Mirëmëngjesi nga Republika e Irenave me 3 mbiemra……..

Ndërkohë që Irena me 3 mbiemra mohon të ketë fijeni për dëbimin dhe dënimin nga autoritetet greke, dokumenti i mëposhtëm, paraqet jo vetëm dijeninë, por edhe vullnetin  e saj, për të caktuar avokat (foto 1).

Ky fakt, jo siç u pretendua dje në gënjeshtrën e rradhës para KLGJ, se pajtova avokat pasi e bënë publike mediat (për herë të parë në mars 2024 nga Ta Nea), por që pas ekspulsit të dytë, datë 13 shkurt 2003.

Për të qenë më e qartë:

1. Në 24.12.2002, irena me 3 mbiemra mer ekspulsin e parë për shkak se  në pashaportën e saj, autoritetet kufitare, gjeten FALSIFIKIM VULE DHE VIZE  (faqe 17 e pashaportës sipas vendimit penal dhe administrativ).

2. Në 13.02.2003, mer ekspulsin e dytë, për shkak të procesit të hapur lidhur me ekspulsin e parë datë 24.12.2002.

3. Kjo ishte arsyeja që në datë 31.03.2003, lëshon prokurë për avokatin grek, bashkë me “bashkëshortin” Stefanaq Gjoka.

Pra, jemi në datë 31.03.2003.

Përpos veprave penale të tjera, KLGJ (duhet ta bënte KPK, ndaj janë kallëzuar nga unë), duhet t’a shkarkojë Irenën me 3 mbiemra, se ashtu siç e ka deklaruar në dokumentat e vettingut, bashkëjetesa me Stefanaqin ka filluar në 2005????? dhe, sipas çertifikatës së martesës (dhe formularëve të ILDKPKI), martesa është lidhur në vitin 2006 (foto 2).

Atëhere, pse e quan “bashkëshort” Irena me 3 mbiemra Stefanaqin (sot e ka Stefan), ndërkohë ai rezultonte i martuar me dikë tjetër?

Pse është e detyruar Irena me 3 mbiemra që të falsifikojë një dokument të tillë, ndërkohë Stefanaqi ishte “shofer” i saj?

Siç lehtësisht vihet re, martesa është bërë në vitin 2006, pra edhe një tjetër falsifikim (foto 3).

Për të mos folur për kontratën e qirasë të vitit 1996 (foto 4), lidhur midis Stefanit dhe vëllezërve të Irenës me 3 mbiemra, një kontratë fund e krye në falsifikim pasi:

1. Është një kontratë e lidhur në vitin 1996 me “kompjuter”, ndërkohë që, kompjuterat filluan të përdoreshin në vitin  2001 e vijim.

2. Shuma e vendosur në kontratën që dukshëm nga një ekspert i fushes e kupton që është bërë enkas për procesin e vettingut (foto 4), është 800,000 lekë të vjetra, kur në 1996 me 800 mijë lejë të vjetra blihej një fabrikë (150 mijë ishte maksimumi i çmimit të një apartamentit 3+ 1 në blerje).

Të gjitha këto falsifikime të mësipërme, jo vetëm që nuk janë evidentuar nga institucionet përgjegjëse se, i duhej Irena me 3  mbiemra, si kamikaze në sulmin ndaj Z.  Sali Berisha, Opozitës dhe krerëve të tjerë të saj, por edhe pas denoncimit të bërë në vijimësi me prova, vijohet amnistimi i saj.

I paligjshëm dhe i pamoralshëm në fakt.

Mjafton fakti që është shkelur shtylla e integritetit të figurës morale nga Irena me 3 mbiemra, kur deklaronte “bashkëshort” dikë që ishte bashkëshorti i dikujt që Irena me 3 mbiemra, i kishte marë edhe para “borxh” (përveç se bashkëshortin), jemi përpara rastit kur nuk plotësohen kushtet për të qenë gjyqtare.

Pse nuk ka ndodhur kur të gjitha provat kanë qenë në KPK (shkalla e parë e vettingut), por janë depozituar nga unë edhe në SPAK, ILD, KPA dhe Prokurorinë e Përgjithshme?

Se “fajin” vijon ta ketë Saliu

Edhe kur Irena me 3 mbiemra, megjithëse e kishte të ndaluar 10 vite hyrjen në vendet Shengen, në vitin 2004 lind djalin në shtetin italian, fakt që vërtetohet nga çertifikata e lindjes, e që fatkeqësisht nuk është hetuar nga institucionet, të cilat në korr, janë rreshtuar në krah të antivlerave.

Gjithsesi,

Secili që paguhet  me paratë tona, ka marë përsipër amnistimin e Irenës me 3 mbiemra, e sigurtë që do jetë në krah të saj në bankën e të akuzuarve.

Kurdo që të jetë…..

Unë e mbaj fjalën.

Vijon…….

PS: Ata vrasësit me pagesë  që shkumojnë në delir, para se ta mbrojnë të pambrojtshmen dhe gjyqtaren e klientëve të tyre, t’a këshillojnë se edhe mashtrimet e bera në pretendimet para KLGJ, përbëjnë vepër penale.

Flutura nga Prishtina nuk e kishte imagjinuar kurrë se jeta e vajzës së saj do të merrte një rrugë aq të rrezikshme.

Për vite me radhë, gjithçka dukej normale – një vajzë e re që shkonte në shkollë, bisedonte me shoqet, ëndërronte për të ardhmen. Por brenda saj, diçka po ndryshonte ngadalë dhe fshehurazi.

Vajza filloi të përdorte substanca narkotike në moshën 16-vjeçare… dhe Flutura nuk e kuptoi menjëherë.

“Momenti kur e kuptova ka qenë sikur të ma nxirrnin zemrën nga vendi”, kujton ajo për Radion Evropa e Lirë.

Flutura përpiqej ta këshillonte vajzën, por ndjehej e pafuqishme. “Vetë kam vuajtur si kafshë”, thotë ajo.

Vajza e kishte fshehur mirë përdorimin e drogës – me gënjeshtra që i bënin prindërit t’i humbnin gjurmët. Ditët kalonin, dhe Flutura filloi të kuptonte se diçka nuk shkonte siç duhej. Vetëm kur vajza mbushi 18 vjet, e vërteta shpërtheu para saj.

“Kemi biseduar shumë. Është një histori e gjatë në familjen tonë”, thotë ajo, pa dashur ta kujtojë shumë atë kohë.

Vajza e saj, tani në mes të 20-tave, kishte ndërprerë përdorimin e drogës për një periudhë, por më pas e rifilloi.

“Kemi besuar se ishte vetëdijesuar, kishte filluar të mësonte, të punonte dhe të ndërtonte jetën e vet. Por, më vonë, për të përballuar dy punë – siç na thoshte – ajo nisi të përdorte kokainë, duke humbur gjithçka që kishte krijuar”, rrëfen Flutura.

Sipas saj, një nga faktorët kryesorë që e shtynë fëmijën në këtë rrugë, ishte ndikimi i shoqërisë.

“Ajo u njoh me një shok që kishte filluar të konsumonte drogë që nga mosha 10-vjeçare. Ky shok ndikoi shumë në jetën e saj, duke e kushtëzuar dhe kontrolluar në mënyrë të dukshme. Për vite me radhë, jeta e fëmijës sonë ishte në duart e tij”, thotë kjo nënë teksa sheh vajzën në gjendje të rënduar.

Historia e Fluturës nuk është një rast i izoluar.

Një dukuri në rritje tek fëmijët dhe të rinjtë

Sot, edhe fëmijë të moshës 10-15 vjeç bien pre e përdorimit të substancave narkotike.

Drejtori i Klinikës së Psikiatrisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), Faton Kutllovci, tregon se, më herët, nuk ka pasur përhapje të madhe të përdorimit të drogës te të rinjtë.

Sipas një vlerësimi institucional, mosha mesatare e përdoruesve të drogës në Kosovë është rreth 16 vjeç – një rënie nga 21.4 vjeç që ishte më herët.

“Ne kemi trajtuar fëmijë edhe nga 9-10 vjeç, për të cilët prindërit kanë kërkuar ndihmë”, thotë Kutllovci për Radion Evropa e Lirë.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, Klinika e Fëmijëve dhe Adoleshentëve në Psikiatri pranoi 28 raste të fëmijëve për trajtim.

Nga këta, shumica ishin djem – përdorues të marihuanës, ndërsa dy raste edhe të kokainës.

Doktoreshë Adelina Ahmeti Pronaj thotë se shumë prej tyre janë ende në trajtim.

“Prindërit vijnë te ne shumë të shqetësuar, pas sjelljeve jo të zakonshme që vërejnë te fëmijët e tyre”, shpjegon ajo.

Të dhëna shqetësuese për përdorimin e drogave

Sipas të dhënave që siguroi Radio Evropa e Lirë nga Klinika e Psikiatrisë në QKUK, Ministria e Punëve të Brendshme dhe organizatat joqeveritare, numri i përdoruesve të drogave në Kosovë sillet në rreth 40 mijë.

Vitin e kaluar, në Psikiatri u dhanë mbi 30 mijë shërbime të ndryshme, ndërsa u regjistruan mbi 150 raste të reja “si persona që kanë përdorur substanca narkotike ose kanë pasur sëmundje të varësisë”.

Kutllovci paralajmëron se shifrat reale mund të jenë shumë më të larta.

“Dukuria po shtrihet edhe në fshatra, ku më parë nuk kishte përdorim. Disa nga këto zona, madje, shërbejnë si pika distribuimi për drogë në vende të tjera”, thotë ai.

Kutllovci identifikon faktorët socialë, problemet familjare dhe mungesën e perspektivës si arsyet kryesore të rritjes së përdorimit të drogës te të rinjtë.

Kanabisi mbetet droga më e përhapur, por ka rritje të përdorimit edhe të kokainës dhe medikamenteve pa recetë.

Safet Blakaj, nga Qendra për Këshillim dhe Trajtim të Varësisë “Labirint” në Kosovë, shpjegon më shumë:

“Kanabisi është i përhapur në gjithë territorin. Neve na shqetëson tani përdorimi i kokainës, për arsye se ka shënuar rritje të shpejtë në vitet e fundit”.

Sipas Blakajt, mosha e përdoruesve ka rënë dukshëm dhe “14-17-vjeçarët janë më të rrezikuarit”.

“Në organizatën tonë trajtohen përdoruesit e moshave 14,15,16,17 vjeç… Moshat më të ulëta i kemi hasur në terren, janë evidente, por nuk janë në programet tona”, thotë Blakaj.

Përhapja e gjerë

Raportet e organizatave joqeveritare tregojnë se përdorimi i drogës është më i përhapur në Prishtinë, pastaj Pejë, Gjakovë, Ferizaj.

Në këto qytete, rritja e rasteve të raportuara te të rinjtë po bëhet një shqetësim gjithnjë e më serioz.

Mjekët e Spitalit të Gjakovës thonë se dita-ditës po rritet numri i personave që kërkojnë ndihmë.

“Fatkeqësisht, edhe të rinjtë kanë filluar të përdorin substanca narkotike, kryesisht marihuanë”, thotë për Radion Evropa e Lirë Zef Komoni, udhëheqës i Departamentit të Psikiatrisë në Spitalin e Gjakovës.

“Nuk mund të flasim saktë për shifra, sepse shumica nuk kërkojnë ndihmë derisa problemi të bëhet i madh. Por, nga konfiskimet e policisë dhe të dhënat që i kemi, duket qartë se numri po rritet – jo vetëm në shkollat e mesme, por edhe në shkollat fillore, si dhe në fshatra”, shpjegon Komoni.

Aktualisht, rreth 40 persona të moshave të ndryshme që përdorin substanca narkotike, marrin trajtim të përditshëm me metadon në spitalin e Gjakovës.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, në këtë qytet u identifikuan 25 raste të reja të përdoruesve të drogës.

“Përdorimi më i madh i marihuanës shihet në Gjakovë, për shkak të pozicionit gjeografik dhe faktit se qyteti shërben si pikë transiti për furnizim me marihuanë për të gjithë Kosovën”, shton Komoni.

Edhe në spitalin e përgjithshëm në Pejë, aktualisht, janë duke u trajtuar 25-30 pacientë për përdorim të drogave.

Sipas zyrtarëve atje, numri i tyre ka mbetur i njëjtë që nga viti 2024 – pa ndonjë rritje të theksuar.

Në Ferizaj, situata duket ndryshe: ka raportime për përdorues drogash, por asnjë rast nuk është duke u trajtuar në spital.

“Për vite të tëra nuk kemi pasur raste që kërkojnë trajtim në spitalin tonë”, thotë Minire Beqiri, drejtoreshë e institucionit.

Në Gjilan, po ashtu, rastet janë në rritje, ndërsa në Mitrovicë të Jugut, vitin e kaluar, u regjistruan dhjetëra raste të pacientëve që kërkuan ndihmë mjekësore, si pasojë e abuzimit me substanca psikoaktive.

“Bazuar në vëzhgimet klinike dhe në krahasimin e rasteve të paraqitura në vitet e fundit, vërehet një tendencë e lehtë deri e moderuar e rritjes së numrit të pacientëve që kërkojnë trajtim për çrregullime të lidhura me përdorimin e substancave psikoaktive”, tha për Radion Evropa e Lirë Gëzim Shabani, specialist i Psikiatrisë në Spitalin e Përgjithshëm në Mitrovicë të Jugut.

Sipas drejtorëve të disa spitaleve të përgjithshme në Kosovë, me të cilët bisedoi REL-i, rastet më të rënda referohen kryesisht në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës për trajtim të specializuar.

Shërbimet dhe mungesa e qendrave të rehabilitimit

Klinikat psikiatrike ofrojnë seanca psikiatrike dhe psikologjike, teste, psikoterapi individuale dhe grupore dhe këshillim për prindërit.

Qendrat si “Labirinit” ofrojnë, po ashtu, shërbime të ngjashme për mijëra persona në vit.

Por, sipas Kutllovcit, mungesa e një qendre kombëtare për trajtimin e drogës e bën situatën të vështirë.

“Ne nuk kemi institucion që të ofrojë trajtim fillestar, rehabilitim dhe kujdes pas trajtimit. Aktualisht, kjo nuk po ndodh”, thotë ai.

Ministria e Shëndetësisë konfirmon për Radion Evropa e Lirë se Strategjia Shtetërore Kundër Drogave 2024-2028 është në zbatim e sipër dhe se përfshin aktivitete për fëmijët dhe Udhëzimin Administrativ për mbrojtjen nga abuzimi me narkotikë.

“Strategjia parasheh nevojën për ngritje të përgjithshme të kapaciteteve institucionale, qoftë për hetimin dhe luftimin e dukurisë së drogës, trajtimin adekuat të personave që përdorin drogë dhe të personave me çrregullime të përdorimit të substancave, si dhe rritjen e bashkëpunimit në mes të institucioneve, veçanërisht nevojën për të dhëna specifike në këtë fushë”, thuhet në përgjigjen me shkrim të Ministrisë së Shëndetësisë.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, strategjitë e parandalimit të abuzimeve duhet të bazohen në prova shkencore dhe t’i kenë në shënjestër familjet, shkollat dhe komunitetet, sidomos ato që janë më të margjinalizuara dhe më të varfra.

Nga Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit në Kosovë kanë deklaruar më herët për Radion Evropa e Lirë se çdo vit organizojnë aktivitete edukative dhe shëndetësore për të adresuar dukuri si: varësia nga droga, përdorimi i duhanit dhe alkoolit.

Këto aktivitete përfshijnë shpërndarjen e materialeve edukative dhe nxitjen e vetëdijesimit për shëndetin te nxënësit dhe komuniteti.

Me Kodin Penal të Kosovës, blerja, posedimi dhe shpërndarja e substancave narkotike është e ndaluar dhe dënohet me gjobë ose burgim, në varësi të sasive dhe llojit të substancës.

Por, për shkak të numrit të madh të përdoruesve, “duket sikur marihuana në praktikë është e legalizuar”, thotë Blakaj.

Në raportimet ditore të Policisë së Kosovës ka shpesh njoftime për konfiskim të substancave narkotike – vetëm këtë javë u konfiskuan mbi 80 kg dhe u arrestuan tre persona.

Për nënat si Flutura, çdo lajm për drogën tani shndërrohet në një alarm që nuk mund të ndalet dot.

“Ajo ka humbur gjithë pasurinë”, përfundon Flutura.

Radio Evropa e Lirë

Në fjalën e tij ai dha disa sugjerime dhe bëri kritika për Foltoret që bëhen si në qytete, ashtu edhe në bulevardin para Kryeministrisë, duke dhënë disa mendime dhe ide.

Olldashi kritikoi disa persona që përzgjidheshin për të mbajtur fjalën në podiumet e protestës dhe që shpesh ose u merret goja, ose nuk dinë të flasin, ose të bëjnë për të qeshur dhe turpërojnë PD-në dhe të rinjtë, ku shpesh u duhet edhe të ulin kokën.

Glauku nënvizoi po ashtu se problemet e PD-së nuk duhet të diskutohen live me kamera dhe mikrofon, por me dyer të mbyllura dhe të trajtohen problemet konkrete. Ai propozoi që Foltoret të zhvillohen mbi problematika dhe specifika të caktuara.

“Doktor, unë mendoj se partia jonë nuk është sa jemi këtu në sallë. Do jetë shumë e mirë që ne të bënim një takim tjetër pa kamera, mes nesh dhe jush, me forumin. Sepse problemet e shtëpisë kam parimin që diskutohen mes nesh dhe jo në sy të botës. Po jam edhe një sugjerim timin. Ne çdo të hënë bëjmë Foltoret para Kryeministrisë, e për hir të së vërtetës pjesëmarrja nuk është e pakënaqshme., Nuk ka të bëjë me frikën dhe sigurinë, por duket se problemi qëndron tek dita e hënë. Ndaj foltorja e të hënës nuk ka pjesëmarrje. Tjetra mendoj se ata që flasin në atë Foltore nuk janë të duhurit, nuk janë të denjë, nuk e di kush i zgjedh, por nuk ka qasje dhe nuk ka përfshirje edhe të të rinjve”, tha ai mes të tjerash.

Sipas Olldashit qasja që ndiqet duhet të ndryshojë, pasi dëmton imazhin e PD-së më shumë sesa të kryetarit:

“Ka njerëz atje që edhe u merret goja kur flasin, nuk janë të denjë. Ata njerëz që dalin e flasin atje po bëjnë faj edhe ndaj nesh, sidomos me ne të rinjtë që kemi karrierën dhe jetën para, dhe imazhi publik na dëmton më shumë ne sesa ju”.

Dhe më tej ai dha një mendim për organizimin e Foltoreve, ku parashtroi ide për protesta me tema specifike.

“Mendimi im është që çdo të hënë të bëjmë Foltore specifike, një të hënë arsimi, një ditë për shëndetësinë, bujqësinë, naftëtarët, minatorët e me radhë e radhë. Problemet janë nga më të pafundme, të kemi foltore specifike çdo të hënë, të mbledhim ekspertët, të flasin ata, e të mos shohim ca fytyra që na bëjnë për të qeshur dhe ne na bëjnë për të qeshur dhe të ulim kokën. Pra të bëjmë një protestë ku të mos themi Ramaduro apo Rama është problemi, por të themi problemi është ky dhe të trajtojmë problemet shqiptare. Kaq kisha”.

Kryedemokrati Sali Berisha, teksa mirëkuptoi shqetësimet e Olldashit, dha edhe një përgjigje ku shpjegoi qëllimin e Foltoreve.

“Foltorja nuk synon prani të madhe. Qëllimi i saj është mikrofoni dhe zëri, kundër qeverisë, nga deputetë dhe qytetarë. Nuk është qëllimi i saj protesta apo masiviteti. Ka atë qëllim që flasin qytetarë, të rinj e të formimeve të ndryshme”, tha ai.

© Panorama.al

Gazetarja Anduena Llabani, e ftuar në studion e “News24”, deklaroi se vijimi i detyrës nga zëvendëskryeministrja Belinda Balluku përbën një rrezik potencial për ushtrimin e presionit mbi personat që kanë në dorë shqyrtimin e çështjes së saj.

Duke iu referuar qëndrimeve të SPAK, Llabani tha se ekzistojnë prova që Balluku ka pasur kontakte me persona të afërt ose familjarë të anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, me qëllim ndikimin në vendimmarrje në favor të saj.

Sipas gazetares, prokurorët kanë ngritur shqetësimin se pozicioni që Balluku mban aktualisht në qeveri i jep asaj mundësi për të ushtruar ndikim, çka e bën të konsiderohet si rrezik potencial për kryerjen e veprave të tjera penale.

“Anëtarët e Gjykatës Kushtetuese janë në hetim. Nuk mund të them se janë prishur prova, por kjo është nënkuptuar nga prokurorët e çështjes. Edhe sipas qëndrimit të SPAK, ushtrimi i detyrës nga Balluku e mban atë në një pozicion rreziku”, u shpreh Llabani.

Ajo shtoi se, pavarësisht vonesave në vendimmarrje, prokurorët disponojnë të dhëna sipas të cilave janë kryer tentativa për të ndikuar te anëtarë të Gjykatës Kushtetuese përmes personave të tretë.

Anduena Llabani: Anëtarët e Gjykatës Kushtetuese janë në hetim. Nuk di të them që janë prishur prova, por këtë e kanë nënkuptuar prokurorët e çështjes. I referohem fjalës së prokurores Dorina Bejko, e cila thotë se me ushtrimin e detyrës në funksionin që ka, Belinda Balluku vazhdon të jetë rrezik potencial për kryerjen e veprave të tjera penale.

Sa i takon informacioneve se Belinda Balluku ka kapur anëtarë të Gjykatës Kushtetuese, ndërkohë që Kuvendi dhe gjykata marrin kohë për të vendosur, ky është një fakt që prokurorët e çështjes e kanë. Edhe pse jam e bindur se Kushtetuesja e ka marrë vendimin ndaj Ballukut, sot që flasim prokurorët e SPAK kanë prova se Balluku ka takuar persona shumë pranë, apo familjarë të anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, për të ndërhyrë në vendimin në favor të saj.

© Panorama.al

Emri i Sellver Hrustiqit, shtetas i Bosnje e Hercegovinës, i cili u kap nga ushtria ukrainase si mercenar rus, nuk është i njohur për Prokurorinë e Bosnje e Hercegovinës, ka mësuar Radio Evropa e Lirë.

Hrustiq kishte luftuar në anën e Rusisë që nga shtatori i vitit 2025, para se të kapej në Ukrainë.

Tani, ky shtetas i Bosnjës mund të gjendet në një vakum ligjor midis statusit të të burgosurit të luftës dhe atij të mercenarit të huaj, gjë që sjell pasoja të ndryshme sipas së drejtës ndërkombëtare dhe ligjeve vendëse.

Ka mundësi që ai të ndiqet penalisht në Ukrainë dhe ka më pak gjasa të këmbehet dhe të dërgohet në Rusi (sepse Moska rëndom nuk kërkon luftëtarë të huaj gjatë këmbimeve të të burgosurve të luftës) dhe ai mund të kthehet edhe në Bosnje, ku bashkimi me një ushtri të huaj përbën vepër penale.

Në video thotë se ishte dërguar për të vrarë njerëz

Projekti medial i Qeverisë së Ukrainës, United24 Media, më 17 janar publikoi një video në X, në të cilën Hrustiq flet për pjesëmarrjen e tij në ushtrinë ruse.

“Kam nënshkruar kontratë me Ministrinë e Mbrojtjes në Moskë në shtator të vitit 2025. Ata e paraqesin sikur ne po mbrojmë dikë në Ukrainë. Kjo është propagandë”, thotë Hrustiq në videon e publikuar.

Sipas United24 Media, personi që flet në video kishte pasur probleme me ligjin në një nga vendet e Bashkimit Evropian dhe ka thënë se i ishte premtuar se, pas një kontrate gjashtëmujore me ushtrinë ruse, do të kishte një avokat që do ta ndihmonte me problemet e tij ligjore.

Radio Evropa e Lirë ka mësuar se Hrustiq, me origjinë nga Zenica, kishte studiuar histori në Fakultetin Filozofik në Sarajevë, dhe më pas kishte jetuar dhe punuar për një kohë edhe në Gjermani.

Ky 35-vjeçar në video thotë se persona si ai shkojnë dhe dërgohen për të vrarë njerëz në këmbim të parave.

“I këshilloj të gjithë të mos nënshkruajnë kontrata me ushtrinë ruse, sepse ata i shohin ndryshe njerëzit e tillë. Një oficer më tha se ne nuk na quajnë ushtarë. Ai tha se ne jemi mercenarë që vrasim njerëz të tjerë për para”.

Ai thotë po ashtu se i ishte premtuar që nuk do të dërgohej për të sulmuar Ukrainën, por ndodhi pikërisht e kundërta: ai u urdhërua që të tentonte të thyente mbrojtjen përmes fshatrave ukrainase, duke u fshehur herë pas here në bodrume.

Në Bosnje e Hercegovinë ka bashkëshorten dhe vajzën

Hrustiq në Bosnje e Hercegovinë ka lënë bashkëshorten dhe vajzën e tij.

Vëllai i tij, emrin e të cilit REL-i nuk e publikon, shprehet se i vjen keq që nuk e ka ndaluar të shkojë në Rusi, kur kishte folur për këtë gjë gjatë verës së vitit 2025.

“Më vjen keq që nuk më dëgjoi vitin e kaluar, sepse e kam bindur të mos shkonte. Më vjen keq që e gjithë familja po kalon nëpër një situatë të tillë”, shprehet ai për REL-in.

Hrustiq kishte qëndruar edhe më herët në Rusi, në ditët para nisjes së pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës në fillimin e vitit 2022.

Një kushëri i tij nga Zenica thotë për REL-in se nuk kishte tregues se ai po planifikonte të shkonte në luftë, kur kishte biseduar me Selleverin në fundin e verës së kaluar.

“Kjo është një familje normale. Sellveri ka qenë disa vjet në Gjermani”, thotë kushëriri i Hrustiqit, i cili kërkoi që të mos i publikohej emri dhe mbiemri.

Ai shprehet se është rritur me Sellverin dhe kanë pasur raport të afërt.

“Kur e pashë videon ku ai thotë se ka luftuar për Rusinë, u befasova. Nuk e prisja dhe askush nuk e dinte që kishte shkuar”, thotë ky banor i Zenicës.

REL-i është përpjekur të zbulojë se për çfarë problemesh ligjore flet Hrustiqi në video, por anëtarët e familjes së tij nuk treguan se për çfarë bëhet fjalë.

Në disa profile në rrjete sociale, Hrustiq ka publikuar kryesisht fotografi të tij. Në një profil në Facebook, në janar të vitit 2025 ai kishte shpërndarë edhe një fotografi të presidentit rus, Vladimir Putin.

Cila është procedura e mundshme për Hrustiqin?

Shtabi Koordinues për trajtimin e të burgosurve të luftës është agjenci zyrtare qeveritare e Ukrainës, përgjegjëse për kërkimin dhe kthimin në atdhe të të burgosurve ukrainas të luftës, si dhe për trajtimin e të burgosurve të luftës nga pala armike.

Hrustiq, së bashku me dhjetëra mijëra shtetas të huaj për të cilët vlerësohet se i janë bashkuar ushtrisë ruse, bënë pjesë në pjesën e të burgosurve të luftës nga pala armike.

Ushtarët rusë që luftojnë në Ukrainë kanë status juridik të luftëtarëve, gjë që u jep atyre të drejta dhe mbrojtje të veçanta të parashikuara me Konventën e Gjenevës të vitit 1949.

Nga ana tjetër, mercenarët e huaj kanë një status të veçantë sipas së drejtës ndërkombëtare, si pjesëmarrës në konflikt të armatosur.

Teksa një luftëtar nuk mund të ndiqet penalisht vetëm për shkak të pjesëmarrjes në armiqësi – pasi vepron në emër të ushtrisë së shtetit të tij – një mercenar nuk e gëzon këtë privilegj.

Ai mund të ndiqet penalisht, gjë që është pikërisht ajo që po bën sistemi ukrainas i zbatimit të ligjit, ka shkruar Instituti për Raportim mbi Luftën dhe Paqen (IWPR). Më së shpeshti nën hetim janë mercenarët e kompanisë private ushtarake Wagner. Për aq kohë sa ishte aktive, kjo kompani rekrutonte shtetas të huaj nga anembanë bota.

Konventa e Gjenevës parashikon po ashtu trajtimin njerëzor të të burgosurve të luftës, përkatësisht të pjesëtarëve të forcave të vendeve ndërluftuese.

Ndërkaq, sa i përket luftëtarëve nga një shtet i tretë që i bashkohen një ushtrie në luftë, çështja nuk është e thjeshtë.

“Nëse janë përfshirë në forcat e armatosura të Ministrisë së Mbrojtjes së Rusisë, ata kanë statusin e luftëtarit. Kjo u jep të drejta të të burgosurve të luftës dhe ua heq statusin e mercenarit”, tha Andrii Yakovlev, ekspert i të drejtës ndërkombëtare humanitare për median ukrainase, Frontliner.

Lidhur me raportimin për këtë temë, kjo media ukrainase shkruan se Rusia rrallëherë është e interesuar për fatin e të luftëtarëve të huaj që kapen. Sipas informacioneve të kësaj media, Rusia nuk ka kërkuar asnjë këmbim të të huajve të kapur në Ukrainë, përveç disa rasteve të shtetasve të Bjellorusisë dhe Uzbekistanit.

Radio Evropa e Lirë ka kërkuar përgjigje nga Shërbimi i Sigurisë së Ukrainës, Drejtoria e Inteligjencës së Ukrainës dhe Ministria e Punëve të Jashtme të Ukrainës, të cilat merren me çështjet e të burgosurve të luftës dhe komunikimin me vendet prej nga ata vijnë, por deri në publikimin e këtij teksti këto institucione nuk kanë kthyer përgjigje lidhur me fatin e mundshëm të Hrustiqit.

Përgjigje nuk kanë kthyer as tri ministritë kompetente të Bosnjës, përkatësisht ajo e Sigurisë, e Punëve të Jashtme dhe Drejtësisë, nëse janë njoftuar për rastin e Sellver Hrustiqit.

Hrustiq flet për kushte të rënda në frontin e luftës

Hrustiq, në videon e publikuar, u shpreh po ashtu se mercenarët dërgohen në vijën e frontit me vetëm gjysmë litri ujë dhe një ose dy kuti të vogla me mish.

“Dy persona, unë dhe një koleg, duhet ta ndajmë gjysmë litri ujë dhe pak ushqim. Ndonjëherë disa dalin për të gjetur diçka dhe vriten. Shumë gabojnë. Dalin dhe i vret droni. Dronët janë të tmerrshëm”, thotë Hrustiq.

Ai pretendon se shkalla e vdekshmërisë në mesin e mercenarëve rusë është e lartë dhe se shanset për mbijetesë janë shumë të vogla.

REL-i nuk ka mundur të përcaktojë se kur saktësisht Hrustiq u ndalua nga ushtria ukrainase.

Shtabi Koordinues për trajtimin e të burgosurve të luftës në Ukrainë nuk i është përgjigjur pyetjes së REL-it se kur dhe ku është kapur shtetasi i Bosnje e Hercegovinës, as se cila është procedura e mundshme në rastin e tij.

Më herët, Ukraina e ka njoftuar Bosnje e Hercegovinën për 12 persona të dyshuar se, si mercenarë të grupeve ruse Wagner dhe Redut, kanë marrë pjesë në krime lufte në Ukrainë.

Bashkimi me ushtri të huaja përbën vepër penale sipas Kodit Penal të Bosnje e Hercegovinës.

Më herët, për shkak të shkuarjes në front në Ukrainë, përkatësisht për shkak të bashkimit me ushtrinë ruse, janë ndërmarrë veprime ligjore ndaj shtetasit të Bosnjës Gavrillo Steviq, i cili është liruar përfundimisht nga akuzat se kishte luftuar në Ukrainë në vitin 2015, për shkak të mungesës së provave.

Rasti tjetër, ai i Darijo Ristiqit, i cili u arrestua pas kthimit në Bosnje në shtator të vitit 2025, është ende në proces e sipër. Siç mëson REL-i, ndaj tij pritet të ngrihet një aktakuzë dhe të ketë marrëveshje për pranim të fajësisë.

REL-i në fund të vitit të kaluar ka raportuar edhe për rastin e Petar Popoviqit, një tjetër shtetas i Bosnjës që iu bashkua ushtrisë ruse, për të cilin Bosnje e Hercegovina ka kërkuar shpalljen e një fletarrestimi, gjë që INTERPOL-i e ka refuzuar.

Deri më tani dihet se pak më shumë se 20 persona nga Bosnje e Hercegovina i janë bashkuar ushtrisë ruse.