VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Pse Kosova ka dilema të hyjë në tregun e përbashkët të Ballkanit?

By | March 17, 2017
blank

Komentet

blank

Prapaskenat/ Rama-Kim i kërkojnë Bashës t’i shpëtojë fytyrën reformës në drejtësi

Kur vetingu nisi shkarkimet e gjyqtarëve dhe prokurorëve disa vite më parë, të parët që i dolën në mbrojtje një procesi spastrimi të sistemit të drejtësisë ishin ambasadori amerikan në atë kohë, Donald Lu dhe kryeministri Edi Rama.

Lu tha se “Gjykatën Kushtetuese dhe Gjykatën e Lartë i kishte penguar korrupsioni. Vettingu po i zhbllokonte ato”. Rama ishte më i drejtpërdrejtë. “Më mirë djepi bosh, se shejtani brenda” u shpreh atëherë kryeministri për shqetësimin e atyre që parashikonin një sistem drejtësie gërmadhë. Pas 5 vitesh, sistemi duket të jetë në rënie të lirë nga vetë hartuesit e reformës në drejtësi. Për ta mbajtur gjallë projektin e reformës në drejtësi, Ramës dhe ambasadës amerikane u duhen votat e opozitës.

Djepi bosh i institucioneve të reja të drejtësisë

Situata në drejtësi përskruhet si të jetë në rënie të lirë, sese institucionet kanë mbetur bosh për shkak të procesit të vetingut. 5 vjet nga miratimi i reformës në parlament, situata në vija të përgjithshme është si më poshtë:

1) Gjykata Kushtetuese ka mbetur peng i formulës, që synoi balancat politike. Sot ka 7 anëtarë, 3 të propozuar nga parlamenti dhe 3 nga presidenti. Vitore Tusha qëndron në detyrë me mandat të skaduar. Juri Kim i takoi sot anëtarët e Kushtetueses duke premtuar se së shpejti do të kompletohet me anëtarët e tjerë.

2) Në Gjykatën e Lartë, situata është katastrofike. Më shumë se 35 mijë dosje kanë mbetur pa u gjykuar. Gjykata ka 9 anëtarë nga 19 që duhet të kishte. Zgjidhja që u promovua nga ambasada amerikane ishte një projekt i Soros për t’i ndihmuar gjyqtarët me juristë nga OJF.

3) Për shkak se nuk ka gjyqtarë në gjykatat e shkallës së parë dhe në Apel, KLGJ ka bërë një riorganizim gjykatash në të gjithë vendin. Propozohet krijimi i 12 gjykatave me juridiksion të përgjithshëm në 12 qarqe. Të gjitha supozohet të kenë vetëm një Gjykatë Apeli atë të Tiranës. Në fakt, Apeli i Tiranës ka rreth 15 mijë dosje në sirtarë që datojnë që nga viti 2016.

4) As në Prokurorinë e Përgjithshme situata nuk është më e mirë. Në qershor të këtij viti, gjatë një takimi të organizuar nga Ministria e Drejtësisë, Olsian Çela tha se ka qenë i detyruar të shtojë oficerët e policisë gjyqësore që të merren me dosjet e hetimit, për të kompensuar mungesën e prokurorëve. Mund të tingëllojë qesharake, por pasqyron gjendjen ku është sot institucioni.

5) SPAK, teorikisht duhet të kishte 20 prokurorë. Praktikisht ka 15 të tillë. Byroja Kombëtare e Hetimit po merr formë ngadalë. 28 hetues të BKH-së kanë nisur punën nga 60 që duhet të ishin gjithsej. SPAK është rrëzuar disa herë nga Gjykata e Posacme kundër Korrupsionit për dosje të rëndësishme hetimore.

6) Duke qenë se largimi i gjyqtarëve dhe prokurorëve nga vetingu ka krijuar vakanca në institucionet e reja të drejtësisë, një nga hartuesit e reformës në drejtësi që sot drejton KLP-në, Gent Ibrahimi propozoi që shkolla e magjistraturës të mos jetë 3 vjet, por vetëm 2 vite. “Viti i tretë i studimeve të konvertohet në vit pune” tha Ibrahimi. Propozimi shpreh edhe një herë gjendjen e emergjencës ku është drejtësia e re.

Afati i skadencës për vetingun

Si të mos mjaftonin këto, vitin e ardhshëm skadon afati i vetingut nga organet e reja KPK dhe KPA. Çfarë do të thotë kjo? Kushtetuta parashikon që mandati i Komisionit të Pavarur të Kualifikimit dhe i Komisionit të Pavarur të Apelimit dhe i Inspektorit të Lartë të Drejtësisë të zgjasë deri në qershor të vitit 2022. Më pas vetingu kryhet nga Këshilli i Lartë i Prokurorisë për prokurorët dhe Këshilli i Lartë Gjyqësor për gjyqtarët e mbetur. Rolin e ILD-së e merr SPAK.

Kjo zhvendosje e Vetingut për rreth 370 gjyqtarë dhe prokurorë të tjerë tek Këshilli i Lartë i Prokurorisë dhe Këshilli i Lartë Gjyqësor nuk është një opsion i pëlqyeshëm nga Partia Socialiste dhe ambasada amerikane, që ka investuar miliona euro në reformën në drejtësi.

Partia Socialiste do të humbiste lidhjet e fuqishme, që ka krijuar tashmë me anëtarët e organeve të vetingut, veçantërisht në Komisionin e Pavarur të Kualifikimit. Në anën tjetër procesi i vetingut ka rezultuar i avashtë që tani. Nëse do të kalonte tek anëtarët e Këshillit të Lartë të Prokurorisë dhe të Këshilli i Lartë Gjyqësor, që kanë ngarkesa të tjera, atëherë procesi do të ecte me ritme shumë të ngadalta për qindra gjyqtarë dhe prokurorë.

Praktikisht vetingu do të kalonte në ngërç, duke kaluar në dështim. Qindra gjyqtarë dhe prokurorë të tjerë të pavetuar do të vazhdonin punën ende për vite të tëra, duke e kthyer vetingun në një procedurë pa fund. Pikërisht, për të shmangur një goditje të tillë ndaj reformës në drejtësi, shumica ka kërkuar sot votat e opozitës.

Kërkesa e Ramës për bashkëpunim me Bashën

Pikërisht për t’i dhënë oksigjen reformës në drejtësi, duhet ndryshimi i Kushtetutës dhe votat e Partisë Demokratike. Sot, Ministri i ri i Drejtësisë, Ulsi Manja ka kërkuar konsensusin e opozitës që të ndërhyjnë në kushtetutë për të zgjatur mandatin e KPK dhe Komisionerit Publik. Kjo tha Manja po bëhet edhe në konsultim me SHBA dhe BE.

“Mbarimi i mandatit të KPK dhe Komisionerit Publik mbaron në 17 qershor 2022. Janë 801 subjekte per tu rivlerësuar janë 431 subjekte të vetura dhe mbeten në proces 370 subjekte. Për të garantuar vijueshmërinë e këtij procesi ne mendojmë dhe jemi në komunikim me SHBA dhe BE që ky proces të përfundohet nga organet e vettingut. Ne do të kërkojmë edhe konsensusin e opozitës që mandati i i KPK dhe Komisioneri Publik të zgjatet deri në përfundim të procesit të vettingut deri në rivlerësimin e plotë të subjekteve. Zgjatja e mandati kërkon ndërhyje në kushtetutën dhe ne nuk i kemi votat e nevojshme dhe për këtë do të kërkojmë konsensusin e opozitës”, tha Manja.

Bie në sy që Ministri i Drejtësisë foli edhe në emër të ambasadës amerikane. Kërkesës së qeverisë i bashkohet kështu edhe faktori ndërkombëtar që ka pasur një rol aktiv në zhvillimet e fundit.

Çarja e PD-së nga ambasada amerikane

Qëndrimi i opozitës për reformën në drejtësi është i dyfishtë. Në njërën anë është qëndrimi agresiv i Berishës, që ka denoncuar kapjen e reformës nga kryeministri Rama. Berisha denoncon rastet e vetingut për Ardian Dvoranin apo Sokol Sadushin, që sipas tij janë shembuj flagrantë që tregojnë kapjen e Komisionit të Pavarur të Kualifikimit.
Sipas Berishës, ndërhyrja e fondacionit Soros në krizën që ka përfshirë Gjykatën e Lartë, ku kanë mbetur pezull mbi 35 mijë dosje ishte një skandal që tregon dështimin e reformës në drejtësi.

Por jo të gjithë në Partinë Demokratike mendojnë njësoj. Kreu i PD-së Lulzim Basha ka mbajtur një qëndrim më të moderuar përkundrejt investimit amerikan. Mbetet për t’u parë se cili do të jetë qëndrimi i PD përkundrejt kërkesës së Ramës për t’i bashkuar votat për ndryshimin e Kushtetutës. Në këmbim, Rama ka thënë se nuk ka vija të kuqe për bashkëpunimin me PD dhe është gati t’i ofrojë shumë Partisë Demokratike. “Nuk kam asnjë tabu. Nuk kam vija të kuqe fare. Jo për Opozitën, por për Partinë Demokratike Shqiptare. Atë njoh unë për Opozitë” shprehej Rama para se ta kishte bërë publike se çfarë kërkonte nga Lulzim Basha./Lapsi.al

blank

Enver Robelli: Propaganda e Top Channel synon sulmin ndaj Kosovës

Një ditë më parë, Top Channel raportoi në mënyrë ‘ekskluzive’ se nismës së Ballkanit të Hapur po i afrohej edhe Bosnja.

I zakonshmi Muhamed Veliu raportoi se Zoran Tegeltija, Kreu Këshillit të Ministrave të Bosnje Hercegovinës, ka pohuar se vendi i tij është i gatshëm të ulet në tryezën e Ballkanit të Hapur.

Por ky lajm ka revoltuar gazetarin e njohur nga Kosova, Enver Robelli. Ai e quan një propagandë që ka për qëllim sulmin ndaj Kosovës.

“Mediat oborrtare të qeverisë „socialiste“ të Tiranës dje me bori e trumbetë dhe nën siglën „ekskluzive“ dhanë këtë lajm: edhe Bosnjë-Hercegovina po i bashkohet nismës „Open Balkan“. Kështu paskësh thënë Zoran Tegeltija, kryesues i Këshillit të Ministrave të Bosnjë-Hercegovinës, pra kryeministri i këtij vendi,” shkruan Robelli në Koha Ditore.

“Ky lajm është larg të së vërtetës. Por qëllimi i plasimit të lajmeve të tilla nuk është e vërteta. Qëllimi është: sulmi ndaj Kosovës. Madje duke cituar verbërisht politikanët serbë të Bosnjës, të cilët flasin si Aleksandar Vuçiqi, por nuk mund të marrin vendime kokë më vete në Bosnjë, sepse Bosnja është shtet edhe i dy popujve të tjerë. Iniciativa „Open Balkan“, thotë ministrja e Jashtme e Bosnjës, e ka humbur rëndësinë në kuptimin ideor, sepse është paralelizëm i „Procesit të Berlinit“.”

“Momentalisht disponimi i dy anëtarëve të presidencës (boshnjakut dhe kroatit) është kundër hyrjes së Bosnjës në „Open Balkan“. Andaj lajmi „ekskluziv“ i përhapur dje nga mediat oborrtare tiranase është vetëm një flluskë propagandistike.

Mali i Zi po ashtu nuk dëshiron të jetë pjesë e „Open Balkan“, ndonëse ky vend tani ka një qeveri që konsiderohet proserbe. Zorka Kordiq, kryenegociatore e Malit të Zi për anëtarësim në BE, ka thënë për gazetën „Vijesti“ se Podgoricës më shumë i përshtatet tregu i përbashkët rajonal në kuadër të Procesit të Berlinit dhe jo „Open Balkan“ i instaluar nga Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria.

Në lidhje me „Open Balkan“ profesori grek Nikolaos Cifakis nga Universiteti i Peloponezit thotë: „Ekziston rreziku që iniciativa ‘Open Balkan’ mund të thellë vijat ekzistuese ndarëse në rajon dhe zbatimi i saj mund të paraqesë një fushëbetejë të re për çështjet e Kosovës dhe Bosnjës. Nëse Serbia, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut duan të shmangin këtë rrezik, duhet t’i kenë parasysh shqetësimet e vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor dhe t’i japin përparësi inkluzivitetit të procesit”,” shkruan gazetari.

blank

Tubacioni Trans Adriatik (TAP) transporton 5 miliardë metra kub gaz në Evropë

Stamboll

Tubacioni Trans Adriatik (TAP) ka dërguar një total prej 5 miliardë metra kub gaz natyror nga Azerbajxhani në Evropë, thuhet sot në një deklaratë nga kompania operative, TAP AG, transmeton Anadolu Agency (AA).

Tubacioni, seksioni evropian i Korridorit Jugor të Gazit, filloi operacionet në fund të vitit të kaluar.

TAP lidhet me Gazsjellësin Trans Anatolian të Gazit Natyror (TANAP) në kufirin turko-grek, duke transportuar gaz natyror nga fusha Shah Deniz në sektorin e Azerbajxhanit të Detit Kaspik në Evropë.

Tubacioni i gjatë 878 kilometra, pasi lidhet me TANAP në kufirin turko-grek në Kipoi, kalon përmes Greqisë, Shqipërisë dhe Detit Adriatik dhe del në brigjet në jug të Italisë.

“Jemi shumë të kënaqur që arritëm këtë moment historik të rëndësishëm dhe konsoliduam rolin e TAP si një operator të besueshëm të sistemit të transmetimit në peizazhin evropian të energjisë. Përveç mundësimit të sigurisë dhe diversifikimit të energjisë në tregje të shumta, vëllimet e gazit të shpërndara përmes TAP mbështesin kalimin e energjisë, veçanërisht në Evropën Juglindore”, tha Luca Schieppati, drejtor menaxhues i TAP.

Ai vuri në dukje se TAP AG do të ndiqte mundësitë për të transportuar burime të energjisë neutrale të karbonit, siç është hidrogjeni, i cili do të ndihmojë në uljen e emetimeve në përputhje me objektivat e tranzicionit të energjisë të Bashkimit Evropian.

Tubacioni ka një kapacitet për të transportuar rreth 10 miliardë metra kub në vit në disa tregje në Evropë, por është projektuar me potencialin për të zgjeruar kapacitetin e tij të xhiros në 20 miliardë metra kub në vit, thuhet në deklaratë.

Aksionarët e TAP janë SOCAR-BP dhe Snam me nga 20 për qind, Fluxys me 19 për qind, Enagas me 16 për qind dhe Axpo me 5 për qind.

blank

Associated Press: Dita e Unitetit në Serbi, një festë e re, ka shkaktuar shqetësim në mbarë Ballkanin

Agjencia më e madhe në botë, Associated Press, në një artikull të gjatë, shkruan se Dita e Unitetit në Serbi, një festë e re, ka shkaktuar shqetësim në mbarë Ballkanin.

Të mërkurën, Serbia tregoi muskujt si fuqi ushtarake, ndërsa politikanët bënë thirrje që të gjithë serbët etnikë të bashkohen nën një flamur.

Sipas AP, këto deklarata kanë shkaktuar trazim te fqinjët ballkanikë, pasi thirrje të ngjashme sollën edhe konfliktet e përgjakshme të viteve ’90.

AP shkruan se presidenti populist, Aleksandar Vuçic inspektoi fillimisht armatimet dhe deklaroi se ushtria serbe është pesë herë më e fortë se disa vite më parë. Ai shpalli edhe blerje të tjera armatimesh.

Presidenti kroat, Zoran Milanoviç tha se ai nuk e beson dot që ‘serbët nuk kanë asgjë më të rëndësishme ose më të zgjuar për të bërë sesa të shpikun festa të tilla që cenojnë punët e brendshme të vendeve fqinje’.

Por ndërkohë këto thirrje kanë rënë në vesh të shurdhër në Shqipëri, ku kryeministri Edi Rama shihet gjerësisht si ‘vëllai i vogël i Aleksandar Vuçiç’ nga politologët dhe ekspertët.

Edhe pse shfaqjet e ultra-nacionalizmit në Serbi po shtohen çdo ditë, Rama, i cili qeveris me të njëjtin stil si Vuçiç, nuk ka reaguar ndonjëherë. syri.net

blank

Flet Jorida Tabaku – Nënkryetarja e PD: Vendimi i DASH për Berishën, i padrejtë

 

“Vendimi i kreut të DASH për të shpallur non grata ish-kryeministrin Sali Berisha është i padrejtë”.

Deklarata është bërë nga nënkryetarja e PD-së, Jorida Tabaku gjatë një interviste të dhënë për News24.

Tabaku është shprehur se ky vendim është i imponuar.

Sipas saj, edhe vendimi i përjashtimit të Berishës nga grupi parlamentar i PD-së është një vendim i imponuar nga jashtë.

Duke komentuar nismën e ish-kryeministrit për takimet me anëtarësinë sipas saj nuk e dëmton PD-në.

“Nisma e Sali Berishës për takimet me anëtarësinë nuk e dëmton partinë sepse ajo po bëhet brenda strukturave te PD-së”, ka thënë Jorida Tabaku.

Pjesë nga intervista e Jorida Tabakut:

Përjashtimi i Berishës, ishte i duhuri?

Jorida Tabaku: Nuk ishte e lehtë për të marrë këtë vendim, sepse bëhet fjalë për Sali Berishën, për personin që ka pasur arritjet më të mëdha që i njohin të gjithë ata që i kanë prekur. Përveç infrastrukturës, rritjes së pagave, duhet të përmend anëtarësimin në NATO-n. Vendimi i z.Bashës megjithëse i vështirë nuk i heq asgjë trashëgimisë që z.Berisha kishte dhe ka në PD, ndikimit që ai kishte dhe në politikë. Për shumë të rinj si mua nuk i heq asgjë respektit që kemi për të besoj dhe shumë shqiptar.

A mund të vepronte ndryshe zoti Basha, a do të ishte dorëheqja e tij një zgjidhje?

Jorida Tabaku: E thashë që nuk kishte mënyrë të lehtë për të marrë një vendim të vështirë, që ishte i imponuar, një fakt i kryer. Ka qenë vendim që erdhi nga një aleat, nga partner. Ky vendim ishte fakt i kryer, ishte i detyruar, i imponuar, ishte për të ardhmen e PD dhe për të mos cenuar marrëdhënien e PD me aleatin tonë. Unë e kam shumë të vështirë të flas për këtë çështje, siç e kanë shumë persona që kanë punuar me Sali Berishën. Ky vendim i imponuar ka patur parasysh të ardhmen e PD, të ardhmen e Shqipërisë.

Në takimin me Reeker është kërkuar qartë që duhej përjashtuar Berisha?

Jorida Tabaku: Ambasada amerikane ka nxjerrë një njoftim për atë takim. Komenti im i vetëm është që ky vendim i padrejtë për zotin Berisha nga SHBA-të do të ketë mbështetje e PD për ta ndjekur në rrugë ligjore dhe për të mos cënuar dinjitetin e z.Berisha.

Ai e konsideron nul atë, sepse u thye statuti, nuk u respektuan strukturat. E nisur nga kjo ai thotë se s’jam i përjashtuar, por thotë që jam aty dhe do të bëj më të mundurën për të rikthyer demokracinë në parti. A duhet të ishte hedhur në votë ky vendim?

Jorida Tabaku: Zoti Basha ndërmori një vendim të tillë për të mos krijuar probleme me militantët. Zoti Berisha gjithmonë ka pasur në çdo vendim dhe veprim të tillë çështjen e shqiptarëve, kombit shqiptar dhe si të përmirësohet puna brenda PD, gjithçka që ai do të bëj është në ketë kuadër. Me zotin Berisha neve na bashkon lufta kundër Edi Ramës, asgjë tjetër. Mendoj se strukturat e PD do kenë kohë të flasin. Kushdo nga ne që është në PD, ka në interes vetëm forcimin e partisë. Besoj se do kemi kohë të gjithë të shikojmë me fokusin tek e ardhmja dhe te forcimi i PD.

Do ta keni më të lehtë apo më të vështirë tani që nuk është Berisha?

Jorida Tabaku: Nuk flas keq për ndonjë personazh dhe aq më tepër për Berishën. Mendoj se PD ka vend për të gjithë, do të dalë më e fortë pas këtij diskutimi dhe do të shohë nga e ardhmja.

blank

Eksperti i mjedisit – VIDEO/ Mans Nilsson në SYRI TV: Tirana ndër qytetet më të ndotura të Europës, shkak ndërtimet pa kriter

Drejtori Ekzekutiv i Institutit të Mjedisit në Suedi, Mans Nilsson, në një intervistë me moderatoren Armela Ferko, foli për pasojat në natyrë për shkak të ndërtimeve në Tiranë.

Nilsson theksoi se kryeqyteti shqiptar është ndër qytetet më të ndotur në Europë, duke shtuar se Tirana ka nevojë për parqe.

“Shqipëria duhet të shtojë sipërfaqen pyjore dhe jo të reduktojë atë. Shumë sipërfaqe pyjore është tkurrur në Shqipëri. Shqipëria duhet të bëjë më mirë, me ndihmën e BE-së. Tirana është ndër qytetet më të ndotura të Europës, duhet të përdoret energjia elektrike në vend të druve të zjarrit dhe të përdoren hapësirat e biçikletave.

Duhet të ketë sa më shumë parqe. Është vërtetuar se gjelbërimi bën që edhe jeta e njeriut të jetë më e shëndetshme. Para se të kaloni te incineratori, duhet të kaloni tek riciklimi. Incineratori krijon edhe ndotje toksike, duke dëmtuar shëndetin e njerëzve. BE sa duket ka ndryshuar mendim për përdorim të inceneratorëve në Shqipëri”, tha Nilsson.

Mans Nilsson thekson se ngrohja globale ka shtuar shumë rreziqe e ndaj duhet pasur kujdes.

“Na vijnë rreziqe të mëdha nga ngrohja globale. Do ketë stuhi dhe zjarre në Mesdhe. Janë shkrirë akujt në Antraktidë dhe aty ku ka shumë akuj, do kemi ngritje të nivelit të detit. Duhet menduar që të ndërtohen në infrastruktura, kundër mbytjeve dhe pasojave të tjera, duke ngritur edhe prita. Duhet të kemi sa më shumë bimësi, që të mos përkeqësohet situata nga ngrohja globale.

Duhet të kemi pakt global, për të ndërprerë shpyllëzimet. Duhet të mbillen pemë në zonat detare, të ndërhyhet në kanalizime, kemi nevojë për më shumë parqe në qytete. Infrastruktura turistike duhet të ndërtohet në bazë të rreziqeve që mund të përcjellë natyra. Shqipëria duhet të kuptojë kërcënimet e mundshme të ujërave dhe ndikimin që mund të kenë në bujqësi”, u shpreh Nilsson.

 

blank

Paradoksi i “epokës Merkel” në Ballkanin Perëndimor – Nga Ditmir Bushati

Për pak ditë, gjermanët do t’i drejtohen kutive të votimit për të përcaktuar përbërjen e re të Bundestagut. Për herë të parë që nga viti 1949, Kancelarja nuk kërkon të rizgjedhet. Ajo do të tërhiqet pas 16 vitesh dhe deri tani ky është i vetmi lajm i sigurtë. Gjithçka tjetër mbetet enigmë, pasi aritmetika elektorale bazuar në vrojtimet e opinionit publik është e larmishme dhe nuk përjashton asnjë koalicion të mundshëm për drejtimin e vendit. Interesant është fakti se rreth 50% e gjermanëve kanë votuar paraprakisht përmes postës. E lartë është fasha e të pavendosurve. Ndërsa pritet që shumica prej tre milion votuesve për herë të parë të anojë drejt të Gjelbërve.

Vështruar në këtë kontekst, është e vështirë të parashikosh nëse zgjedhjet parlamentare në Gjermani do të sigurojnë vazhdimësi apo ndryshim me “epokën Merkel”. Cilidoqoftë rezultati, në planin ndërkombëtar, qeveria e ardhshme duhet të trajtojë sfidën urgjente të margjinalizimit gjeopolitik me të cilën përballet BE-ja, në kushtet e një bote gjithnjë e më zeropolare.

Duhet theksuar se Merkel krijoi një mbështetje mbresëlënëse publike në Gjermani dhe një reputacion të padiskutueshëm në arenën ndërkombëtare, përfshirë rajonin tonë. Stili i politikës dhe vendimet e saj kanë reflektuar ndryshimet e rëndësishme që kanë ndodhur në shoqërinë dhe politikën gjermane, si dhe një dëshirë dërrmuese për të ruajtur status quo, për aq kohë sa është e mundur, e duke shmangur ndryshimet drastike.

Falë ushtrimit të “pushtetit të butë”, Merkel ka arritur të udhëheqë BE-në në kohë të vështira, duke përballuar krizën financiare që thelloi hendekun zhvillimor mes veriut dhe jugut të Europës; krizën e refugjatëve dhe përplasjet për nivelin e sundimit të së drejtës brenda BE-së, që thelloi ndarjen botëkuptimore mes perëndimit dhe lindjes së Europës; kërcënimet e sigurisë në lindje të Europës si pasojë e veprimeve të Rusisë dhe ato në jugun e kontinentit për shkak të terrorizmit dhe ekstremizmit të dhunshëm; BREXIT; plasaritjet transatlantike, të cilat dolën më në pah me administratën e Presidentit Trump, dhe pandeminë.

Në disa raste, në funksion të ruajtjes së kohezionit brenda BE-së, Merkel-it i është dashur të tolerojë rrëshqitjen demokratike të evidentuar në disa vende anëtare të BE-së, apo dallgët nacionaliste të cilat kanë dëmtuar korpusin e vlerave dhe lirive mbi të cilat qëndron në këmbë ngrehina e BE-së. Situata brenda BE-së është projektuar në një mënyrë a tjetër edhe në Ballkanin Perëndimor, i cili mund të konsiderohet si oborri i saj.

Në këtë kontekst, largimi nga skena politike i Angela Merkel-it shoqërohet natyrshëm me pasiguri jo vetëm për Gjermaninë dhe Europën, por edhe për të ardhmen europiane të rajonit tonë. Nuk ka dyshim se Kancelarja Merkel, në nivel europian, është udhëheqësja më e interesuar dhe me nivelin e kuptimit më të plotë për Ballkanin Perëndimor. Vizitat e saj të herëpashershme në rajon, mesazhet e saj edhe në vizitën e lamtumirës në Beograd e Tiranë, nismat e prezantuara e të mbështetura prej saj për rajonin konfirmojnë rëndësinë që Gjermania i kushton anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE, ndonësë duhet pranuar se rajoni nuk bën pjesë në listën e përparësive kryesore të Gjermanisë.

Në vitin 2005, pak para së të zgjidhej Kancelare e Gjermanisë, Angela Merkel, do të deklaronte në një intervistë për Frankfurter Allgemeine Zeitung se “me politikën e tanishme të zgjerimit, BE ka prekur limitin e aftësisë së saj për të integruar anëtarë të rinj”, duke kërkuar një fazë konsolidimi për BE-në para se kjo e fundit të mendonte për anëtarë të rinj.

Kjo klimë u reflektua në Strategjinë e Zgjerimit të nëntorit 2006, ku Komisioni Europian për herë të parë prezantoi benchmarks (kushte) si një instrument për të përmirësuar e monitoruar cilësinë e reformave gjatë procesit të anëtarësimit. Pjesë integrale e kësaj strategjie ishte dhe raporti i posaçëm mbi aftësinë e BE-së për të pranuar anëtar të rinj, ku theksohej se zgjerimi nuk duhet të pengojë aftësinë e BE-së për të thelluar procesin e integrimit dhe rritur efikasitetin e institucioneve të saj.

Për herë të parë në kornizën negociuese të vitit 2005 për Kroacinë dhe Turqinë u prezantua një kapitull i veçantë, kapitulli 23 – gjyqësori dhe të drejtat themelore, që së bashku me kapitullin 24 – drejtësia, liria dhe siguria, mbulojnë një gamë të gjerë të çështjeve që lidhen me sundimin e së drejtës, kryesisht me reformën në drejtësi, luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit. Në këtë mënyrë, prezantimi i benchmarks dhe i kapitullit 23 rezultoi efektiv për Kroacinë, duke u bërë vendi i parë që u përball me qasjen e re dhe arriti me sukses t’i përmbyll negociatat dhe procesin e  anëtarësimit në BE.

Rëndësia e kapitujve 23 dhe 24 u përforcua nga Komisioni Europian, në Strategjinë e Zgjerimit të vitit 2011, ku u propozua një qasje e re përsa i përket prioritizimit të reformave në fushën e sundimit të së drejtës. Çështjet e sundimit të së drejtës u konsideruan si prioritare, e për rrjedhojë u vendos që kapitujt 23 dhe 24 të hapen të parët dhe të mbyllen të fundit, duke e shoqëruar të gjithë procesin e anëtarësimit.

Mali i Zi ishte i pari shtet që filloi bisedimet bazuar në këtë qasje të re.  Tek rasti i Serbisë, për shkak të insistimit të Gjermanisë, BE-ja përfshiu në kornizën negociuese elementë që kanë të bëjnë me normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën. Për pasojë, bisedimet filluan me kapitullin 35, duke i dhënë një rëndësi të madhe procesit të normalizimit të marrëdhënieve Serbi-Kosovë, që do të pasohej me njohjen e ndërsjellë. Në rastin e Shqipërisë, reforma në drejtësi do të kthehej në parakusht për fillimin e bisedimeve për anëtarësim në BE.

Në mënyrë të pashprehur BE-ja me insistimin e disa vendeve anëtare të mbështetura nga Gjermania “themeloi” një praktikë të pashkruar sipas së cilës nuk mund të hapen më shumë se dy kapituj përgjatë një presidence gjashtë mujore. Franca, nga ana tjetër, për arsye kryesisht të brendshme, kërkoi reformimin e mëtejshëm të procesit të zgjerimit, duke e bërë procesin e anëtarësimit në BE edhe më kushtëzues, jo automatik, e thuajse të ndryshëm për nga etapat dhe kërkesat me atë që kaluan vendet e Europës Qendrore dhe Lindore.

Kësisoj, i gjithë procesi i anëtarësimit në BE të vendeve të rajonit ngeci. Më flagrant është rasti i Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut. Megjithëse i kanë përmbushur standardet për të filluar bisedimet për anëtarësim që prej qershorit të 2018-ës, ende nuk i kanë nisur ato. Kosova edhe pse ka vite që i ka përmbushur reformat që lidhen me procesin e liberalizimit të vizave vijon të jetë e izoluar. Një situatë e tillë me të drejtë shton pikëpyetjet për besueshmërinë e procesit të zgjerimit dhe nxit instiktet e së shkuarës, duke e mbajtur peng të ardhmen e rajonit.

Për të mos e lënë rajonin nën efektet e depresionit që mund të sillte mungesa e konkretizimit të procesit të zgjerimit, Kancelarja Gjermane shpalli në vitin 2014 “Procesin e Berlinit”, si një mundësi riangazhimi e BE-së me vendet e Ballkanit Perëndimor, në një kohë kur vetë BE-ja ishte më shumë e fokusuar në adresimin e krizave të brendshme dhe ku konteksti gjeopolitik me krizën në Ukrainë kishte evoluar ndjeshëm.

Asokohe mbizotëronte frika se Procesi i Berlinit mund të shërbente si zëvendësues i procesit të anëtarësimit në BE. Gjermania nga njëra anë dhe vendet e rajonit nga ana tjetër këmbëngulnin që për rajonin nuk ka alternativë tjetër përveçse anëtarësimit në BE. Duhet pranuar se Procesi i Berlinit ndryshoi disi rutinën e formatit të zgjerimit dhe vendosi theksin tek bashkëpunimi rajonal gjithpërfshirës me nënshkrimin e deklaratës për adresimin e mosmarrëveshjeve dypalëshe dhe çështjeve të përfundimit të shtetësisë; me krijimin e Zyrës Rajonale të Bashkëpunimit Rinor bazuar mbi modelin franko-gjerman; Sekretariatit të Dhomave të Tregtisë të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor; dhe Zonës Ekonomike Rajonale, duke nxitur kështu marrëdhëniet ndërmjet agjentëve të ndryshëm shoqëror.

Në të njëjtën kohë, Procesi i Berlinit miratoi edhe agjendën e ndërlidhjes rajonale mes vetë vendeve të rajonit dhe me ato BE-së, me qëllim zbutjen e hendekut zhvillimor mes Ballkanit Perëndimor dhe BE-së. Përmes këtij procesi, Ballkani Perëndimor u vendos në hartën europiane të transportit dhe energjisë, ndonësë ende pa projekte të prekshme për qytetarët e rajonit dhe pa ndërlidhje me fqinjët pjesë e BE-së.

Po kështu, në Strategjinë e Zgjerimit të Komisionit Evropian të 2018-ës, e cila u mbështet nga drejtuesit e vendeve Anëtare të BE-së dhe atyre të vendeve të Ballkanit Perëndimor në Samitin e Sofias, u përvijuan 6 nisma të tilla si: transporti, ndërlidhja energjitike, agenda digjitale, zhvillimi ekonomik e shoqëror, sundimi i së drejtës e siguria, dhe migracioni, më qëllim forcimin e bashkëpunimit ndërsektorial.

Mirëpo shtatë vjet pas prezantimit të kësaj nisme mund të thuhet se ajo është larg pritshmërive fillestare, ashtu sikundër procesi i anëtarësimit në BE. Së pari, procesi nuk ka arritur të zbusë mosmarrëveshjet dypalëshe apo çështjet e përfundimit të shtetësisë, të cilat pengojnë potencialin e vendeve të Ballkanit Perëndimor për bashkëpunim më të thelluar, çka do të përkthehej në më shumë mirëqënie dhe rritje ekonomike. Në të kundërt, në rajon u shfaqën prirje e tentativa për t’iu kthyer ideve të vjetra që i jepnin përparësi territoreve përkundrejt njerëzve, revizionimit të historisë, mohimit të genocidit dhe krimeve barbare të luftës, njehësimit të fesë me kombin si instrument përçarës e sundues përkundrejt fqinjëve. Në zbrapsjen e këtyre tentativave, roli i Kancerales dhe Gjermanisë është i pazëvendësueshëm.

Së dyti, procesi nuk ka arritur të mobilizojë burimet e domosdoshme financiare për të adresuar hendekun ekzistues ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe atyre të BE-së që kanë impakt të drejtpërdrejtë në ndërlidhjen rajonale. Për shembull, për ciklin buxhetor 2021-2027, i cili reflektohet në Planin e Investimeve Ekonomike për Ballkanin Perëndimor, vendet Anëtare të BE-së që rrethojnë rajonin tonë përfitojnë 11 herë më shumë fonde për frymë sesa vendet e Ballkanit Perëndimor. Kjo rrit pesimizmin tek qytetarët e rajonit, dhe shpie në humbjen e besimit për ndërtimin e një perspektive zhvillimore. Le ta themi troç, qytetarët nuk mund të ushqehen me kapituj, procedura burokratike të panumërta apo konferenca ndërqeveritare. Ato kanë nevojë të përqafojnë konkretisht zhvillimin e të bëhen kësisoj aktorë të transformimit rrënjësor të shoqërive tona.

Së treti, procesi nuk ka ofruar instrumente që përmirësojnë sistemin e qeverisjes, bazuar në sundimin e së drejtës, e as pronësinë ndaj reformave të vendeve të Ballkanit Perëndimor. Është e qartë se shoqëritë tona mbeten në thelb shoqëri me institucione të brishta, jo funksionale dhe ku beteja kryesore nuk është aq shumë me infleuncën e aktorëve të tretë sesa me metastazat e krimit të organizuar e korrupsionit që gërryejnë themelet e shoqërisë dhe rregullat e bashkëjetesës demokratike.

Së katërti, megjithëse një platformë ndërqeveritare, Procesit të Berlinit i mungojnë institucionet dhe një buxhet i mirëpërcaktuar në funksion të përmbushjes së angazhimeve çka do të zvogëlonte varësinë e disa prej vendeve të rajonit ndaj aktorëve të tretë, të cilët synojnë status quo-n.

Së pesti, “mënuja” e procesit ka humbur disi fokusin fillestar të tij, duke mos arritur të adresojë tre sfida themelore më të cilat përballën vendet e rajonit: (i) demokracia; (ii) zhvillimi i qëndrueshëm ekonomik; (iii) kërcënimi demografik.

Ky është paradoksi i “epokës Merkel” në rajon. Prezencë dhe kuptueshmëri të pakrahasueshme me asnjë vend tjetër europian, por rezultate të pamjaftueshme, pasi integrimi i gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE do të ishte një hap drejt arritjes së finalitetit të BE–së, duke nënkuptuar konsolidimin e projektit të integrimit europian, në një hapësirë konkrete politike me një kufi të përcaktuar në rang kontinental.

Sipas vrojtimit të fundit të Këshillit Europian për Marrëdhënie me Jashtë (ECFR), shumica e qytetarëve europian besojnë tek Gjermania dhe kërkojnë një rol më të madh të saj në BE. Vrojtimet e kryera në vendet e Ballkanit Perëndimor konfirmojnë gjithashtu besimin e qytetarëve tek Gjermania dhe pritshmëritë për një angazhim më të madh të saj.

Tema e angazhimit më të madh të Gjermanisë në arenën ndërkombëtare është një temë gjithnjë e pranishme në qendrat kërkimore dhe institucionet vendimmarrëse. Në vitet 2012-2013 në Gjermani u zbatua një projekt nga Instituti gjerman për Çështjet Ndërkombëtare dhe Sigurinë, me pjesëmarrjen e një rrjeti të gjerë ekspertësh, në lidhje me elementët strategjik të politikës së jashtme gjermane. Analiza strategjike tregonte se “fuqia gjermane imponon një ripërcaktim të pozitës gjermane në marrëdhëniet ndërkombëtare” dhe se “Gjermania, fuqinë dhe begatinë që disponon ia detyron mbi të gjitha ekspansionit global ekonomik, ndaj duhet të veprojë në mënyrë aktive në nivel global”.

Kësaj teze i mëshon edhe një prej ministrave të jashtëm më energjik Joschka Fischer, i cili interesat politike dhe ekonomike të Gjermanisë i konsideron të ndërlidhura me një BE të fortë dhe të suksesshme. Sipas tij, Gjermania duhet t’i tejkalojë traumat e së kaluarës dhe fuqinë e saj ta vërë në funksion të krijimit të Europës së fuqishme nën udhëheqjen e saj.

Ndaj, dilema që kërkon përgjigje pas largimit të Angela Merkel-it nga skena politike është nësë për të përmbushur plotësisht rolin e udhëheqësit të Europës, konsolidimin e projektit të integrimit europian dhe fuqizimin e lidhjes transatlantike, Berlinit do t’i duhet të rishikojë ato parime të Merkelizmit që i bënë europianët dhe popujt e rajonit tonë të vendosin me të drejtë shpresat e tyre tek Gjermania.

blank

Prokurori: Viktimat e Salih Mustafës ishin pjesë e Lidhjes Demokratike të Kosovës

Prokurori Cezary Michalczuk nga ZPS në seancën e parë gjyqësore ndaj Salih Mustafës pretendon se viktimat e Komandant Calit ishin pjesë e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Prokurori në seancë ka thënë se viktimat ishin shqiptarë të Kosovës të cilët janë akuzuar si kolaboracionistë me serbët, raporton Gazeta Express.

“Viktimat ishin shqiptarë të Kosovës, të ndaluarit janë akuzuar se ishin kolaboracionistë me serbët, realiteti është se viktimat i përkisnin një partie tjetër politike, Lidhjes Demokratike të Kosovës(LDK).  Atyre nuk u është thënë asnjëherë se pse ishin ndaluar apo arrestuar. Viktimat janë detyruar të flenë në dysheme në një ahur kafshësh. Asnjë kujdes mjekësor nuk u është ofruar atyre gjatë rrahjes nga i akuzuari dhe vartësit e tij”, ka thënë Prokurori Michalczuk.

Ai poashtu ka prezantuar edhe disa të dhëna tjera për kompleksin që është përdorur nga Salih Mustafa dhe sipas tij provat e Prokurorisë do të tregojnë se krimet e pretenduara janë kryer nga i akuzuari.

“Ish-pjesëtarë të Brigadës 153 të UÇK-së do të dëshmojnë se ky kompleks ishte përdorur nga njësiti BIA i cili komandohej nga i akuzuari. Provat e ZPS-së do të tregojnë se krimet e pretenduara nga ne janë kryer nga i akuzuari. Provat e Prokurorisë nuk do të lënë asnjë pikë dyshimi se këto krime kanë ndodhur dhe i akuzuari ka qenë përgjegjës për to. Ndërtesa e rrethuar është ndërtesa ku kanë ndodhur krimet të cilat ngrihen si pjesë e aktakuzës. Këtu përshkruhen tri ndërtesa në Zllash, ku në prill 1999 janë mbajtur në mënyrë të paligjshme dhe janë keqtrajtuar disa të burgosur shqiptarë të Kosovës”, ka thënë Prokurori i ZPS-së.

blank

Prokuroria: Viktimat e Salih Mustafës ishin shqiptarë

Në Dhomat e Specializuara në Hagë nis gjykimi ndaj Salih Mustafës.

Doruntina Baliu

Prokuroria e Specializuar në Hagë ka hapur sot gjykimin ndaj Salih Mustafës, ish-komandant i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, i akuzuar për krime lufte.

Prokurori i Specializuar, Jack Smith, gjatë fjalës hyrëse tha se përderisa rastet e tjera që do të dalin para kësaj gjykate, do të flitet për viktima të etnive të ndryshme, si shqiptarë kosovarë, serbë, romë, në rastin e Mustafës, sipas tij, të gjitha viktimat ishin bashkatdhetarët e tij, shqiptarë të Kosovës.

Prokurori i Specializuar, Jack Smith gjatë fjalës hyrëse në gjykimin ndaj Salih Mustafës.

Prokurori i Specializuar, Jack Smith gjatë fjalës hyrëse në gjykimin ndaj Salih Mustafës.

“Këta njerëz nuk ishin armiq të shtetit të Kosovës, ata nuk ishin spiunë. Ata ishin pjesëtarë të komunitetit, shqiptarë të pafajshëm të Kosovës, krimi i vetëm i të cilëve ishte se ishin parë nga të tjerët, për një arsye apo tjetër, ishin parë si pengesë e UÇK-së dhe udhëheqësve të saj dhe prandaj ishin etiketuar si kolaboracionistë”, tha Smith.

Sipas Prokurorisë së Specializuar “faji i vetëm” i disa viktimave ishte se ishin pjesëtarë të Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Smith gjithashtu ka lavdëruar Kosovën dhe popullin e saj për krijimin e Gjykatës Speciale dhe mbështetjen e këtij institucioni.

“Kjo gjykatë flet me krenari për përkushtimin e njerëzve në Kosovë për sundimin e ligjit. Njerëzit e Kosovës kanë qenë forca lëvizëse e zyrës tonë dhe këtij institucioni”, tha ai.

Prokurori i Specializuar, Smith tha se krimet e luftës nuk justifikohen.

“Kundërshtarët e kësaj gjykate përdorin shprehje si ‘lufta e pastër’. Si prokuror është përtej detyrës time të ju tregoj cila është luftë e pastër, por mund të them që krimet e luftës në një anë nuk i justifikon krimet në anën tjetër”, tha Smith.

Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) argumentoi se viktimat që ishin mbajtur në një qendër ndalimi në Zllash, ishin cilësuar si kolaboracionistë në luftë.

ZPS-ja ka dhënë detaje mbi vendin ku supozohet të kenë ndodhur krimet e kryera nga Salih Mustafa.

Sipas këtij përshkrimi, ndërtesa në Zllash ishte dykatëshe dhe e izoluar nga strukturat e tjera.

Kjo ndërtesë nuk qëndron sot, mirëpo sipas ZPS-së provat e shfaqura gjatë gjykimit do të dëshmojnë prezencën e të akuzuarit në këtë vend në kohën kur krimet pretendohet se u kryen.

Sipas Prokurorisë, dy nga viktimat e mbajtur në Zllash ishin trajtuar veçanërisht keq. Njëri nga ta nuk është gjetur asnjëherë, ndërsa trupi i njërit nga viktimave u gjet në një varr të cekët në distancë të shkurtë nga qendra në Zllash.

Mustafa e krahason Specialen me zyrën e Gestapos

Ndërkaq, ish-komandanti i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Salih Mustafa u deklarua i pafajshëm për akuzat për krime lufte.

Për akuzat ndaj tij, Mustafa edhe më herët është deklaruar i pafajshëm. Por, edhe gjatë fillimit të seancën, gjykatësja e pyeti nëse ende qëndron ky deklarim i tij dhe Mustafa tha:

“Po, për asnjë nga pikat që mi ngarkon kjo zyre e Gestapos”, duke bërë referencë për shërbimin sekret policor në kohën e Gjermanisë naziste.

Salih Mustafa paraqitet pranë Dhomave të Specializuara në Hagë, ku ka nisur gjykimi ndaj tij. Hagë, 15 shtator 2021.

Salih Mustafa paraqitet pranë Dhomave të Specializuara në Hagë, ku ka nisur gjykimi ndaj tij. Hagë, 15 shtator 2021.

Ky është gjykimi i parë që nis në Dhomat e Specializuara në Hagë, që njihen ndryshe edhe si Gjykata Speciale.

Për çka akuzohet Salih Mustafa?

Aktakuza kundër Mustafës për ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme është konfirmuar në qershor të vitit të kaluar. Ai ishte arrestuar më 24 shtator të vitit 2020 dhe që nga ajo kohë gjendet në paraburgim në Hagë të Holandës.

Krimet për të cilat akuzohet Mustafa, sipas aktakuzës, dyshohet se janë kryer gjatë muajit prill të vitit 1999 në një qendër ndalimi në fshatin Zllash që ndodhet në rrethinën e Komunës së Prishtinës.

Sipas aktakuzës, Salih Mustafa, gjithashtu i njohur si ‘komandant Cali’, ishte komandant i njësitit gueril BIA (‘njësiti BIA’), njësit brenda Zonës Operative të Llapit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Sipas njoftimit të Dhomave të Specializuara në Hagë, në ditën e parë të gjykimit kryegjykatësja e Trupit Gjykues do të hapë gjykimin dhe do ta informojë të akuzuarin për të drejtat dhe obligimet e tij.

Zyra e Prokurorit të Specializuar do të ketë tri orë për deklaratën e vetë hapëse.

Më pas, mbrojtësja që përfaqëson viktimat pjesëmarrëse do të ketë një orë e gjysmë për deklaratën e saj hapëse.

“Deri më tani si viktima pjesëmarrëse në proces janë pranuar nëntë persona dhe procesi i paraqitjes së kërkesave është i hapur”, thuhet në njoftimin e Dhomave të Specializuara.

Seanca për këtë gjykim janë planifikuar për muajt shtator dhe tetor.

Gjykatësit kanë bërë të ditur se prokuroria do të ketë 87 orë për paraqitjen e provave të veta. Prokuroria ka plan të thërrasë 16 dëshmitarë, 15 prej të cilëve do të dëshmojnë në sallën e gjyqit.

Përveç Mustafës, procese gjyqësore pritet të nisin edhe ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ish-kreut të Partisë Demokratike të Kosovës, Kadri Veseli, ish-anëtarit të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, Rexhep Selimi dhe ish-zëdhënësit të UÇK-së, Jakup Krasniqit.

Ata akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Që nga nëntori i vitit 2020 ata gjenden në paraburgim në Hagë dhe janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që rëndojnë ndaj tyre.

Sipas aktakuzës, Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi dyshohen për veprat penale që kanë të bëjnë me krime lufte: ndalim të paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme dhe krime kundër njerëzimit: burgosje, akte të tjera çnjerëzore, zhdukje me forcë të personave dhe përndjekje, të cilat, sipas Dhomave të Specializuara, janë kryer midis marsit të vitit 1998 dhe shtatorit 1999.

Krimet pretendohet se janë kryer në disa lokacione të Kosovës dhe në veri të Shqipërisë, përkatësisht në Kukës dhe Cahan.

Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar – që ndryshe njihen edhe si Gjykata Speciale – hetojnë krimet e pretenduara të pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, të kryera kundër pakicave etnike dhe rivalëve politikë që nga janari i vitit 1998 deri në dhjetor të vitit 2000.

Këto krime të pretenduara përmenden në një raport të Këshillit të Evropës, të vitit 2011, autor i të cilit është senatori zviceran, Dick Marty.

Gjykata është themeluar nga Kuvendi i Kosovës, por vepron në Hagë të Holandës.

blank

Zëri i Amerikës: Hapet procesi i parë gjyqësor në Gjykatën e Posaçme të Kosovës

VOA

Të mërkurën në Gjykatën e Posaçme të Kosovës u hap procesi i parë gjyqësor për krime lufte, ndaj ish pjesëtarit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Salih Mustafa.

Ai akuzohet për veprat penale; ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme gjatë periudhës së luftës në Kosovë.

Sipas akuzës që është ngritur në qershor të vitit 2020 dhe konfirmuar në shtator të vitit të kaluar, krimet dyshohet të jenë kryer gjatë muajit prill të vitit 1999 në një qendër ndalimi në fshatin Zllash të komunës së Prishtinës.

Zoti Mustafa ritheksoi sot se ndjehet i pafajshëm ndaj të gjitha akuzave të ngritura kundër tij.

Zoti Mustafa u arrestua në shtator të vitit 2020 dhe ishte personi i parë i arrestuar në bazë të akuzave të Prokurorisë së Posaçme për krime lufte në Kosovë.

Në muajin nëntor të vitit të kaluar u arrestuan edhe ish-zyrtarët e lartë të Ushtrisë Çlirimitare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi.

Që të katër akuzohen për veprat; ndalim i paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme dhe krime kundër njerëzimit: burgosje, akte të tjera çnjerëzore, zhdukje me forcë të personave dhe përndjekje, të cilat, sipas akuzës dyshohet të jenë kryer në periudhën ndërmjet muajit mars të vitit 1998 dhe muajit shtator të vitit 1999.

Sipas akuzës krimet dyshohet se janë kryer në disa zona të Kosovës dhe në veri të Shqipërisë, përkatësisht në Kukës dhe Cahan.

Gjykata e Posaçme që njihet me emrin Dhomat e Specializuara, u themelua në vitin 2015 dhe vepron në bazë të ligjeve të Kosovës, por me personel ndërkombëtar. Ideja për themelimin e saj pasoi pretendimet e ngritura në raportin e vitit 2011 të hartuar nga i dërguari i Këshillit të Evropës, Dick Martty, i cili ngriti dyshimet për përfshirjen e ish kryengritësve në vrasjen e civilëve serbë dhe kundërshtarëve politik shqiptarë.

Ngritja e gjykatës së posaçme si dhe ngritja e akuzave janë shoqëruar vazhdimisht me reagime dhe protesta ne Kosovë, ku pohohet se në këtë mënyrë po bëhet barazimi me mizoritë e kryera nga forcat serbe gjatë luftës së viteve 1998 – 1999, që mori fund me ndërhyrjen e NATO-s.

Kritikët thonë se gjykata kërcënon të kriminalizojë luftën çlirimtare të shqiptarëve të Kosovës. Prokuroria tha të mërkurën se proceset nuk janë të drejtuara kundër Kosovës, por individët.

blank

Anketë, qytetarët e BE-së favorizojnë kancelaren gjermane para presidentit francez

Shumica e qytetarëve të BE-së favorizuan kancelaren gjermane para presidentit francez, zbuloi një sondazh i kryer nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë (ECFR), transmeton Anadolu Agency (AA).

Hulumtimi i ECFR-së, i titulluar “Pas Merkelizmit: Çfarë presin evropianët nga Gjermania paszgjedhore”, u bazua në një sondazh të kryer në 12 vende të BE-së, përfshirë Austrinë, Danimarkën, Francën, Gjermaninë, Italinë, Poloninë, Portugalinë, Spanjën, Suedinë, Holandën, Bullgarinë dhe Hungarinë.

Anketa e kryer midis fundit të majit dhe fillimit të qershorit 2021, përfshiu mbi 16.000 të anketuar.

Në përgjigje të pyetjes “nëse do të kishte zgjedhje për presidentin e Evropës dhe dy kandidatët e vetëm do të ishin Emmanuel Macron ose Angela Merkel, për kë do të votonit?”, mbi 40 për qind e të anketuarve favorizuan Merkelin para Macron-it.

“Fakti që Merkel është shumë më e popullarizuar se Macron jo vetëm në Holandë dhe Spanjë, por edhe në Portugali dhe Danimarkë, tregon se sa ajo mund të jetë një forcë integruese në skaje të ndryshme të BE-së”, tha gazeta.

Hulumtimi sugjeroi gjithashtu se një numër i konsiderueshëm i të anketuarve “i besojnë Berlinit që të udhëheqë BE-në, veçanërisht në çështjet financiare dhe ekonomike, si dhe demokraci dhe sundim të ligjit”.

blank

Beograd: ‘Ikni zonja Merkel, për 9 vite keni mbështetur diktaturën’

Kancelarja gjermane, Angela Merkel, ka nisur një tur në Ballkan në prag të largimit nga politika. Ajo ishte fillimisht në Serbi, ndërsa sot ka mbërritur në Shqipëri.

Sipas gazetës gjermane, Frankfurter Rundschau, vizita e saj në Ballkan ka dritë-hijet e saj.

“Europa ka interes gjeostrategjik që të pranojë këto vende në BE,” tha Merkel. Por gazeta shkruan se rruga e integrimit për këto vende është shumë e gjatë.

“Praktikisht kudo mungon sundimi i ligjit dhe aftësia teknike e administratave- në shkallë të ndryshme. Korrupsioni dhe nepotizmi janë të shfrenuara. Mediat e pavarura dhe shoqatat kritike civile janë nën presion në rritje. Tendencat autoritare mbizotërojnë aty-këtu,” shkruan gazeta.

Duke iu referuar presidentit serb, Aleksandër Vuçiç, gazeta shkruan se ai dominon prej 9 vitesh politikën me tendenca autoritariste. Që prej verës së shkuar, ai qeveris praktikisht edhe pa opozitë. Për këtë arsye, politikanët e opozitës në Serbi thonë se vizita e saj nuk sjell ndonjë gjë.

Kurse aktivistët e lëvizjes qytetare Preokret e pritën kancelaren me një parullë në gjermanisht, ku lexohej: “Ikni zonja Merkel. Ju keni mbështetur diktaturën për 9 vite”.


blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
blank
Send this to a friend