VOAL

VOAL

NJË KRAHASIM MES BAMIRËSISË SË SHHK “SALIH ÇEKAJ“ NË ZVICËR DHE QEVERISË – Nga Abas Fejzullai

April 10, 2018
1 Comments
  • author avatar
    Anonymous 8 years ago Reply

    I nderuari miku im Abas Fejzullahu ketij artikulli shumë permbajtësor me duket se ma se miri i pergjigjet një fjalë e urtë e popullit : “Çka te korit(te poshtëron) ma se shumti,pergjegjja është : “Me te marrë ne dorë i pa dijshmi dhe i pa ndershmi”.Te pershendes dhe te pergzoi.Zymeri

Komentet

SAMIT I DIASPORËS APO JAVË TURIZMI POLITIK?!- Nga ARIF EJUPI

 

 

Qeveria e Edi Ramës prej vitesh promovon organizimin e një të ashtuquajturi “Samit të Diasporës” në Tiranë. Një emërtim i madh, që në vetvete ngjall pritshmëri të larta për një organizim serioz, gjithëpërfshirës dhe strategjik për shqiptarët që jetojnë jashtë atdheut.

Por, realiteti që shihet ndër vite lë shumë për të dëshiruar. Deri më sot, nuk është bërë kurrë transparente: Cili është qëllimi konkret i këtij samiti?  Çfarë rezultatesh ka prodhuar ai? Kush i përzgjedh pjesëmarrësit dhe mbi çfarë kriteresh?

Një samit, në kuptimin e mirëfilltë, është një platformë vendimmarrëse, ku diskutohen politika konkrete dhe nxirren rekomandime të zbatueshme. Ndërsa këtu krijohet përshtypja e një aktiviteti ceremonial, më shumë për imazh sesa për përmbajtje.

Pjesëmarrje selektive dhe jo përfaqësuese . Nga ajo që është parë, në këtë organizim marrin pjesë kryesisht: individë të afërt me strukturat qeveritare, persona me interesa biznesi, figura që kërkojnë ekspozim publik.

Ndërkohë, mungojnë: aktivistët e mirëfilltë të diasporës, organizatorët që për dekada kanë qenë shtylla të komunitetit,  përfaqësues të shoqatave serioze dhe funksionale.

Kjo krijon një hendek të madh midis realitetit të diasporës dhe përfaqësimit të saj në këtë “samit”.

Diaspora reale dhe diaspora e ekspozimit . Pas Pavarësisë së Kosovës, dinamika e organizimit të diasporës ka ndryshuar. Në shumë vende të Perëndimit janë krijuar: shoqata formale pa strukturë reale, organizime sporadike “sa për sy e faqe”,  iniciativa që më shumë promovojnë individin sesa komunitetin.

Shumë prej këtyre subjekteve: nuk kanë kryesi funksionale, përfaqësohen nga dy ose tre persona, mbajnë emra të mëdhenj pa përmbajtje reale.

Pikërisht këto struktura shpesh shfaqen në aktivitete të nivelit të lartë, duke zëvendësuar ata që realisht kanë kontribuar ndër vite.

Samit apo turizëm institucional? Në vend që të jetë një platformë strategjike, ky organizim ngjan më shumë me: një aktivitet protokollar, një mundësi rrjetëzimi për interesa të ngushta,  një formë “turizmi institucional” me fotografi dhe deklarata boshe.

Kjo e dëmton jo vetëm seriozitetin e vetë organizimit, por edhe besimin e diasporës ndaj institucioneve shtetërore.

Çfarë duhet të ishte një samit i vërtetë? Një Samit i Diasporës duhet të jetë: i hapur dhe transparent në përzgjedhjen e pjesëmarrësve,  përfaqësues real i komuniteteve shqiptare në botë,  i orientuar drejt rezultateve konkrete,  platformë bashkëpunimi institucional dhe ekonomik.

Duhet të përfshijë: ekspertë të fushave të ndryshme, sipërmarrës të suksesshëm, aktivistë me kontribut të dëshmuar,  përfaqësues legjitimë të shoqatave funksionale.

Nëse mungon përmbajtja, serioziteti dhe përfaqësimi real, atëherë çdo “samit” rrezikon të mbetet vetëm një skenë ekspozimi, një javë turizmi politik e institucional, pa ndikim të vërtetë në jetën e diasporës shqiptare.

 

ARIF EJUPI

Intervistë me Shasime Osmanin – deputetja e parë shqiptare në Parlamentin e Bernës, një meteor në ngjitje në politikën zvicerane por me këmbët në tokë Nga Elida Buçpapaj

Bilbordet e fotos ilustruese të Shasime Osmanit i takojnë fushatës zgjedhore të zgjedhjeve të 29 marsit 2026 për Këshillin e Madh, ku tashmë ajo është deputete

HYRJE

Në nëntor të vitit 2024, Shasime Osmani, studentja e drejtësisë në Universitetin e Bernës, do të ishte asambleistja e parë shqiptare në parlamentin e kryeqytetit të Zvicrës, që njihet si Këshilli i Qytetit, ndërsa në fund të këtij marsi, në zgjedhjet për parlamentin kantonal të Bernës, që njihet si Këshilli i Madh, Shasimja do të jetë deputetja e parë shqiptare e këtij parlamenti. Suksesi i Shasime Osmanit bëhet edhe më konkret kur kemi parasysh se emigracioni shqiptar  i ngulitur si në rang Zvicre, ashtu edhe në Bernë, është në çerek shekullin e tretë. Mediat zvicerane shprehen me shumë simpati për Shasimen. E shohin si një “meteor në ngjitje”, si një “një zë për ata që nuk kanë zë”. Kauzat e Shasime Osmanit janë barazia dhe shanset e barabarta në arsimim. Shasime Osmani vjen nga një familje shqiptare tipike emigrantësh, me prejardhje nga Kërçova në Maqedoninë e Veriut. Gjyshi i Shasimes u vendos në Zvicër në fund të viteve ’70 si “gastarbeiter”. Në vitin 1993 do të shpërngulej në Zvicër babai dhe më 1999 nëna bashkë me Shasimen bebe. Familja, që do të shtohej edhe me dy fëmijë të tjerë, jeton në Bümplitz-Bethlehem, një nga lagjet e populluara me shumicë nga emigrantët e që përballen edhe me vështirësitë e jetës, megjithëse Zvicra është një nga shtetet më sociale të Europës. Shasimja, prej kur ishte 17 vjeçare, është angazhuar në Partinë Socialdemokrate të Zvicrës, me një aktivizëm të pandalshëm, shumë energjik dhe impresionues. Si deputete e Parlamentit Kantonal të Bernës, Shasime Osmani do të startojë në qershor. I uroj shumë suksese. Më poshtë po ju përcjell intervistën me Shasime Osmanin.

Shasime Osmani, një vajzë e re si gjithë vajzat e reja të moshës së saj, drejt realizimit të ëndrrave

INTERVISTA

 

E.B.: Në qershor mbaron studimet për bachelor në drejtësi, pak histori për rrugën e studimeve?

Shasime Osmani:Pas përfundimit të praktikës sime si Kauffrau EFZ në Zyrën Federale të Policisë, kam vazhduar me maturën. Që nga viti 2022 studioj drejtësi me synimin për t’u bërë avokate.

E.B.: Ëndrra jote e fëmijërisë ishte të bëheshe gjyqtare, kur gjyshi, që sot krenohet aq shumë me ty, e nisi jetën në Zvicër si “gastarbeiter”, po ashtu edhe prindërit iu përveshën punës plot sakrifica që t’ju rrisnin ju tre fëmijëve, ku i mbështete ëndrrat e tua?

Shasime Osmani: Që herët kam kuptuar se kisha më pak shanse se fëmijët e tjerë. Dhe këtë nuk mund ta pranoja. Unë thjesht kam qenë që fëmijë me natyrë shumë luftarake. Kam bërë shumë përpjekje në shkollë dhe kam punuar pesë herë më shumë se të tjerët. Shumë fëmijë me prejardhje emigrante e përjetojnë këtë.

E.B.: Mediat zvicerane ju vlerësuan si një meteor në ngjitje dhe si “një zë për ata që s’kanë zë” dhe ju vetë thoni dhe e argumentoni me një logjikë që nuk mund të kundërshtohet, që e garanton ligji dhe shteti social në Zvicër “se do të mbroni fuqinë punëtore, ata që punojnë 100%, që paguajnë taksat, por prapë nuk fitojnë mjaftueshëm”, a mund ta shtjelloni pak?

Shasime Osmani: Zvicra është një vend i pasur dhe i disiplinuar. Por jo të gjitha sektorët kanë paga të mira dhe jo të gjithë njerëzit kanë në praktikë të njëjtat mundësi. Ka njerëz, veçanërisht shumë persona me prejardhje emigrante, që punojnë vetëm për të mbijetuar.

E.B.: Qëllimi yt para zgjedhjes në Këshillin e Madh apo Parlamentin e Bernës ishte të përfundoje një stazh në Gjykatën Rajonale, po sot?

Shasime Osmani: Praktikën duhet ta kryej pas përfundimit të studimeve të mia Master. Kjo do të ndodhë përafërsisht pas 2.5 vitesh. Si anëtare e Këshillit të Madh lindin disa probleme për shkak të ndarjes së pushteteve. Aktualisht po kërkoj një zgjidhje.

E.B.: Jeni anëtarja e parë femër me origjinë shqiptare në Këshillin e Madh, ka anëtarë meshkuj me origjinë shqiptare Parlamenti i Bernës?

Shasime Osmani: Aktualisht jam e vetmja në Këshillin e Madh me prejardhje shqiptare. Edhe në Këshillin e Qytetit të Bernës kam qenë personi i parë dhe i vetëm me prejardhje shqiptare.

E.B.: Në nëntor 2024, vetëm 26 vjeçe, u zgjodhët këshilltarja e parë e Këshillit Bashkiak e qytetit të Bernës, si arritët deri aty?

Shasime Osmani: Kjo ishte një surprizë. Në atë kohë partia ime fitoi pesë mandate dhe një prej atyre mandateve e mora unë. Dhe kështu u bëra personi i parë me prejardhje shqiptare në Këshillin e Qytetit të Bernës.

E.B.: Jeni Anëtare e PS prej moshës 17 vjeçare, kush ju motivoi të futeshit kaq shpejt në politikë?

Shasime Osmani: Gjithmonë kam qenë e interesuar për politikën. Matthias Aebischer*, atëherë këshilltar kombëtar dhe president i “Kidswest”, më tha se shihte potencial tek unë dhe kështu u bëra anëtare.

E.B.: Keni fituar 9641 vota që ju dhanë shansin të startoni mandatin në Parlamentin e Bernës në qershorin që vjen, në cilën zonë ke kandiduar, cilët ju kanë votuar kryesisht?

Shasime Osmani: Kam kandiduar në njësinë zgjedhore të qytetit të Bernës dhe kam pasur një mbështetje të gjerë nga e majta, por edhe nga partitë e qendrës. Komuniteti shqiptar më ka mbështetur shumë.

E.B.: Si do da përshkruaje Bümpliz-Bethlehem, Zonën e VI apo distriktin e VI të Bernës perëndimore?

Shasime Osmani: Në Bümpliz-Bethlehem jetojnë shumë persona me prejardhje emigrante. Pabarazia sociale është një temë e rëndësishme: njerëz me paga të ulëta dhe fëmijët e tyre që kanë më pak mundësi për arsimim të lartë. Në të njëjtën kohë, aty mund të përjetosh shumë gjëra: projekte të shumta kulturore, qendra tregtare dhe takime me njerëz të ndryshëm.

E.B.: Në një kat përdhes të shumkatësheve prej betoni në Bümpliz-Bethlehem gjendet “Kidswest” një Atelie arti rekreativ falas që frekuentohet me shumicë nga fëmijët e të rinj nga mosha 6 deri në 16 vjeç me prejardhje emigrantësh, të cilën e vizitonit edhe ju fëmijë apo jo?

Shasime Osmani: Po, dhe “Kidswest” e ka formësuar shumë fëmijërinë time.

E.B.: Krijuese e Ateliesë së Artit ishte artistja Meris Schüpbach, e cila iu kushtua shumë fëmijëve dhe të rinjve nga prindër emigrantë që e vizitonin këtë shoqatë. Sot ajo nuk jeton më dhe e meriton një eulogji për krijesën e saj “Kidwest” – Fëmijët e Lagjes në Perëndim të Bernës. – Më bëri përshtypje një kredo e saj ku thosh “Më lejohet të jem ai/ajo që jam këtu dhe tani, me gjithçka që kam përjetuar, gjithçka që mendoj dhe gjithçka që dua, me gjithçka që më bën ajo që jam” – definicion i një mentoreje për të frymëzuar të qënit njeri i lirë në një botë pa paragjykime. Por edhe shoqëritë në sistemin demokratik nuk i shpëtojnë paragjykimeve, sidomos, kur flitet për qytetarët me prejardhje emigrantësh, a e keni njohur znj Meris, sot ju jeni kaq e re presidente e “Kidwest”e trashëgoni një thesar të krijuar prej saj, a mund të na e tregoni këtë rrugëtim?

Shasime Osmani: Meris Schüpbach ka qenë një nga figurat më përcaktuese në jetën time. Kur Kidswest u themelua në vitin 2006, unë kam qenë një nga fëmijët e parë që u bë pjesë e këtij projekti. Në vitin 2019 u bëra presidente e shoqatës dhe në vitin 2022 Meris Schüpbach, për fat të keq, ndërroi jetë. Gjurmët dhe vepra e saj janë edhe sot pjesë e Kidswest-it.

E.B.: Vazhdoni ta keni si maskotë-simbol të shoqatës «korbin»**. Përse? A ju kujtohet ndonjë ngjarje që lidhet me të?

Shasime Osmani: Në vitin 2009, SVP zhvilloi një fushatë të ashpër me korba. Kur e pashë këtë në rrugën time për në Kidswest, nga njëra anë u ndjeva e çuditur, sepse ata po përdornin maskotën tonë, dhe nga ana tjetër shpendi paraqitej sikur, si i huaj, po e “hante” Zvicrën. Kjo më tronditi dhe ishte një pikë kthese për interesimin tim në politikë. Zemërimi im frymëzoi çiftin artistik “Haus am Gern” për një fotografi të Këshillit Federal me fëmijë me prejardhje emigrante. Projekti më pas u bë i njohur në të gjithë Zvicrën dhe disa Këshilltarë Federalë na ftuan në Këshillin Federal ***.

E.B.: Ju përfaqësoni brezin e dytë apo të tretë të emigrantëve, që njihen si Sekondos, si e keni përjetuar të qënit me prejardhje të huaj dhe si mendoni t’i bashkangjisni kauzën tuaj “të drejta të barabarta në arsim”, një realiteti “se arritjet në arsim dhe statusi socialekonomik janë të drejta të trashëguara”?

Shasime Osmani: Në Bümpliz-Bethlehem, vetëm 1 në 11 fëmijë shkon në gjimnaz. Në lagje të tjera janë 5 në 10 fëmijë që shkojnë. Fëmijët e punëtorëve kanë më pak shanse, edhe kur kanë saktësisht të njëjtin sukses dhe performancë. Nga familjet akademike, rreth 75% vazhdojnë studimet. Nga familjet punëtore, vetëm rreth 25%.

E.B.: Duke marrë info për intervistën konstatova që keni një aktivizëm shembullor, pra, nëse shtypi bernez me simpati e përshkruan ngjitjen tuaj në Parlamentin e Bernës meteorike, a mendoni se kjo ngjitje i dedikohet vrapit tuaj të palodhur duke u përfshirë që adoleshente në politikë, në sindikatën studentore etj., a mund të na tregoni pak më tepër?

Shasime Osmani: Politika është përfaqësim. Unë punoj pa u lodhur për një Zvicër për të gjithë. Angazhimi im është vlerësuar nga populli. Kjo ka të bëjë padyshim me përkushtimin tim, por edhe me profilin tim politik dhe përfaqësimin e fortë që ofroj.

E.B.: Duke iu kthyer arsimimit, kauzës suaj të preferuar, me këtë rast po kujtoj Naim Frashërin, Rilindasi jonë që thosh se “vetëm dritë e diturisë përpara do të na shpjerë” dhe ndërkohë po sjell si fakt se gjuhën amtare në shkollat shqip e ndjekin në rang Konfederate vetëm 3% e fëmijëve. Ju vetë a keni patur mundësi ta ndiqni? A mendon se është shqetësim, se përmes gjuhës, brezat e së ardhmes mësojnë jo vetëm gjuhën, por edhe historinë e rrënjëve të tyre?

Shasime Osmani: Unë vetë nuk kam ndjekur kurrë shkollën shqipe. Në Zvicër njeriu është i angazhuar me gjermanishten dhe frëngjishten. Por nuk e shoh vërtet si problem. Të gjithë që unë njoh flasin shumë mirë shqip dhe janë gjithashtu shumë mirë të informuar për kulturën shqiptare.

E.B.: Cili do të jetë mesazhi që do t’i drejtoni rinisë me prejardhje shqiptare në Zvicër?

Shasime Osmani: Unë e di që nuk është e lehtë. Por dorëzimi nuk është opsion. Ndiqni atë që ju pëlqen dhe qëndroni besnikë vetes suaj. Diku gjithmonë hapet një derë.

E.B.: Rezultatet e 29 marsit, në Këshillin e Madh të Bernës që ka 160 anëtarë, kanë forcuar si maxhorancë krahun konservator SPD që nga 44 ka sot 51 vende, ashtu edhe Partia juaj Socialdemokrate ka rritje, a mendoni se do t’i arrini kauzat tuaja sipas premtimeve?

Shasime Osmani: Kjo do të jetë shumë e vështirë. Por jam e sigurt që do të gjejmë kompromise dhe jam e gatshme të flas me të gjithë, për t’i çuar përpara këto çështje.

E.B.: Meqë po flasim për premtime, unë jam dakord me vlerësimet që ju bën shtypi bernez si një meteor në ngjitje, por jeni me këmbët në tokë, sepse tek suksesi nuk u katapultuat, por e arritët me aktivizmin tuaj, a më premtoni se, kur një ditë do të zgjidheni deputete në Parlamentin e Konfederatës Helvetike, intervistën e parë do të ma jepni mua, që e kam parashikuar e para?

Shasime Osmani: Këtë parashikim e dëgjoj nga shumë njerëz në rrethin tim. Të shohim si do të vazhdojë karriera ime politike. Dhe po, ta premtoj që do të të jap intervistën e parë, nëse më kontakton shumë shpejt.

—-

 

*Matthias Aebischer është një politikan zviceran i SP, ish-gazetar televiziv, ish president “Kidswest”. Ka qenë deputet në Parlamentin e Zvicrës prej 2011-2025. Në fund të vitit 2024, ai u zgjodh në Këshillin e Qytetit të Bernës dhe mori detyrën në janar 2025. Ai dha dorëheqjen si deputet i Paramentit në mars 2025 për të marrë këtë pozicion, në krye të Drejtorisë për Inxhinierinë Civile, Transportin dhe Hapësirat e Gjelbra Urbane (TVS).

**Në vitin 2008 «korbi» u përdor nga SVP si një figurë simbolike për iniciativën mbi lëvizjen e lirë të personave. Ndërkohë «korbi» ishte simbol heraldik i ateljesë artistike Kidwest që frekuentohej shumë edhe nga fëmijë e të rinj me prejardhje emigrantësh. Më 2009 lindi një projekt bashkëpunimi midis fëmijëve e të rinjve të Kidwest me dyshen artistike të Haus am Gern (Rudolf Steiner dhe Barbara Meyer Cesta). Në këtë projekt që mori shumë hapësirë mediatike fëmijët e Kidswest rikrijuan foton zyrtare të Këshillit Federal (“Këshilli Federal i Kidswest”) për të nxjerrë në pah tema të tilla si pjesëmarrja dhe përfaqësimi. Haus am Gern dhe tetë fëmijë të Kidswest – përkatësisht Alberta, 8 vjeç (Kosovë), Shasime, 10 vjeç (Maqedoni), Bimi, 11 vjeç (Kosovë), Sheila, 12 vjeç (Shqipëri-Itali), Selina, 12 vjeç (Kili), Marigona, 13 vjeç (Kosovë), Ihab, 13 vjeç (Eritre), Sumudu, 9 vjeç (Zvicër-Sri Lanka) dhe Fjolla, 11 vjeç (Kosovë), e cila mori pjesë si zëvendësuese – u ftuan në Këshillin Federal të Konfederatës Helvetike.

***Këshilli Federal është Parlamenti i Konfederatës së Zvicrës

Fëmijët e Kidwest, e dyta majtas Shasime Osmani viti 2009

 

Parlamenti i Zvicrës me shtatë Këshilltarët Federalë dhe me kancelieren më 2009

Halime Murati – vasha e Çetës së Llapit- Nga ARIF EJUPI

 

Frikën ua fale liliputëve,
dëshpërimin pesimistëve,
urrejtjen fashistëve.

Ishe vashë e guximshme,
që s’njihte dorëzim.
Edhe pse ende fëmijë,
luftove me shpirt e zemër,
Kosovës për t’i dhënë emër.

Në ilegalitet të njohën
me nofkën e ëmbël “LIRIA”.
Me fjalën tënde të matur,e me peshë,
zemrat e rinisë llapjane i mbushje me shpresë —
për liri e ardhmëri.

Emri yt u bë betim,
që flamuri të valojë,
e kënga të jehojë,
derisa Kosova
të bëhet me Zot shtëpie.

Halime Murati — emblemë e guximit dhe krenarisë shqiptare!

Arif Ejupi
Gjenevë, 10 prill 2026

 

LEGJENDA E KOSHARES- Nga ARIF EJUPI

 

(Poezi kushtuar heroit Agim Ramadani – emri i të cilit, qëndron i pavdekshëm dhe simbolizon poetin, piktorin dhe strategun ushtarak që u shndërrua  në legjendë…)

Lindi në një ditë me rreze dielli
që ranë me gëzim mbi dritaret e shtëpisë.

E pagëzuan me emrin Agim –
agim i mëngjeseve
të dëlira e të bardha.

Poet me shpirt të lirë,
ushtarak me disiplinë,
luftëtar legjendar në fushëbeteja.

Kur plagët e Atdheut u hapën sërish,
ti u ktheve si shqiponjë në folenë e lashtë,
si dikur Gjergj Kastrioti Skënderbeu,
për të mbrojtur nderin dhe lavdinë
e Dardanisë dhe Arbërisë.

Flakëve – me flakë iu përgjigje,
si rrufe mbi malet e Kosovës.

U bëre shkëmb në Koshare,
aty ku vetëm pushka foli
për lirinë e kombit.

Me gjakun gurrë të djemve shqiptarë
u rrënuan muret e hekurta
që ndanë vëllain me vëlla
pothuaj një shekull.

U këputën prangat e robërisë
që djali e vajza shqiptare
të ecin lirshëm
drejt Shqipërisë.

Përherë krenare:
Prishtina, Shkupi, Presheva,
Ulqini dhe Tirana.

Agim Ramadani – Katana,
lum që të lindën
babai dhe nëna.

Emri yt – kurrë nuk shuhet
e as kurrë nuk perëndon,
dritë që historinë e kombit ndriçon.

Arif Ejupi
Gjenevë, 5 prill 2026

 

Nënë gjakovare- Nga ARIF EJUPI

 

(Kushtuar nënave gjakovare)

Nënë gjakovare, shqiponjë mbi Çabrat,
gurrë burimi e Erenikut.
Djemtë dhe vajzat e tua,
tmerr për armikun.

Mbaje kokën lart,
ndjehu krenare,
të vetmin djalë Atdheut ia fale,
të njeh e gjithë bota,
nënë gjakovare.

Gjaku i fëmijëve të tu,
dritë për Gjakovën
dhe Kosovën.

Nënë gjakovare,
nënë e një dhembjeje të madhe,
që rëndon si plumb në zemër,
gjakun e bijve e bijave të saj
kurrë nuk e harron, gjithnjë krenare,
simbol i nënës së vërtetë shqiptare.

Arif Ejupi
Gjenevë, 23 mars 2026

Derë e Pavdekësisë- Nga ARIF EJUPI

 Fëmijët e familjes Jashari , të vrarë nga forcat serbe në këto ditë marsi të vitit 1998; e vetmja e mbijetuar Besarta.
Në tokën e vet, në shtëpinë e vet, pragun e së cilës e mbrojtën burrat dhe gratë e familjes.
Lufta e Kosovës e shpjeguar pa nevojë për më shumë fjalë.

 

Derë e mikpritjes dhe e bujarisë,
derë burrash të besës e të qëndresës,
derë që s’ia njeh frikën flakës as barotit,
derë stërnipësh të Gjergj Kastriotit.

Derë e Jasharajve,
nderi i kombit.

Me shpirt e zemër,
ushtarë të lirisë,
yje të Dardanisë.

Djem petritë,
fëmijë engjëllorë,
vasha trimëresha,
nëna zemërguri.

Madhërishëm mbi varre u valon
flamuri.

Prehuni të qetë,
jeni burim
i krenarisë dhe i nderit,
jeni rreze dielli.

Me gjakun tuaj shkruat historinë
dhe rrënuat murin ndarës
Kosovë–Shqipëri.


Arif Ejupi
Gjenevë, mars 2026

Zvicër: Ngushëllimi i dy shoqatave për familjen e Don Kelmend Spaqit

Me rastin e ndërrimit të jetës dhe kalimit në Përjetësi të famulltarit të Kishës Katolike “Shna Ndout” në Gllogjan të Pejës, DON KELMEND SPAQI, Meshtar i përkushtuar për bamirësi ndaj Kombit e Atdheut në veçanti dhe Besimit në përgjithësi, Shoqata Humanitare”FAMILJA NDIHMON FAMILJEN” dhe Bashkimi i Intelektualëve Shqiptarë në Zvicër, shprehin ngushëllimet më të sinqerta për familjen Spaqi, për besimtarët dhe bashkëpunëtorët e tij.

Të gjithë të pikëlluarit paqin pranë qëndresen e arsyeshme në këto qaste dhimbjeje dhe pikëllimi tue i përballua ato me dinjitet e krenari e tue kujtuar e nderuar veprimtarinë e tij, njerëzore, profesionale e mbi të gjitha atdhetare.

Kosova Dardane dhe mbarë populli shqiptarë do ta kujton përherë e s’do ta harron asnjë herë brez pas brezi, DON KELMEND SPAQIN i cili e shëndrroi Kishën e Gllogjanit të Pejës në një strehimore sigurie për qindra banorë shqiptarë që ndiqeshin për t’u vrarë e masakruar nga forcat ushtarake e paramilitare serbe gjatë viteve 1998-1999 siç ndodhnin vrasje e masakrime anë e këndë Kosovës në atë kohë. Ai, vet doli në mbrojtjen e të strehuarëve në Kishë gjatë bisedimeve me serbët dhe u shpreh: ” Nuk ka këtu as katolik as musliman, ka njerëz të pa fajshëm. Bëni çka të doni, kjo është nga unë.Pushkatomni më së pari mu, e krejt stafin këtu, atëherë mundeni me i prek ata.” Dhe ishte vendimi i tij për t’u rënë kambanave të kishës për të njoftuar kohën e iftarit dhe syfyrit për bashkëkombësit myslimanë gjatë muajit të Ramazanit.

Në vitin 1990 ka përkrah e ndihmuar aksionin gjithëpopullor “Familja ndihmon familjen”FNF”

Familjarët paqin qëndresën e arsyeshme dhe rujatshin përherë kujtimet më të mira për jetën dhe veprimtarinë e tij, për bamirësi dhe atdhetarizem.

I nderuari DON KELMEND SPAQI, pusho i qetë në përjetësi. Dheu i Atdheut u shërbeft si mbulojë dhe roje në ruajtjen e veprimtarisë tuaj atdhetare dhe shërbeft si shembull për bamirësi e atdhetarizem brez pas brezi.

Për Shoqatatë: Abas Fejzullahi

2026-04-03

Solothurn Zvicër

 

Kur emocionet verbojnë, e vlerat flasin: rasti i Vedat Muriqit- Nga ARIF EJUPI

 

Fitorja e mbrëmshme e Real Mallorca ndaj gjigantit Real Madrid 2:1 riktheu në vëmendje një realitet që shpesh harrohet në futboll: se edhe më të mëdhenjtë mund të mposhten, ndërsa heronjtë mund të lindin nga momente të papritura.

Në këtë përballje, ishte pikërisht prizrenasi Vedat Muriqi, i cili vulosi fitoren e Real Mallorca në minutat shtesë, duke dëshmuar edhe një herë se është një nga sulmuesit më të spikatur në La Liga.

Muriqi, me 19 gola këtë sezon, renditet ndër më të mirët në kampionatin e Spanjës, menjëherë pas yllit francez Kylian Mbappé.

Paraqitja e tij madhështore ndaj Real Madridit na rikthen pas në kohë, te një moment që për futbollin tonë ishte historik: ndeshja Kosovë – Turqi 0:1 në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Në atë ndeshje, pavarësisht rëndësisë së jashtëzakonshme, një pjesë e opinionit publik reagoi në mënyrë të padrejtë ndaj Muriqit. Në vend që loja të analizohej me gjakftohtësi, në rrjetet sociale u përdorën fjalë të rënda e fyese, sjellje kjo që nuk i shërben as sportit dhe as kulturës sonë.

Në fakt, realiteti i asaj ndeshjeje ishte shumë më kompleks. Dëshira e çdo lojtari për t’u bërë protagonist në një ndeshje historike bëri që loja të fragmentohej dhe të mungonte bashkëpunimi i duhur në repartin e sulmit.

Vedat Muriqi, si sulmues i qendrës, varet drejtpërdrejt nga shërbimi i bashkëlojtarëve dhe, në mungesë të topave, nuk mund të jetë efikas.

Futbolli nuk është sport individual. Një sulmues nuk mund të gjykohet vetëm nga fakti nëse shënon apo jo, por edhe nga konteksti i lojës: organizimi i ekipit, strategjia, presioni i ndeshjes dhe mbështetja nga shokët e skuadrës.

Shembulli i ndeshjes së fundit në Spanjë e dëshmon më së miri këtë të vërtetë: kur një lojtar i sulmit si Muriqi shërbehet siç duhet nga bashkëlojtarët, shkëlqimi i tij është i pashmangshëm.

Andaj, është e domosdoshme që si shoqëri dhe si tifozë: të gjykojmë me maturi dhe jo me emocione të momentit, të respektojmë kontributin e çdo lojtari që përfaqëson vendin dhe të kuptojmë se suksesi në futboll është rezultat i punës kolektive.

Vetëm kështu mund të ndërtojmë një kulturë sportive të shëndetshme, ku kritika është konstruktive dhe jo shkatërruese.

Vedat Muriqi mbetet një nga ambasadorët më të denjë të futbollit kosovar, një lojtar që, kur i krijohet hapësira, di të bëhet hero.

ARIF EJUPI

VIDEO- Gol fantastik me të jashtmen, Shaqiri dhuron “show” ndaj Jang Bojs

Xherdan Shaqiri është rikthyer te goli në elitën e futbollit zviceran, teksa mbrëmjen e djeshme realizoi një gol fantastik me të jashtmen, në duelin ndaj Jang Bojs, që u mbyll me rezultatin 3 me 3.

 

34-vjeçari rrëmbeu skenën në minutën e 41-të të sfidës, duke shënuar golin e 2 me 1. Ky ishte realizimi i 11-të në 30 javë për futbollistin me origjinë shqiptare. Shaqiri gjithashtu ka dhuruar edhe 10 asiste. Për më tepër shikoni pamjet e golit të Shaqirit.

PANORAMASPORT.AL

(Video) “Bisedë në studio” Adriatik Lapaj përballë gazetarëve të Unionit të Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD) – Adriatik Lapaj “Rama duhet të kishte ikur që dje”

 

Adriatik Lapaj “Rama duhet të kishte ikur që dje”

Në kuadër të platformës së diskutimeve “Bisedë në studio”, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD) zhvilloi një bashkëbisedim me Adriatik Lapaj, themelues i Lëvizjes Politike “Shqipëria Bëhet”.

Biseda u karakterizua nga një seri pyetjesh dhe debat mbi situatën politike në Shqipëri dhe sfidat e opozitës.

Gazetarja Elida Buçpapaj ngriti pyetjen e qëndrimit të forcës politike që ai përfaqëson ndaj krimeve të komunizmit, si dhe nevojën për një qartësi më të madhe institucionale mbi këtë kapitull të së kaluarës. Ajo u ndal gjithashtu te domosdoshmëria e bashkimit të opozitës, duke theksuar se sfida nuk qëndron te vullneti për bashkim, por te mënyra konkrete e realizimit të tij.

Nga ana e tij, gazetari Artan Kutra adresoi dimensionin ndërkombëtar, duke pyetur mbi qëndrimin e Lëvizjes politike “Shqipëria bëhet” në lidhje me kërcënimet e Iranit ndaj Shqipërisë.

Gazetarja Alba Kepi ngriti pikëpyetje mbi natyrën dhe rezultatin e protestës 107 ditore para Kryeministrisë, duke kërkuar një vlerësim tnga Lapaj nëse ajo përbënte një dështim, një tërheqje apo qe pjesë e një strategjie të ardhshme elektorale. Po ashtu, ajo kërkoi një përkufizim më të qartë të profilit ideologjik të kësaj lëvizje politike, nëse ajo frymëzohet nga e majta apo nga idelaet e djathta

Gazetari Skënder Buçpapaj u ndal me pyetjen e tij tek roli i elitës shqiptare, si në atdhe ashtu edhe në diasporë, duke kërkuar një vlerësim më realist mbi ndikimin dhe besueshmërinë e saj në proceset demokratizuese, sidomos në kontekstin e marrëdhënieve të saj me politikën.

Një qasje më krahasuese solli gazetari Genc Burimi, i cili ngriti çështjen se pse, pavarësisht një konteksti të favorshëm politik, nuk është arritur ende të fitohet mbështetja e shumicës së qytetarëve. Ai solli si shembull rastin e Francës dhe ngriti diskutimin mbi mungesën e një fenomeni të ngjashëm në Shqipëri.

Ndërsa gazetari Ardi Murraj rikujtoi angazhimin e mëparshëm të Lapajt me diasporën dhe periudhën e gjatë të protestës, duke kërkuar një pasqyrë mbi strategjinë në vijim, si dhe mbi mundësitë konkrete për të sfiduar dhe zëvendësuar partitë tradicionale në skenën politike shqiptare.

Një pjesë e rëndësishme e debatit u fokusua te format e veprimit opozitar, përfshirë protestat qytetare dhe efektivitetin e tyre. U shtrua nevoja për të kuptuar nëse këto protesta përbëjnë një mjet presioni real apo kërkojnë riformatim strategjik për të prodhuar rezultat politik.

Gjatë diskutimit u trajtuan gjithashtu tema të rëndësishme si reforma zgjedhore dhe nevoja për garantimin e standardeve të lira dhe të ndershme të zgjedhjeve, si dhe çështja e votës së diasporës, e konsideruar si një element kyç për përfaqësim më të drejtë politik. Një vëmendje e veçantë iu kushtua gjendjes së mediave në Shqipëri, sfidave të pavarësisë së tyre dhe ndikimit të politikës në informimin publik.

Po ashtu, u diskutua mbi qeverisjen aktuale nën  kryeministrin Edi Rama, reagimin e opozitës përballë zhvillimeve politike, protestat qytetare dhe alternativat që ofrohen nga forcat e reja opozitare në përpjekje për të sjellë ndryshim në skenën politike shqiptare.

“Rama duhet të kishte ikur që dje” , u shpreh Lapaj.

“Po përse nuk ndodhi?”, pyesin gazetarët e UGSHPD.

UGSHPD, e themeluar në vitin 2021 nga gazetarë nga vende të ndryshme të Europës e në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me seli në Zvicër, vazhdon të luajë një rol aktiv në nxitjen e debatit publik dhe mbrojtjen e standardeve të gazetarisë. Përmes aktiviteteve të tilla, Unioni synon të fuqizojë zërin e diasporës dhe të kontribuojë në një diskurs më të hapur, kritik dhe profesional mbi çështjet që prekin shoqërinë shqiptare.

Bashkëbisedimi “Bisedë në studio” konfirmoi edhe një herë rëndësinë e dialogut të drejtpërdrejtë mes politikës dhe medias profesioniste, duke sjellë për publikun shqiptar një panoramë më të qartë të ideve, sfidave dhe alternativave në skenën politike shqiptare.
.

Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD)

Verband Albanischer Berufsjournalisten der Diaspora (VABD)

Union of Professional Albanian Journalists of Diaspora (UPAJD)

L’Union des journalistes professionnels Albanais de la Diaspora (UJPAD)

Unione dei Giornalisti Professionisti Albanesi della Diaspora (UGPAD)

Arkivi i Voal.ch- 2015 nga ARIF EJUPI: MIRUSH KABASHI NË GJENEVË – LUAN ‘ZOTI IBRAHIM DHE LULET E KURANIT’

E Enjte, 01.29.2015, 08:58am (GMT+1)

 

Në teatrin qendror të Gjenevës,është shfaqur për të parën herë në Gjuhën Shqipe, dhe me përkthim në frëngjisht monodrama “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” Kjo vepër monumentale e romancierit, profesorit dhe filozofit të famshëm francez me prejardhje hebraike Eric-Emmanuel Schmitt, ndonëse e shkurtër është plot me dëshmi e të vërteta se edhe në situatat më ekstreme kur ka gatishmëri, e vullnet mund të ndërtohet harmonia dhe paqja me të tjerët pavarësisht religjionit apo përkatësisë nacionale. Prandaj me të drejtë kritikët letrar dhe njohësit e vërtetë të artit skenik këtë roman të dramatizuar të Schmitit e konsiderojnë si një thesar të veçantë të letërsisë frënge dhe të asaj botërore.

Bazuar në këto vlera artistike dhe morale kjo novelë me gjithsej tetëdhjetekatër faqe është përkthyer në mbi tridhjetë gjuhë të botës. Po ashtu është shndërruar në film e në dramë me monolog, dhe si e tillë është bërë tejet tërheqëse për të gjithë artdashësit. Aktori më i preferuar i botës së filmit Omar Sharif, (emri i vërtetë Michel Demitri Shalhoub) në saje të figurës së Zotit Ibrahim, dhe aktrimit të përkryer në këtë rol më, 2003 shpërblehet nga Organizata e Kombeve të Bashkuara me “ÇMIMIN E PAQES”.

Duke e njohur shpirtin human të shqiptarit dhe dëshirën e tij të flaktë për art e kulturë këtë vepër të çmuar e merr mundimin ta adaptojë në shqip Mjeshtri i Madh e me reputacion i skenës sonë Mirush Kabashi. Qëndrueshmëria, pasioni, dhe pesë vjet punë sistematike në kushte tejet të vështira bënë që më në fund kjo vepër simbol mirëbesimi dhe dashurie reciproke të finalizohet me sukses. Debutimi në Durrës, pastaj prezantimi i suksesshëm në skenën e teatrit të Tiranës, Preshevës, Ulqinit, Gjakovës dhe Prishtinës, janë vetëm fillimi. Kjo monodramë u shfaq edhe në Toronto të Kanadasë, ku u cilësua si një nga krijimet me të bukura dhe më të pëlqyera të Kabashit. Kurse në fund të tetorit të kaluar Mirush Kabashi, në një nga teatrot më të njohura të Londrës, interpretoi në mënyrë të papërsëritshme monodramën tjetër “Apologjia e Vërtetë e Sokratit”.

Pas këtij suksesi aktori i mirënjohur Mirush Kabashi bartës i dhjetëra shpërblimeve dhe dekoratave në nivel vendi dhe në atë ndërkombëtar mori kurajën që monodramën “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” ta sjellë në Gjenevë, në vendin pikë takimi të kulturave botërore.

Interpretimi me mjaft profesionalizëm dhe shumëllojshmëria e roleve si dhe kontributi dhënë gjatë katër dekadave afirmimit të kulturës shqiptare bëri që më, 19 dhjetor 2014 Presidenca e Republikës së Shqipërisë, për arritje të larta në fushën e artit dramatik ta shpërblejë Z. Kabashi me titullin “NDERI I KOMBIT” Gjithashtu Kabashi është dekoruar edhe më herët me titujt “ARTIST I MERITUAR”dhe “MJESHTËR I MADH I PUNËS” I frymëzuar nga puna plot suksese Kabashi virtuoz e refleksiv mbrëmë e inskenoi në teatrin me renome “Théâtre Salle Centrale Madeleine” të Gjenevës, monodramën “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” Këtë paraqitje bindëse të Kabashit me porosi fund e krye pozitive e përcollën rreth pesëqind mërgimtarë shqiptarë. Duhet theksuar se në mesin e shikuesve pati edhe nxënës e studentë zviceranë .

Me nivelin e tij të lartë artistik dhe përsosmërinë interpretuese për një orë e më shumë pa bërë as më të voglin lapsus Kabashi solli tek publiku ndjeshmëri, përjetime dhe emocione të fuqishme të karakterizuara me lot e të qeshura. Të interpretosh paralelisht shtatë personazhe që dallojnë nga njëri-tjetri dhe të ruash komunikimin me publikun është vërtetë diçka e jashtëzakonshme dhe impresionuese.

Me vetitë e tij të veçanta prej artisti të denjë këtë di ta bëjë vetëm Mirush Kabashi. Ai si rrallëkush para shikuesit sjell momente mjaft prekëse të jetës së një djaloshi çifut i cili dita-ditës po degradohej e po zhytej në amoralitet duke bredhur derë me derë bordeleve të Parisit. Ky i ri i braktisur nga prindërit e tij dhe i gjendur në udhëkryq e që po zvetënohej pa fajin e tij shpëtimin dhe ngrohtësinë e humbur familjare do ta gjejë tek dyqanxhiu mysliman Zoti Ibrahim, i cili duke parë se jeta e pakontrolluar e këtij adoleshenti ishte në rrezik e adopton atë, duke i falur ngrohtësi dhe mirësi. Monodrama përmbyllet me vdekjen tragjike të Zotit Ibrahim në një aksident komunikacioni në Iran. Në këto çaste të dhimbjes dhe të dëshpërimit aktori Kabashi lotët e tij i përcjellë dhe tek shikuesit. Ai me dhuntinë e tij prej aktori të madh bëri që edhe publiku me lot në sy ta përjetojë ndjenjën e humanes dhe të njerëzishmërisë.

Nga kjo monodramë mund të nxjerrim mësime praktike,që pa paragjykime në këtë kohë të turbulencave dhe mosdurimit fetar e racial t’i themi stop dhunës dhe në vend të saj të krijojmë hapësira për tolerancë,mirëkuptim e respekt të ndërsjellë.

Në fund të shfaqjes aktori Mirush Kabashi falënderoi të gjithë pjesëmarrësit, e posaçërisht shprehi mirënjohjen e tij të sinqertë ndaj Autortiteve Kantonale të Gjenevës, Loterie Romande dhe Komunitetin Shqiptar të Gjenevës, që mundësuan prezantimin e kësaj shfaqjeje të rëndësishme në këtë qytet të lashtë të kulturës dhe të diplomacisë botërore.

www.voal-online.ch

Shasime Osmani, vajza nga Kërçova në Parlamentin e Bernës

Për një sistem arsimor që nuk lë askënd pas dore!

Ditën e diel, në kantonin e Bernës u mbajtën zgjedhjet parlamentare. Parlamenti kantonal ka 160 anëtarë, të cilët u votuan dhe u zgjodhën nga 9 zona zgjedhore.

Mes emrave të rinj është edhe ai i një shqiptareje nga Kërçova e Maqedonisë së Veriut, Shasime Osmanit, e cila është e para që zgjidhet deputete.

Shasime Osmani është anëtare e Partisë Socialdemokrate, e cila së bashku me Partinë Popullore Zvicerane, kanë arritur të rrisin numrat e deputetëve të tyre në parlament.

Pas fitores, ajo postoi një foto duke u përqafuar me një mikeshë, shoqëruar me shkrimin: “Po më rrjedhin vetëm lot.“

Gjyshi i saj është vendosur në Zvicër që prej vitit 1979. Babai i Shasimes emigroi në vitin 1993, ndërsa 6 vite më vonë, vetë ajo, asokohe 1 vjeçe dhe nëna e saj, shkuan pranë të atit.

Ajo është studente e drejtësisë në Universitetin e Bernës. Ka përfunduar kualifikimin në biznes dhe ka një diplomë profesionale. Është rritur në lagjen Bümplitz-Bethlehem të Bernës, një zonë ku fëmijët përballen shpesh me vështirësi arsimore dhe sociale.

Osmani është njëkohësisht këshilltare në qytetit të Bernës. Fokusi i saj është i qartë migracioni, arsimi, barazia sociale dhe barazia gjinore.

Mediat zvicerane e prezantuan deputete si “një zë për ata që nuk kanë zë”, dhe qytetarët e Bernës i dhanë besimin e tyre për t’i përfaqësuar.

Në posterin e saj lexohet: Për një sistem arsimor që nuk lë askënd pas dore!

Ndërsa në rrjetin social ajo shkruante me sinqeritet: “Si studente e gjeneratës së parë dhe bijë e një pastrueseje, e di nga përvoja personale se sa të rëndësishme janë mundësitë e barabarta dhe qasja në arsim. Arsimi nuk duhet të jetë privilegj. Unë mbështes mundësitë e barabarta!”

Një kauzë shumë e bukur, që ia vlen t’i kushtohesh!

Voal.ch i uron suksese në rrugëtimin e saj!

 


Send this to a friend