Papa Leo XIV të enjten denoncoi se si investimet në inteligjencën artificiale dhe armët e teknologjisë së lartë po e çonin botën në një “spirale shkatërrimi”, ndërsa bëri thirrje për paqe në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë gjatë një vizite në universitetin më të madh të Evropës.

Fjalimi i Leos në Universitetin La Sapienza të Romës shënoi herën e parë që një papë viziton kampusin që kur Papa Benedikti XVI anuloi një fjalim të planifikuar atje në vitin 2008 përballë protestave nga fakulteti dhe studentët.

Papa amerikan u prit ngrohtësisht të enjten, përfshirë edhe nga disa nga studentët më të rinj të Sapienza-s: Palestinezë të rinj që mbërritën në Itali këtë javë në një “korridor humanitar” nga Gaza për të vazhduar studimet e tyre në universitet. Qeveria italiane, duke bashkëpunuar me organizatat katolike, ka sjellë qindra palestinezë për të studiuar dhe për të marrë kujdes mjekësor në Itali që kur lufta izraelite kundër Hamasit në Gaza filloi në vitin 2023.

Leo takoi disa nga studentët e Gazës gjatë një përshëndetjeje të shkurtër në kishëzën e kampusit dhe përsëri pas fjalimit të tij në sallën kryesore të leksioneve të universitetit, i cili u themelua nga Papa Bonifaci VIII në vitin 1303.

Në fjalimin e tij, Leo denoncoi se si shpenzimet ushtarake ishin rritur në mënyrë dramatike këtë vit, veçanërisht në Evropë, në kurriz të arsimit dhe kujdesit shëndetësor, ndërsa “pasuronin elitat që nuk interesoheshin për të mirën e përbashkët”.

Ai bëri thirrje për një monitorim më të mirë të mënyrës se si po zhvillohej dhe përdorej IA në kontekste ushtarake dhe civile “në mënyrë që të mos i lirojë njerëzit nga përgjegjësia për zgjedhjet e tyre dhe të mos përkeqësojë tragjedinë e konflikteve”.

“Ajo që po ndodh në Ukrainë, në Gaza dhe në territoret palestineze, në Liban dhe në Iran ilustron evolucionin çnjerëzor të marrëdhënies midis luftës dhe teknologjive të reja në një spirale shfarosjeje”, tha ai.

Papa tha se arsimi dhe kërkimi duhet të lëvizin në drejtimin e kundërt që vlerëson jetën “jetën e popujve që kërkojnë paqe dhe drejtësi!”

Leo e ka identifikuar inteligjencën artificiale si një nga çështjet më kritike me të cilat përballet njerëzimi, veçanërisht zbatimi i saj në luftë dhe në jetën e përditshme. Këto janë tema që ai pritet t’i shqyrtojë më plotësisht në enciklikën e tij të parë, që do të publikohet në javët në vijim.

Nada Rahim Jouda, 19 vjeç, ishte një nga banorët e Gazës që u takua me Leon, vetëm dy ditë pasi ajo mbërriti në Itali. Ajo ende po mrekullohej me jetën e saj të re duke studiuar shkencat e biznesit në Romë, një qytet që ajo tha se ishte “si parajsa për mua”.

“Çdo gjë këtu është e gjelbër dhe nuk është gri dhe probleme kudo dhe njerëz të mjerë në rrugë”, tha ajo.

Por Jouda mbetet e shqetësuar për familjen që la pas: nënën e saj, e cila po shërohet nga leuçemia, dhe motrat më të vogla të moshës 17 dhe 13 vjeç. Gjatë luftës në Gaza, familja u detyrua të zhvendosej katër herë dhe nëna e saj nuk mundi të merrte kujdes ose kontrolle për kancerin e saj.

“Të gjithë mbështeten tek unë. Unë jam shpresa e vetme që kanë”, tha ajo. bw