Pranvera kishte zbritur si një piktore e heshtur mbi Kukës, duke e larë qytetin me dritë të butë dhe gjelbërim të freskët. Liqeni i kaltërosh i rrinte pranë si një pasqyrë e qetë, ku qielli shihte veten dhe bjeshkët mbështeteshin si mendime të thella mbi horizont. Çdo hap në atë qytet dukej si një varg i pathënë, një poezi që kërkonte të lexohej me shpirt.
Në qendër, Kulla e kosovarëve qëndronte si një nuse e moçme, e mbështjellë me kujtime dhe krenari, ndërsa Shtëpia e Kulturës “Hasan Prishtina” ngrihej si një zë i fortë i historisë. Lart, bora mbi male shkëlqente si një vello e bardhë që nuk e kishte harruar dimrin.
Ne ishim katër udhëtarë, katër kureshtarë të shpirtit, që pasi pimë kafenë tonë si një ritual i vogël qytetarie dhe ndaluam përpara bustit të poetit Havzi Nela, vendosëm të kërkonim atë që nuk shihet: qytetin e nëndheshëm.
Ishte një kërkim i çuditshëm — si të pyesësh për një ëndërr. Disa njerëz ngritën supet, sikur të mos donin ta prishnin qetësinë me kujtime të thella, ndërsa të tjerë na drejtuan drejt një emri, si një çelës i vogël për një derë të madhe: Afrim Cena.
E gjetëm. Një burrë i thjeshtë në pamje, por me një qetësi që të bindte se dinte më shumë se ç’thoshte. Ai u bë udhërrëfyesi ynë drejt një bote që nuk i përkiste dritës.
Rruga drejt hyrjes ishte si një zbritje e ngadaltë drejt një mendimi të errët. Kodrat heshtnin. Ajri dukej më i rëndë. Dhe kur porta u hap, ajo nuk ishte thjesht një derë — ishte goja e tokës që na ftonte të hynim në kujtesën e saj.
Brenda, betoni fliste me gjuhën e frikës. Dyert e blinduara rrinin si roje të kohës, ndërsa korridoret e ngushta zgjateshin si damarë të një trupi gjigant të fshehur nën dhe. Çdo hap ishte një jehonë, çdo kthesë një mister.
Ky nuk ishte thjesht një ndërtim. Ishte një ide e ngrirë në beton. Një ëndërr e frikës, e ndërtuar në kohën e monizmit, për t’i mbijetuar një fundi që nuk erdhi kurrë. Një qytet që nuk jetoi asnjëherë, por që megjithatë ekzistoi — si një mendim i tepruar, si një ankth i skalitur në tokë.
Ventilimet, dhomat, korridoret — të gjitha dukeshin si organet e një trupi që nuk mori kurrë frymë të plotë. Dhe megjithatë, ai qëndronte ende aty, si një plak kokëfortë që nuk dorëzohet para harresës.
Ndërsa ecnim, ndjeja sikur po zbrisnim jo vetëm në thellësi të tokës, por edhe në thellësi të mendjes njerëzore — atje ku frika ndërton mburoja dhe imagjinata krijon qytete që nuk duhet të ekzistojnë.
Kur dolëm sërish në dritë, dielli nuk ishte më i njëjti. As ne. Kishim marrë me vete diçka të padukshme — një peshë mendimi, një pasqyrë të heshtur të së kaluarës.
U ndamë nga udhërrëfyesi ynë pa shumë fjalë. Sepse disa udhëtime nuk mbyllen me fjali — ato mbeten të hapura brenda nesh, si korridore që vazhdojnë pafund.