VOAL

VOAL

In Memoriam RAMIZ KELMENDI, MAG I LETRAVE SHQIPE Nga PREND BUZHALA

January 12, 2017
3 Comments
  • author avatar
    Skënder Rracaj 4 years ago Reply

    Lexim në kohë pandemije?
    Apo Vetmija dhe interpretimi?
    Në kërkim të kënaqësisë së leximit në këtë kohë! Ndoshta një Ecje vullkanike të luftës individuale ndaj së keqes? Po, ku ka një ” vetshpetim” se Bota e Leximit dhe krijimit?!,,,
    Porta triumfale e Trinisë Hyjnore të Tre autorëve: Ramiz Kelmendi, Klasiku modern( P.B.), autori i gjashtë monografive( të realizueshme stilistiko-kritik), tejshkrimet shpirtërore të Prend Buzhalës, që na japin forcë e durim si ta duamë dhe rilexojmë kritikun dhe veprën e tij, për trajtat e shkrimit stilistik e metoda letrare.
    S.Rr.

Komentet

Vrasja e poetëve Nga Bedri Çoku

Kriza për të folur shqip! - Shekulli

Bedri Çoku

O, qytetar ! Ti që kalon në qytetin e Librazhdit,
Mos harro të kthesh kokën, të përshëndesësh
Poetët e shtrirë në mes të “Shkretëtirës”, etur për liri…

Po të ishin gjallë, patjetër do të pija kafe me ta dhe, pasi të kishim mbaruar bisedat tona të dashura për artin dhe letërsinë, me siguri do të kishim “kapërcyer” në politikë. E pamundur të shpëtojnë shqiptarët pa u katranosur disi edhe me politikën e përditshme, të fëlliqur në vendin tonë. Në fund të fundit, është e vetmja narkozë që mbyt hallet e dertet e njerëzve të pasur e të varfër, të rinjve e pleqve, burrave e grave, të diturve e budallenjve. Por… meqë s’jetojnë, sepse i vranë barbarisht, ngase ishin më të mirë nga ç’duhej, (komunistët s’e durojnë dot të mirin, të fortin e të bukurin), si moshatarë, pak a shumë, do t’u tregoja ç’ka ngjarë në këto tri dekada që s’jetojn, qysh nga 17 korriku i vitit 1977… Mirëpo…

“E tmerrshme! E tmerrshme!” bërtiste daja i Genc Lekës teksa kthehej një ditë në shtëpi, i dërmuar shpirtërisht.
“Ishte i zbehtë dhe gati i vilanosur, kur po ngjiste shkallët e verandës”, tregon e bija.
“Më sillni një gotë ujë!” – thirri ai, duke u mbajtur me zor te parmakët e verandës… I kanë vrarë barbarisht… i kanë masakruar djemtë, poetët tanë”.
“Çfarë thua, more baba?” e pyeti e bija e tronditur
Vetëm pasi ai u rehatua në divan, e morëm vesh pse ishte aq shumë i tronditur…
Vazhdoi e bija të tregonte
Babai kishte blerë gazetën, ku gjendej një shkrim i Bedri Blloshmit dhe ishte ulur në një nga stolet e lulishtes, përpara parlamenti. Në stolin përballë gjendeshin edhe dy burra të tjerë, pak a shumë të thyer në moshë. Njëri prej tyre kur kishte parë babain që po mblidhte gazetën, pasi e kishte e lexuar, iu lut t’ia jepte për t’i hedhur edhe ai një sy…
Sapo kishte parë titullin e artikullit të shkruar nga Bedriu, vëllai i poetit të pushkatuar, Vilson Blloshmit dhe kushëririt të tij, Genc Lekës, çuditërisht nisi t’i tregonte shokut se si i kishin pushkatuar ata të dy te “ Përroi i Firarit”, në Librazhd.

– Kam qenë pushkatar – i tha ai shokut të tij – nuk do ta harroj kurrë atë natë, kur isha caktuar edhe unë për të zbatuar pushkatimin e tyre. Na kishin urdhëruar, ne, pushkatarët që, në fillim nuk do të qëllonim të gjithë mbi të dënuarit, me vdekje. Kishin caktuar njëri prej nesh për ta bërë atë. Nuk e dinim cili ishte ai, dhe ç’ porosi kishte marrë. Ai qëlloi vetëm mbi njerin prej tyre. Të dënuarit ishin lidhur përdore. Qëlloi mbi atë, në krahun e majtë, i cili u varë duke rënkuar, pasi plumbi nuk e kishte prekur në zemër. Ai rënkonte, gjithmonë rënkonte… Njëri nga të ministrisë së brendshme iu afrua tjetrit. I tha, nëse do të pranonte bashkëpunimin me organet e Sigurimit të Shtetit, nuk do ta pushkatonin dhe kushëririn do ta shëronin… E kam parasysh si tani atë që rrinte gjysmë i përkulur nga pesha e trupit të të plagosurit. Shumë kurajoz dhe kokëfortë…Gulxhonte nga inati… Vetëm shante dhe pështynte drejt nesh…
Nuk e di si do të sillesha unë po të isha në vend të tij, duke dëgjuar rënkimet e kushëririt e të shihja gjakun që rridhte çurg prej tij… Në moshë të re… Vdekja… Me siguri do të isha dorëzuar… Për Zotin, jeta është e dhimbshme. Sidomos, kur je në moshë aq të re, jeta të duket shumë e shtrenjtë! Pa diskutim do kisha pranuar.

– Po Vilsoni, cili ishte? – pyeti shoku me padurim.

– Ai, pra, që fliste… sikur s’ishte në vete, fliste papushim… Përsëriste gjithmonë: Jeni të poshtër… kriminelë! Fëlliqësira… Më mirë vdes se sa të bëhem spiuni i juaj… Më mirë pleh për bimët, se sa t’u shërbej juve… Qëllomëni, maskarenj! Vriteni Lekën! Pse e torturoni? Apo të tmerrohem unë?… Kot e keni! Ne jemi të pandarë, në këtë dhe në atë jetë!
Na çuditi të gjithve. Pritëm gati njëzet minuta që ai të ndërronte mendje. Por ishte e pamundur. Kur na dhanë urdhrin për ta qëlluar, të them të drejtën, m’u dhimbs shumë. Ishte trim dhe besnik… E sharruam njëherë në mes, se ashtu na urdhëroi komandanti. Pastaj ai i shkoi pranë dhe i tha:
“Nuk deshe të jetoje në Paris a në Nju-Jork. Rrugë të mbarë, djalosh. Ja bëre vetes”!
E qëlloi me një plumb në ballë. Atë bëri edhe me tjetrin, që s’i kish dalë shpirti ende…
Babai, tregon vajza, kur kishte dëgjuar këtë rrëfim, ishte tronditur aq shumë sa s’kishte pasur mendje ta pyeste pushkatarin, të paktën sa për t’i mësuar emrin atij. Vetëm fshiu lotët, ndërsa rrëfimtari largohej qetë-qetë, nga lulishtja e parlamentit, ku, pak muaj më parë, ishin diskutuar ligjet për dënimin e krimeve të komunizmit…

Albin Kurti: Me dhimbje të thellë morëm lajmin për ndarjen nga jeta të Rexhep Ferrit, piktor, profesor dhe shkrimtar

Me dhimbje të thellë morëm lajmin për ndarjen nga jeta të Rexhep Ferrit, piktor, profesor dhe shkrimtar. Ju shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes Ferri dhe gjithë komunitetit artistik në emër të popullit dhe qeverisë së Kosovës.
Rexhep Ferri, i lindur në vitin 1937 në Kukës, jetoi dhe punoi në Prishtinë. Ai u diplomua në Akademinë e Arteve të Bukura në Beograd në vitin 1966 dhe përfundoi masterin në vitin 1970. Që nga viti 1974, ishte profesor në Fakultetin e Arteve në Universitetin e Prishtinës. Në vitin 1996 u zgjodh anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, dhe në vitin 2000 u bë anëtar i rregullt.
Rexhep Ferri organizoi shumë ekspozita të pavarura kombëtare dhe ndërkombëtare dhe mori pjesë në ngjarje të rëndësishme artistike në Kosovë dhe jashtë saj. Në vitin 1971, ai u nderuar me Çmimin e Dhjetorit për kontributin e tij në artin figurativ.
Përveç veprave artistike, ai ka botuar edhe poezi, ese dhe romane që pasurojnë trashëgiminë tonë kulturore.
Në vitin 2021, ai u nderua me Çmimin Kombëtar për Vepër Jetësore “Muslim Mulliqi” nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, që iu dorëzua në vitin 2022. Më 26 gusht 2023, kisha nderin ta takoj personalisht dhe të bisedoj me të për artin dhe trashëgiminë kulturore, një takim që nuk do ta harroj asnjëherë dhe do ta mbaj si kujtim të veçantë.
Kontributet e tij si pedagog dhe anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës kanë lënë një trashëgimi të pasur artistike dhe edukative. Kosova humbi familjarin e dashur, Akademikun, Profesorin, shokun, kolegun dhe një nga figurat më të rëndësishme të artit dhe kulturës. Do të kujdesemi që vepra e tij të dokumentohet, të mbrohet dhe të njihet e studiohet nga gjeneratat e reja.
Ngushëllimet tona më të sinqerta për familjen, miqtë dhe të gjithë ata që patën nderin ta njohin dhe të punojnë me të. Le ta kujtojmë dhe nderojmë gjithmonë jetën dhe veprën e Rexhep Ferrit.

Nëse do të thuash që Kadri Roshi ishte gjeni në interpretim – Thuaje, nuk je gabim! Nga Mevlan Shanaj

PIJE DETIN KSANT !

Na ishte bere lajtmotiv ritheksimi i shprehjes goditëse te “ Dhelpra dhe rrushtë” e Ezopit të shkrimtarit brazilian Guilherme Figueiredo -vënë në skenë nga Mihal Luarasi në mesin e viteve 60 në Teatrin Popullor.

Akcentimi i përkryer nga Kadri Roshi ende më tingëllon sikur po e dëgjoj atë zë gati gati si një refren i një melodie që të shoqëron shpirtin në një meditim pa fund emocioni ndjellës .

Ishim studentë në të njejtin mjedis të teatrit dhe këtë shfaqje madhështore mund ta kemi parë mbi 50 herë.

Në atë kohë Kadri Roshi ishte në kulmin e tij aktoresk pak më vonë edhe me Arturo Ui(Bertolt Brecht ) e vendosën Kadri Roshin në majat e krijimit aktorial në Shqipëri duke pasur kokën tjetër të shqiponjës Hamletin (Shakespeare ) apo Ferdinantin “Intrigë e dashuri”( Friedrich Schiller ) të Naim Frashërit!

Vite më vonë Kadri Roshi përmes ekranit u shumëzua në Shqipëri tashmë si një ” Mesi “e aktrimit. Bëmat e tij po vinin edhe si legjendë.E kishin dënuar me “Riedukim” formula të asaj kohe (mendo dënohej Kadri Roshi për riedukim). Formulat e kohës kishin lëvizjet amatore. Ndërmarrja”Rruga ura” ku po edukohej Kadri Roshi, do të jepte shfaqje “Komandanti Rrapo” dramatizim i Dritero Agollit.

Interesimi i jashtështëzakonshëm për të parë mallin e publikut ndaj Kadri Roshit, po rikthehej në skenë magjistari, i cili u fut në teatër gati si ilegal në atë periudhë.

Lotët ishin të përligjura jo vetëm për të, ndoshta për gjithë sallën!

Mua më erdhi rasti të jem së bashku me të në filmi “ I teti në bronx” : Zamet e ke o Sali Protopapa, më puth një herë, ta kem kujtim në botën tjetër ( kujtoni se në çdo dalje të tij para publikut është një thënie që nuk harrohet, sepse ishte ai që dinte ta përcillte mes tjerave ” Gërmo o Tare, gërmo se qenin e ngordhur do gjesh” te ” Përballimi “Hani ju hani” -“Lulëkuqet mbi mur”) Thënie gati si biblike, punët tona falna sot!

Më kujtohet një herë kur të dy po rrinim nën një diell dhjetori rrezë kalasë në Libohovë, po pinim nga e njëjta faqore raki, kur Kadriu nisi të recitonte “ Këngë Pleqërishte” një magji e kënduar sipas shpirtit kur ke hedhur pak raki dhe më thotë: Ky diell kërthi dhe kjo raki e bëri kaq bukur këtë çast!

Unë i thashë këtë kërthi e përdorim edhe ne në Mallakastër , u çudit që isha nga vendi i tij.

Unë nuk e dija nga ishte. Ai aty me tha se e quante veten mallakastriot. Ishim në filmi “ Malet me blerim mbuluar”. Më pas te çasti që më qëllon me shpullë sa i hante krahu, më përkëdhelte flokët pas çdo dubli dhe më thoshte: -Më fal, sqap!

Kaluan vite dhe e mora në filmin “ Fletë të bardha” për specialistët apo kritikët e ndershëm, aty Kadri Roshi ka një krijim të një qytetari bashkëkohor shqiptar në përsosmëri. Nga gjithë bashkëpunimet e mia me të gjithë emrat e mëdhenj të artit shqiptar. Mbaj ment sjelljen prej nxënësi te fillores te Kadri Roshit, gjatë përgatitjes së xhirimit ngrinte dy gishtat dhe thoshte: Me leje regjjsor?!

Eh ç’mund të thuhet më tej, pasi këto dy ditë e kisha në ekran te “ Fletë të bardha” pas 30 vjetësh , “nxënësin” më të madh që kam njohur në jetë (me dy gishta si dikur në fillore më thoshte” me leje regjisor”) .

E konsideroj veten me fat që kam punuar me këta magjistarë të interpretimit.

U kujtova për pasionin e Kadri Roshit, peshkimin.

Nga fillimi i viteve ’70 kisha filluar të merresha me dokumentarë ne TVSH dhe me kamerën e Stefan Gajos u nisëm me një grup artistësh për peshkim në Lezhë, kuptohet natën.

Arritëm atje në mugëtirën e mëngjezit dhe sa ndaluam artistët peshkatarë u zhytyën në llucë për të gjetur krimba për karemat e peshkut.

U befasova kur shikoja Naim Frashërin, Kadri Roshin, Prokop Mimën, Piro Manin, Mentor Xhemalin, Hysen Pelinkun të përveshur me llërët në baltovina për nxjerrjen e krimbave.

Më pas u bë rituali i mëngjezit me kafe dhe ndonjë gotë raki. Prit e prit që peshqit të kapnin krimbat.

Unë u mërzita me pritje dhe e shpreha.

Kadri Roshi më tha: Duket që nuk vuan nga nervat, se po të kishe probleme do shkarkoheshe me peshkimin.

Vite më vonë kur xhironim “Fletë të bardha” i kisha premtuar se do jemi në lagunat e Divjakës.

Ishte dhjetori 1989, Kadriu me Gjergj Lucën çoheshin natën ende pa u zbardhur dhe në ngricën e dhjetorit shkonin për peshkim.

Çdo mbrëmje kënaqej kur shikonte grupin e xhirimit që pinte dhe hante nga gjuetia e tij.

Njeriu që merrte një peshk të vogël para gotës me raki ishte ai Kadri Roshi.

Na shikonte i përmalluar !

Nuk mundja ta mbaja për vete këtë ndodhi kaq fisnike të njeriut që na ka dhënë shqiptarin siç e dimë siç e duam, siç do ta kërkojmë! .

Në se do të thuash që Kadri Roshi ishte gjeni në interpretim – Thuaje, nuk je gabim!

 

Rasim Gjoka, me profilin e tij publik, profesional la gjurmë në këtë botë

Me hidhërim të thellë mësuam lajmin e trishtueshëm e njëherësh ndjenjën e humbjes së pamasë me ikjen e parakohshme në moshën 68 vjeçare, nga kjo Botë të ‘xhaxhi’ Rasimit.

Mendimet tona janë sonte dhe për Beharin, Behar Gjoka që humbi vëllanë, Mirën, Miranda Gjoka Tresa gjithashtu, Rita, bashkeshortja, Algerit, Anxhelo, dy djemte, dhe të gjithë familjarët e miqtë që e ndiejnë këtë humbje të madhe dhe boshllëk në shpirt.

“Rasim Gjoka, një nga themeluesit e Fondacionit Shqiptar për Zgjidhjen e Konflikteve dhe Pajtimin e Mosmarrëveshjeve (AFCR), organizatë kjo e shoqërisë civile e themeluar në 1995, dhe u përqendruar në promovimin dhe zhvillimin e ADR/Ndërmjetësimit dhe Drejtësisë Rivendosëse në Shqipëri. Si drejtues i AFCR, Rasimi ka kontribuar në zbatimin e programeve të përqendruara në zhvillimin dhe zbatimin e alternativës së ndërmjetësimit në Shqipëri, të tilla si avokimi për kornizën ligjore për ndërmjetësim; pilotimin dhe zbatimin e shumë programeve inovative në Shqipëri, të tilla si drejtësia rivendosëse për të miturit, programet arsimore për dialogun rivendosës në shkolla; vendosja e programeve të ndërmjetësimit të lidhura me gjykatën; sigurimi i ekspertizës në disa trajnime për ndërmjetësuesit e rinj dhe ata në shërbim, dhe gjithashtu për palët e tjera të interesuara, si gjyqtarët, prokurorët, specialistët e qeverisjes vendore, mësuesit etj.

Rasimi ishte bashkëthemelues dhe anëtar i Forumit Evropian për Drejtësi Rivendosëse që nga themelimi i tij në vitin 2000, anëtar i Rrjetit Bashkëpunues për Paqen dhe anëtar i Mekanizmit të qasjes.

Ai ishte aktiv si dhe në disa rrjete në fushën e zgjidhjes së konflikteve, ndërmjetësimit dhe edukimit për paqe në Shqipëri dhe në rajon.

Rasimi ishte me profesion sociolog dhe njëkohësisht pedagog në Fakultetin e Shkencave Sociale në Universitetin e Tiranës.

Ai ishte ndërmjetës i akredituar nga Komisioni Kombëtar për Akreditimin e Ndërmjetësuesve, Ministria e Drejtësisë.

Ka ndjekur disa trajnime ndërkombëtare në menaxhimin e konflikteve, ADR, ndërmjetësim, etj.”

Pak rreshta për të sjellë pak nga profili i tij publik e profesional, qe nuk i bejne drejtesi figures dhe personalitetit te tij dhe gjurmeve qe la ne kete bote.

Qofsh i Parajses Xhaxhi Rasim! E kam vlerësuar faktin që në jetë më ke treguar konsideratë si Elda, dhe jo thjeshtë si mbesë.

 

Rasim Gjoka, gazetari që u përball me komunistët për të mbrojtur ata me “njolla në biografi” NGA PROF. DR. ZYHDI DERVISHI

 

Me Rasim Gjokën kemi qenë shokë kursi përgjatë 4 viteve të studimeve në Universitetin e Tiranës. Fillimisht nuk u prezantuam në auditorët e leksioneve, por në rrethana të vështira të punës prodhuese, në Leskovik të rrethit të Kolonjës.

Si nxënës i shkollës së mesme, si student dhe si pedagog i ri kam punuar në 12 aksione kombëtare njëmujore. Ndër to aksioni në Leskovik ka qenë më i vështiri në shumëçka, gati i projektuar si eksperiment sociologjik për të testuar karakteret e studentëve të asaj kohe. Puna ishte tepër e rëndë, norma realizohej me shumë vështirësi nga djemtë më të fuqishëm fizikisht. Rasimi jo vetëm realizonte normën e vet, por ndihmonte edhe shokët e shoqet e kursit, pa i vënë në sedër ata. Ndonëse i lindur dhe i rritur në qytetin e Burrelit, Rasimi kishte të brendësuara në personalitetin e tij tiparet më fisnike të shqiptarit: shpirtin altruist për të ndihmuar të tjerët, sidomos kur ndodhen në vështirësi, vullnetin e paepur për të përballuar çdo sfidë, shpirtin empatik për ta menduar veten në statusin e tjetrit etj. Rasim Gjoka u diplomua “Punonjës i shkencave politike” në Fakultetin e Shkencave Politike e Juridike të Universitetit të Tiranës. Duke qenë se u diplomua me rezultate të shkëlqyera, sipas rregullave të kohës, ai u emërua në institucion qendror, korrespondent i Agjencisë Telegrafike Shqiptare. Këtë status me ndikim të fuqishëm për kohën Rasim Gjoka asnjëherë nuk e përdori për të dëmtuar njerëzit, por vetëm për t’i ndihmuar, për të afirmuar vlerat e tyre profesionale dhe humane. Angazhimin e xhaxhait, Ramadan Gjoka, në çetën e Pezës dhe të disa të afërmve në Luftën Antifashiste Nacional-Çlirimtare, Rasimi asnjëherë nuk e përdori për të përparuar në karrierën profesionale, politike e shoqërore, por për të ndihmuar të tjerët, sidomos, ata të karakterizuar me “njolla në biografi”, si thuhej dikur, me “biografi të keqe” etj..

 

 

Pas vitit 1990, në veprimtari të ndryshme si konferenca studimore, biseda në disa televizione, promovime librash studimorë ose artistikë etj., kam takuar edhe gazetarë, mësues, inxhinierë, mjekë etj., të cilët në vitet 1980 kishin punuar në rrethin e Matit dhe të Dibrës dhe “të skeduar me kleçka në biografinë politike”. Në bisedat për Rasimin në rolin e korrespondentit të Agjencisë Telegrafike Shqiptare ata kanë theksuar me bindje këto mendime: “Në vlerësimin e punës së specialistëve Rasimi nuk ndikohej nga njollat politike në biografi të tyre”, “gazetarë të tjerë prireshin të mos i rëndonin specialistët duke vënë në dukje kleçkat në biografinë politike, por nuk kishin kurajë t’i mbronin ata, ndërsa Rasimi përballej edhe me drejtues të niveleve të larta partiake e shtetërore në rreth, deri me sekretarë të parë dhe kryetarë komitetesh ekzekutive, për të promovuar profesionalisht “të vënët nën hijen e gabimeve politike të paraardhësve të tyre” etj. Edhe vlerësime e qëndrime të tilla të para vitit 1990 ndikonin që Rasim Gjoka të ishte i respektuar dhe i nderuar në rrethin e Matit, Mirditës dhe të Dibrës nga shumica dërrmuese e njerëzve, pavarësisht nga orientimet e tyre politike në rrethanat e pluralizmit ideopolitik. Në vitin 1989 Rasim Gjoka u emërua pedagog me kohë të plotë në Fakultetin e Shkencave Politike e Juridike (Universiteti i Tiranës). Në vetëm 3 vite krijoi profilin e një pedagogu të aftë, mjaft korrekt dhe të një studiuesi të përkushtuar. Në vitin 1992 fakulteti u mbyll dhe Rasimi, sikurse 47 pedagogë të tjerë, doli në asistencë. Por ai nuk u shkëput nga studimet. U angazhua si ekspert sociolog për disa vite në realizimin e anketimit në shkallë kombëtare të emërtuar “Eurobarometër”, që organizohej për herë të parë në Republikën e Shqipërisë nga Instituti Amerikan “Gallup”, më i specializuar në botë për sondimin e opinionit.

Në fillim të vitit 1995, Rasim Gjoka u angazhua në themelimin e fondacionit ose më saktësisht, shoqatës “Zgjidhja e konflikteve dhe pajtimi mosmarrëveshjeve”. Kjo shoqatë kualifikonte ndërmjetës për zgjidhjen, tejkalimin e konflikteve të ndryshme me ndërmjetësim jashtë rrugës gjyqësore. Për shumë vite, Rasim Gjoka e shndërroi këtë shoqatë në “laborator” social ku kryenin praktikën profesionale sociologjike qindra studentë të Degës së Sociologjisë. Edhe si pedagog me kohë të pjesshme për disa vite pranë Departamentit të Sociologjisë të Universitetit të Tiranës, Rasim Gjoka, ka qenë model korrektësie dhe profesionalizmi. Themelimi i kësaj shoqate u parapri nga një studim-anketim në shkallë kombëtare. Ndoshta është e vetmja shoqatë jofitimprurëse, joshtetërore e themeluar në atmosferën e një konference shkencore kombëtare, me pjesë marrje edhe të studiuesve joshqiptarë, danezë, norvegjezë etj..

Shoqata “Zgjidhja e konflikteve dhe pajtimi mosmarrëveshjeve” që në fillim financohej nga struktura shtetërore të Danimarkës, që ndër shumë vite është renditur e renditet në krye të listës së shteteve më pak të korruptuar në botë. Përvoja tregon se shtete të tillë kanë legjislacion disi të ngurtësuar, që synon të shmangë abuzimet e natyrave të ndryshme. Në financimet daneze ishte parashikuar një fond i vogël për publikime të veprimtarive të shoqatës. Unë i sugjerova drejtorit të saj Rasim Gjoka që me fonde të tilla të botohej një revistë. Ai e mirëpriti idenë dhe u angazhua tërësisht për realizimin e saj. Ai përballoi trysninë e një korrespondencë shkresore intensive dymujore me strukturat shtetërore daneze përkatëse. Që në fillim revista “Pajtimi” u konceptua dhe u realizua si buletin shkencor dhe u miratua si i tillë nga strukturat përkatëse të Ministrisë së Arsimit dhe të Shkencës të Republikës së Shqipërisë. Në këtë revistë kanë botuar shkrime dhe intervista ekskluzive personalitetet më të shquar të kulturës, të artit dhe të shkencës të Republikës së Shqipërisë si Ismail Kadare, Dritëro Agolli, Vath Koreshi, Akademik Alfred Uçi, Akademik Hamit Beqja, Akademik Artan Fuga, prof. dr. Mark Tirta, prof. dr. Viron Koka, prof. dr. Jakup Mato, prof. dr. Ismet Elezi, prof. dr. Ines Murzaku, prof. dr. Afërdita Onuzi, prof. dr. Agon Xhagolli etj..

Rasim Gjoka asnjëherë nuk e përdori statusin e drejtuesit kryesor të shoqatës për të ndikuar në punën e redaksisë së revistës “Pajtimi”. Krahas veprimtarive të shumta për kualifikimin e ndërmjetësve ai përkujdesej me përparësi për revistën, e konsideronte atë përparësi të përparësive. Qëndrime të tilla të tij e lehtësonin shumë punë e redaksisë së revistës dhe punën time si kryeredaktor i saj. Revista “Pajtimi” kreu disa funksione të rëndësishme në shoqërinë shqiptare të viteve 1996-2005.

 

 

Së pari, kjo është e vetmja revistë monotematike në historinë e shtypit shqiptar. Në faqet e saj janë pasqyruar me rigorozitet shkencor në shumë rrafshe sociologjike e filozofike, etnologjike e historike, fetare e artistike etj. , përvojat shqiptare dhe të disa vendeve të tjera më të urbanizuara të botës për zgjidhjen me ndërmjetësim të konflikteve të ndryshme.

Së dyti, ndërkohë në Republikën e Shqipërisë shumica e intelektualëve, dhe ata më të shquar, ishin në vështirësi ekonomike, revista “Pajtimi” ofronte honorare dinjitoze për autorët e artikujve, të cilët shprehnin vazhdimisht respekt dhe mirënjohje.

Nuk më hiqet nga kujtesa një komunikim telefonik me akademikun e shquar Alfred Uçi. Me statusin e kryeredaktorit i porosita një shkrim 10- 12 faqe të daktilografuara, sipas standardeve të revistës. Ai solli një shkrim 17 faqe, i cili ishte shumë cilësor, sikurse gjithë shkrimet e tij, në lamitë e lëvruara. Sapo u botua revista e njoftova në telefon që të tërhiqte honoraret. Pasi tërhoqi honoraret ai më mori në telefon, ndjehej jo pak i lënduar. Lëndim fin prej fisniku me gjen të tillë ndër shumë breza.

– Zyhdi – më tha – desha të largohesha pa i marrë honoraret, mu dukën shumë, por nuk më la drejtori i shoqatës Rasimi, ishte shumë dashamirës, i çiltër dhe dinjitoz në këmbënguljen e tij. Më tronditi ideja se mos ju keni krijuar përshtypjen se kam shkruar më gjatë për të marrë më shumë honorare. Unë për gazetat shkruaj gjatë, se pavarësisht nga gjatësia e shkrimit ato japin vetëm 3000 mijë lekë të vjetra honorare.

– Profesor – i përgjigjem – kurrë nuk e kam menduar këtë shqetësim tuajin. Jeni fisnik i niveleve më të larta.

Së treti, revista “Pajtimi” u shndërrua në një fokus që mblidhte mendime të tilla të shkallës më të lartë të fisnikërisë, që rrezatonte me të gjithë rastet e bashkëpunimit të personaliteteve të fushave të dijes. Dhe meritë të veçantë për këtë ka pasur Rasim Gjoka.

Të punoje me financime të strukturave shtetërore daneze për shumë vite dhe të mos bëheshe problem për korrupsion do të thotë të ishe superkorrekt, që arrin t’i shpëtosh ngasjes për të kredhur në kënetën e korrupsionit. I tillë ishte Rasim Gjoka. E vetmja “pakorrektësi” e tij ishte largimi i tij para kohe dhe papritur nga kjo jetë!

Tuj kujtue Kardinal Mikel Koliqin (II) nga Dr. Lazër Radi

***
Mbas pesë vjetësh, në pranverën e vitit 1942 – takohemi në Romë me Dom Mikel Koliqin. Kishte ardhë për t’i vu kunorë vëllaut të vet, Prof. Ernest Koliqit që martohej me Vangjelia Vuçanin, arsimtare nga Tirana.
Para nji elite të zgjedhun dhe në prani të miqve dhe të dashamirëve ata vunë kunorë në nji kishë të vogël të lagjes aristokrate Parioli. Dëshira e Ernestit ishte që i vëllau i tij D. Mikel Koliqi t’ia vinte kunorën.
Dhe ashtu u ba!
Mbas celebrimit të martesës, ashtu siç ishim, me vetura shkruem në rrugën e famshme Vittorio Veneto, ku në sallën e hotelit luksuoz “Ekscelsior” ishte shtrue për ne të ftuemit nji banket shumë elegant. Aty patëm rast të njiheshim dhe të kuvendonim edhe me njerëz tjerë të artit e të kulturës, me miqtë e Ernestit të ardhun nga shumë vende të ndryshme. Në at mjedis luksuoz, në fund të banketit, bashkëshortët Ernesti dhe Vangjelia na servirën me konfektet e bardha të dasmës.
Mbas ceremonisë, në hollin e atij hoteli luksoz u ndalëm në nji bisedë shumë të përzemërt me Dom Mikelin. Unë isha në valën e studimeve. Ishte viti i fundit dhe do të jepja gjashtë provime si dhe tezën e doktoratës. Dom Mikeli u interesue shumë për përmbajtjen e tezit sepse iu duk mjaft interesante:
“Le consuetudini giuridiche come attivita spirituale del popolo albanese” (Doket ligjore si veprimtari shpirtnore të popullit shqiptar).
Zgjedhja e ime iu duk pak e vështirë veçse e bukur dhe interesante. Kur i thashë se tezën do ta zhvilloja me Profesorin e Filozofisë të së Drejtës Cesarini Sforza, më tha se e njihte dhe se ishte profesor i mirë, dhe shumë kërkues. I tregova se kisha disa muej që po punoja me Profesorin dhe se më kishte dhanë nji ndihmë të madhe për të dalë sa ma mirë. Mbasi më dha disa udhëzime dhe më tregoi disa gjana shumë interesante nga eksperienca e tij në Malsitë e Shkodrës, u ndame me porosi që kur të kthehesha në Shqipni të shkoja ta takoja në Shkodër…
* * *
Në qershor të atij viti dhashë gjashtë provimet dhe tezën e doktoratës. U ktheva në Shqipni për të krye stazhin e avokatisë. Mbas tetëmbëdhetë muejsh fitova edhe titullin e avokatit për ta ushtrue profesionin në gjykatën e shkallës së parë të Tiranës dhe të Durrësit.
Shqipnia përjetonte ditë të vështira. Mbas kapitullimit të Italisë – ushtritë gjermane u instaluen në vendin tonë. Jeta ekonomike, politike, kulturore dhe shoqnore ishte krejtësisht e paralizueme.
Kah fundi i vitit 1944, në Tiranë u instalue qeveria komuniste. Veprimi i parë i kësaj qeverie monstruoze ishte burgosja masive: do të burgoseshin të gjithë ata që në jetë, në aktivitete dhe në shoqni kishin mbajtun qëndrim nacionalist.

PEDAGOGU DHE SPORTISTI I NJOHUR KOSOVAR FAZLI LLUGALIU NË KUJTIMET E MIA- Nga ARIF EJUPI

 

Javën e kaluar në fshatin Surkish të Podujevës, ka ndërruar jetë në moshën 86-vjeçare Fazli  Llugaliu, njëri nga  profesorët e parë të Edukatës Fizike në Llap.

Llugaliu krahas kontributit  të tij të jashtëzakonshëm në përgatitjen e të rinjve  llapjanë në disiplina të ndryshme sportive, vite të tëra u dallua edhe si lojtar e trajner i Klubit Futbollistik “Llapi” të Podujevës, të shumtën e kohës anëtar i Ligës së Parë Futbollistike të Kosovës.
Fazliu  pas përfundimit të Shkollës Normale në Prishtinë, edhe pse në kushte të rënda ekonomike nga dëshira që të aftësohet profesionalisht regjistrohet në Fakultetin e  Edukatës Fizike në Universitetin e Sarajevës.
Në këtë Fakultet diku në vitet 1967  dhe 1977 studimet i patën përfunduar edhe bashkëvendësit e tij Faik Çitaku e Kamber Ejupi.
Si Çitaku  ashtu edhe Ejupi, janë emra të përveçëm të sportit  në Kosovë dhe ish-Jugosllavi.
Kuadro të hershëm të kësaj fushe nga Llapi,janë  edhe Qerim Azizi, i diplomuar më 1968 në Fakultetin e Kulturës Fizike në Beograd dhe Rashit Sejdiu, të cilët  u shquan me punën e tyre profesionale në Lidhjen e Kulturës Fizike të Kosovës.
Kurse,Fazli Llugaliu njohës i të gjitha sporteve edhe pse në kushte tepër të rënda si pedagog i Edukatës  Fizike, deri në pensionin e merituar do të punojë në shkollat e qytezës së Podujevës.
Ai me punë sistematike dhe profesionale korr sukses pas suksesi me të rinjtë  e Llapit, në të gjitha disiplinat sportive si në nivel Krahine, Republike dhe Federate.

Në vitet 60-të, Fazli Llugaliu,në cilësinë  e mësimdhënësit të Edukatës  Fizike me diku 10 nxënës të shkollave të Mesme të Podujevës, do të marrë pjesë  në garat Federative të Jugosllavisë, të mbajtura në Ohër të Maqedonisë së Veriut.
Në këto gara ku merrnin pjesë  atletë nga 6 republika  dhe dy krahina të Federatës jugosllave, llapjanët plasohen në vendin e dytë.
Me sukseset e tyre të arritura dallohen Xhafer Salihu, Bahri Shabani, Bislim Berisha, Isak Bahtir Syla etj.
Xhafer Salihu ish- nxënës i Llugaliut në gjimnazin “8 Nëntori” të Podujevës si atleti më i mirë më 1970, shpallet sportist i vitit në Kosovë.
Llugaliu krahas punës si pedagog  i Edukatës  Fizike  nga radhët e shqiptarëve është  nga të parët që veshi fanellën e Klubit Futbollistik Llapi, nga gjiri i  të cilit dolën legjendarët: Fadil Vokrri , Esat Mehmeti, Shukri Paçarada, Bedri Muçolli, Selatin Vokrri, Shukri Shabani,  Islam Ajeti, Sabri Miftari, Islam Visoka, Luan Salihu, Isak Ibrahimi, Rifat Hajdari, Avni Stublla, Rrustem Podvorica, Rasim Ymeri, Fadil Kodraliu, Fehmi Podvorica, Fidaim Konushevci etj.
Llugaliu në periudhën  kur luajti  në skuadrën  e Llapit, bashkëlojtarë i kishte vëllezërit  Hashim e Bislim Aliu, Rifat Rexhep Blaku, reprezentues i juniorëve të Kosovës, më vonë profesor i dalluar në Universitetin e Kosovës.
Këtij  brezi i takojnë edhe futbollistët  Ejup Bekteshi, Shaban Hajrullahu, Bedri Muçolli  dhe Selim Zeqir Blaku.
Meqë, Bedriu shkëlqente në atë periudhë  pas tij ishin vënë në garë Trepça e Mitrovicës dhe Prishtina, anëtare të Ligës së Dytë Federative  të futbollit në ish-Jugosllavi.
Muçolli si nxënës  i Normales  së Prishtinës, vendos që karrierën ta vazhdojë në ekipin  e kryeqendrës së Kosovës.
Llugaliu edhe pse do ta ndjejë  mjaft mungesën e tij  do t’i mbetet besnik Llapit, deri në periudhën kur lojtarët  juniorë talent  të rrallë të Llapit, Selatin Vokrri, Shaban Hajdari, Idriz Mehmeti, Muhamet Vokrri, Ahmet Haxhiu etj, kalojnë në ekipin e parë.
Llugaliu në Llap, njihej  edhe si Garinça, ikonë e dikurshme  e futbollit brazilian dhe atij botëror.
Ai përveç që dispononte shpejtësi prej atleti  ishte edhe driblues i mrekullueshëm.
Pas përfundimit  të karrierës Llugaliu, punoi si trajner me të gjitha grupmoshat e skuadrës së Llapit.
Esat Mehmeti, portier me emër në ish – Jugosllavi, me emocione  të pa përshkruara pohon që më meritori në zbulimin e talentit të tij, ishte Llugaliu.
Fazli Llugaliu ishte babaxhan  dhe demokrat i vërtetë. Ai me nxënës kishte raporte të shkëlqyera. Asnjëherë  nuk i kushtëzonte ata  që në orën e Edukatës Fizike të kenë patjetër veshjet sportive, ngase e njihte gjendjen e tyre të rëndë ekonomike.
Me iniciativën e tij çdo vit organizohej maratona pranverore në vrapim që të shumtën e herëve mbahej në  fushat e fshatit Ballovc të Podujevës, të mbuluara me gjelbërim e ajër të pastër.
Fazliu që i dha shumë sportit llapjan vdiq dhe u varros në vendlindjen e tij në Surkish të Podujevës.
Modestët dhe të pa imponuarit çdoherë  varrosën pa zhurmë  e bujë, ashtu siç u varros Fazli Llugaliu, pedagog i shumë  brezave në shkollat e qytezës  së Podujevës.
Strukturat  e pushtetit lokal  dhe ato të nivelit  qendror duhet t’i vrasë ndërgjegjja.
Mosprania e tyre në ceremoninë  e varrimit të pedagogut dhe sportistit  të shquar Fazli Llugaliu është mosnjohje dhe mohim i punës së tij shumëvjeçare.
Rreshta të shkruar në rrjetet sociale nga ndeja dhe ahengje, që nuk kanë adresë janë kryerje formaliteti dhe lojë e paskrupullt.
ARIF  EJUPI

Katër porositë që la për ne Charlie Chaplin

Charlie Chaplin vdiq në moshën 88-vjeçare.

Ai i ka lënë trashëgimi njerëzimit një pasuri të patundëshme që është Arti i tij.

Ai punonte çdo ditë në vilën e tij në Vevey ku edhe mbylli sytë.

Po ju sjellim katër porosi të tij që ia vlen t’i marrin para sysh:

1. Asgjë nuk është e përjetshme në këtë botë, madje as problemet tona.

2. Më pëlqen të ecë në shi, sepse askush nuk mund t’i shohë lotët e mi.

3. Dita më e humbur në jetë është dita kur nuk qeshim.

4. Gjashtë mjekët më të mirë në botë…

4.1. Rrezet e diellit,
4.2. Pushimi,
4.3. Ushtrimet,
4.4. dietë,
4.5. Vetëvlerësimi
4.6. Miqtë

Mbajini këto në të gjitha fazat e jetës tuaj dhe shijoni një jetë të shëndetshme…

Nëse shihni hënën, do të shihni bukurinë e Zotit.

Nëse shihni diellin do të shihni fuqinë e Zotit..

Nëse shiheni në pasqyrë, do të shihni krijimin më të mirë të Zotit.

Besoni atëherë.

Ne jemi të gjithë turistë, Zoti është agjenti ynë i udhëtimit që tashmë ka bërë itineraret, rezervimet dhe destinacionet tona…

Besojini atij dhe shijoni JETËN.

Jeta është vetëm një udhëtim!

Jetoni sot!!!!

(Huazuar nga rrjeti social)

VAJTOJ NËNËN ATJE LARG- Nga ZHULIANA JORGANXHI

Si sot ti e shtrenjta e Ndritura Mama, u ngjite ne qiell dhe une nuk pata mundesi te te jepja puthjen e fundit. Dhembjen dhe Vajin tim e shpreha keshtu ate dite prilli 1997:
Loti- gur u rrukullis…
Zemra humbi brenda tij,
nëpër mjegull u gremis.
.
Ç’paskam bërë në këtë botë,
Mos t’i derdh ATJE ca lotë?!
Nuk shkoj dot t’i qaj mbi kokë,
det e qiej s’i çaj , as tokë!
.
Më s’mendon AJO për mua,
jetimmbeturën, mërguar!
Dhe në shkofsha si dikur,
do të puthem me një gur!
.
Trieste 18 prill 1997

In memoriam Shirine Morina (27 Maj 1951- 14 Prill 2024)

U nda nga jeta një nga figurat e shquara të skenës artistike në Kosovë, znj.Shirine Morina. Aktorja e njohur, shënoi një epokë të rëndësishme në historinë e teatrit dhe kulturës kosovare dhe la pas një trashëgimi të çmuar.

Aktorja e njohur Shirine Morina lindi më 27 maj të vitit 1951. Ajo e nisi karrierën e saj në teatër në moshën e re, duke filluar të luajë në shfaqje të ndryshme në skenat lokale. Në fillim të karrierës, ajo u përball me kundërshtimin e familjes për të ndjekur ëndrrën e saj për të qenë aktore, por guximi dhe vendosmëria i mundësuan asaj të ndiqte rrugën e saj në jetë.

Një nga veprat më të rëndësishme të Shirine Morina ishte në zhanrin e monodramës, ku aktori shfaqet vetëm në skenë. Në veprën “Mbretëresha Teutë”, shfaqja e saj e fortë dhe e ndjeshme i bëri të qartë talentin dhe aftësinë e saj aktoriale.

Jashtë teatrit, Morina u shqua edhe në ekranin televiziv, duke luajtur në serialet popullore si “Banda e Luta Fukaras”, “Cimerat”, “Kombinati e Pleqt”, dhe “Ça ka Shpija”, duke lënë gjurmë të thella në kujtesën e publikut.

Edhe pse karriera e saj ishte e suksesshme, ajo nuk mbeti pa përballuar sfidat dhe paragjykimet në një shoqëri të mbyllur dhe patriarkale. Megjithatë, ajo vazhdoi të shkëlqejë dhe të kontribuojë në zhvillimin e artit teatral dhe televiziv në Kosovë.

Shirine Morina u nda nga jeta më 14 prill 2024, duke lënë pas një trashëgimi të madhe artistike dhe një ndikim të rëndësishëm në kulturën e vendit. Për tu mbajtur mend gjithmonë për kontributin e saj në botën e artit dhe për frymën dhe pasionin që sollte në secilën shfaqje para publikut.

Për figurën e shquar të skenës artistike, ka reaguar edhe presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani.

Përmes faqes zyrtare të presidencës, Osmani shprehu ngushëllimet e saj për familjen, miqtë dhe komunitetin kulturor.

“Teatri dhe kinematografia humbën sot një aktore të shquar e të dashur për publikun. Aktorja Shirine Morina do të mbahet mend për origjinalitetin në lojën e saj skenike në teatër dhe rolet e shumta në serialet televizive”, ka thënë Osmani.

“Ju përcjell ngushëllimet e mia më të sinqerta familjes, miqve dhe komunitetit kulturor! Në këto çaste të rënda për familjen, bashkëndjej me ju dhe ju inkurajoj që të gjeni forcë në përballimin e dhimbjes”, deklaroi mes tjerash presidentja e Kosovës.

 

Në kujtim të aktores së shquar po sjellim për lexuesin një intervistë të saj në formën e profilit

 

Aty ku duhesh të jesh vetvetja, ku emocioni, origjinaliteti nuk duhet të fshihen, por janë vlerë dhe i dallojnë të jashtëzakonshmit nga të tjerët.

Kjo përçohet më së miri nga artisti tek audienca përmes teatrit. Kur flet me një aktor, nuk ka mundësi mos të të lejë mbresa lidhja dhe dashuria që e kanë për dërrasat, ndriçuesit edhe kostumet, që shumë shpejt bëhen pjesë e pandashme e jetës së tyre.

E tillë është edhe aktorja e njohur kosovare Shirine Morina. Edhe pse tashmë në moshë të shtyre, shpirti i saj artistik vazhdon të jetë evident.

“Edhe si e vogël e kam dashtë teatrin kam filluar në moshën 14 vjeçare, atëherë e kemi bo një shfaqje me Agim Zatriqin, me Fatmir Bajramin, Lecin, Cimen patëm luajt në sallën e pionerve . Ka qenë veç për fëmije, aty e përgatitem shfaqjen shumë shpejt për një muaj na veç startuam në skenë, pastaj e vazhduam ne disa vende kështu. Si teatër amator ka qenë, edhe mua gjithë më ka tërheq kjo skena. U hap mandej këtu për teatër. Njëherë ka qenë studio më pas është bërë si akademi. Edhe unë konkurrova 160 kemi qenë atëherë unë u pranova, dhjetë persona u pranuan, e më pas vazhdova me studiu”, u shpreh ajo.

Familja e saj nuk ishte e pajtimit për studim në degën e aktrimit. Mirëpo, ajo e ndjeku ëndrrën e saj deri në fund, duke e demonstruar që në fillim një ndër vetitë më të nevojshme për një aktore – guximin për të qenë ndryshe.

“Edhe pse familja ka qenë kundër, atëherë kanë qenë botëkuptime të ndryshme, jo aktore me u bo, jo ,jo e unë thashë more po edhe vazhdova me studiu”.

E të jesh në qendër të vëmendjes, e përherë në sytë e publikut nuk është aspak e lehtë. Presioni rritet, e me të shtohen edhe fjalët, paragjykimet, komentet here pozitive por shumë shpesh negative. Këto ishin të pranishme te Shirine Morina dhe karriera e saj në një shoqëri relativisht të mbyllur dhe patriarkale. Madje ajo nuk ndjehet aspak keq në qoftëse dikush nuk e parapëlqen. I duket më se normale.

E vepra ku e gjeti më së miri i takon zhanrit më sfidues për cilindo aktor, monodramës – ku aktori gjatë tërë kohëzgjatjes së shfaqjes gjendet i vetëm në skenë. Monodrama që ia mundësoi ta pasqyrojë më së miri vetveten e saj ishte “Mbretëresha Teutë”, e shkruar nga Rexhep Qosja.

“Baba im ishte i sëmurë, i thashë babi im jam duke punuar për këtë monodrama, hë a të pranoj, bëja disa prova lexuese te shtëpia, tha po shumë çika jeme ime unë edhe nëse vdes ti gjithqysh me lujt këtë monodramë qenka shumë e mire”.

E nëse teatri është komunikim i lirë dhe shumë i vlefshëm për pasurimin e një shoqërie, pse atëherë artistat japin shumë e marrin pak, pse ndodh kjo? Ku është shkaku?

“Ashtu është teatri. Japim shumë prej vetes, dëgjo gjithkush ik prej punës aktori nuk ik, aktori bile bile kërkon rolin mat madh, rolin kryesor. Se rolin kryesor ti mundesh me nxjerr rolin ki kohe me të japësh të gjithë prej vetes e ashtu pak kemi qenë të paguar gjithmonë”.

Jashtë teatrit Shirinën shumëkush e mban mend në emsionin “Pa pengesa”. Ose në serialin Banda e Luta Fukaras të realizuar në vitet e 70. E në teatër ajo njihet nga Hotel Kashta, Makbethi, Gjenerali i ushtrisë së Vdekur etj. Ajo luajti edhe në filmin Era dhe Lisi të Besim Sahatciut. Por ekranit televiziv nuk i mungoi as në serialet vendore si: Cimerat, Kombinati e Pleqt, si dhe së fundmi në Ça ka Shpija.

ALI OSEKU – E di si vizatoj unë? – më pyeti… Nga Visar Zhiti

Sot ai vizatoi vdekjen e tij. Iku…
Një nga piktorët më të fuqishëm
në artin shqiptar, – po shkruajnë gjithandej.
Kujtoj që e burgosën dikur… Por s’ka të dikurshme, edhe e dikurshmja është e tanishme…
Kur më çuan në burgun e Spaçit, ai s’ishte më aty, por flisnim mirë për të dhe unë e di se sa vlerë ka të flasin mirë dhe në burg…
Në librin tim, në burgologjinë “Rrugët e ferrit” kam një si vinjetë për të, që më duket se shpjegon diçka…
PIKTOR DHE NË FERR:
– Po piktorin Ali Oseku e gjete ti? – më pyeti.
– Jo, – i thashë.
– E di si vizatoj unë?- më pyeti ai një ditë. Zëri i Astritit Xh. (që po më tregonte) u bë i lagësht, si i ujitur. I thashë: jo. Dhe piktori Ali Oseku më mori gazetën “Drita”, e mbaja për ca poezi, dhe, siç po të thosha, ja, më tha Ali Oseku, kështu vizatoj unë, dhe i mbushi anët e bardha të gazetës me gra me kostume popullore. Sa bukur! Një si sfilatë mallëngjyese, panair… Ra çanga për punë dhe Ali Oseku e la gazetën poshtë jastëkut në shtratin e tij. Mbas 3 minutash e thirri operativi. Ç’të duhet ty që vizaton femra në burg? – i tha. Je dënuar pak, ç’të duhet që rri me armiq të përbetuar? Lëri vizatimet dhe shiko të riedukohesh, more vesh? Ma tregoi vetë, po më thoshte Astriti, por ai ishte piktor i përbetuar…
U shqetësuam. Të kemi kujdes nga kushdo, pranë e jo pranë, thamë. Në burg përvoja të hyn në punë, por dhe nuk të hyn, thoshte shkrimtari mustaqelli. Digjesh. Por vepro me intuitën e çastit dhe… si të jetë shkruar.
. . .
E di si vizatoj unë? Më ka mbetur në mendje kjo pyetje, që provokon veten dhe sa herë e shihja në Tiranë, më kujtohej. Pyetje-shkak për të vizatuar dhe atje ku ishte tmerrësisht e pamundur, nuk lejohej me rregulloren e mizorëve, kur sundonte Realizmi Socialist
Piktori Ali Oseku u përgjigj po vetë: Me guxim dhe me ndershmëri, duke qenë vetvetja, me art.
Kështu ai vizatoi dhe jetën e tij…

 

Arti pamor në zi: Ndahet nga jeta piktori i mirënjohur Ali Oseku

TIRANË- Ka ndërruar jetë në moshën 80-vjeçare, piktori i mirënjohur, Ali Oseku pas një beteje të gjatë me një sëmundje të pashërueshme.

Lajmi për ndarjen e tij nga jeta është bërë me dije nga galeria FAB, duke shprehur ngushëllimet për familjarët dhe miqtë e tij. Oseku ishte një ndër një ndër artistët më emblematik të artit shqiptar në pesëdhjetë vitet e fundit.

Pas përfundimit të studimeve në Institutin e Lartë të Arteve, ai menjëherë u kthye në një figurë tërheqëse në skenën e artit shqiptar të fillimviteve ’70, duke sjellë një frymë të re në skenografitë e shfaqjeve që ai do të projektonte, si dhe një nerv artistik të veçantë në krijimet që solli nëpërmjet pikturës së tij.

Ali Oseku lindi në Tiranë në vitin 1944, në një familje me origjinë nga Gjakova.

Liceun artistik e mbaroi në vitin 1963, ndërsa Institutin e Lartë të Arteve në vitin 1969. Pas studimeve, artisti fillon punë si skenograf në TOB. Në vitin 1973, në valën e ndëshkimeve shtetërore në fushën e artit dhe kulturës, artisti dënohet me burg deri në vitin 1979.

Pas kësaj periudhe, artisti punon si punëtor i thjeshtë, deri në rënien e sistemit.

Pas viteve ’90, u bë një nga zërat më aktivë të skenës artistike vendase.


Send this to a friend