Fillimisht bëhej fjalë për flamingot e rrezikuar, tani për problemet në të gjithë vendin: Protestat në Shqipëri kanë hyrë në një fazë të re përshkallëzimi. Kampi qeveritar fajëson “aktorë të huaj”.

Nga Sina-Maria Schweikle dhe Tobias Zick, SUEDDEUTSCHE ZEITUNG

Të enjten në mbrëmje, në ditën e tretë të protestave të fundit, një grup njerëzish, kryesisht të rinj, u mblodh pranë selisë së kryeministrit Edi Rama. Ata e vëzhgojnë situatën nga një distancë e sigurt. Mes tyre dhe policisë shtrihet një zonë e askujt, e mbushur me tension, fishekzjarrë dhe gaz lotsjellës. Shumë prej tyre mbajnë maska për të mbrojtur veten nga gazi lotsjellës që djeg sytë dhe rrugët e frymëmarrjes.

Pse qëndrojnë këtu, pak më larg nga protesta kryesore? Njëri prej tyre përgjigjet pa hezitim: “Sepse gjithçka është keq. Sepse gjithçka duhet të ndryshojë”. Burri me bluzë me kapuç thotë se ka një fëmijë të vogël dhe se gruaja e tij është në muajin e katërt të shtatzënisë. Për të, nuk bëhet fjalë vetëm për të ardhmen. Bëhet fjalë për të tashmen.

Stefani, 40 vjeç, i cili, ashtu si të gjithë të pranishmit këtu, dëshiron të bëjë publik vetëm emrin e tij, vjen nga Majami, por prej pesë vitesh jeton në Tiranë. Gruaja e tij është shqiptare. Ai thotë se e kupton mirë zhgënjimin e demonstruesve. Në fund të fundit, vendi është i korruptuar dhe në fund nuk mbetet shumë për të jetuar. Ai thotë se vetë, së bashku me familjen e tij, jeton mirë. Por shumë të rinj po largohen nga vendi, sepse nuk shohin të ardhme në Shqipëri.

Prej muajsh, mijëra deri në dhjetëra mijëra njerëz mblidhen vazhdimisht për të protestuar kundër qeverisë së Edi Ramës. Shkëndija që ndezi lëvizjen protestuese ishte fillimi, në fund të majit, i punimeve të ndërtimit në skajin e lagunës së Nartës, një zonë e madhe e mbrojtur natyrore në grykëderdhjen e lumit Vjosë. Disa investitorë ndërkombëtarë, mes tyre edhe Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, planifikojnë të zhvillojnë atje projekte të mëdha të pasurive të paluajtshme. Mbrojtësit e mjedisit shohin rrezik për disa lloje kafshësh. Flamingot që jetojnë në lagunë u shndërruan në simbolin e lëvizjes protestuese që po rritet.

Ndërkohë, çështja nuk ka të bëjë më kryesisht me mbrojtjen e natyrës. Demonstratat ushqehen nga pakënaqësia e përgjithshme ndaj qeverisë, nga akuzat për korrupsion dhe mungesë transparence. Këto ditë, në qendër të vëmendjes janë kushtet në universitetet, kostot e larta të arsimimit dhe mungesa e perspektivave profesionale.

Nga ana e tij, Edi Rama i akuzon protestuesit se kontrollohen nga opozita, e cila, sipas tij, dëshiron të pengojë anëtarësimin e vendit në BE. Për më tepër, ai fajësoi për trazirat disa “aktorë të huaj”, pa i identifikuar më konkretisht.

Një prej protestuesve prezantohet si Uestli, 23 vjeç. Ai thotë se për më shumë se 135 ditë, ai dhe të tjerët kanë protestuar paqësisht në kuadër të të ashtuquajturave protesta të flamingove, por askush në politikë nuk i ka dëgjuar. “Tani është një revolucion”, thotë ai.

Ajo që nënkupton bëhet e qartë nga dhuna në rrugë: kazanët e plehrave dhe dyqanet e vogla të rrugës janë në flakë. Semaforët dhe tabelat rrugore shkulen, ndërsa vitrinat e dyqaneve thyhen. Në xhamat e tyre është ngjitur një fletë në formatin A4, ku shkruhet: “Ne i mbështesim protestat”.

Uestli mban një maskë për t’u mbrojtur nga gazi lotsjellës. Ai thotë se sapo ka përfunduar studimet dhe punon për një kompani të huaj. Në Shqipëri, sipas tij, të rinjtë si ai nuk kanë punë dhe as perspektivë.

Të premten në mesditë, policët në qendër të Tiranës ulen të rraskapitur në hije. Gjatë natës, qyteti ishte mbuluar nga gazi lotsjellës, koktejet Molotov kishin shpërthyer dhe disa godina ishin djegur plotësisht. Protestat janë përhapur edhe në disa qytete të tjera përtej kryeqytetit. Parlamenti shqiptar e ka shtyrë për javën e ardhshme seancën që ishte parashikuar të mbahej të enjten, për shkak të protestave.

Zyra e Kombeve të Bashkuara në Tiranë u bëri thirrje të premten “të gjitha palëve të përmbahen nga dhuna, të tregojnë vetëpërmbajtje, të kontribuojnë në uljen e tensioneve dhe të zhvillojnë një dialog konstruktiv”.

Kryeministri Edi Rama u shpreh i gatshëm të diskutojë për çështje si kostot e arsimit, por hodhi poshtë mundësinë e dorëheqjes, të cilën e kërkojnë protestuesit. gsh