Media prestigjioze britanike The Guardian i ka bërë jehonë protestës në Shqipëri dhe zhvillimeve të ditëve të fundit, teksa qytetarët vijojnë të kërkojnë largimin e kryeministrit Edi Rama.

The Guardian:

“Ne po protestojmë për një Shqipëri të Re, një Shqipëri demokratike dhe evropiane, ku qytetari i zakonshëm ka të njëjtat të drejta dhe të njëjtat mundësi si të pasurit dhe të fuqishmit”, tha artistja dhe aktivis bwtja Mei Seva, e cila ka muaj që proteston në Shqipëri.

Dhjetëra mijëra studentë kanë dalë në rrugët e kryeqytetit të vendit, Tiranës, duke i vënë flakën një ndërtese qeveritare dhe dy bankave, si dhe duke hedhur gurë ndaj policisë. Protestat u nxitën nga rritja e kostove të arsimit dhe korrupsioni i dyshuar qeveritar, me shumë që kërkonin dorëheqjen e kryeministrit, Edi Rama.

Vala e fundit e demonstratave erdhi pas muajsh demonstratash kryesisht paqësore, të etiketuara si “revolucioni i flamingove”, mbi planet për një kompleks turistik të diskutueshëm të mbështetur nga dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner.

Trazirat janë pjesë e një vale më të gjerë të aktivizmit studentor që përfshin Evropën mbi arsimin dhe kushtet e jetesës.

Demonstruesit e udhëhequr nga studentët janë përplasur me policinë shqiptare në Tiranë për të tretën ditë radhazi, duke iu bashkuar një lëvizjeje më të gjerë kundër qeverisë.

Të enjten, demonstruesit e udhëhequr nga studentët u përleshën për të tretën ditë radhazi me policinë shqiptare në kryeqytetin Tiranë, duke iu bashkuar një lëvizjeje më të gjerë kundër qeverisë. Të rinjtë që protestojnë kundër qeverisë socialiste, e cila ka qenë në pushtet prej kohësh, hodhën gurë drejt kordonit policor para Ministrisë së Arsimit. Policia e ndërhyrjes së shpejtë u kundërpërgjigj me gaz lotsjellës dhe autobotë uji. Disa demonstrues u ndaluan nga policia.

Përplasjet e fundit vijnë pas trazirave të së mërkurës, kur protestuesit sulmuan ndërtesa qeveritare, banka dhe biznese. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, 89 persona mbetën të plagosur, mes tyre 61 efektivë policie.

Protestat udhëhiqen nga grupe studentore që kërkojnë reforma në arsim. Ata i janë bashkuar të ashtuquajturës “Lëvizja e Flamingove”, e cila kërkon dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama për shkak të akuzave për korrupsion të përhapur dhe kundërshton projektin e madh turistik luksoz në bregdetin jugor të Shqipërisë.

Të enjten, nxënës të shkollave të mesme iu bashkuan mijëra protestuesve në marshimet në qendër të kryeqytetit, duke brohoritur “Rama, jep dorëheqjen!” dhe duke paralizuar qarkullimin në qytet.

“Do të jemi çdo ditë në shesh”, shkroi në një postim në internet Mateo Yskollari, një nga organizatorët e njohur të protestës. “Përgjigjja jonë ndaj çdo përpjekjeje për të na mbyllur gojën do të jetë zgjerimi i protestës, mobilizimi qytetar dhe mosbindja civile”.

Megjithëse protestat kanë qenë kryesisht paqësore, ato janë kthyer në përplasje të dhunshme kur demonstruesit janë përballur me kordonët e policisë. Grupe të rinjsh janë shkëputur gjithashtu nga tubimet për të sulmuar ndërtesa qeveritare dhe vitrina biznesesh.

Të enjten, Rama përshëndeti punonjësit që po pastronin zonat e dëmtuara dhe publikoi një videomesazh nga një godinë universitare e djegur. Ai akuzoi drejtpërdrejt kundërshtarët politikë për nxitjen e dhunës dhe premtoi se do të qëndrojë në detyrë si kryeministër për të çuar më tej përpjekjet e Shqipërisë për anëtarësim në Bashkimin Europian.

“Do t’i kalojmë të gjithë së bashku këto orë të vështira, sepse Shqipëria do të vazhdojë të ngjitet, sepse Shqipëria do të vazhdojë rrugën e saj drejt Europës”, tha ai. “Askush nuk mund ta kapë Shqipërinë për fyti. Kushdo që mendon se ligji nuk vlen për të, e ka gabim”.

Socialistët e Ramës fituan mandatin e katërt radhazi në zgjedhjet e vitit të kaluar, ndërsa Shqipëria nuk pritet të zhvillojë zgjedhje të tjera parlamentare deri në vitin 2029.

Partia Demokratike, forca kryesore e opozitës konservatore, mbështeti protestat studentore dhe i kërkoi Ramës të emërojë një qeveri kujdestare për të përgatitur zgjedhje të parakohshme.

“Kjo lëvizje nuk është thjesht një protestë kundër qeverisë”, deklaroi partia. “Është një revoltë kundër një modeli qeverisjeje të krijuar nga Edi Rama, i cili ua ka vjedhur shpresën të rinjve, ka shkelur besimin e qytetarëve dhe po e largon gjithnjë e më shumë Shqipërinë nga e ardhmja e saj europiane”.

Një delegacion i Bashkimit Europian në Shqipëri bëri thirrje të mërkurën në mbrëmje që autoritetet të reagojnë në mënyrë proporcionale, duke shprehur shqetësim për “përshkallëzimin e dhunshëm të protestës në Tiranë”. /Washington Post – Syri.net

Jehona e protestave të studentëve dhe të rinjve në Shqipëri ka kaluar kufijtë, duke tërhequr vëmendjen e mediave të huaja. Demonstratat kundër qeverisë, që kanë përfshirë Tiranën dhe disa qytete të tjera të vendit, po pasqyrohen edhe në mediat ndërkombëtare, të cilat raportojnë për zgjerimin e protestave, bojkotin e mësimit dhe përplasjet me policinë.

Mes mediave që i kanë kushtuar vëmendje zhvillimeve në Shqipëri është edhe media greke “Protothema”, e cila shkruan se protestat antiqeveritare po përhapen çdo ditë në më shumë qytete, ndërsa të premten situata u përshkallëzua me përplasje të reja me policinë, dëmtime të ndërtesave publike dhe raportime për persona të lënduar. Sipas raportimeve të mediave shqiptare, nxënës të shkollave të mesme dhe studentë universitarë kanë bojkotuar mësimin dhe kanë dalë në rrugë në shtatë qytete: Lezhë, Shkodër, Burrel, Laç, Elbasan, Korçë dhe Vlorë.

Në disa prej këtyre qyteteve, protestat po zhvillohen për të dytën ditë radhazi, ndërsa në Burrel dhe Laç janë regjistruar tubime që prej fillimit të valës së demonstratave. Të rinjtë po protestojnë kundër situatës ekonomike dhe mungesës së perspektivës në vend, ndërsa kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Në Korçë, ku në protestë janë mbledhur kryesisht nxënës të shkollave të mesme, të rinjtë kanë ngritur shqetësimin se Shqipëria nuk u ofron një të ardhme të sigurt, duke vënë në dukje pagat e ulëta dhe pasigurinë në tregun e punës.

ARTIKULLIPërplasjet në Lezhë dhe raportimi për një nxënëse të lënduar

Media greke ndalet edhe te incidentet e regjistruara në Lezhë, ku protestuesit janë përplasur me forcat e policisë. Sipas raportimeve të mediave shqiptare, tensionet u shtuan pasi një grup protestuesish tentoi të hynte në ambientet e bashkisë, por nuk ia doli.

Më pas, u raportuan dëmtime në godinën e një shkolle të mesme, ku u thyen xhama, si dhe dëmtime të kangjellave dhe sinjalistikës rrugore. Gjatë përplasjeve, disa protestues dyshohet se hodhën gurë në drejtim të policisë. Sipas të njëjtave raportime, një nxënëse u lëndua në fytyrë pasi u godit nga një gur gjatë incidenteve. Pas përshkallëzimit të situatës, drejtues të policisë urdhëruan tërheqjen e efektivëve, me qëllim shmangien e përplasjeve të mëtejshme me të rinjtë.

Sulm ndaj zyrave të Partisë Socialiste në Shkodër
Incidente janë regjistruar edhe në Shkodër, ku një grup të rinjsh kanë sulmuar për të dytën ditë radhazi zyrat e Partisë Socialiste. Sipas mediave shqiptare, protestuesit kanë hedhur gurë drejt dritareve të godinës, ndërsa policia ka ndërhyrë për të ndaluar sulmin. Paralelisht, një grup adoleshentësh ka vijuar marshimin në rrugët e qytetit, ndërsa protestuesit kanë bllokuar edhe një rrethrrotullim, duke shkaktuar vështirësi në qarkullimin e automjeteve.

Tensione në Elbasan, Korçë dhe Laç
Në Elbasan, ku nxënësit e shkollave të mesme kanë bojkotuar mësimin për të dytën ditë radhazi, protestuesit u kanë vënë flakën disa kazanëve të mbeturinave. Ndërkohë, në Laç është raportuar për dëmtime në Pallatin e Kulturës, ku janë thyer xhamat e godinës. Në Korçë dhe Burrel janë zhvilluar gjithashtu protesta, ndërsa mediat shqiptare raportojnë për arrestime pas incidenteve të regjistruara.

Përhapja e protestave në qytete të ndryshme tregon zgjerimin e mobilizimit të nxënësve dhe studentëve, ndërsa situata mbetet e tensionuar.

Bizneset në Tiranë ulin qepenat nga frika e incidenteve
Në kryeqytet, protestuesit janë mbledhur sërish pranë Ministrisë së Arsimit, pas disa ditësh demonstratash dhe përplasjesh. Në zonat ku pritet të kalojnë protestuesit, shumë biznese kanë ulur qepenat nga frika e dëmtimeve të mundshme. Pronarët e bizneseve u kanë bërë thirrje protestuesve të shmangin shkatërrimin e pronës private. Një tregtar, biznesi i të cilit ishte dëmtuar një ditë më parë, është parë duke mbledhur xhamat e thyer dhe duke u përpjekur të riparonte dëmet.

Sipas raportimeve të mediave shqiptare, ai ka shprehur mbështetje për studentët dhe kërkesat e tyre, por ka kundërshtuar format e dhunshme të protestës që prekin bizneset e vogla.

Rama viziton bizneset e dëmtuara: Këto zjarre nuk janë të studentëve
Ndërkohë, kryeministri Edi Rama ka vizituar bizneset e dëmtuara nga zjarret dhe incidentet e natës së kaluar në Tiranë. Në një postim në rrjetet sociale, ai ka shprehur solidaritet me pronarët e prekur dhe ka premtuar mbështetjen e qeverisë për familjet që kanë pësuar dëme. Rama i ka cilësuar dëmet si shkatërrim të punës dhe mundit të familjeve të zakonshme, ndërsa ka argumentuar se aktet e dhunës nuk përfaqësojnë kërkesat e nxënësve dhe studentëve. Kryeministri ka akuzuar opozitën se po përpiqet të shfrytëzojë protestat për të nxitur dhunë, duke ngritur pretendime edhe për përfshirjen e aktorëve të huaj, të cilët, sipas tij, synojnë të pengojnë rrugën evropiane të Shqipërisë. bw

Kryeministri e përjashtoi dorëheqjen, por studentët e vijuan protestën për të tretën ditë radhazi. Në Tiranë mbërritën edhe të rinj nga qytete të tjera të vendit.

Në orën 08:03 të mëngjesit të së enjtes (15.10.2026), pas dy ditësh protestash studentore të shoqëruara me tensione dhe dhunë në rrugët e Tiranës, kryeministri Edi Rama theu heshtjen. Nga godina e djegur e Kolegjit të Europës, vetëm pak metra larg zyrës së tij, Rama publikoi një videomesazh, duke fajësuar opozitën për dhunën dhe shkatërrimet në kryeqytet. “Këto janë duart e një opozite që me maska të verbërish përpara kërkon ta rikthejë Shqipërinë aty ku nuk do të rikthehet kurrë” – deklaroi ai. Por përgjigjja ndaj kërkesës kryesore të protestuesve erdhi më vonë gjatë ditës. Në një deklaratë për agjencinë Reuters, Rama e bëri të qartë se dorëheqje nuk do të ketë.

Kryeministri e përjashtoi dorëheqjen, por studentët e vijojntë protestën dhe në Tiranë mbërriten edhe të rinj nga qytete të tjera të vendit. Protesta ka pasur gjithashtu edhe në qytete të tejra. Protesta u shoqërua me përplasje të dhunshme me policinë, përdorim të gazit lotsjellës dhe zjarre, ndërsa pati të plagosur dhe dëme në ndërtesa e biznese.

Revoltë kundër klasës politike

Në themel të revoltës qëndron pakënaqësia e të rinjve me qeverisjen, vështirësitë ekonomike dhe mungesën e perspektivës për të ardhmen. “Ne nuk kemi ku studiojmë, ne nuk kemi të ardhura, jetojmë me qira, nuk mbulojmë dot shpenzimet tona. Qeveritarët na kanë pirë gjakun me vite dhe nuk ndiejnë përgjegjësi për të gjithë këta njerëz që janë në shesh” – shprehet një studente për DW.

Për Rigels Xhemollarin, nga Qëndresa Qytetare, revolta studentore është e lidhur me pakënaqësitë e shprehura gjatë muajve të lëvizjes”Flamingo Revolution”. “Mungesa e reflektimit të kryeministrit gjatë katër muajve protestë në bulevard dhe tallja e tij me protestuesit. Pastaj arsyet e tjera lidhen me situatën ekonomike, aferat korruptive dhe skandalet e njëpasnjëshme” – shprehet ai për DW.

Por pakënaqësia e studentëve nuk kufizohet vetëm te qeveria. Krahas kërkesës për dorëheqjen e Edi Ramës, në shesh janë dëgjuar thirrje edhe kundër opozitës, ndonëse kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka shprehur mbështetjen e tij për protestën.

A ka një rrugëdalje politike?

Analisti politik Mark Marku, njëherësh dekan i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë, e sheh protestën e studentëve si reagimin e një brezi që zgjoi shoqërinë dhe riktheu debatin për ndryshimin. Por ai paralajmëron se dorëheqja e qeverisë dhe zgjedhjet e reja nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht ndryshim politik. “Një veprim politik nuk matet nga qëllimet, por nga rezultati” – shprehet Marku.

Për këtë arsye, ai thekson nevojën që protesta të ketë një platformë dhe një alternativë politike që qytetarët të mund ta votojnë, nëse vendi do të shkonte në zgjedhje. “Protesta nuk votohet” – thotë analisti.

Ndërsa Xhemollari, e sheh dorëheqjen e kryeministrit si të vetmen mënyrë për t’i dhënë fund revoltës. “Protesta ka vetëm një kërkesë politike, e cila kërkon një zgjidhje politike, dorëheqjen e kryeministrit” – shprehet ai për DW. Sipas aktivistit, pas largimit të Ramës, Presidenti i Republikës duhet të mbledhë partitë politike për krijimin e një qeverie kujdestare me kryeministër apartiak, për t’i hapur rrugë zgjedhjevelokale dhe parlamentare në maj të vitit 2027.

Në vitin 2018, Shqipëria u përfshi nga protesta masive studentore, të përqendruara kryesisht te problemet e arsimit të lartë. Tetë vjet më vonë, studentët janë rikthyer në rrugë, këtë herë duke kërkuar ndryshim politik./DW

Të enjten, mijëra studentë paralizuan kryeqytetin e Shqipërisë, duke ndezur zjarre në rrugë dhe duke ngritur barrikada me elemente hekuri. Zemërimi për kostot e larta të arsimit u shndërruan në protesta të dhunshme, përmes të cilave kërkohet dorëheqja e kryeministrit.

Policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe ujë me presion, duke arrestuar dhjetëra persona dhe duke ngritur akuza ndaj pothuajse 100 individëve në total. Megjithatë, duket se këto masa nuk e zbutën presionin në rritje ndaj kryeministrit shqiptar, Edi Rama. Kundërshtimi publik ndaj një projekti për një resort luksoz – të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Presidentit Trump – u ndërthur me pakënaqësinë në rritje lidhur me korrupsionin dhe koston e lartë të jetesës.

Këtë javë, demonstratat që kanë vazhduar prej muajsh për këto çështje u përshkallëzuan në protesta të dhunshme në Tiranë. Kostot e arsimit nxorën në rrugë nxënës të shkollave të mesme, studentë të universiteteve dhe qytetarë të tjerë.

Teksa marshonin drejt Ministrisë së Arsimit dhe Kryeministrisë, disa prej protestuesve u vunë zjarrin koshave të mbeturinave dhe stacioneve të autobusëve, goditën me gurë ndërtesat qeveritare e bankat, si dhe u përleshën me policinë.

“Shqiptarët kanë protestuar për më shumë se 4 muaj duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit, por askush nuk u ka kushtuar vëmendje kërkesave të tyre” – tha Anila Shehu, studente e vitit të tretë në degën e inxhinierisë. “Për këtë arsye, ne do të vazhdojmë të protestojmë me çdo mjet dhe në çdo mënyrë të mundshme derisa Rama të japë dorëheqjen. Boll më!”

Protestuesit bllokuan disa rrugë, ndezën zjarre dhe shkulën gardhe hekuri për t’i përdorur si barrikada. Disa prej tyre shkulën blloqe betoni nga trotuaret dhe thyen xhamat e ndërtesave që lidhen me qeverinë. Ata gjithashtu shprehën zemërimin e tyre ndaj bankave dhe institucioneve financiare, duke i goditur ato me gurë dhe duke shkatërruar bankomatet. Policia u përpoq t’i frenonte protestat duke përdorur gaz lotsjellës dhe ujë me presion. Autoritetet njoftuan se kanë arrestuar 55 persona, ndërsa ndaj 98 të tjerëve janë ngritur akuza për vepra penale. Ministria e Shëndetësisë bëri të ditur se 89 persona kanë mbetur të lënduar, mes të cilëve 61 punonjës policie dhe 18 protestues.

Z. Rama, i cili vitin e kaluar siguroi mandatin e katërt si kryeministër pas fitores dërrmuese të Partisë Socialiste, deklaroi se protestat studentore janë marrë nën kontroll nga grupe që synojnë të pengojnë planet e Shqipërisë për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Të enjten, ai vizitoi rrënojat e djegura të Kolegjit të Evropës – një institucion pasuniversitar që trajnon teknokratët e ardhshëm të Evropës dhe që ka degë edhe në Belgjikë e Poloni.

“Kushdo që ka gisht në këtë kaos, me siguri do të mbajë përgjegjësi”, tha ai në një video të publikuar në rrjetet sociale.

Pas ditës së tretë radhazi të protestave, të enjten, nga kontejnerët e mbeturinave ende dilte tym, ndërsa disa dyqane dhe pika turistike qëndronin të mbyllura. Në një dyqan bizhuterish në katin e parë të hotelit “Maritim Hotel Plaza Tirana”, punonjësit i mbuluan vitrinat me letër, duke u përgatitur për mundësinë e shkatërrimeve të mëtejshme. Disa protestues i vunë në shënjestër ndërtesa të tilla, duke argumentuar se nisma e qeverisë për një pamje të re urbane – të hartuar nga arkitektë të huaj – shërben për të fshehur neglizhencën ndaj shkollave dhe universiteteve të vetë Shqipërisë.

“Nuk jam kundër protestës. Qëllimi është kundërshtimi ndaj kryeministrit dhe qeverisë,” tha Arian Krypci, 57-vjeç, kreu i sigurisë administrative në “FiBank”, teksa qëndronte përpara një dege të djegur të bankës së tij, pranë zyrës së kryeministrit.

“Por, që situata të përshkallëzohet në këtë mënyrë, kjo nuk më pëlqen aspak,” shtoi ai. “Qeveria duhet të marrë një vendim: ose të japë dorëheqjen, ose të nxjerrë policinë apo ushtrinë në rrugë, sepse ky kaos nuk mund të vazhdojë pafundësisht.”

Ajo që nisi si një protestë e udhëhequr nga studentët në mbështetje të demonstratave paqësore kundër projekteve të ndërtimit luksoz, është zgjeruar duke përfshirë grupe tifozësh futbolli dhe të tjerë që shprehin zemërim ndaj qeverisë, shpjegoi Emir Lecini, anëtar i grupit studentor që ndihmoi në nisjen e protestës. “Nuk mund të them se ku do të shkojnë protestat më tej apo cili do të jetë hapi i radhës, sepse situata është bërë e pamundur për t’u kontrolluar,” tha ai. “Megjithatë, ne qëndrojmë pas kërkesës sonë për dorëheqjen e Ramës dhe protestat nuk do të ndalen derisa ai të largohet.”

Protestat kundër projektit që lidhet me Kushnerin nisën pasi një video qarkulloi në internet. Ajo tregonte roje sigurie private, më 30 maj, duke tërhequr zvarrë një burrë që u ishte bashkuar disa dhjetëra banorëve dhe aktivistëve mjedisorë në një plazh në Shqipërinë e Jugut – një zonë që z. Kushner dhe partnerët e tij të biznesit duan ta përfshijnë në një projekt të propozuar për një hotel dhe resort luksoz.

Të njohura si “revolucioni i flamingove” – një aludim për botën e pasur të shpendëve në atë rajon – protestat kishin qenë kryesisht paqësore deri në këtë javë, duke i ngjarë një karnavali të përditshëm në Tiranë.

Për protestuesit, projekti i planifikuar që lidhet me Kushnerin u shndërrua në simbol të një sistemi ku politikanët, të cilët ndjekin interesat e tyre personale, u japin kontrata fitimprurëse miqve të tyre, në kurriz të qytetarëve të thjeshtë. Z. Rama, i cili ka qenë pjesë e qeverisjes herë pas here që nga viti 1998 dhe që është objekti kryesor i zemërimit, krahas Sali Berishës, 81 vjeç, ish-kryeministër që drejton partinë kryesore opozitare.

Muajin e kaluar, z. Rama deklaroi se zhvillimi i projektit ishte pezulluar, ndërsa qeveria po vlerësonte ndikimin e tij në mjedisin përreth. Ai theksoi se vazhdimi i ndërtimit të këtij projekti luksoz varet nga ky vlerësim.

Z. Rama i tha agjencisë Reuters se nuk do të japë dorëheqjen, duke shtuar se një veprim i tillë “do të ishte tradhti ndaj shqiptarëve, të cilët më dhanë një mandat të fortë për të përmbyllur negociatat për anëtarësimin në Bashkimin Evropian”.

©Marrë nga New York Times, Raportuan nga Shqipëria Fatjona Mejdini dhe Paul Mozur.

Përshkallëzimi i protestave studentore dhe qytetare për të tretën ditë radhazi në Tiranë dhe përhapja e tyre në disa qytete të tjera të vendit, të shoqëruara me përplasje të ashpra fizike, përdorim masiv të gazit lotsjellës dhe ujit me presion, si dhe sulme, zjarrvënie e plaçkitje ndaj institucioneve publike dhe bizneseve private, ka ngritur pikëpyetje mbi aftësinë e Policisë së Shtetit për të menaxhuar situatën e krijuar.

Ekspertë të sigurisë, studiues dhe ish-drejtues të lartë të policisë vlerësojnë se reagimi i uniformave blu ka shfaqur mangësi të theksuara operacionale, duke kaluar nga dhuna individuale jashtë protokolleve, te tërheqja dhe lënia e qendrës së kryeqytetit pa kontroll gjatë natës së dytë, e deri te ndjekja agresive me gaz lotsjellës në zonat e banuara në ditën e tretë. Ndërkohë drejtuesit aktualë këmbëngulin se strukturat po veprojnë brenda ligjit përballë një agresiviteti ekstrem.

“Sjellja e Policisë së Shtetit është e çuditshme. Nuk di të them nëse kanë urdhër apo jo, por mënyra si po menaxhohet situata është problematike,” tha Gledis Nano, ekspert sigurie dhe ish-Drejtor i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit.

Nga ana tjetër, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, i mbrojti veprimet e vartësve të tij në një bisedë telefonike me BIRN duke deklaruar se po ndiqen procedurat standarde, se “nuk ka një të mesme të artë në këto situata”. Ndërkohë në konferencë shtypi ai paralajmëroi se policia nuk do të tërhiqet. “Mos e ngatërroni vetëpërmbajtjen e Policisë së Shtetit me dobësinë”, tha ai.

Bilanci i 72 orëve të revoltës

Vala e protestave që ka përfshirë vendin që prej së martës erdhi pas më shumë se katër muajsh tubimesh të pandërprera paqësore që kërkonin largimi e qeverisë,  të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, e nxitur fillimisht në fund të majit nga kundërshtimi ndaj projekteve turistike në Zvërnec.

Këtë javë megjithatë protesta u kthye në një revoltë masive të studentëve dhe gjimnazistëve për kushtet e arsimit, koston e papërballueshme të jetesës dhe dorëheqjen e qeverisë së kryeministrit Edi Rama. Protesta përshkallëzoi në dhunë të martën pasdite dhe prej atij momenti, përplasja mes protestuesve dhe policisë ka ndaluar vetëm pas mesnatës.

Ndërkohë të enjten, në ditën e tretë të saj, protesta doli jashtë kufijve të Tiranës pasi studentët dhe nxënësit e gjimnazeve bojkotuan mësimin dhe u përplasën me policinë në Shkodër, Durrës, Elbasan, Korçë, Vlorë, Kamëz dhe Krujë. Ndërsa Kuvendi i Shqipërisë anuloi seancën plenare.

Vetëm në kryeqytet, bilanci i tre ditëve të përplasjeve  shënoi shifra të larta të lënduarish, dëmtimesh dhe arrestimesh. Të martën, protesta para Ministrisë së Arsimit u mbyll me 23 të shoqëruar nga policia, prej të cilëve u arrestuan 16 persona dhe procedimin e 49 të tjerëve. Ndërkohë gjatë protestës u lënduan gjashtë policë, një gazetare dhe të paktën 13 qytetarëve që kërkuan ndihmë mjekësore.

Të mërkurën, 14 tetor, përplasjet u shtrinë në të gjithë qytetin, ku protestues të maskuar sulmuan me gurë, kapsolla dhe kokteje molotovi institucionet shtetërore, thyen filiale bankash e biznese private, si dhe sulmuan Komisariatin e Policisë nr. 2, ku dogjën një automjet policie dhe dëmtuan tre mjete të tjera. Për ngjarjet e së mërkurës policia njoftoi se u arrestuan në flagrancë 55 shtetas përfshi dy të mitur dhe u proceduan penalisht 98 të tjerë, përfshirë edhe persona të akuzuar për vjedhje të bankave dhe arkave të kursimit.

Në një deklaratë për shtyp të enjten pasdite, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë, Skënder Hita, bëri të ditur se gjatë 72 orëve të tensioneve numri i punonjësve të policisë të plagosur ka arritur në 71 efektivë, disa prej të cilëve me dëmtime të rënda. Ministria e Shëndetësisë, e cila raportoi fillimisht numrin e personave të lënduar përfshi protestuesit, nuk ka bërë njoftime në ditët vijuese.

Kritikat ndaj policisë

Mënyra se si policia ka reaguar gjatë këtyre tre ditëve, e kritikuar edhe nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit, organizatat e medias dhe përfaqësitë diplomatike perëndimore që dënuan si dhunën ndaj pronës, ashtu edhe veprimet joproporcionale të policisë, shihet me skepticizëm nga ish-drejtuesit e lartë të vetë institucionit dhe studiuesit e sigurisë.

Për ish-drejtorin e Përgjithshëm të Policisë, Gledis Nano, dhuna dhe sidomos përshkallëzimi i saj me sulme ndaj bizneseve private janë tërësisht të patolerueshme, por ai thekson se Policia e Shtetit e kishte mundësinë për ta ndaluar këtë degradim dhe mbetet e paqartë pse nuk është vepruar në kohë. Sipas Nanos, policia nuk mund të kapet në befasi nga lëvizjet e protestuesve, pasi përveç Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë, FNSH, ajo disponon informacion operativ dhe e ka të qartë paraprakisht se çfarë mund të ndodhë në një protestë të tillë.

Ai kujtoi se ekzistojnë protokolle të qarta ligjore që policia duhet t’i zbatojë, që nga thirrjet me zë, te përdorimi i ujit dhe gazit lotsjellës, e deri te mënyra e rregulluar se si efektivët lëvizin në terren, duke shtuar se megjithëse policia nuk lëviz aq shpejt sa protestuesit, ajo nuk ka pse t’i ndjekë ata në mënyrë kaotike.

“Kjo me punonjës policie që shkëputen nga kordoni dhe qëllojnë me shkopinj gome protestues derisa këta rrëzohen në tokë, është joprofesionale,” tha Nano, duke shtuar se nuk beson që efektivët të kenë urdhër për veprime të tilla, por e sheh si “mungesë trajnimi dhe profesionalizmi të atyre efektivëve”.

“Policia e Shtetit e ka mundësinë të ndalojë përshkallëzimi e dhunës nuk mund të them se cilat janë arsyet që nuk është vepruar”, tha ai duke e cilësuar si të “çuditshme dhe të pakuptueshme” mënyrën e veprimit.

Ndërsa ditën e parë pati akuza për përdorim joproporcional të forcës dhe gazit lotsjellës në zona urbane me banorë e fëmijë, nata e së mërkurës nxori në pah të kundërtën mungesën totale të kontrollit të territorit teksa sulmoheshin ministritë, bankat, bizneset dhe Komisariati nr. 2. Një tjetër ish-drejtues i policisë dhe i forcave të FNSH-së, i cili kërkoi të mbetej anonim, tha se situata mund të menaxhohej dhe të përballohej, por mosndërhyrja e policisë në momente të caktuara “la shumë për të dëshiruar”, pasi të mërkurën policia e komisariateve nuk ishte e pranishme në rrugë deri pas mesnate.

“Policia nuk kishte kontroll fare mbi territorin; s’po them në gjithë qytetin, por në atë që njihet si Unaza e Vogël,” tha ish-drejtuesi i FNSH-së. Ai shpjegoi se nuk është vetëm FNSH-ja që ka detyra të caktuara, por edhe policia e komisariateve duhej të ishte e angazhuar dhe e pranishme në rrugë, sidomos pasi protesta u shpërnda, kur ndodhi edhe pjesa më e madhe e vandalizmave dhe thyerjeve dhe duhej të ishte në gjendje të ndërhynte e t’i ndalonte ato, qoftë përmes pranisë, qoftë përmes presionit.

Për Romario Shehun, studiues i Programit të Sigurisë pranë Institutit për Demokraci dhe Ndërmjetësim, IDM, luhatjet e sjelljes policore në këto protesta lidhen ngushtë me problemet e brendshme strukturore të institucionit dhe perceptimin e kahershëm publik se policia në Shqipëri funksionon si “zgjatim i pushtetit ekzekutiv”, çka ka dëmtuar legjitimitetin, besimin e publikut dhe vetë performancën e saj.

Sipas tij, efektivët përballen sot me padrejtësi në sistemin e gradave, mungesë meritokracie, mungesë të mbështetjes psiko-sociale dhe orë të gjata pune, faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si ata menaxhojnë situatat e tensionuara.

“Orët e gjata në shërbim, lodhja, presioni psikologjik dhe sulmet e vazhdueshme fizike që përballojnë mund të ndikojnë në vetëkontrollin e punonjësve dhe t’i shtyjnë ata të dalin përtej kufijve të lejuar,” tha Shehu, duke theksuar se megjithëse protestat aktuale në Tiranë e më gjerë pasqyrojnë këtë dinamikë, “dhuna joproporcionale e policisë nuk justifikohet”.

Ai shtoi se përshkallëzimi i situatave nuk i shërben asnjëherë policisë, ndaj qetësimi, komunikimi dhe vetëkontrolli duhet të jenë pjesë e profesionalizmit policor edhe kur pala tjetër shfaqet e dhunshme. Megjithatë, Shehu e sheh përplasjen aktuale mes të rinjve dhe policisë si simptomë të një krize shumë më të rëndë shoqërore dhe institucionale, ku vërehet një normalizim shqetësues i dhunës dhe mllefit ndaj institucioneve.

“Është e dhimbshme të shohësh video ku policët dhunojnë të rinj, por po aq e papranueshme është të shohësh të mitur që dhunojnë punonjës policie,” tha Shehu. “Kur policia dhe të rinjtë përfundojnë në këtë marrëdhënie armiqësore, kemi një problem shumë më të thellë se një protestë. Kemi një problem të besimit, të autoritetit dhe të mënyrës se si po e ndërtojmë marrëdhënien mes shtetit dhe qytetarin”, tha ai.

Por kreu aktual i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, mohoi që policia të ketë pasur qasje të ndryshme apo mangësi në planin operacional gjatë tre ditëve, duke këmbëngulur se të gjithë drejtuesit kanë qenë “në lartësinë e detyrës”, se policia “nuk është pronë e asnjë partie politike” dhe se përdorimi i gazit lotsjellës ishte i pashmangshëm përballë “lumit të breshërive të gurëve”.

“Nuk e pa njeri sa gurë përballoi policia ditën e parë dhe të gjithë u ankuan vetëm për reagimin me forcë të policisë. Ditën e dytë ankohen se policia ishte më pak aktive,” tha Hita./BIRN/

Eurodeputetja Ilaria Salis ka reaguar për revoltën studentore në Shqipëri, që ka hyrë në ditën e tretë, duke theksuar se ata kanë dalë në rrugë kundër qeverisë së Edi Ramës, pas muajsh protestash nga lëvizja Flamingo.

Në një reagim në rrjete sociale, ajo shkruan se të rinjtë shqiptarë po protestojnë për vështirësitë ekonomike, korrupsionin dhe mungesën e perspektivës, duke nxitur një kryengritje të vërtetë popullore që mund të shënojë një pikë kthese në historinë e vendit.

REAGIMI I PLOTE:

Një protestë popullore po ndizet në Shqipëri!  Pas muajsh mobilizimi nga “Lëvizja Flamingo” — në të cilën kam marrë pjesë edhe unë personalisht, duke udhëtuar drejt Tiranës qershorin e kaluar për të shprehur mbështetjen time — protestat janë intensifikuar ndjeshëm gjatë dy ditëve të fundit.

Studentët kanë dalë në rrugë kundër qeverisë së Edi Ramës për të denoncuar shkurtimet në arsim, vështirësitë ekonomike në rritje, korrupsionin dhe mungesën e perspektivës, duke nxitur një kryengritje të vërtetë popullore që mund të shënojë një pikë kthese në historinë e vendit.

Pakënaqësia është e thellë dhe e përhapur; gjithnjë e më shumë njerëz po zgjedhin ta kanalizojnë zemërimin dhe zhgënjimin e tyre në një luftë kolektive.

Nga Madridi në Tiranë, e duke kaluar përmes Francës, një erë rebelimi dhe proteste po përfshin të gjithë kontinentin. Ky është versioni më i mirë i Evropës: ai që del në rrugë. Dhe pikërisht nga kjo Evropë e luftës duhet të marrim frymëzim e energji të re për një projekt politik, i cili është i aftë ta transformojë shoqërinë tonë mbi baza progresive. Panorama

Biznese të ndryshme në Tiranë kanë shprehur solidaritet me protestat e studentëve dhe të rinjve, duke vendosur mesazhe në ambientet e tyre për të treguar mbështetjen ndaj kauzës së tyre.

“Jemi me ju, mos na dëmtoni”, është mesazhi që përcillet nga bizneset, ndërsa qepenat e tyre jane te mbyllura.

Reagimi vjen në një kohë kur protestat në kryeqytet janë shoqëruar me tensione, përplasje dhe dëmtime të disa bizneseve e institucioneve. Panorama

Forumi i Dialogut Politik në një deklaratë shpreh mbështetje për revoltën studentore në Tiranë dhe qytete të tjera të vendit, duke theksuar se kërkesat e të rinjve janë të drejta.

“Skandalet e pafundme qeveritare, abuzimi me taksat dhe pronat publike nga njëra anë, si dhe revolta qytetare dhe reagimi me dhunë dhe propagandë ndaj saj nga ana tjetër tregojnë se kjo qeveri ëshë pengesa kryesore për stabilitetin, demokracinë dhe zhvillimin e vendit”, thuhet në deklaratë.

DEKLARATË E FORUMI I DIALOGUT POLITIK
Shqipëria është në krizë të thellë politike dhe sociale për shkak të akumulimit të pakënaqësive të mëdha. Qeveria vijon të reagojë ndaj krizës përmes injorimit të arsyeve të krizës dhe prodhimin e propagandës që nuk e beson më askush. Kjo propagandë po drejton vëmendjen te pasojat anësore të revoltës dhe jo te arsyet rrënjësore të saj.
Skandalet e pafundme qeveritare, abuzimi me taksat dhe pronat publike nga njëra anë, si dhe revolta qytetare dhe reagimi me dhunë dhe propagandë ndaj saj nga ana tjetër tregojnë se kjo qeveri ëshë pengesa kryesore për stabilitetin, demokracinë dhe zhvillimin e vendit.
Për këtë arsye Forumi i Dialogut Politik:
1. Shpreh solidaritetin e plotë me kërkesat e drejta të studentëve dhe qytetarëve të tjerë në protestë prej afro 140 ditësh.
2. Kërkon krijimin e një qeverie kujdestare me mandat të kufizuar për përgatitjen e zgjedhjeve të lira e të ndershme dhe vijimin e procesit të integrimit.
3. Kërkon ndryshimin e kodit zgjedhor dhe miratimin e një kodi të ri që pasqyron nevojat përfaqësuese të shqiptareve.
4. Kërkon zhvillimin e zgjedhjeve të parakohshme pas një afati 12 mujor të nevojshëm për përgatitjen e tyre.
Shqipëria meriton demokraci, integrim dhe zhvillim.
Një sistem i ri duhet të çlirojë shtetin nga partia dhe të çlirojë ekonominë nga politika. bw

LE MONDE

Protestuesit dhe policia u përleshën të mërkurën, më 14 tetor, në Tiranë, ku u shkaktuan disa zjarre, gjatë ditës së dytë radhazi të dhunës pas tubimeve të studentëve, të cilët kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit shqiptar, Edi Rama.

Njësitë e policisë për ndërhyrje të posaçme përdorën topa uji dhe gaz lotsjellës në përpjekje të përsëritura për të zmbrapsur turmën, e cila përbëhej nga disa qindra persona. Ndërkohë, protestuesit vunë në shënjestër Ministrinë e Arsimit dhe disa biznese, duke thyer vitrinat.

Një natë më parë, ndërtesave qeveritare u ishin shkaktuar dëme të konsiderueshme dhe më shumë se 12 persona ishin arrestuar, njoftoi policia. Sipas saj, disa persona kishin thyer dyert e bashkisë, kishin ndezur zjarr brenda saj dhe kishin dëmtuar ndërtesa të tjera.

Të mërkurën, gazetarët e Agjencisë France-Presse panë protestuesit duke hedhur sende të forta, veçanërisht gurë kalldrëmi dhe kokteje Molotov, duke u vënë flakën kazanëve të plehrave dhe duke ngritur barrikada përgjatë një rruge kryesore në qendër të kryeqytetit shqiptar, pranë Ministrisë së Arsimit.

16 persona të shoqëruar

Gazetarët panë dy persona që u ngjitën mbi murin e ndërtesës ku ndodhet Ministria e Arsimit dhe hodhën bomba tymuese brenda saj. Shumë prej dritareve të ndërtesës ishin thyer një ditë më parë, gjatë një proteste.

Pak më vonë, nga një dritare doli një re e dendur tymi të zi. Më pas ndërhynë zjarrfikësit, të cilët arritën t’i shuanin shpejt flakët.

Të martën, qindra persona ishin mbledhur përpara Ministrisë së Arsimit për të kërkuar dorëheqjen e kreut të qeverisë dhe më shumë ndihmë për studentët. Forcat e rendit kishin shoqëruar 16 persona.

Policia deklaroi se efektivët e saj ishin përballur atë ditë me “dhunë të vazhdueshme”. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, të martën morën ndihmë mjekësore tetë protestues, gjashtë policë, tre gazetarë dhe dy kalimtarë, ndër të tjera për shkak të gazit lotsjellës.

Bashkimi Evropian (BE), anëtarësimin në të cilin synon Shqipëria, shprehu shqetësimin për atë që e cilësoi si “përshkallëzim të dhunës”.

“Kemi marrë dijeni për pretendimet lidhur me përdorimin e tepruar të dhunës nga policia ndaj protestuesve dhe gazetarëve”, deklaroi delegacioni i BE-së në Tiranë. Duke kërkuar një hetim, ai u bëri thirrje “të gjitha palëve që të ulin tensionet”.

Këto akte dhune vijnë pas më shumë se katër muajsh protestash kundër qeverisë, të nxitura nga një projekt për ndërtimin e një hoteli luksoz në një rezervat natyror bregdetar. Projekti lidhet me Ivankën, njërën nga dy vajzat e Donald Trumpit, dhe bashkëshortin e saj, Jared Kushner.

Ky projekt ka nxitur zemërim për shkak të dyshimeve për korrupsion dhe mungesës së transparencës.

Studentët iu bashkuan këtyre kërkesave, ndërsa u shpjeguan mediave shqiptare se tubimi i së martës synonte të denonconte kushtet në universitete, tarifat e studimit dhe mungesën e mbështetjes për të rinjtë. sn