më vonë.”
Kjo është një përzgjedhje e të preferuarave të mia, por unë do të bëja gabim bukurinë e koleksionit nëse nuk ju nxisja t’i lexoni të gjitha.

 

Përktheu: Faslli Haliti

 

 

 

DRURI BALSA

 

 

Babai im është në sobat që skuq vezë

dhe tru. Por kush është i uritur
Këtë mengjes ? Ndiehem i lehtë
si druri i balsës
. Sapo u tha diçka.
Nëna ime e tha. Ç’ështe atje? diçka,
vë bast, se ka të bëjë me paratë. Unë do të bëj pjesën time
nëse nuk ha. Babai i ktheu shpinën në sobave.
“Tashmë  unë jam në tokë. Mos më bëj që të fundosem më thellë. “

Drita rrjedh nga dritarja. Dikush qan.
Gjëja e fundit që mbaj mend është erë e keqe
e vezëve të djegura dhe të trurit.
Në mëngjes
copëtohet në plehra dhe përzihet
me gjëra të tjera.
Më vonë, ai dhe unë
udhëtojmë me makinë për në deponi, dhjetë milje larg.
Asnje fjale. Hedhim doreza dhe kuti
në një grumbull të zi. Cijasin  minjtë.
A
fishkëllejnë duke tërhequr jashtë nga zarfet e kalbura
duke u zvarritur barkazi.
Ne hipim në makinë
për të parë tymin dhe zjarrin. Motori është i ndezur.
E nuhas ngjitësin e modelve në gishtat e mi.
Ai më shikon ndërsa i vë gishtat në hundë.
Pastaj ai shikon përsëri drejt qytetit.
Ai do të donte të thoshte diçka, por nuk mundi.
Është Milliona  e miliona milje larg. Të  dy jemi
shumë larg
nga këtu e megjithatë është dikush që qan. Dhe  atëherë
Unë fillova të kuptoj se si është e mundur
të qendrosh ne nje vend. Por edhe në një tjetër.

 

 

Përktheu: Faslli Haliti

 

KU KISHIN JETUAR

 

Kudo që të shkonte atë ditë ai ripërshkonte

të kaluarën e tij. Ai kapërcente grumbuj

kujtimesh. Shikonte brenda dritaresh

të cilat nuk i përkisnin më atij.

Punë, mjerim dhe fare pak para.

Në ato kohë ata jetonin me forcën e vullnetit,

tepër të vendosur për të qenë të pathyeshëm.

Asgjë s’do t’i kishte ndalur ata. Të paktën

për një kohë të gjatë.

 

Në dhomën e motelit

atë natë, në dritat e parë të agimit,

ai mënjanoi një perde të dritares. Pa retë

të grumbulluara kundër Hënës. U përkul

te xhami. Kishte një draft të ftohtë

që preku zemrën e tij.

Të doja, mendoi ai.

Të doja shumë.

Para se mos të të doja më.

 

 

Përktheu: Faslli Haliti

 

 

XHUNGLA

 

“Nuk kam veçse dy duar ”,
thotë stjuardesa  shumë e bukur.
Ajo ecën mes sedileve
me tabaka  e  del kështu

përgjithmonë nga jeta e saj,
mendon ai.
Në të majtë të tij,
shumë më poshtë, shikojnë dritat

në një fshat mbi majën e një kodrine
në zemër të xhunglës

që ai  s’ befasohet kur shumë prej atyre

gjërave të  pamundura
kanë ndodhur
dhe sheh atë të kthehet dhe të ulet

në vendin bosh të rreshtit pranë.
“Ju zbrisni në Rio
apo vazhdoni në Buenos Aires? “

Përsëri ajo tregon
një palë duar tepër të bukura.

Unaza  të argjendta të mëdha

që burgosin gishtat, byzylykun e artë
që qarkon kyçin e dorës.
Jam në ajër diku
mbi avujt e Mato Grossos.

Është shumë vonë.
Ai vazhdon të sodisë duart e saj.
T’i fiksojë gishtat e saj të ndërthurur.
Kanë kaluan muaj, dhe
është ende shumë e vështirë të flasësh për të.

 

Përktheu: Faslli Haliti

Më 6 prill 1327 Petrarka shikon për herë të parë Laurën dhe bie menjëherë në dashuri

Portreti i Laurës, në një vizatim që ruhet në Biblioteca Medicea Laurenziana

VOAL – Sipas asaj që thotë në Secretum, Petrarka u takua për herë të parë me Laurën, në kishën e Santa Kiarës në Avignon, më 6 prill 1327 (ishte ditë e hënë. Pashka ishte më 12 Prill, dhe e Premtja e Mirë më 10 Prill në atë vit).

Laura do të jetë dashuria e jetës së tij dhe do të jetë e pavdekshme në Canzoniere. Figura e Laurës ka ngjallur, nga kritikët letrarë, mendimet më të larmishme: të identifikuara nga disa me një Laura de Noves të martuar me de Sade (vdiq në 1348 për shkak të murtajës, si Laura Petrarchesca).

Të tjerët në vend të kësaj ata priren të shohin në këtë figurë një shenjë pas së cilës të fshihet figura e dafinës poetike (bimë e cila, me anë të lojës etimologjike, shoqërohet me emrin femër), ambicie supreme e Petrarkës letrar./Elida Buçpapaj (Wikipedia)

Anonimo, Laura e il Poeta, Casa di Francesco Petrarca, Arquà Petrarca (Padova). L’affresco fa parte di un ciclo pittorico realizzato nel corso del Cinquecento mentre era proprietario Pietro Paolo Valdezocco.

ISMET ELEZI – 100 VJETORI I LINDJES SË FTERRJOTIT, NJERIUT DHE PERSONALITETIT MBARËKOMBËTAR – Nga SULEJMAN MATO

Eshte per mua nje privilegj dhe kenaqesi e madhe te uroj ne kete ore te fillimit te dites 5 PRILL 2020 Xha Ismetin kete Fterriot qe figura e tij ,vepra etij i ka kaluar me kohe caqet e Laberise por edhe metej , Te Kombit si nje dijetar i madhe ne sherbim te Atdheut .

Per Te flet historia ,flet vete rruga shume vjecare qe fillon me shkollen e fillores ne femijerine e tij ,vazhdim i kesaj rruge ne shkollat e tjera ne Shqiperi , shollen e larte ne Rusine Sovjetike me medaljen e ARTE dhe me punen gjigante ne sherbim te kmbit Shqiptar ne sektorin e Drejtesise .ku dallohet per nje devocion te larte dhe kulture evropiane Per Ismet Elezin. flet vete puna dhe vepra e tij .I ka sherbyer drejtesise jane me qindra kuadro qe kane dale nga katedrat e drejtesise Ku jep leksionet Ismeti ketu ne Shqiperi por edhe me tej ,ne Kosove Per kete flet dhe dekorata e larte edhene nga Presidenti i KOSOVES. Z. Hashim Thaci .

Eshte kenaqesi dhe nder te bisedosh me njerez si Ismeti Duhen dite e nuk dalin ,te flasesh per njerez si AY . UNE SONTE dua t’a UROJ T’a gezoje 100 vjetorin ,te rroje edhe shume vite te tjera prane njerezve te tijte dashur . Xha ISMET . Me shpirt te urojme ,te rroni gjate ,me shendet dhe i lumtur Te duam shume

RA KY MORT E HIÇ S’U PAMË Shënime nga karantina – Nga K. P. Traboini

Kisha në plan të udhëtoja për në Amerikë në fillim të Marsit, por që në shkurt kur mora njoftim se në Bergamo, Itali, vdiqën dy vetë, hoqa dorë se e parandjeva që linjat e avionëve ishin bërë çerdhe shpërndarje virusesh e askush nuk po u thoshte ndal linjave ajrore. E ma merr mendja se as i kanë dezinfektuar para apo pas çdo fluturimi.
Më ka ndodhur jo pak herë që pas çdo udhëtimi për në Amerikë të kem probleme me shëndetin, në formë gripi apo diç tjetër. Nuk besoj në pastërtinë e mjedisit të avionëve të pasagjerëve. Ani pse biznes i madh. Para e madhe në xhepat e kompanive shumëkombëshe që në janar-shkurt, kur Vuhani po përvëlohej nga epidemia, as po e vrisnin mendjen se si të ndalohej përhapja e kësaj sëmundje të rrezikshme për njerëzimin. Të paktën ata të mos bëheshin mbartësit e saj nga një shtet në një tjetër. Nga një kontinent në një tjetër. Erdhi koha që u bë ndalimi por tepër vonë. Tërë bota u vonua. Tërë bota u infektua. Mungese përgjegjësie totale. Të mjerët italian e pësuan sepse nuk e imagjinuan stuhinë e vdekjes që po vinte në ketë vend të begatë njerëzish punëtorë duarartë, të gëzuar e jetëgjatë. Fati u solli të derdhnin më shume lot se askund tjetër ne Europën e lodhur e të përgjumur. Brenda një muaji, falë linjave të avionëve, tërë botës ju vu flaka, ju pllakosi vdekjen, duke krijuar një gjendje që askush nuk e di se si e kur do përfundojë e sa sa vdekje do te ketë akoma. Asnjeri nga ne nuk e di si do bëhet me veten tonë, do të jemi të gjallë apo të vdekur deri në stinën tjetër. Falë ndryshimeve të mirëqenies, nivelit të pastërtisë e përkujdesjes në raport me brezat e mëparshëm, mendonim se ishim jetë gjatë fatlumë, por krejt pa pritur stuhia e zezë që fryu nga Vuhani na kujtoi se mund të bëhemi edhe jetëshkurtër madje duke numëruar ditët. Këto përsiatje, herë me shpresë e herë pa pikë besimi se do na gjejë stina tjetër. Gjithnjë kur bluaja me vete, arrija në mendimin se duhet të jemi më të butë. Me të mirë e më të mirë kuptueshëm. Asnjë egërsi a mllef nuk na shpëton. Politikanët le të bëjnë ende si të marrë. Punë e tyre. Milionerët le të rrinë të fshehur pa nxjerre zë, sikur deri dje mos të ishin të zhurmshëm, me shpenzimet e tyre marramendëse, me mburrjet e tyre për gardëroba milion-dollarësh. Vrima e miut 300 grosh është sot për këto milionerë mburravecë që e kanë harruar krejt çfarë është altruizmi, bujaria e humanizmi.
Mbledhësit e milionave nuk do ishte keq të kishin dhënë gjysmën e pasurive të tyre për të shpëtuar njerëzimin, por siç po shihet nuk po e bëjnë. Nuk mjafton që e shohim që një pjesë e botës është zhytur në mjerim, por këta bëjnë kinse nuk janë këtu, por në një planet tjetër. Po këta nuk kanë as mëshirë, as bujari, as humanizëm. Ku janë listat e milionerëve të revistës FORBES. Deri para epidemisë botoheshin emra të mburrur për pasuri përrallore. Paratë atyre ua ka dhënë populli, duke parë koncertet e tyre, filmat e tyre, duke blerë mallrat e tyre, duke punuar për ata, mirëpo milionerucët tani janë fshehur e numërojnë të vdekurit nëpër lajmet e botës, pa e vrarë mendjen se shpëtimi vjen nga shkenca, e shkenca që të zhvillohet për të mirën e njerëzimit do para, e paratë janë të ndara shumë keq, por jo për faj të tyre sigurisht, por të indiferencës së shtetit që si rregullator lë pa përkujdesje një garë të shfrenuar shoqërore dhe ekonomike ku i pasuri vazhdon të pasurohet pafundësisht e i varfëri të varfërohet tmerrësisht. E pra të dy palët paguajnë taksa. Të dy palët e mbajnë mbi shpatulla shtetin. Veç njëri mbret i pangopur në përfitime e tjetri Sizif kryelartë e fatkeq.
Mirë është që njerëzimi ti thërrasë mendjes e shumë gjëra, siç thotë këto ditë edhe politologu amerikan Henry Kisinger, pas pandemisë bota të nisë ti bëjë ndryshe. E kjo nuk ka të bëjë me ide socialiste, siç mund të thotë ndokush (mos e thëntë Zoti rrafshimin e vlerave), por me funksionin rregullator të shtetit para të cilit të gjithë qytetarët janë të bababartë e meritojnë të njëjtën përkujdesje. Kësisoj shteti të ndjekë parimin se të gjitha gishtat e dorës dhëmbin njësoj. Një reformim i madh duhet veçmas në fushën e shëndetit publik, se jemi në luftë, armatimet e bombat nëpër depo flenë, por na mungojnë instrumentat mjeksore, që janë padyshim arma më efikase e kësaj lufte që duhet me çdo kusht ta fitojmë. Jemi në një botë morti dhe unë kam hequr dorë e i shmangëm çdo vështrimi politik në problematikat që na dalin përpara. Sepse jemi në kohë të mbijetesës. Nuk di askush çfarë është e nesërmja. E di se mjaft pasionantë që përqendrohen zellshëm nën ombrellën e konflikteve partiake politike, mund të mos kenë të njëjtin mendim e të më thonë se po i shërben këtij apo atij protagonisti politik e aspak karizmatik. Por gjithsesi dëshiroj të shprehem, të them se i gjithë përqendrimi duhet të jetë, sipas meje, për të ruajtur ekzistencën si popull, Ky është imediati historik i këtyre ditëve. Nuk ka pikë rëndësie kush është në qeveri e sundon e kush është në opozitë e turfullon. Se aty-aty janë. Një okë e pak, një okë pa pak, siç thotë populli. Rëndësi ka të organizohemi mirë. Të jemi më homogjen e më të ndërgjegjshëm se jemi përballë një katastrofe.
Përpara një zinxhiri vrasës që me vullnet të mirë e fare pak sakrifica mund ta përballojmë. Duhet ta këpusim atë zinxhir fatal, ta këpusë secili nga ne duke u shmangur nga infektimi. Se shumë kush me moskokëçarje mund të bëhet një hallkë e linjës vrastare e t’ia çojë njeriut të vet të dashur. Duhet të gjithë bashkë të punojnë në një qëllim. Nëse dështojmë të gjithë bashkë, a veç e veç, pasojat e përgjegjësit do të jenë të mëdha për ne të gjithë. Nuk i shmanget gjyqit të ndërgjegjes askush. Ne kemi qeshur me formulime të tilla si “një për gjithë e të gjithë për një”, por erdhi koha ta vlerësojmë këtë shprehje se është një praktikë shpëtimtare.
Çfarë e shtyu mjekun Dhimitër Kraja të lerë qetësinë e pensionistit e të kthehet në frontin e luftës për mbrojtjen e jetës së njerëzve, atje ku punoi 48 vjet? Pikërisht kjo ndjesi. U infektua, u rrezikua, por mrekullisht shpëtoi. Por gjithsesi ja vlejti sakrifica se na e konkretizoi humanizmin, e bëri më të pranishëm mes nesh, sepse për humanizmin flasim shumë, por e gjejmë në praktikë fare pak. Dhe të mos harrojmë se pas çdo lufte janë bërë gjyqe të atyre që i çuan popujt në katastrofë. E kurrsesi nuk dua të besoj se, shkaktarët e kësaj gjëme, pandemie, por edhe ata që e nënvleftësuan, nuk do të jenë pa pasoja e pa gjyqin moral publik. Shteti që është rregullatori i jetës së qytetarëve duhet të jetë me kapacitete të plota, me ekonomi të fortë e më i pasur e të mos vidhet, por gjithashtu të shpenzojë me shumë për nevojat e shërbimit publik. Si ka mundësi që ne nuk kemi veç dy-tre spitale shtetrore në Tiranën që i afrohen 1 milion banorëve, gati gjysma e popullsisë së shtetit përqendruar në një qytet. Si ka mundësi të kemi makina ambulance në gjendje të tillë që nuk transportohet as bostanet, specat e domatet e jo më njerëzit, ndërsa qeveritarët porosisin makina të reja milionëshe? Pse nuk vihen makinat e qeverisë në dispozicion të spitaleve e urgjencave në këto ditë pandemia e shtetrrethimi?
O Zot sa pyetje mund të bëhen në këtë vend. Por askush nuk zoritet të jap një përgjigje. Madje as Kontrolli i Lartë i Shtetit, institucioni që mesa shihet mbahet kot, para të humbura, sepse nuk kemi asnjë veprim të fortë denoncues për korrupsion, kur këtu paratë villen me galop e me thasë. Pse shteti ti japi koncesione spitaleve private, të cilat punojnë me çmime të kripura mbi aftësitë paguese të qytetarëve, të punësuar qofshin apo pensionistë. Po sa para nxirren nga kromi, nga nafta, nga pasurit tjera minerare. Ku shkojnë këto para. Pse nuk bëhen publike shpenzimet e shtetit. Po të ishin te dhënat publike a do të kishte mundësi të kaparoheshin nga duar e zgjatura të korrupsionit që gjenden ngado. Pse duhet të bëjmë Check Up shëndetësor te një person privat, që qytetarët as nuk e bëjnë fare, por ai (ajo) merr miliona euro. Me ato para mund të ndërtoheshin edhe tre a katër spitale moderne. Ka diçka që nuk shkon në këtë vend. Asnjë parti që vjen në pushtet nuk jep llogari e as mban përgjegjësi për veprimet e veta financiare që e dëmtojnë mirëqenien e popullit e punojnë në favor të klaneve, oligarkëve, quajini si ti doni, por janë brejtës të pasurive kombëtare e shkaku kryesor për varfërimin e popullit. Për frymë të popullsisë, në bazë të pasurive natyrore, jemi populli më i pasur në Ballkan e më gjerë. Por në të vërtetë realisht jemi më të varfërit e Europës. Pse? Kush duhet ti përgjigjet kësaj pyetje. A mund të përgjigjen sadopak ata të kinse Kontrollit të Lartë të Shtetit që ngrohin vezët nëpër zyra shteti.
SPAK-u duhet të mbaj shënim për gjithçka që ndodh në këtë vend dhe kur kjo furtunë e zezë të ketë kaluar, të verë përgjegjësit e zullumeve me shpatulla pas muri. Edhe ai apo ajo që ka marrë miliona me këto Check Up-et fiktive, që dreqit nuk i duhen gjë, ti kthejë një për një paratë e popullit. Ka ardhur koha që gjërat ti shohim ndryshe, të luftojmë si bashkësi që asnjë lek i popullit të mos shpërdorohet, por të ketë efikasitet e të shkojë në shërbim të tij. Ka ardhur gjendja aty ku më nuk mban. Fatkeqësi pas fatkeqësie. Varfëri pas varfërie. Duhet kaluar kjo furtunë e zezë që na gjeti të papërgatitur e të vjedhur njëkohësisht, që të nisim gjithçka me një mendësi të re. Të mos jemi indiferent ndaj fenomeneve të tilla që në Shqipëri të gjithë pushtetarët e të gjitha partive mjerisht e poshtërsisht, kanë guxuar ti bëjnë pa u hyre ferrë në këmbë. Për çfarë parashtrova nuk ka të bëjë me politikën në kuptimin e përkatësisë se krahëve të dallaveraxhinjve që kanë veshur petkun e politikanit, por këndvështrimi i problemeve në interes të popullit e të përparimit kombëtar. Zoti i shpëtoftë njerëzit e pafajshëm nga kjo gjëmë e zezë që ka pllakosur botën, por edhe nga politikanët e papërgjegjshëm që e vjedhin dhe e rrjepin popullin si të ishte një popull i huaj nën pushtimin e barbarëve!
5 prill 2020

ANTOLOGJIA E MUNGESAVE – Poezi nga LULZIM LOGU

 

Më mungon aq shumë ajo kafja jonë e pasdites, prag muzgut që bie

Gjurma jote e mbetur, skajit të filxhanit, ti blije buzëkuq të lirë, të lehtë

Përzier me hirin e kafes, e kam ruajtur në cep të buzëve si antivirus

Nuk mbaj maskë, kurrë s’dita çfarë janë maskat, s’e mbulova fytyrën

E lashë peng të diellit, në lojën e tij erotike me retë, me erën e shfrenuar

Që shpërthen sythet dhe shkrin borën e vonë mbi lulet e qershive

Një qershi e ndarë në dysh tash do shuante mallin tim për buzët tua…

 

Më mungon aq shumë ajo mbrëmja e fillim prillit, e trishtuar

Nga klithma e parë e zogjve të panginjur mbi copra buke tej

Kur drita e hënës bie si polen i praruar lulesh mbi truallin e tyre

Dikush luan me fishkëllimë sonatën  e saj, i panjohur pas xhami

Silueta hijesh që  kapërthuren dhe nginjen mbi pemët e holla

Si duar të afshta mbi barkun e ngrohtë të një shtatzëne që prêt

E lëngështuar në ankthin e së panjohurës pas derës së tejdukshme…

 

Më mungon aq shumë tehu i gurit të bjeshkës poshtë hapave të mi

Që ngasin luginave plot mjegull , ajo tamël zanash mbi qiellin e tyre

Diellin e shplojnë agut të hershëm, kokë e fëmijës në gishta lehone

Hënën ja lëshojnë mbi duar, një topth i artë, të luajë, t’ja ndalin vajin

Të mos tremben dhitë e egra dhe drenushat teksa pijnë vesën e parë

Në krojet e pashtershëm, gjinjtë e afshtë që pikojnë shkrepave të idhët

Ku e ka mbretërinë e vet të përjetshme fëminia ime e largët…

 

Më mungon buzëqeshja e babës, e cila sikur mbarte krejt maturinë e botës

Në fjalë të thjeshta, të renditura si rruaza dashnie në përqafimin e ditës

Aq shumë mirësi në sytë e tij të kaftë, me esencën e drunit të gështenjës

Që pikte kokrra në oborrin e madh të logut dhe të fisit, ashtu shtati i tij

Një lis i rëndë në pellgun e kujtimit, e mbulon me gjethe dhe lule pafund

Dhe më ëmbëlton dhimbjen e çuditshme të izolimit, ftohtësinë e mureve

Në çdo qelizë timen, vret padurimin, ngroh shpresën  për verën që vjen…

 

Më mungon prania ime tek shtretërit e atyre që frymojnë se fundmi

Pa mundur të japin puthjen e fundit, përqafim i munguar pas xhami

Si dorë e këputur, degë e rënë në sfondin e çuditshëm të jetës që ikën

Më merret fryma nga pamundësia, jam loti që rrjedh në faqe nënash

Jam fjalë e pathënë, mirënjohje e munguar  në fjalor të të dashurish

Antitrup i fituar  në betejën e mungesës, violinë që luan himnin e jetës

Tutje në ballkonin e shpresës…

 

Tropojë,04/04/2020

 

NATA IME – Poezi nga FRIDA KAHLO – Përktheu FASLLI HALITI

FRIDA KAHLO

    19071954

NATA IME

Letra që nuk iu dërguar kurrë

Diego Riveras nga Frida Kahlo

 

Nata ime është pa hënë.

Nata ime ka sy të mëdhenj të cilët ngulen mbi një drite gri që filtrohet në dritare.

Nata ime qan dhe jastëku bëhet i lagësht, i ftohtë.

Nata ime është e gjatë e tendose e drejt një pafundësie të pasigurt.

Nata ime më nxiton në mungesën tënde.

Të kërkoj, kërkoj trupin tënd të pafund, pranë timit, frymën tënde, erën tënde.

Nata ime më përgjigjet: bosh; nata ime me ftohtin

dhe vetminë.

Po kërkoj një pikë kontakti: lëkurën tënde. Ku je ?

ku je ? Kthehem  në të katra anët, jastëku i lagësht, faqja ime ngjitur mbi të, flokët e mi të lagur mbi  tëmtha.

Jo është e pamundur që ti të mos jesh këtu. Mendja ime endet, mendimet e mia venë e vijnë e mblidhen, trupin tim s’mund ta kuptoj. Trupi im do të të pëlqente. Trupi im, kjo zonë e gjymtuar, do donte të harrohej për një çast në ngrohtësinë tënde, trupi im pretendon disa orë qetësi.

Nata ime është një zemër e rrëgjuar në një zhele.

Nata ime e di që do të doja të të shikoja, të ndiqja me duar çdo kurbë të trupit tënd, të njoh fytyrën tënde dhe ta përkëdhelja.

Nata ime më mbyt në mungesën tënde.

Nata ime përpiqet prej dashurisë, ajo që kërkoj të argumentoj, por që përplaset në muzg, në çdo fibër timen. Nata ime do të doja të të thërriste por ajo s’ka zë.

Pra do donte të të thërriste dhe t’ë shrëngohej me ty për një çast  të harronte këtë kohë që masakron.

Trupi im nuk mund të kuptojë.

Ai ka nevojë për ty aq sa dhe për mua, ndoshta mund të jetë aq thellë, unë dhe trupi im, ne formojmë një të tërë.

Trupi im ka nevojë për ty, shpesh ti gati më ke shëruar.

Nata ime gërmon derisa nuk të ndjej më mishin dhe ndjenjën që bëhet më i fortë, më akut, pa substancën materiale,

nata ime më djeg me dashuri.

Është ora katër e tridhjetë e mëngjesit.

Nata ime po më rraskapit. E di që më ka marrë malli dhe e gjithë errësira e saj nuk mjafton për ta fshehur

këtë dëshmi që shkëlqen si teh në errësirë,

natën time do doja të kisha krahë të fluturoja deri tek ti, të mbështjellja në gjumë dhe të të ktheja prapë te vetja

Në gjumë do të më ndjeje afër dhe pa të zgjuar

krahët e tu do të më shtrëngonin.

Nata ime nuk sjell këshilla.

Nata ime mendon për ty, si një ëndërr me sy hapur.

Nata ime pikëllohet dhe humbet.

Nata ime thekson vetminë time, të gjitha vetmitë.

Heshtja e saj dëgjon vetëm zërat e mi të brendshëm.

Nata ime është e gjatë, e gjatë, e gjatë.

Nata ime do frikësohej se mos dita s’dukej më,

por në të njëjtën kohë nata ime ka frikë nga dukla e saj, sepse dita është një ditë artificiale në të cilën çdo orë vlen dy herë më shumë dhe pa ty,vërtet s’jetohet më.

Nata ime pyet nëse dita ime duket si nata ime.

Që do shpjegonte natën time si kohë dhe ditë.

Nata ime dëshiron t’më veshë e t’më shtyjë

që unë të shkoj të gjej njeriun tim.

Por nata ime e di se ajo që ata e quajnë çmenduri,

nga çdo rend, mbjell çrregull, është e ndaluar.

Nata ime pyet veten se çfarë nuk është e ndaluar.

Nuk është e ndaluar të bëshesh një trup me trup me të, këtë e di ajo,por irritohet kur sheh një mish të bërë trup

më vete në buzë të dëshpërimit. Një mish s’është bërë

për t’u martuar me asgjënë. Nata ime të do ty

deri thellë brenda vetes,e rrezonon prapë  me timen.

Nata ime ushqehet me jehona imagjinare.

Ajo mund ta bëjë. Unë, dështoj

Nata ime më vështron. Shikimi  i saj është i qetë

dhe i bën insinuatë vetes në çso gjë.

Nata ime do donte që ti të ishe këtu për të insinuar veten edhe brenda vetes me ëmbëlsi.
Nata ime të pret, trupi im të pret.

Nata ime do donte që ti të pushoje në zgavërr

të shpinës sime e unë të pushoja në zgavrrën tënde.

Nata ime do donte të ish spektatore e kënaqësisë simi dhe kënaqësisë tënde, që të t’shihte dhe t’më shikonte me të dridhurat prej kënaqësisë.

Nata ime do donte të shihte pamjet tona dhe ne i kemi pamjet tona plot dëshirë.

Nata ime do donte të mbante në duar çdo spazëm.

Nata ime do të bëhej e ëmbël.

Nata ime ankohet në heshtjen e vetmisë së saj

në kujtimin pët ty,

Nata ime është e gjatë, e gjatë, e gjatë.

Humbet  koka, por s’mund t’largojë imazhin tënd

nga unë,s’mund ta davarit dëshirën time.

Po  vdes sepse nuk je këtu dhe ai po më vret mua.

Nata ime të kërkon vazhdimisht, trupi im nuk arrin

të konceptojë që të na ndaj ndonjë rrugë

ose çfarëdo gjeografie .

Trupi im bëhet i marrë prej dhimbjejes sa të mos mund të jeni në gjendje të njihni figurën tuaj ose hijen tuaj

në zemër të natës.

Trupi im do donte të të përqafonte në gjumin tënd, trupi im do donte të flinte në mes të natës

dhe në atë errësirë ​​të zgjohej me përqafimin tënd.

Nata ime ulërin dhe luan velat, nata ime përplaset

me heshtjen tënde, por trupi yt mbetet askund

ku mund të gjendet.

Më mungon shumë, aq shumë.

Fjalët tuaja, ngjyra jote. Dielli së shpejti do të lindë.

 

Qyteti i Meksikës 12 Shtator 1939

 

Përktheu: Faslli Haliti

PA TINGUJ – Poezi nga FRIDA KAHLO – Përktheu FASLLI HALITI

             FRIDA KAHLO

                 19071954

 

 

Frida Kahlo de Rivera (Shqiptimi spanjisht: [ˈfɾiða ˈkalo]; 6 korrik, 1907 – 13 korrik, 1954), lindur si Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón, ishte një piktore dhe poete meksikane…

PA TINGUJ

 

Hyja dhe zbrisja jashtë kohe në rropullitë tokës,

ku “mikia ime imagjinare”  më priste përherë.

Nuk e mbaj mend pamjen ose ngjyrën e saj.

Por mbaj mend gëzimin e saj – ajo qeshte shumë.

Pa tinguj.

Ishte e shkathët dhe vallëzonte sikur të mos kishte asnjë peshë.

E ndiqja në çdo lëvizje të saj dhe I tregoja, shqetësimet e  mia sekrete.ndërsa ajo kërcente.

Çilat? S’i mbaj mend.

Por ajo i dinte nga zëri im të gjitha gjërat.

Kur kthehesha në dritare, hyja

në të njejtën derë e vizatuar mbi qelq.

Kur? Sa kohë qesh me të?  Nuk e di

Mbase një sekondë ose mijëra vjet … isha i lumtur.

Mbyllja derën me dorë dhe zhdukesha.

Vrapoja me sekretin tim gëzimin tim

në cepin më të largët të oborrit të shtëpisë time,

dhe përherë në të njëjtin vend, nën një pemë qitroje,bërtita dhe qeshja.

E habitur se qesh e vetme me lumturinë time të madhe

dhe me kujtiin kaq  të gjallë të vogëlushes.

Kanë kaluar 34 vjet nga që kur e kam jetuar

atë miqësi magjike dhe sa herë që e kujtoj, atë ajo ringjallet dhe rritet, gjithnjë e më shumë brenda botës sime.

 

Përktheu: Faslli Haliti