VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

PEIZAZH KANADEZ Fragment nga libri ‘Fytyra e dashurisë’ Nga EGLANTINA MANDIA

By | August 9, 2020
1 Comments
  • author avatar
    Angjelina Xhara 1 month ago Reply

    I shkruar me ndjeshmëri dhe vërtetësi shqiptare!
    Ankthi im është,kohët kanë ndryshuar shume dhe ne jemi të detyruar të përshtatemi,duke mos harruar të ëndërrojmë!

Komentet

ISHULLI NË GJOL – Poezi nga EZRA POUND – Përktheu EDION PETRITI

O Zot e Venus, o patron i hajdutëve Mërkur

Jepmë në kohë, të lutem, një kjsokë të vogël duhani

Me kutiçka të shndritshme

në rregull mbi raftet, një mbi një

Kavendishin e hapur erëmirë

dhe tabakon,

E “virginia”-n e mprehtë

të hapur nën kutitë e xhamit,

E një peshore jo shumë të vajosur,

Dhe kurvat që hyjnë, për një fjalë, kur kalojnë.

Një batutë, a të krehin flokët një çikë.

 

O Zot e Venus, o patron i hajdutëve Mërkur

Jepmë një kjoskë me qera, duhani

a vërmë në një punë

veç jo në këtë zanatin e nëmur të shkrimtarit,

ku gjatë gjithë kohës duhet truri.

 

URATË PËR ÇIFTIN E RI MARTESOR – Poezi nga NËNË TEREZA

Hyji im,

ndihmoje këtë çift martesor

që të jenë një zemër e vetme

plot dashuri,

jepju atyre një jetë

në të cilën

do të mund të jenë një zemër e vetme,

në gëzime dhe në pikëllime,

në shëndet dhe sëmundje.

Jepu atyre dashurinë

për fëmijët që do t’i kenë

dhe bëj që shtëpia e tyre

ta ketë derën e hapur

për të varfër.

 

O Hyj, mësoji

të luten së bashku

për të jetuar gjithnjë në bashkim.

DASHURI DHE URREJTJE – Takimi historik i Enver Hoxhës me familjen Kadare – Nga SULEJMAN MATO

Fragment i nxjerrë nga libri “Kujtimet e mia me Kadarenë”
Në ato vite Zeusin e mundonte përjetësia.Kishte disa vite që po punonte për përjetësinë. Po përse të mundohej aq shumë kur kalemxhinjtë i kishte rrotull dhe kush mund ta bënte më mirë këtë gjë se Kadareja?
Zeusi kishte menduar se kishte ardhur koha që Kadareja të vihej në proven e zjarrit.… Do ta thërriste për një darkë familjare, edhe për t’i treguar se e veçonte nga të tjerët,dhe do t’ia ngulte sytë mirë… Me kalimin e viteve Zeusi kishte përfituar një huq Zeusor. I hetonte njerëzit që e rrethonin me kujdes .
Në atë përballje sysh ai kishte përfituar një eksperiencë të mjaftueshme për të kuptuar intuitivisht besnikërinë e atyre që e rrethonin..
Po sikur? Po sikur ky “mut muti”(shprehja e zakonshme e tij në caste nervozizmi) Po sikur?.Mendime të turbullta i shkonin në mend për kohën e pasvdekjes… Kishte çaste që ai bëhej tepër naiv për t’ia lënë kujtimet mëhallaliut të tij. Ishte koha për ta venë në provë…
Ata ishin të dy gjirokastritë. Të dy të lindur pranë sokakut të të marrëve. Të dy, më të shquarit në politikë dhe në letërsi. Ndonse me një diferencë moshe 28 vjetë, të dy e vlerësonin dhe i besonin njeri tjetrit. Të dy persona të penës. Gjer në vitin ‘74 kur Enveri pësoi një hemoragji cerebrale ai e shkruante vetë historinë e tij të përjetësisë. Pas vitit ‘74, Zeusi e kuptoi që i duhej një skrib. Skribë kishte plot rreth vetes por Enveri e çmonte penën e Ismailit edhe pse vet Enveri kishte një sens të spikatur.
I gjendur nën trysninë e sëmundjes që e kaplonte çdo ditë, të syzeve optike që e mundonin dhe të moshës që po e rrënonte dita-ditës atij i duhej një shkrimtar.
Kadarenë e kishte përkrahur në fillimet e tij Ndofta kjo ka qenë arsyeja që Enver Hoxha e ftoi Ismail Kaderenë në vilën e tij, për t’i treguar një shenjë mirënjohje, për krijimtarinë e tij dhe si rastësisht t’i hapte mundësinë e bashkëpunimit. Jo rastësisht ai kishte menduar t’i tregonte shkrimet e tij me kujtime për vegjëlinë. Jo rastësisht atë mbrëmje ai i tha: ”Po ua jap juve” e cila nënkuptonte, “pa shikoji një cikë…,dhe shiko nëse mund të merresh pak dhe me kujtimet e mia”. Jo rastësisht i fali kompletin e krijimtarisë së Balzakut. Nënteksti ishte i qartë. Unë jam balzakjan. Balzaku është i preferuari im. Pra, mos u josh nga shkrimtarët kontemporanë si Kafka etj.. Para se të ndodhte ky takim sinjalet e mirëkuptimit ishin dhënë, politikani me vlerësime verbale, shkrimtari me autografe librash, me dedikime mikluese. Historia e këtyre dy personaliteteve të lindur në Sokakun e të Marrëve do të kishte zikzaket e veta, midis dashurisë dhe urrejtjes. Në duelin mes një politikani dhe një shkrimtari historikisht fitorja e shkrimtarit është afatgjatë. Diktatori kishte prekur shtratin e vdekjes, shkrimtari po fitonte në kohë. Enveri kishte shpresuar tek një glorifikim i tij i pas vdekjes, pikërisht prej penës së Kadaresë, si nip, stërnip i sokakut të të marrëve. Përkrahja që Enveri i bëri Kadaresë, në 1956, duke lavdëruar poemën “Princesha Argjiro” si dhe poema “Përse mendohen këto male”kur a e mori në telefon, duke thënë se e kishte lexuar dy herë…:kërkonin shpërblim.
Gjiroka-triti e njeh mirë fisinikërinë gjirokastrite. Nga ana e Kadaresë duhej treguar një kujdes i shtirur. . Kadare i kishte dhënë shënja qysh me poemën “Vitet gjashtëdhjetë” kurai ngriti figurën e tij në art dhe te romani “Dimri i vetmisë së Madhe.”
Pra,ky takim num mund të ishte I rastësishëm. Me kalimin e viteve, Zeusi dobësohej e venitej. Ndërkohë që Prometeu rritej e rritej. Në këtë kohë marrëdhëniet dashuri-urretje, kishin hyrë në zonën kritike. Kadarenë e trembte sëmundja e tij me shenja psikike dhe heshtja e tij funebre. Me poemën “Mbledhje e pazakontë në K.Q, ose si u quajt nga lexuesi: “Pashallarët e kuq” ku poeti e idealizonte figurën e Enver Hoxhës” pati një çast, por vetëm një çast, kur Zeusi e pikasi dinakërinë e Prometeut dhe belbëzoi; “Muti i mutit!” Ideja e glorifikimit të pas vdekjes kish pësur krisje. Mirëpo, gjirokastriti i ri qenkesh më dinak se plaku. Në duelin midis politikanit dhe shkrimtarit shkrimtari kishte fituar terren të mjaftueshëm. Vepra e Kadaresë kishte nisur rrugën drejt Europës. Ishte Zeusi ai që e kishte ngritur figurën e shkritmarit i cili në rrethanat e reja nuk ia kishte më nevojën Zeusit, Ai tashmë ishte dhe i paaftë për ta errësuar figurët e Prometeut i cili me pishtar në dorë kishte dalë jashtë tratorisë gubernës së Enver Hoxhës. Prometeu me pishtar në dorë po lëvizte nëpër shtete europiane. Ishte tepër vonë për ta shuar pishtarin .Pikërisht në këtë kohë dinakut plak i shkoi mendja ta ftonte shkrimtarin në shtëpinë e vet.
Çfarë fshihej pas kësaj ftese? Më këto mendime rrokopujë Kadare me Helenën dhe dy vajzat e vogla, në orën pesë të mbasditës futen në Bllokun e rrethuar me roje. Askush nuk e ndal, përkundrazi, e nderojnë me një ceremoni të heshtur. Familja Kadare e veshur si për festë, hap portat e sarajeve sulltanore. Te dera i priste Nexhmija. Ishin të ftuar me porosi të Enverit. i sistemon në dhomën e pritjes. U thotë të presin pak. Dhe ata presin. Presin me shqetsim. Kalojnë minutat. Ai nuk hyn. Shqetsimi rritet. Buzëqeshjet dhe qerasmat flasin për një pritje miqësore. Kadarea nis të dyshojë. Intuita i jipte sinjale alarmi.
Pas gjysmë ore pritjeje të ethshme Hoxha zbret shkallët, dalëngadalë, i rëndë, pozant. Te dera e dhomës së pritjes u shfaq i buzëqeshur, madhështor por edhe i përzemërt e gazmor,si i ngritur plot humor nga gjumi i gjatë i mbasdites.…Të pranishmit u ngritën në këmbë…Hoxha dhe Kadareja kryqëzuan shikimet …. Ka një fotografi që e ka fiksuar këtë moment…
Zeusi dhe Prometeu, të dy në këmbë.përballë njeritjetrit. Nga ai takim i shkurtër, pavarësisht nga fjalët që u thanë ata të dy u kuptuan ngafjalët që nuk u thanë. Zeusi atë cast mendoi: ”Këtij njeriu i duhet besuar. ”

Më 21 shtator 1934 lindi Leonard Cohen, autor këngësh dhe poet i shquar kanadez

VOAL – Një këngëtar, por edhe një autor këngësh dhe poet i shquar kanadez Leonard Cohen ka lindur në Montreal, Quebec, më 21 shtator 1934.

Pas përfundimit të studimeve ai u transferua në Nju Jork. Ai pastaj u zhvendos në Greqi dhe në fillim të viteve 60 botoi dy romane, “The Favorite Game” (1963) dhe “Losers Beautiful (1966). Vazhdon të shtëtisë botën: kalon disa vjet në një manastir budistik kalifornian duke marrë emrin Jikan, që do të thotë “i heshtur”; ai jeton në Kubë gjatë periudhës së revolucionit; pastaj kthehet në Nju Jork.

Në librin e tij të poezive “The Parasites of Heaven”, “Parazitët e Qiellit” shfaqen disa tekste (duke përfshirë “Suzanne”) që më vonë do të bëhen këngë. Vetëm në vitin 1966 falë këngës së tij “Suzanne” fillon të njohë suksesin në një nivel muzikor.

Falë inkurajimit të këngëtarit dhe kompozitorit të tij, Judy Collins, ai vendosi të publikojë albumin e parë. Është viti 1968 dhe albumi thjesht quhet “Këngët e Leonard Cohen”: albumi menjëherë pati një sukses të mirë.

Veprat e mëposhtme janë “Songs from a Room” (1969), “Songs of love and hate” (1971) e “Live songs” (live), respektivisht “Këngët nga një dhomë” (1969), “Këngët e dashurisë dhe urrejtjes” (1971) dhe “Këngët live” (live). Pastaj ai hyn në një periudhë krize personale nga e cila del pak vite më vonë me botimin e “New skin for the old ceremony”,  “Lëkura e Re për Ceremoninë e Vjetër” (1974).

Në fund të viteve 80 ai jeton në Kaliforni, në Los Anxhelos. Pas apokaliptikës “The Future”, “E ardhmja” (1992) Cohen vendos të tërhiqet përsëri në një manastir budist në Kaliforni; ai kaloi një periudhë të meditimit dhe u kujdes për të moshuarin maestro Roshi, nga viti 1993 deri në vitin 1999.

Pas gati dhjetë vjet heshtje kompania e tij muzkore publikon “Cohen live” disqe (1994) dhe “Field Commander Cohen” , “Fusha e Komandant Cohen” (2000, regjistrimet e koncerteve të 1978), dhe “More Greatest Hits” , “Më shumë hite të mëdha” (1997).

Pas vitit 2000 ai kthehet për të punuar me bashkëpunëtorin e tij të vjetër Sharon Robinson dhe publikon në moshën 67 vjeç albumin “Ten New Songs” (2001).

Ndër pjesët më të famshme nga Cohen përfshijnë: “The famous blue Raincoat”, “Mushamaja e famshme blu”, “The Partizan”, “So long Marianne” – “Për sa kohë Marianne”, “Chelsea Hotel # 2”, “Sisters of Mercy” – “Motrat e Mëshirës”, “Hallelujah” (bërë edhe më i famshëm nga mbulesat e shumëfishta, dhe në veçanti atë të Jeff Buckley) dhe “Bird on a Wire”.

Dikush e ka përcaktuar zërin e ngrohtë dhe të pagabueshëm të Leonard Cohen si zërin e një brsiku rroje të ndryshkur. Cohen është autor i teksteve prekëse dhe aranzhues eklektik. Për disa, ai madje ka revolucionuar figurën e këngëtarit-kompozitorit që po i afrohet poetit.

Që nga vitet ’60 ai punoi si kompozitor për filma dhe industri televizive: bashkëpunimi i tij më i rëndësishëm ishte “Natural Born Killers” (Vrasës të lindur natyralë, 1994), për regjisorin Oliver Stone.

Leonard Cohen përpara lidhjes me aktoren e njohur Rebecca De Mornay, ka pasur nga artistja Suzanne Elrod, djalin Adam në vitin 1972, i cili pasoi hapat profesionale të babait të tij duke u bërë një këngëtar dhe Lorca, i lindur në vitin 1974, i quajtur kështu nga dashuria për poetin Federico Garcia Lorca.

Ai vdiq në moshën 82 vjeç në Los Anxhelos më 10 nëntor 2016./Elida Buçpapaj

Më 21 shtator 1832 u nda nga jeta shkrimtari i shquar skocez Walter Scott, themelues i romanit historik

VOAL – Sir Walter Scott, i njohur gjithashtu si Baron Scott, lindi në Skoci, Edinburg, më 15 gusht 1771. Autor i madh, poet dhe romancier, gjithashtu redaktor, një pikë referimi e vërtetë e letërsisë skoceze, ai ndoshta lindi dhe më mirë se kushdo tjetër, për atë që quhet romani historik i traditës evropiane.

Familja në të cilën ai lindi i përket borgjezisë së pasur të qytetit, edhe nëse nuk është aristokratike. Babai i tij, i quajtur gjithashtu Walter, është një avokat me interes në studimet historike dhe teologjike, ndërsa Anne Rutherford, gruaja, vajza e një profesori të mjekësisë në Universitetin e Edinburgut, është një grua shumë e rafinuar.

Në moshën vetëm një vjeçare, Walter i vogël u sëmur me poliomelit, një sëmundje që e mban në shtrat për shumë vite, duke e bërë atë të kalonte pjesën më të madhe të fëmijërisë në një fermë Skoceze, në fshat, në zonën e Kufirit. Këtu poeti dhe shkrimtari i ardhshëm Skocez mëson nga historitë dhe traditat që datojnë që nga Mesjeta Skoceze, të cilat do të jenë sfondi i prodhimit të tij të ardhshëm letrar. Përrallat e kryengritjes së fundit kombëtare, me betejën e Culloden më 1746, godasin gjithashtu imagjinatën e tij.

Më 1775, Walter i vogël u kthye në Edinburg, dhe më pas u zhvendos në qytetin Bath, i famshëm për llixhat e tij. Përsëri në kryeqytetin Skocez, në 1778, ai u prezantua me studimet e tij nga i ati, përmes disa mësimeve private, në funksion të regjistrimit në 1979 në Shkollën e Mesme Mbretërore.

Është fillimi i veprimtarisë së tij si studiues, më në fund me një shëndet të sapo fituar. I zhvendosur në Kelso, nga një teze, ai ndoqi shkollën gramatikore, ku u takua me ilustruesin e tij të ardhshëm, James Ballantyne. Sipas testamentit të babait të tij, në 1783 ai filloi studimet për drejtësi në Universitetin e Edinburgut.

Nga 1789 deri më 1792 ai praktikoi në studimin e babait të tij, ndërsa ndiqte një mijë interesa të tjerë, veçanërisht ato letrare. Ai zhvillon një pasion për studimet historike dhe mitologjinë tradicionale, takon personalitete të rëndësishme të kulturës, të tilla si poeti Thomas Blacklock, që James Macpherson autor i Ciklit Ozian dhe, gjithashtu, poetin e mirënjohur Robert Burns.

Pas diplomës së tij, e cila arriti në 1792, ai filloi të praktikonte si avokat, duke punuar në të njëjtën kohë në studimin e gjermanishtes, për të kuptuar më mirë veprën e Goethes dhe disa shkrimtarëve të tjerë të kohës së tij. Ishte në këtë periudhë që Walter Scott filloi karrierën e tij të gjatë si udhëtar, në kërkim të tokave pak të vizituara dhe shpesh të braktisura. Ai bën udhëtimin e tij të parë në veriun e largët të Skocisë, në Malësinë, në prag të baladave të vjetra tradicionale. Këtu ai takon dhe dashurohet me vajzën e një baroneti, Williamina Belsches të Fettercairn, e cila, megjithatë, nuk ia kthen dashurinë.

Sidoqoftë Scott ende gjen gruan e tij, menjëherë pas botimit të veprave të tij të para, në të vërtetë përkthime të veprave gjermane, të tilla si “Lenore” të Gottfried Burger dhe “Gotz” të Goethe. Në fakt, më 1797 ai u martua me Margaret Charlotte Charpentier, me të cilën kishte pesë fëmijë.

Njohjet e para vijnë me botimin e një përmbledhjeje këngësh dhe balada të njohura, me titull “Poezia e kufirit skocez”, të datave 1802 dhe 1803. Është fillimi i një serie poezish epike: “Marmion”, nga 1808, “Gruaja e liqenit”, nga 1810 dhe “Zotëria i ishujve”, i datës 1815.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, mbërrin ngritja poetike e Bajronit, vepra e të cilit fillon të tejkalojë atë të Walter Scott dhe të gjithë të tjerëve, të paktën në Anglisht. Kështu, autori “riciklon” veten e tij si një romancier dhe fillon t’i drejtohet prozës, e cila i garanton atij hyrjen në të pavdekshmit e letërsisë së të gjitha kohërave.

Botimi i “Waverley” më 1814 shënoi fillimin e një karriere të shkëlqyer, të përshëndetur nga suksesi i menjëhershëm me kritikë dhe audiencë. Scott zbulon romanin historik, e sajon atë, duke rizbuluar papritmas periudhën mesjetare dhe, mbi të gjitha, të kaluarën skoceze me një rrëfim narrativ të pakonkurueshëm deri në atë kohë.

Ai shkruan mbi njëzet romane historikë përfshirë “Guy Mannering”, nga 1815, “The Puritans of Scotland”, botuar vitin e ardhshëm, “Nusja e Lammermoor”, datë 1819 dhe, padyshim, vepra e madhe e “Ivanhoe”, të vitit 1820.

Ndërkohë, së bashku me vëllezërit Ballantyne, në 1804 ai u bë pronar i një shtypshkronje e cila, të paktën deri në falimentimin e vitit 1813, dukej se po shkonte mirë. Pas kësaj date, për shkak të vështirësive ekonomike dhe qëllimit për të mbajtur shtëpinë e tij, pra Abbotsford Castle, Scott duhet të intensifikojë prodhimin e tij, dhe ka nga ata që argumentojnë se nëse ai nuk do të kishte rënë në vështirësi ekonomike ai kurrë nuk do të kishte shkruar romani i parë i vërtetë historik, përkatësisht “Waverly”, i cili filloi dhe u braktis dhjetë vjet para botimit të tij aktual.

Në 1820 shkrimtari u emërua baronet, pasi kishte botuar një seri të pafund të veprave historike dhe trilluese mjaft të suksesshme. Sidoqoftë, menjëherë pas emërimit, ai përfshihet në falimentimin e botuesve të tij. Gjithashtu për këtë arsye vjen i famshmi “Ivanhoe”, deri më sot një nga veprat e tij më të lexuara dhe, gjithashtu, ndër më të muzikuarit nga kompozitorët më të mirë ndonjëherë.

Kah fundi i viteve 1920, ai përqendrohet në pjesët më të përulura të shoqërisë Skoceze me “Kronikat e Kanongatit”. Gjithashtu për t’u theksuar është poema epike “Jeta e Napoleonit” nga 1827.

Sir Walter Scott vdiq më 21 shtator 1832 në Abbotsford në moshën 61 vjeç.

Një vëzhgues dhe rrëfyes i shkëlqyeshëm i shoqërisë, pasuria e tij i detyrohet gjithashtu personazheve më të devijuar të veprës së tij, të tillë si ciganë, të jashtëligjshëm dhe endacakë. Stili i tij letrar është i fuqishëm dhe, në të njëjtën kohë, poetik, i ngulitur.

Honoré de Balzac, Charles Dickens dhe William Makepeace Thackeray, por gjithashtu dhe mbi të gjitha Alessandro Manzoni, janë vetëm disa nga autorët që morën shenjën e tyre nga vepra e Walter Scott, duke e bërë atë të drejtë në më shumë se një rast, si iniciatori i madh i romanit të mjedis historik. Për shkak të famës së tij ai konsiderohet ende shkrimtari kombëtar skocez./Elida Buçpapaj

URATË PËR MIKPRITJE – Poezi nga NËNË TEREZA

Jezui im,

i lindur në një shpellë

se në bujtore s’kishte vend për ty

as për familjen tënde,

beko të gjithë ata që janë mikpritës.

Bëj që gjithmonë të kenë vend

për të varfër dhe për udhëtarë.

 

Jepu atyre kurajë dhe fuqi

që t’i pranojnë të gjithë mysafirët

duke e përkujuar

se çdo gjë do t’ua kenë bërë atyre

do ta bëjnë pë ty.

 

Jezui im,

beko të gjithë ata që janë mikpritës.

 

Shpirti i Shenjtë le t’u zbulojë atyre

se do të pranohen dhe lartësohen

në Mbretërinë e Qiellit

kush pranon kaq shumë mysafirë

sidomos të varfërit ndër më të varfër.

Amen.

MARRËVESHJA – Poezi nga EZRA POUND – Përktheu EDION PETRITI

Walt Whitman, bëjmë një marrëveshje –

Se për shumë kohë të kam urryer.

Vij tek ti si bir i rritur

Që ka patur një baba kokëderr;

Tani mund t’i zgjedh vetë miqtë e mi.

Ishe ti që theve degën

Tani është koha për gdhëndje.

Kemi një limfë e një rrënjë:

Le të ketë shkëmbim mes nesh.

 

NJË MANIFESTIM E PËRURIM DINJITOZ I LIBRIT “DITA E PLISIT” NË RESTAURANTIN “UJVARA E MIRUSHËS “, AFËR KLINËS – Nga TAHIR BEZHANI

Jeta kulturore;  Dita e Plisit

 

 

Pa koment: të tret persona te njohur për opinioni.

 

Me 19.shtator 2020,me iniciativën e ideatorëve të Ditës së Plisit, z. Ismet Krasniqi-Lala, Prend Buzhala, Idriz Berisha e Gjergj Gjergja  ,me 19.shtator,ne ora 11 u mbajt manifestimi dhe përurimi i librit “Dita e Plisit,” edicioni i VI vëllimi i VI, ku morën pjese  një numër i dashamirëve te Ditës së Plisit. Numri i të ftuarve ishte i kufizuar nga se  organizatorët dhe pjesëmarrësit ,detyroheshin t’i  respektonin udhëzimet e institucioneve zyrtare në rrethana te pandemisë Covid-19.

Në kuadër të kësaj tryeze të rrumbullakët, u promovua libri “Dita e Plisit”, edicioni i VI-të, vëllimi i VI-të, me autor,Ismet Krasniqi-Lala dhe letrari i mirënjohur Prend Buzhala.  Manifestin kulturo-letrarë e moderoi për mrekulli,artisti,humoristi e letrari, Ismet Krasniqi-Lala.

Rapsodi e lahutari Hysen Kurtaj,duke fole për rëndësinë e instrumentit Lahuta në kulturën dhe historinë tonë kombëtare.

 

Me këtë rast  ,për rëndësinë e librit “Dita e Plisit” ,edicioni VI vëllimi i VI-të, por ne tërësi edhe për Diten e Plisit  si manifestim në trojet shqiptare, folën të gjithë pjesëmarrësit e kësaj tryeze të rrumbullakët, dukë dhënë mendimet  e veta, me komente ,kumtesa, recensione ,e  vlerësime  për rëndësinë e Ditës së Plisit.

Për historikun e këtij manifestimi, foli ideatori dhe organizatori historik ,z. Ismet Krasniqi-Lala ,duke elaboruar  sukseset që nga fillimi ,pra që nga viti 2014 kur filloi ky eveniment kulturorë,  e jo vetëm ,në shtëpinë-muze te krijuesit e aktivistit, Gjon Gjergjaj.

 

Kumtesa më interesante ishte ajo e z. Prend Buzhala, i cili këtë herë,  ndërlidhi elementin e traditës kanunore” Mbajtja e armës tek shqiptarët”, duke u futur ne disa elemente të thella të Kanunit ,ku sqarohet arsye, mënyra ,detyrimi   dhe disiplina e mbajtjes së armëve tek populli shqiptarë, si elemente te traditës sonë.

Kjo kumtesë bëri përshtypje tek të pranishmit, nga se nuk ishte dëgjuar herë të tjera.

 

Manifestimi vazhdoi me kumtesa e vlerësime të tjera ,si nga Sejdi Berisha, krijues nga Peja, Halit Barani ,aktivist i njohur  në shumë fusha të jetës nga Mitrovica.

Ndër folësit e radhës ,një fjalë rasti interesante e dha edhe rapsodi i ftuar në këtë ceremoni, lahutari i mirënjohur në trojet shqiptare, z. Hysen Kurti, i cili sqaroi të dhëna për historikun e veglës shqiptare ,lahutën, si një ndër veglat më të vjetra të këndimit   tonë shpirtor nëpër shekuj ,me të cilën i kënduam vetës dhe historisë sonë të lavdishme. Me këtë rast, rapsodi Hysen Kurti, këndoi trim këngë me lahutë me gjitha tiparet e epikës sonë legjendare-fishtiane.

Kujtim nga manifestimi “Dita e Plisit”:

 

Letrarët e Klinës, vite me radhë, me aktivitet e tyre, kanë zgjuar interesim tek publiku i gjerë kosovare, duke i dhënë  jetës frymëmarrje  në përgjithësi ,me  ide e programe te mirëpritura e joshëse për lexuesit dhe të interesuarit. Sukseset e tyre janë bërë të njohura bazuar në aktivitetin e tyre të palodhshëm e personal në gjitha fushat e jetës, bashkëpunimi dhe miqësia e palekundëshme,respekti reciprok, mirëkuptimi me udhëheqësit e jetës politike në qytet etj.

Ky vit, i ngarkuar me epideminë Covid 19, nuk iu ngjason tjerëve,  por në shpirtin e krijuesve klinas nuk ka rahati, qetësi, nuk ka “gjumë” dimërorë sikur në  shumë qendra tjera….

Organizatori  falënderon  MKRS për përkrahjen e projektit “Dita e Plisit”.

 

Një koktej i shtruar për nderë të ftuarve ,ishte edhe përfundimi mjaft i pëlqyeshëm i kësaj tryeze të rrumbullakët-përurim i librit “Dita e Plisit, edicioni VI vëllimi i VI-të.

 

Gjakovë,

20.shtator,2020.

Gjej kohë për të menduar – Poezi nga NËNË TEREZA

Gjej kohë për të menduar – është

burimi i fuqisë.

Gjej kohë për t´u lutur – është në botë

më e madhja fuqi.

Gjej kohë për të qeshur – është muzika

e shpirtit.

Gjej kohë për lojë – është fshehtësia e

rinisë.

Gjej kohë për të dashur – është dhurata

e Hyjnisë.

Gjej kohë për t´u dhuruar – është

ngadhnjimi i dashurisë.

Gjej kohë për të lexuar – është burimi i

urtisë.

Gjej kohë për t´u shoqëruar- është rruga

e lumturisë.

Gjej kohë për të punuar- është çmimi i

ardhmërisë.

Gjej kohë për të bërë mirë- është çelësi

që të shpie në Qiell.

Roland Gjoza: Ende nuk kam shpëtuar nga censura

Ende nuk kam shpëtuar nga censura e soc-realizmit. Autokontrolli ka qenë shumë i fortë brenda meje gjatë komunizmit, aq sa tani, edhe pse kanë kaluar dekada, nuk kam mundur të shpëtoj prej tij. Shpesh ndjej veten të jem në pushtetin e censurës”. Roland Gjoza, shkrimtar, skenarist, u shpreh kështu përballë një audience me njerëz të letrave dhe kinematografisë në aktivitetin kushtuar 70-të vjetorit të tij të lindjes nga Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit. “Nuk është e lehtë të heqësh gjithë atë peshë të viteve”, tha ai, duke treguar se sa i fortë ka qenë presioni te shkrimtarët para viteve ‘90-të.
Edhe pse sot Gjoza jeton në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, gjurmët e së shkruarës janë kudo tek ai. “Do ishte jo e drejtë t’i mohonim, një pjesë e krijimtarisë sonë u shtri në atë periudhë”, tha ai.
Shkrimtari zbuloi detaje të romanit “Edhe Noe kishte frikë nga vdekja”, ku tha se është shkruar pas një udhëtimi dashurie në Paris.
“Romani u shkrua pas një udhëtimi dashurie në Paris. Ishin ditë të trazuara, i kisha premtuar gruas se një ditë do festonim muajin e mjaltit në Paris. Natyrisht, ishte një premtim i dhënë në çaste frymëzimi, që harrohej shpejt. Por kjo ndodhi krejt rastësisht dhe ajo javë magjepsëse bëri që të shkruhej ky roman. I ndihmuar shumë edhe nga një rastësi. Fjalia e parë u shkrua në hotel, pikërisht në atë dhomë ku kishte jetuar Heminguej me të shoqen”, u shpreh ai.

Po ashtu poeti Gjoza ndau me të pranishmit edhe momente nga fëmijëria e tij dhe rrugëtimin e tij në letërsi dhe si skenarist filmash. “Unë vij nga një familje e madhe tregtarësh, por që patën një fat si gjithë familjet e mëdha gjatë komunizmit. Nga tregtarë u kthyen në infermierë”, tha ai.
Ndërkohë kineastët vlerësuan punën me të dhe kujtimet e tyre ndër vite.
Mbrëmja letrare u zhvillua në shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij të çmuar në prozën dhe poezinë shqipe, ku ishin të pranishëm botues, poetë, kineastë dhe miq të librit si Mimoza Ahmeti, Bujar Hudhri, Xhevahir Lleshi, Esad Musliu, Kristaq Mitro, Buron Kaceli, Faslli Haliti, Diana Çuli etj. Roland Gjoza është mjaft i njohur në rrethet artistike në Tiranë e Prishtinë, ndër lexuesit e letërsisë dhe amatorët e filmit. Ai është poet lirik, prozator me një stil të veçantë dhe skenarist filmi. Në moshën 18-vjeçare botoi librin e parë “Mozaik”, një vëllim lirik që la mbresa në qarqet letrare të kohës për ndjenjat e holla e të brishta, si dhe imazhet e freskëta poetike që sillte. Pas mbarimit të fakultetit Gjuhë-Letërsi, u emërua mësues në Pukë. Pas disa vitesh në Veri, kaloi skenarist filmi artistik në “Kinostudio”, Tiranë, ku pati një veprimtari të gjatë e të frytshme. Disa nga filmat ku ai është skenarist, janë çmuar në festivalet dhe konkurset kombëtare. Filmi dokumentar “Të zhdukurit” me skenar të tij është nderuar me çmim të parë në Uashington. Është autor i rreth 20 librave të gjinive të ndryshme, romane, tregime e novela dhe poezi. Në vitin 2006 botoi në Tiranë vëllimin poetik “Bukë e verë” dhe në Prishtinë librin me tregime “Nord Mort”. Prej vitesh, poeti e prozatori Roland Gjoza jeton familjarisht në Nju-Jork.

Filmografia

“Edeni i braktisur”, 2002, skenarist “Amigo”, 1994, skenarist “Kanun”, 1992, skenarist “Nata”, 1998, skenarist “Vdekja e burrit”, 1991, skenarist “Misioni përtej detit”, 1988, skenar “Flutura në kabinën time”, 1988, ndihmës regjisor “Rrethi i kujtesës”, 1987, skenarist “Tri ditë nga një jetë”, 1986, skenarist “Gjurmë në dëborë”, 1984, skenarist.
Skenarist në mbi dyqind shfaqje e spektakle televizive dhe në mbi 120 dokumentarë.
Vepra letrare: “Kush humbet atdheun është Shopen”, poezi (“Uegen”, Tiranë, 2019) “Satirikon”, ese (“Uegen”, Tiranë, 2019) “Tirana feliniane”, ese (Uegen, Tiranë, 2019) “Njëzet Amerikat”, tregime (“Uegen”, Tiranë, 2019) “Sofia Loren e zezë”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2018) “Dashuri me shikim të dytë”, tregime (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2018) “Janush Kubati”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2018) “Për shkak të vajzave nga Parisi”, tregime (“Uegen, Shtëpia e Librit dhe e Filmit”, Tiranë, 2018) “Franc Baron”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2017) “Gruaja që s’vë të kuq buzësh”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2016) “Për Elizën”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2016) “Koleksionisti i engjëjve”, tregime (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2015) “Ana Dolce et Gabbana”, tregime (“Uegen”, Tiranë, 2015) “Nju Jork me kurdisje”, poezi (“Uegen”, Tiranë, 2015)”Pikaso prej ajri”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2014) “Zogjtë e Hiçkokut”, ese (“Uegen”, Tiranë, 2014)”Qyteti i vogël”, roman (“Uegen”, Tiranë, 2012)”La boheme”, roman (“Uegen”, Tiranë, 2011)”Papijon”, roman (“Globus R.”, Tiranë, 2009) “Shkalla”, roman (“Vini Graph”, Tiranë, 2009) “Nord mort”, tregime (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2006) “Bukë dhe verë”, poezi (“Globus R.”, Tiranë, 2006)”Zero”, roman, Prishtinë (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2004) “Virgjëresha”, roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2002) “Darka mistike” roman (“Gjon Buzuku”, Prishtinë, 2000) “Tereza për Terezën”, roman (“Phoenix”, Tiranë, 1999) “Perënditë”, tregime (“Aqtlash”, Tiranë, 1995) “Mëkati”, roman (“Glob”, Tiranë, 1994)”Romeo, Zhulieta dhe errësira”, tregime dhe novela (“Shtëpia Botuese e Lidhjes së Shkrimtarëve”, Tiranë, 1991) “Harmonia”, tregime dhe novela (“Naim Frashëri”, Tiranë, 1990)”Kolombi i rremë”, tregime e novelë (“Naim Frashëri”, Tiranë, 1989/ “Rilindja”, Prishtinë, 1991) “Letra e një vajze”, tregime, novela (“Naim Frashëri”, Tiranë, 1986) “Njerëz të dashur”, skica dhe tregime (“Naim Frashëri”, Tiranë, 1980)”Hapësirë”, poezi (“Naim Frashëri”).

Në prag të Mitingut të 56 të Poezisë Gjakovë – Poezi të zjedhura nga AGIM DEVA – Përgatiti për botim MUHARREM KURTI

RUBRIKA: NDERIM KRIJUESVE TË SHQUAR GJAKOVARË
Në prag të mitingut të poezisë, të 56-tit më radhë, prezantojmë poezi të poetit të shquar për fëmijë, Agim Deva! Krijimtaria e Z. Deva, vlerësohet ndër më të mira e letërsisë shqipe, për fëmijë. Mirënjohje të përjeteshme! MUHARREM KURTI, Kryetar i Klubit Letrar “Gjon Nikollë Kazazi”.
ËSHTË NJË VI QË I THONË KUFI
Ndoshta jam pak i moshuar
E ca gjëra s’i kuptoj;
N’të dy anët e një vije-
T’ njëjtat lugje e kaproj
I shoh yjet- natën vonë,
Xixëllojnë si në Opojë,
E n’ Kosovë të njejtat yje
Hedhnin dritëzat mbi Tropojë….
E ky zog që këtu e shoh,
E m’ligjeron për Dragobinë,
Disi m’duket se e njoh-
Nga një bli n’ Prishtinë.
I shoh retë si akullore
Lundrojnë qiellit anëmbanë,
I pashë t’ martën- në Gjakovë,
Të mërkuren- në Tiranë.
Rrëshqet Drini shtratit t’vet,
Përherë i kthjelltë e i ri,
Vet me vete sikur flet
Jam n’ Kosovë a n’ Shqipëri?…
Ndërsa koha bën të veten,
N’hartë një vi mes vete kemi,
Fëmijët si qengja na gjetën
Në këto lugje ku bashkë jemi…
Dhe, ja zbehet ajo vi,
Zbehen vulat n’pasaportë,
Je n’Tetovë a n’ Shqipëri?
Ec e ndaje këtë tortë…
Në Drenicë jam- ti në Durrës,
Edhe sytë na kanë- një ngjyrë,
N’ histori ne njeri tjetrin
E shikojmë porsi n’ pasqyrë.
Ndahet zemra në dy pjesë?
Fjala shqip në dy djepa rritet,
Arbëria- arbëri,
As nuk falet, as nuk shitet…
Bie shi në Pejë e Vlorë,
Një ylber pas diellit t’ri,
Me shtatë ngjyra n’ hark qiellor,
S’e kupton mes nesh këtë vi.
Ti m’i hape portat tua,
Unë t’i hap dyert e mëdha,
Si ta ndajmë- të njëjtën mëmë,
Si të ndahet fjala-
NËNËS
Puthjen e parë
Nënës.
Lulen e parë
Nënës.
Vizatimin e parë
Nënës.
Letrën e parë
Nënës.
Të fshehtën e parë
Nënës.
Se nëna më lindi,
Mua ne maj
Dhe askush tjetër,
S’më lindi përveç saj.
KËNGA E PADUKSHME.
Sa të njelmëta rrugët e qytetit tim
Putrat e të papunëve kripë e egër i gërryen
Dredhëzat e qershitë janë larg
Tepër larg
Çudi – edhe pa to
Na rriten e zbukurohen fëmijët
Kur bie shi
Qyteti mbetet edhe pa jargët e kotësisë së vet
Që ia zbraznin lukthin
Që e gërryente përbrënda
Mllefi im i heshtur
Një përbindësh i padukshëm
Më i madh se dinosauri
Posa teret qyteti
Rrugëve të kriposura zvarritet
Duke lëpirë kështu fatin tim
Edhe fatin tënd të shqepur
Ëndërrueshëm të shtrirë nën kësulat gri
Nëse ndonjë zezak pranë meje kalon
Do ta pyes – se a kanë ngjashmëri
E sotmja e ime
Me një të kaluar e tij…
TË MBJELLIM NGA NJË DRU
T’mbjellim te gjithe nga nje dru,
e çdo dru ta sjell nje zog,
e çdo zog ta sjell nje kenge,
e çdo kenge nje kenaqesi,
ajer te paster ne mushkeri,
e çdo gjeth me jete te vet,
pluhurin mbi ty- e pret,
si ombrelle,
qe t’kesh – shendet.
Vetem duhet – pak kujdes,
pak kulture e pak vullnet…
e te zbrese mali ne qytet.
Do t’i degjojme ciu-ci,
zogjte e tu e zogjte e mi.

LUTJE PËR ATË QË MBJELL – Poezi nga NËNË TEREZA



Zot,
bekoje këtë burrë dhe copën e tij të tokës,
me qëllim që fara e hedhur
të sjellë fruta shumë.
Bekoji frutat e kësaj toke
me qëllim që ai dhe familja e tij
të ushqejnë jetën dhe uria të humbë.

Ashtu si ti që ke ndarë me ne të gjitha
dhuratat e mbretrisë sate,
bëj që dhe ky burrë
të ndajë bollëkun me ata
që s’kanë as tokë e as ç’të mbjellin.

Jepi këtij fermeri,
O zot,
e të gjithë neve
një shpirt të dëlirë,
me qëllim që mbjellja jote
të sjellë kallinj mirësie në jetën tonë.


Send this to a friend