VOAL- Pak ujë rrjedh në Rin. Nga lart, pamja ofron imazhe të pazakonta dhe gjurmë të së kaluarës po rishfaqen në shtratin e lumit. Periudha aktuale e thatësirës së rëndë e ka shtyrë arkeologen kantonale të Schaffhausen të eksplorojë shtratin e ekspozuar të lumit, duke shkaktuar një gjueti të vërtetë për objekte historike.

Gurë me gdhendje

Inspektimi u shkaktua nga një informacion specifik: “Më thanë se një gur me gdhendje ka dalë nga Rajni; dua të hedh një vështrim,” shpjegon Katharina Schäppi, arkeologe kantonale e Schaffhausen (Shafhauzen). Atje ku zakonisht rrjedhin metra ujë, sot një shkëmb i madh qëndron në mes të shtratit të lumit, plotësisht i thatë. Ndërsa afrohemi, detajet historike bëhen të qarta: “Ka mbishkrime, një kryq zviceran dhe disa shkronja,” vëren Schäppi, “ato mund të jenë inicialet e atyre që gdhendën shkrimet e para.” Prania e një guri të tillë dëshmon se niveli i ujit të Rajnit ka arritur tashmë nivelet më të ulëta historike në të kaluarën. Në historinë e Evropës Qendrore, ekziston një term specifik për këta tregues hidrologjikë: “gurët e urisë” (gjermanisht: Hungersteine).

Çfarë janë “gurët e urisë”?

Gurët e urisë janë tregues të vërtetë hidrologjikë: “Në të kaluarën, shfaqja e tyre nënkuptonte se dimrin e ardhshëm do të kishte pak ushqim dhe se popullsia do të vuante nga uria,” shpjegoi arkeologu.

“Nëse më shihni, atëherë qani.”

Këto blloqe guri, veçanërisht të përhapura në Evropën Qendrore dhe Lindore, u përdorën si mesazhe paralajmëruese të lëna brezave të ardhshëm. Një nga shembujt më të famshëm gjendet në Děčín, Republika Çeke, ku një shkëmb në lumin Elba lexon një paralajmërim: “Nëse më shihni, atëherë qani.”

Monedha dhe objekte të lashta

Shtrati i lumit po rezulton të jetë një thesar i objekteve të vogla historike, në sasi dukshëm më të mëdha se vitet e kaluara. “Ne marrim shumë raportime nga publiku,” përfundon Katharina Schäppi. “Shumë njerëz shëtisin përgjatë Rinit, lahen dhe gjejnë të gjitha llojet e gjërave. Kërkimi aktiv dhe gërmimi nuk lejohen, por nëse dikush rastësisht has në një objekt, si një patkoi kali ose një monedhë, nuk është i dënueshëm. Në fakt, ne jemi shumë të lumtur nëse na njoftojnë.”

Monedha të lashta, shishe të vjetra ose gurë historikë të urisë: çdo pjesë e vetme e historisë që thatësira e heq përkohësisht nga lumi është kataloguar, studiuar dhe arkivuar. RSI