Mosbindja Civile është titulli i një eseje nga Henry David Thoreau (Henri Dejvid Thórou).

E prezantuar për herë të parë më 1848 dhe e botuar më 1849 në Dokumentet Estetike të Elizabeth Peabody nën titullin “Rezistenca ndaj Qeverisë Civile”, u bë e njohur si “Mosbindja Civile” vetëm pas vdekjes së autorit. “Kështu, masa e njerëzve i shërben shtetit, jo si burra të guximshëm, por si makina, me trupat e tyre. Ata janë ushtria e përhershme, milicia vullnetare, rojet e burgut, policia, posse comitatus+), etj. Në shumicën e rasteve, nuk ka ushtrim të lirë të gjykimit dhe ndjenjës morale; ata janë në nivelin e drurit, dheut dhe gurit. Unë mendoj se, nëse do t’i bënim njerëzit nga druri, ata do të ishin po aq të dobishëm. Ky lloj njeriu nuk kërkon më shumë respekt se po të ishte bërë nga kashta ose nga plehu. Ai është po aq i vlefshëm sa qentë dhe kuajt. E megjithatë, zakonisht, këta burra konsiderohen qytetarë të mirë. Të tjerët – si shumica e ligjvënësve, politikanëve, avokatëve, priftërinjve dhe zyrtarëve – i shërbejnë shtetit kryesisht në bazë të arsyetimit abstrakt; dhe meqenëse ata rrallë bëjnë dallime morale, ata ka po aq të ngjarë t’i shërbejnë Zotit sa, pa dashje, t’i shërbejnë djallit.

Në këtë ese, Thoreau dënon hapur zgjedhjet e qeverisë amerikane, veçanërisht lejimin e skllavërisë dhe luftën ekspansioniste kundër Meksikës; Për këto arsye, ai refuzoi të paguante taksat, duke u përpjekur të bojkotonte politikën qeveritare dhe të shmangte kontributin në forcimin e skllavërisë në Jug. Megjithatë, ai u burgos shpejt (vetëm për një natë, pasi halla e tij me shumë gjasa pagoi taksën për të). Kjo përvojë i dha shkas Mosbindjes Civile, në të cilën ai shpjegon arsyet e arrestimit të tij të padrejtë, duke argumentuar se është e lejueshme të mos iu bindesh ligjeve kur ato shkelin ndërgjegjen njerëzore dhe të drejtat e njeriut. Kështu, Thoreau themeloi lëvizjet e para të protestave dhe rezistencës jo të dhunshme, të përfaqësuara më vonë nga Martin Luther King Jr. dhe Gandhi.

Kur Thoreau shkruan se është e nevojshme të mos iu bindesh ligjeve të padrejta, ose të paktën të zbatosh një lloj “rezistence” ndaj tyre, ai nuk po mendon për një revoltë të dhunshme ose një revolucion të armatosur, por thjesht për mosbashkëpunim me qeverinë që i imponoi ato.

Një nga idetë kryesore të esesë është se çdo formë qeverisjeje kufizon në mënyrë drastike individualitetin e secilit individ, sepse kjo do të thotë t’ua lëmë të drejtën dhe të gabuarën vetëm atyre që janë në pushtet, duke injoruar mendimet dhe nevojat e popullit. Prandaj, ligji nuk e bën një njeri të drejtë; përkundrazi, e bën atë të padrejtë kur, besnik ndaj vlerave dhe lirisë së tij, ai nuk arrin ta respektojë atë. Prandaj, në vend që “është më e mira qeveria që qeveris më pak”, Thoreau mbron idenë se “qeveria më e mirë është ajo që nuk qeveris fare”.

“Natyrisht, nuk është detyrë e një njeriu t’i përkushtohet zhdukjes së të keqes, madje as asaj më të pamatshmes; ai me të drejtë mund të ketë çështje të tjera për t’u marrë me to; por është detyra e tij, të paktën, të qëndrojë larg saj, dhe, nëse mendimet e tij janë larg saj, ai nuk duhet ta ndihmojë të keqen. Nëse i përkushtohem qëllimeve dhe projekteve të tjera, së pari duhet të paktën të shoh se nuk po i ndjek ato ndërsa rri ulur mbi kurizin e një njeriu tjetër. Para së gjithash, duhet të zbres nga aty, në mënyrë që edhe ai të mund të ndjekë qëllimet e tij.”

Megjithatë, me Mosbindjen Civile, nuk mund ta konsiderojmë Thoreau-n një anarkist: aspirata që ai shpall nuk është heqja e menjëhershme e qeverisë, por përkundrazi vendosja e menjëhershme e një qeverie më të mirë ndërsa pret që njerëzit të jenë gati për mungesën e saj. VOAL/Wikipedia