Bashkimi Evropian i ka thënë të hënën Radios Evropa e Lirë se shpreh keqardhje që Serbia nuk i ka marrë ende hapat e nevojshëm për t’i përballur me drejtësinë përgjegjësit për sulmin në fshatin Banjskë të Kosovës në vitin 2023.

Një zëdhënës i BE-së i ka bërë këto deklarata, teksa e ka komentuar vendimin e Gjykatës Themelore në Prishtinë, e cila më 24 prill i ka dënuar tre të akuzuarit për sulmin: Bllagoje Spasojeviqin dhe Vladimir Tolliqin me burgim të përjetshëm, ndërsa Dushan Maksimoviqin me 30 vjet burgim.

Sulmi në Banjskë ndodhi më 24 shtator 2023, si pasojë e të cilit u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

Në këmbim e sipër të të shtënave u vranë edhe tre sulmues serbë.

Millan Radoiçiq, atëbotë nënkryetar i Listës Serbe – partisë më të madhe të serbëve në Kosovë, e cila gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar – mori përgjegjësinë për sulmin.

Tre të dënuarit kanë qenë pjesë e grupit prej 45 personash ndaj të cilëve kanë ngritur aktakuzë autoritetet e Kosovës, përfshirë Radoiçiqin. Përveç tre të dënuarve, pjesa tjetër e të akuzuarve janë në arrati.

Për autoritetet e Kosovës, Radoiçiq ka qenë “udhëheqësi i grupit terrorist” dhe sulmi është organizuar nga shteti i Serbisë. Beogradi, në anën tjetër, i hedh poshtë këto akuza.

Autoritetet në Kosovë i kanë ndarë procedurat penale kundër Spasojeviqit, Tolliqit dhe Maksimoviqit, të cilët ndodheshin në paraburgim që nga shtatori 2023, ndërsa e kanë hedhur poshtë kërkesën e Prokurorisë Speciale për një gjykim në mungesë për 42 të pandehurit e tjerë.

Institucionet e Bashkimit Evropian u kanë bërë thirrje rregullisht autoriteteve të Beogradit që të përcaktojnë përgjegjësinë për sulmin dhe t’i nxjerrin përgjegjësit para drejtësisë.

Megjithatë, pavarësisht thirrjeve nga blloku evropian, Shtetet e Bashkuara dhe NATO-ja, autoritetet në Serbi nuk kanë ngritur asnjë aktakuzë, madje as ndaj Radoiçiqit i cili besohet se është në Beograd.

Gjykata e Lartë në Beograd ka bërë të ditur se ekziston vendimi që ia ndalon Radoiçiqit largimin nga banesa e tij dhe ka detyrim që të paraqitet në polici, ndërsa Zyra e Prokurorit nuk e ka komentuar ndonjë aktakuzë eventuale.

Në një turne 11-ditor në katër vende, Papa ndërthur mesazhet fetare me kritika të drejtpërdrejta ndaj korrupsionit, luftës dhe elitave politike

Në ditën e tij të fundit të plotë gjatë vizitës së parë në Afrikë, Papa Leo XIV ripërsëriti tonin që kishte shoqëruar gjithë udhëtimin: mesazhe thelbësore të krishtera të kombinuara me sinjale politike, të cilat liderët e pranishëm duhej t’i kuptonin si të drejtuara ndaj tyre.

Të mërkurën, në shtetin e vogël të Guinesë Ekuatoriale, Papa bëri thirrje që “t’i shërbehet së mirës së përbashkët dhe jo interesave private” dhe që të “ngushtohet hendeku midis të privilegjuarve dhe të pafavorizuarve”.

Në bazilikën e qytetit Mongomo, përballë tij ndodheshin pikërisht përfaqësuesit e elitës: presidenti Teodoro Obiang, i cili drejton vendin që nga viti 1979 dhe konsiderohet një nga liderët më jetëgjatë në pushtet në botë, si dhe djali i tij dhe pasardhësi i mundshëm, Teodorín. Ky i fundit është dënuar në Francë për përvetësimin e dhjetëra milionë eurove që i përkisnin popullsisë së vendit.

Ndërkohë, qytetarët e zakonshëm qëndronin jashtë kishës. Rreth 100 mijë besimtarë u mblodhën për të parë Papën, të paktën përmes ekraneve të vendosura jashtë.

Papa Leo XIV udhëtoi për 11 ditë në katër vende afrikane: Algjeri, Kamerun, Angolë dhe Guinenë Ekuatoriale. Ky ishte udhëtimi i tij i dytë jashtë vendit që nga fillimi i pontifikatit në maj 2025 dhe një sinjal i qartë për rëndësinë në rritje të Afrikës për Kishën Katolike.

Vizita ndikoi gjithashtu në perceptimin e Papës, i cili konsiderohej më parë si i rezervuar. Gjatë këtij turneu ai u shpreh hapur kundër korrupsionit, shfrytëzimit të burimeve natyrore dhe konflikteve të armatosura. Në Kamerun, në prani të presidentit 93-vjeçar Paul Biya, i cili ka qeverisur për dekada, Papa deklaroi se “zinxhirët e korrupsionit duhet të thyhen”.

Turneu mori edhe një dimension ndërkombëtar për shkak të tensioneve me Shtetet e Bashkuara. Para nisjes së udhëtimit, Papa kritikoi deklaratat e Donald Trump lidhur me Iranin, duke i cilësuar si “vërtet të papranueshme”. Si reagim, Trump e akuzoi Papën në rrjetet sociale se ishte “i dobët në luftën kundër krimit” dhe “katastrofë për politikën e jashtme”.

Megjithatë, gjatë udhëtimit Papa tentoi të zbusë situatën, duke deklaruar se nuk kishte si qëllim të hynte në debat me qeverinë amerikane. Mediat kishin interpretuar disa nga deklaratat e tij, si ajo se “bota po shkatërrohet nga një grusht tiranësh”, si të drejtuara edhe ndaj Trump.

Ndalesa e parë ishte Algjeria, ku toni ishte më pak konfrontues. Vatikani e paraqiti vizitën si një përpjekje për të forcuar dialogun me botën islame, një objektiv që Papa kishte ndjekur edhe në udhëtimin e tij të parë në Turqi dhe Liban në fund të vitit 2025.

Në Algjeri, Papa vizitoi gjithashtu rrënjët e tij teologjike. Ai mbajti një meshë në qytetin bregdetar Annaba, ku Shën Augustini kishte shërbyer si ipeshkëv në shekujt IV dhe V. Papa Leo XIV është i pari Papë që vjen nga urdhri augustinian dhe e ka drejtuar atë nga viti 2001 deri në 2013.

Disa prisnin që ai të trajtonte drejtpërdrejt çështjen e kufizimeve ndaj rreth 10 mijë katolikëve në Algjeri dhe ndaj pakicave të tjera fetare. Ai nuk e bëri këtë, por në takimin me presidentin algjerian kërkoi një “shoqëri civile të gjallë, dinamike dhe të lirë”.

Në Kamerun, një vend me rreth 10 milionë katolikë, Papa u përpoq të jepte një mesazh paqeje. Ai vizitoi rajonin anglishtfolës, ku separatistët janë në konflikt prej dekadash me qeverinë qendrore frankofone. Ky konflikt ka shkaktuar mijëra viktima dhe ka zhvendosur qindra mijëra njerëz. Në qytetin Bamenda, një nga qendrat kryesore të konfliktit, Papa deklaroi se “bota po shkatërrohet nga një grusht tiranësh”.

Në ndalesën e radhës, Angolë, ku jetojnë rreth 20 milionë katolikë, Papa kritikoi “despotët dhe tiranët” që shfrytëzojnë burimet natyrore dhe premtojnë mirëqenie, por në realitet sjellin vuajtje dhe vdekje. Këto deklarata u interpretuan si mesazh për elitën politike të vendit, i cili megjithëse është i pasur me naftë dhe diamante, ka një të tretën e popullsisë që jeton në varfëri ekstreme.

Në Angolë, Papa rikujtoi gjithashtu historinë tragjike të skllavërisë. Nga brigjet e këtij vendi, midis shekujve XVI dhe XIX, miliona njerëz u transportuan si skllevër. Ai vizitoi një vend të shenjtë në Muxima, ku skllevërit dikur pagëzoheshin me forcë përpara se të dërgoheshin jashtë vendit.

Në Guinenë Ekuatoriale, pas meshës ku mori pjesë familja presidenciale, Papa ndërmori një gjest simbolik duke vizituar një burg në qytetin Bata. Me këtë veprim, ai vazhdoi traditën e paraardhësit të tij, Papa Françesku, dhe tërhoqi vëmendjen ndaj kushteve të ndalimit në një vend që shpesh akuzohet nga OKB dhe organizata të tjera për tortura dhe vrasje jashtëgjyqësore.

Para udhëtimit, disa vëzhgues kishin shprehur shqetësimin se Papa mund të përdorej për propagandë nga regjimet autoritare. Megjithatë, deklaratat e tij gjatë vizitës i zbehën këto frikëra. Në disa raste, ai kujtoi stilin e Papa Françeskut, i cili shpesh kritikonte hapur korrupsionin dhe shfrytëzimin.

Papa Leo XIV pritet të rikthehet sërish në Afrikë në të ardhmen, duke ndjekur shembullin e paraardhësit të tij që e vizitoi kontinentin pesë herë. Afrika është rajoni ku katolicizmi po rritet më shpejt: rreth 300 milionë katolikë jetojnë aktualisht atje, duke përbërë një të pestën e besimtarëve në botë. Së fundmi, Afrika ka më shumë katolikë se Europa dhe vetëm Amerika Latine ka më shumë besimtarë. Deri në vitin 2050, afrikanët mund të përbëjnë deri në një të tretën e katolikëve në botë. /Përshtatur nga NZZ/

Gazetari rus Vladimir Solovyov ka shkaktuar polemika të forta në Itali, pasi ka fyer publikisht kryeministren italiane Giorgia Meloni gjatë emisionit të tij “Polnyj Kontakt”.

Duke folur në rusisht dhe italisht, Solovyov e cilësoi Melonin si “fashiste” dhe “grua të keqe”, duke shtuar se “tradhtia është emri i saj i mesëm”, bazuar në qëndrimet e saj ndaj Donald Trump.

“Tradhti është emri i saj i mesëm. Ajo tradhtoi Trumpin, të cilit i ishte betuar më parë për besnikëri”, shtoi Solovyov gjatë programit të tij.

Këto deklarata kanë sjellë reagimin e menjëhershëm të kryeministres italiane, e cila në një në rrjetin X u shpreh se një propagandist i regjimit nuk mund të japë mësime për lirinë. Ajo theksoi se qeveria italiane nuk merr urdhra nga askush dhe mbetet e përqendruar vetëm te interesat kombëtare.

“Nga natyra e tij, një propagandist i zellshëm i regjimit nuk mund të japë mësime as për koherencën dhe as për lirinë. Ne, ndryshe nga të tjerët, nuk kemi detyrime, as  padronë dhe nuk pranojmë urdhra. Busulla jonë mbetet një: interesat e Italisë. Dhe ne do të vazhdojmë ta ndjekim atë me krenari, me gjithë respektin e duhur për propagandistët kudo”, u shpreh Meloni.

Deklaratat provokuese kanë sjellë reagimin edhe të institucioneve italiane. Ministri i Jashtëm Antonio Tajani njoftoi se ka thirrur ambasadorin rus për të paraqitur një protestë zyrtare, duke i cilësuar komentet si “jashtëzakonisht serioze dhe ofenduese”.

Ndërkohë, Presidenti Sergio Mattarella i ka dërguar një mesazh solidariteti Melonit, duke dënuar gjuhën vulgare të përdorur.

Edhe Presidenti i Senatit Ignazio La Russa i quajti fyerjet “të turpshme dhe të papranueshme”, ndërsa kreu i Dhomës së Deputetëve Lorenzo Fontana theksoi se ato cenojnë dinjitetin e institucioneve dhe shkaktojnë indinjatë të thellë.

Solidaritet me kryeministren Meloni kanë shprehur edhe liderët e partive të tjera italiane, nga Matteo Salvini te Giuseppe Conte dhe Matteo Renzi.

Në Shqipëri u shënuan përplasje gjatë protestave kundër qeverisë në kryeqytetin e vendit, Tiranë. Opozita kërkon dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe e akuzon qeverinë për korrupsion.

Nga Ansgar Gersmann, ORF

Në fund të një proteste antiqeveritare u shënuan përplasje.

Fishekzjarre dhe kokteje molotovi fluturuan, ndërsa forcat e rendit përdorën spraj me piper.

Skena, të cilat në kryeqytetin shqiptar, Tiranë, janë përsëritur vazhdimisht kohët e fundit.

Prej javësh opozita kërkon dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Pjesë të qeverisë së tij janë të dyshuara për korrupsion.

Korrupsioni dhe krimi i organizuar janë pengesat kryesore për anëtarësimin e vendit në BE.

Demonstruesit kërkojnë një qeveri teknike dhe zgjedhje të reja.

Me këto demonstrata të vazhdueshme, opozita po kërkon të rrisë presionin ndaj qeverisë.

Edhe persona nga radhët e saj janë të dyshuar për korrupsion.

Republika Çeke ka kërkuar shpjegim pasi Ministria e Mbrojtjes e Rusisë e publikoi një listë kompanish që pretendon se po ndihmojnë në prodhimin e dronëve sulmues për Ukrainën, ndërsa ish-presidenti rus, Dmitry Medvedev, e quajti atë “listë e shënjestrave të mundshëm” për ushtrinë ruse.

Lista, e cila përfshinte adresat e kompanive në shumë vende, kryesisht në Evropë, u publikua nga Ministria e Mbrojtjes e Rusisë më 15 prill, së bashku me një paralajmërim se një bashkëpunim i tillë “po i zhyt këto vende më shpejt në luftë me Rusinë” dhe se mund të ketë “pasoja të paparashikueshme”.

Në një deklaratë në faqen e saj të internetit, Ministria ruse tha se përpjekjet evropiane për të rritur furnizimet me dronë për Ukrainën do të çonin në një “përshkallëzim të ashpër të gjendjes ushtarako-politike në gjithë kontinentin evropian”.

Deklarata pasqyroi paralajmërime të shumta nga Kremlini dhe ministritë ruse, të cilat e akuzojnë Perëndimin dhe veçanërisht Evropën për përshkallëzimin e luftës në Ukrainë, e cila nisi në vitin 2022 me urdhrin e presidentit rus, Vladimir Putin, për pushtimin e plotë të vendit fqinj.

Medvedev përdori një gjuhë haptazi kërcënuese në një postim në platformën X më vonë të enjten, duke shkruar se “deklarata e Ministrisë së Mbrojtjes duhet marrë fjalë për fjalë: lista e shënjestrave evropiane që prodhojnë dronë dhe pajisje të tjera është listë caqesh të mundshëm për forcat e armatosura ruse”.

“Se kur sulmet do të bëhen realitet, varet nga ajo që do të ndodhë më pas”, shkroi ai. “Flini qetë, partnerë evropianë!”

President i Rusisë nga viti 2008 deri në 2012 dhe kryeministër nga 2012 deri në 2020, Medvedev tani është zëvendëskryetar i Këshillit të Sigurisë, një organ këshillimor i Putinit.

Si president, ai paraqitej si kryesisht liberal dhe mbështetës i reformave demokratike, por më vonë është shndërruar në një kritik shpesh agresiv i Evropës dhe mbështetës i fortë i luftës së Rusisë kundër Ukrainës, duke përdorur rrjetet sociale për retorikë të ashpër dhe kërcënime bërthamore ndaj Perëndimit.

Ministri i Jashtëm i Çekisë, Petr Macinka, e thirri të enjten ambasadorin rus në Pragë “për të shpjeguar këto deklarata ndaj palës çeke”, njoftoi Ministria e Jashtme, duke iu referuar raportit të Ministrisë të Mbrojtjes së Rusisë dhe komenteve të Medvedevit.

Ajo tha se “disa kompani çeke…u identifikuan si shënjestra të mundshëm të sulmeve ruse”.

Ministria e Mbrojtjes e Rusisë i renditi 11 kompani që pretendon se janë të përfshira në prodhimin e dronëve ose komponentëve të lidhur për Ukrainën, dy prej tyre në Republikën Çeke.

Disa vende evropiane kanë njoftuar plane për të rritur bashkëpunimin në mbrojtje me Ukrainën, përfshirë prodhimin e përbashkët të dronëve dhe përpjekjet për të mësuar nga përvoja e Kievit në fushën e luftës me dronë.

Gjatë vizitave të presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky më 14 prill, për shembull, Gjermania tha se do të “vazhdojë të mbështesë industrinë e dronëve të Ukrainës si dhe të krijojë ndërmarrje të përbashkëta për prodhimin e dronëve”, ndërsa Norvegjia tha se do të rrisë bashkëpunimin me Kievin, përfshirë prodhimin e dronëve ukrainas.