Irani pranoi propozimin e Pakistanit për një armëpushim dyjavor dhe negociata paralele me SHBA- në Islamabad, pas presionit të fortë diplomatik dhe ndërhyrjes nga Kina. Teherani po e bazon planin e tij 10-pikësh në heqjen e sanksioneve, tërheqjen e forcave amerikane nga rajoni, kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe pagesën e kompensimit, ndërkohë që e bën të qartë se procesi nuk do të thotë një fund të menjëhershëm të luftës, shkruan media greke.

Si u arrit armëpushimi dyjavor?

Sipas informacionit të cituar nga New York Times, Irani e pranoi propozimin e Pakistanit pas përpjekjeve intensive diplomatike nga Islamabadi dhe një ndërhyrjeje të minutës së fundit nga Kina, e cila i kërkoi Teheranit të tregonte fleksibilitet dhe të ndihmonte në uljen e tensioneve.
Vendimi u mor mes shqetësimit në rritje për pasojat serioze ekonomike për shkak të dëmtimit të mundshëm të infrastrukturës kritike.
Sipas tre zyrtarëve iranianë, armëpushimi u miratua nga Udhëheqësi i ri Suprem, Ajatollah Mojtaba Khamenei.

Negociatat me SHBA-në në Islamabad

Sekretariati i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare njoftoi se Irani do të marrë pjesë në bisedime me palën amerikane në Islamabad për një periudhë dy-javore, ekskluzivisht në bazë të parimeve të përfshira në planin 10-pikësh.
Negociatat pritet të fillojnë të premten, më 11 prill, dhe mund të zgjaten me marrëveshje nga të dyja palët. Këshilli vëren se pjesëmarrja në bisedime nuk do të thotë automatikisht fund i luftës, duke nënvizuar se Teherani do ta pranojë fundin e konfliktit vetëm kur të finalizohen detajet e marrëveshjes.
Në të njëjtën kohë, theksohet se bisedimet po zhvillohen me mosbesim të plotë ndaj palës amerikane, ndërsa bën thirrje për ruajtjen e unitetit kombëtar gjatë periudhës kritike.

Por kush janë kushtet e planit 10-pikësh?

Irani thotë se SHBA-të e kanë pranuar planin 10-pikësh si bazë për negociata. Kushtet kryesore përfshijnë:

1. Angazhimin për mossulmim
2. Kontrollin e Ngushticës së Hormuzit nga Irani
3. Pranimin e pasurimit të uraniumit nga Irani
4. Heqjen e të gjitha sanksioneve parësore
5. Heqjen e të gjitha sanksioneve dytësore
6. Ndërprerjen e të gjitha rezolutave të Këshillit të Sigurimit të OKB-së
7. Ndërprerjen e të gjitha vendimeve të Bordit
8. Pagesën e kompensimit për Iranin
9. Tërheqjen e forcave luftarake amerikane nga rajoni
10. Ndërprerjen e luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.

Presidenti i SHBA-së Donald Trump e ka përshkruar planin si një “bazë pune” për një marrëveshje.
Në të njëjtën kohë, Ministria e Jashtme iraniane deklaroi se nëse ndalen sulmet kundër vendit, forcat e armatosura iraniane do të ndalojnë operacionet e tyre mbrojtëse.

Për periudhën dyjavore, kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit do të kryhet në koordinim me forcat e armatosura iraniane dhe duke marrë parasysh kufizimet teknike.
Teherani falënderoi kryeministrin pakistanez Shehbaz Sharif dhe shefin e ushtrisë pakistaneze Asim Munir për përpjekjet e tyre të ndërmjetësimit.

Çështja e Libanit dhe Hezbollahut

Ende nuk ka detaje se si armëpushimi do të ndikojë në frontin jugor libanez , ku Hezbollahu është përfshirë në përleshje me forcat izraelite.
Nëse Libani përjashtohet nga korniza e armëpushimit, kjo mund të ushtrojë presion mbi Hezbollahun, i cili përballet me kritika të brendshme në Liban se po e angazhon vendin në një luftë në emër të Iranit.
Megjithatë, grupi thotë se po vepron për të mbrojtur Libanin kundër Izraelit, pas 15 muajsh shkeljesh të armëpushimit të nëntorit 2024. bw