VOAL

VOAL

I plotë fjalimi i Ramës ‘tufa me lule’ nga mori pretekstin opozita për kaos në Kuvend

June 10, 2016
blank

Komentet

blank

“Parajsa e grupeve kriminale”- Si arriti mafia shqiptare në Ekuador?

Organizatat kriminale shqiptare kanë shqetësuar autoritetet e huaja. Herë pas here përballemi me artikuj që zbulojnë shqiptarë të kapur, pasi janë përfshirë në trafikun e drogës dhe jo vetëm. Së fundmi mediat spanjolle pasqyrojnë rrugëtimin e mafies shqiptare në Ekuador, ndërsa shtrojnë pyetjen; Si arriti mafia shqiptare deri aty?

Më tej artikulli vijon: Pesë faktorë shpjegojnë arsyet se përse vendi në 10 vitet e fundit është kthyer në një parajsë për mafiozët: shqiptarë, italianë, rusë, kinezë… Këto grupe të krimit të organizuar, jo vetëm që veprojnë për trafik droge, por kanë ndërmarrë edhe aktivitete të tjera të paligjshme. Ata janë ndër aktorët që gjenerojnë përhapjen e pazakontë të dhunës që trondit Guayaquil.

Ishte 15 shtator 2020. Pas pesë vitesh hetime në 10 vende, u zbulua një “tubacion kokaine” midis Amerikës Latine dhe Evropës.

blank

 

Njëzet persona u arrestuan në Itali, Holandë, Gjermani, Greqi, Rumani, Hungari, Spanjë, Shqipëri dhe Dubai.

 

 

Për policinë italiane, e cila kreu hetimin me Prokurorinë e Firences (Procura della Repubblica di Firenze), ishte një operacion i paprecedentë, sipas agjencisë policore të Bashkimit Evropian, Europol .

blank

 

Kjo do të raportohej si goditja më e madhe ndaj një strukture të drejtuar nga një organizatë kriminale me origjinë shqiptare .

blank

 

Fronti i organizatës ishte “Kompania Bello”. Ishte hera e parë që u konstatua se i gjithë zinxhiri i operacioneve të lidhura me transportin e drogës ishte në duart e së njëjtës strukturë.

blank

 

Janë sekuestruar katër ton kokainë dhe 5.5 milionë paund para. 

blank

 

Mekanizmi për pastrimin e aseteve ishte kompleks. Ai konsistonte në përdorimin e një sistemi me origjinë kineze, i njohur si (fei ch’ien), i cili nuk lë asnjë të dhënë, njoftoi Europol.

blank

 

Por surpriza ishte akoma më e madhe.

Organizatori i trafikut të kokainës dhe pastrimit të parave në këtë grup ishte një shqiptar 40-vjeçar i arrestuar në Ekuador.

Është bërë e ditur nga shtypi italian dhe shqiptar, me shumë detaje. “ Kapoja e padiskutueshme; Shqiptari fshihet pas tubacionit të kokainës në Evropë”, titullohej artikulli i media Balkan Insight.

Ajo citon burime zyrtare italiane, sipas të cilave shqiptari Dritan Rexhepi ka drejtuar gjithçka.

I arrestuar në Quito në qershor të vitit 2014, pas një operacioni ku u sekuestruan 278 kilogramë kokainë, Rexhepi po vuan dënimin me 13 vjet burg në qendrën e paraburgimit në Cotopaxi.

Drejtësia e Shqipërisë dhe Italisë kërkuan ekstradim. Shqipëria e akuzon atë se ka urdhëruar rrëmbimin e një 49-vjeçari në pjesën qendrore të atij vendi; Supozohet se ishte një llogari për humbjen e një ngarkese droge. Ai do të kishte organizuar gjithçka nga celulari i tij.

 

FASADA E BIZNESEVE:

Praktika më e zakonshme e drejtuesve të organizatave kriminale është të veprojnë nën maskën e sipërmarrësve.

“Disa emisarë në vende si Ekuador nuk kursehen në shfaqjen e stileve të jetesës luksoze. Shfaqen si biznesmenë të suksesshëm, që mbërrijnë në hotele të shtrenjta, shkojnë në qendra ekskluzive dhe palestra që presin njerëz të pasur ”, tregon një gazetar shqiptar që heton veprimet e mafies dhe depërtimin e tyre në Amerikën Latine, shkruan media spanjolle.

Organizatat ballkanike shpesh dërgojnë kokainën në ngarkesa me fruta, veçanërisht banane.

Në mes të shkurtit u gjetën shtatë ton drogë, të cilat në një kontejner ishin nisur drejt Belgjikës, sipas Drejtorisë Kundër Narkotikëve të Policisë.

Burime antinarkotike nuk përjashtojnë zbulimin makabër të dy trupave të varure një ure në Durán mund të lidhet me atë ose konfiskime të tjera.

Në ato ditë u gjet një kokë në Machala dhe një hipotezë është se ky ekzekutim lidhej me një sekuestrim në atë port.

Drejtoria e Policisë Kundër Narkotikëve, e cila ishte në krye të gjeneralit Giovanni Ponce, ka arritur një rekord në sekuestrimin e drogës që nga viti 2021; strukturat fillojnë të pësojnë goditje, pasi dërgesat e tyre të drogës janë të frustruar.

Mafia italiane (Ndrangheta e frikshme e Kalabrisë) shpesh kamuflon dërgesat e tyre të drogës në ushqime deti.

Këto organizata me origjinë italiane kishin lidhje me Forcat e Bashkuara vetëmbrojtëse të Kolumbisë (AUC), të cilat që nga viti 2006 u atomizuan në fraksione të ndryshme, si Los Urabeños, i cili më vonë u bë i njohur si Clan del Golfo; dhe, Los Rastrojos, i referohet studimit “Visionet e kokainës, tregtia e paligjshme nga Amerika Latine në Evropë”, nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Krimin dhe Europol, botuar në vitin 2021.

“Po përjetojmë ‘ efektin e kacabusë ’, pra atomizimin e grupeve të krimit të organizuar”, tregon një agjent antinarkotik.

Kushtet specifike që përjetoi Ekuadori që nga viti 2012 favorizuan ardhjen e organizatave kriminale, të cilat kur përshkallëzohen në rrezik, duke u futur në krime të tjera dhe duke u kthyer në organizata mafioze.

Më herët media prestigjoze amerikane The Wall Street Journal i ka kushtuar një artikull të zgjerduar narko-trafikantit shqiptar, Drtian Rexhepi, pasqyruar edhe nga “BalkanWeb”.

(LEXO KËTU)

Në artikull thuhej se Dritan Rexhepi ndodhej i strehuar në një burg në Ekuador, ku kishte dyshime të forta se ai një pjesë të mirë të porosive i ka kryer nga brenda mureve të burgut dhe këtë e bënte me anë të një telefoni celular.

(BalkanWeb)

blank

QEVERIA MELONI: ATO PIKA THEMELORE- Nga ANTONIO POLITO – Përktheu Eugjen Merlika

 

Italianët kanë vendosur t’i japin besim Xhorxha Melonit, apo janë zbuluar papritmas të së djathtës skajore (“far right”, siç shkruan Washington Post)? A na presin kohë me uniforma shajaku, apo në rastin më të mirë ala Orbán? Apo demokracia e jonë është mjaft e qëndrueshme sa t’i lejojë votuesve të zgjedhin qeverinë që duan pa rrezikuar hapa në tym apo mbrapa në histori?

Për t’i u përgjigjur këtyre pyetjeve, që shqetësojnë shumë italianë dhe ndezin shtypin e huaj, duhet para së gjithash të pyesim kush janë zgjedhësit që kanë votuar për herë të parë Xhorxha Melonin (shumë, po të mbajmë parasysh se tetë vite më parë mori vetëm 4,3 %). Bëhet fjalë në pjesën më të madhe të valëve simbas përimtimeve të rrjedhjeve, për vota t’ardhura nga Lega apo Pesë Yjet. Nuk mund të përjashtohet që shumë prej tyre të kenë votuar Rencin në Evropianet e vitit 2014. Secili nga sukseset zgjedhore që tashmë përsëriten në seri, për t’u shfryrë më pas me po të njëjtën shpejtësi, shënon një zhvendosje të një mase votash që prej kohësh është duke dihatur në kërkim të një shpëtimtari t’atdheut, të një krijuesi që mund të na bëjë të dalim nga shtjella e rënies nga e cila jemi mbështjellur. Bëhet fjalë për italianë tashmë të shkëputur nga çdo kushtëzim ideologjik, të zhgënjyer e të zvjerdhur, politikisht të shpenguar, jo saktësisht të djathtë as përkatësisht të majtë. Shpesh i kemi përcaktuar “populistë”.

Deri tani këto pështjellime kanë prodhuar, më shumë se sa rreziqe për demokracinë apo tundime autoritare, kaos dhe paqëndrueshmëri politike. Në dy votime rradhas, më 2013 e më 2018, kutitë e votimit nuk i kanë dhënë shumicën asnjë lidhjeje zgjedhore; për pasojë, në dhjetë vitet e fundit, janë shfaqur qeveri frute të marrëveshjeve parlamentare, shpesh të drejtuar nga personalitete të cilët as që kishin marrë pjesë në votimet.

Edhe se bëhet fjalë për një flegër të dobishme sigurie në regjimin tonë parlamentar, sepse e aftë të shmangë zbrazëti pushteti kur sistemi bllokohet, është e qartë se një demokraci është më e fuqishme nëse qarku zgjedhës-Parlament funksionon, e i jep jetë shumicave të puthura nga miratimi i kutive të votimit. Pra, nga kjo pikpamje, nuk mund të thuhet se përfundimi i zgjedhjeve të së dielës përbën një mbrapakthim. Përkundrazi. Udhëheqësja e opozitës ka fituar e do të shkojë në qeveri. Dikush ka shkruar se kësaj i shërben demokracia: shkëmbimit të klasëve drejtuese pa derdhje gjaku.

Një rend i dytë i problemeve dhe shqetësimeve rrjedhin nga personaliteti dhe historia politike e fitueses. Qartësisht e së djathtës; madje të një të djathte me prejardhje nga Lëvizja shoqërore italiane, kombëtariste e nativiste. Simbas një studimi të Luiss, duke mbledhur votat e Melonit me ato të Salvinit arrihet rezultati më i mirë zgjedhor i së djathtës në historinë e Evropës perëndimore. Pra është i kuptueshëm shqetësimi i Vëndeve tona partnere, të cilat luftojnë për ditë në shtëpinë e tyre për të shmangur një përfundim të këtillë. Gjithashtu sigurisht kryeministreja e mundëshme e ardhëshme ka për detyrë për të shkrirë një droçkë armiqësish që përndryshe do të dëmtonte Italinë, përveç asaj vetë.

A mund të thuhet se Xhorxha Meloni është e vetëdijshme? Disa tregues na thonë se po. Nuk bëhet fjalë vetëm për premtimin e “qeverisjes për të gjithë”, për “të bashkuar Italinë”, të deklaruara mbas suksesit. Që në fushatën zgjedhore fjala e saj kyçe ka qënë “përgjegjshmëria”. Ka dhënë këshilla mbi tri pikat themelore për qeverinë e ardhëshme: lufta n’Ukrainë, kriza energjitike, disiplina e bilancit. Mbi të gjitha këto mund të thuhet se ka përqafuar rendin e ditës Dragi, duke mbështetur edhe nga opozita qeverinë, si mbi sanksionet e armët për Ukrainën, si mbi betejën n’Evropë për çatinë e çmimit të gazit, si për kundërshtinë ndaj borxhmarrjes së nxituar të Vëndit. Tani ka një mandat të qartë për t’u mbajtur në këto tre pika. Për të vërtetuar maturinë me të cilën deri tani ka kufizuar propozimet zgjedhore më shpërthyese të aleatëve për bilancin publik, mjaft të mendohet për flat tax.

Natyrisht prova e kremës është në të ngrënit e saj. E vështira për Xhorxha Melonin fillon tani. Nuk ka pothuaj asnjë përvojë qeverie, dhe nuk e ka as klasa drejtuese e një partie të mësuar (apo të shtrënguar) prej kohësh në opozitë. Duhet t’a kuptojë shpejt se Brukseli është më pranë nesh se sa Washingtoni, e që Berlini e Parisi janë aleatë të çmuar, sigurisht më shumë se sa Varshava dhe Budapesti.

Por suksesi relativ zgjedhor i Berluskonit, që do të mundet kështu t’i veshë vetes përfaqësinë e të moderuarve në shumicën e ardhëshme, dhe humbja e padiskutueshme e Salvinit, që pakëson vendosmërisht për të ose për pasardhësin e tij hapësirat e manevrës, do të duhej t’i siguronin një dritare mundësish për një apo dy vjet, në të cilët do të tregonte se din të marrë në dorë frenat e qeverisë e të shquajë interesat reale kombëtare të Italisë.

Mbetet së fundi çështja e brishtë e të drejtave e të lirive që është mirë të mos nënvlerësohet. Në të gjithë botën, edhe n’Evropë, jemi të pranishëm në orvajtje për t’i kufizuar të dyja. E djathta italiane është sigurisht tradicionaliste dhe konservatore në lëndët si familja, aborti, mëmësia , gjinia. Por ndërsa këtu jemi në fushën e zgjedhjeve të ligjëshme politike, çdo shpresë për t’u kthyer mbrapa në fitoret qytetare të një Vëndi bashkëkohor e të lirë siç është i yni, do t’ishte aq e papërshtatëshme sa që të bëjë të besohet që një drejtues i zgjuar as që do t’i a hynte t’a provonte. Tjetër çështje është zgjerimi i mundshëm i sferës së të ashtuquajturave të drejta: mbi të cilat shprehet sovranisht Parlamenti, simbas lojës klasike të dialektikës e të ballafaqimit.

Me gjithë respektin për kryeministren franceze, Elisabeth Borne, që don të “vigjëlojë” mbi këto tema, besojmë se mund t’i themi se Italia është në gjëndje të vigjëlojë vetë. Demokracia e jonë është herë herë rrëmujëmadhe por e qëndrueshme, dhe zotërojmë të gjitha siguritë e një shteti të së drejtës. Një Parlament të lirë, në të cilin veprojnë tre grupe të ndryshme e luftarakë të opozitës, një president i Republikës që siguron respektin e Traktateve e konventave ndërkombëtare, një gjykatës ligjesh që vërteton kushtetueshmërinë, një rrahje e gjallë mendimesh publike e një sistem mediatik veprues e demokratik.

Megjithatë tashmë jetojmë, ashtu sikurse të gjithë Vëndet e tjera, në një arenë publike gjithevropiane. Të tjerët na gjykojnë ashtu sikurse dhe ne gjykojmë të tjerët. I leverdis të gjithëve që ai gjykim të jetë apo të bëhet pozitiv.

“Corriere della Sera”, 26 shtator 2022 Përktheu Eugjen Merlika

blank

KUJTESË PËR NJË MIK TË PATAKUAR ASNJËHERË- Nga Eugjen Merlika

“Kur fati na ka hequr një mik, nuk ka ilaç më të mirë se sa të gëzojmë kujtimin e tij
e të rigjejmë në të ndonjë gjë që është thënë mprehtësisht apo trajtuar urtësisht”
NICOLÒ MACHIAVELLI (1469 – 1527), shkrimtar politik e historian italian.

Pak muaj më ndajnë nga largimi i parakohshëm prej kësaj bote i një miku, i cili edhe pse nuk ishte pranë meje fizikisht, madje nuk kishim as numërat e telefonit të njëri tjetrit, la një zbrazësirë të madhe në zemrën time. Ai ishte i ndjeri Dalip Greca, me të cilin më lidhte një jetë bashkëpunimi në fushën e gazetarisë, pothuajse sa hapësira kohore e një brezi njerëzor. Na ndante një oqean ujor, por na bashkonte ideja e shërbimit, nëpërmjet shkrimeve, një epoke të re, jo vetëm të jetëve tona, por edhe të Vëndit në të cilin kishim jetuar.
Vinim të dy nga një qytet në mesin e Shqipërisë, fatkeqësisht i njohur nga të gjithë shqiptarët si një qëndër internimesh politike, një vënd grumbullimi i familjeve të “armiqve të klasës”, “kundërshtarëve” zyrtarë të regjimit komunist. Ishte qyteti i Lushnjës, i famshëm historikisht për Kongresin që u zhvillua në të në muajin e parë të vitit 1920, i cili i hapi rrugën një kursi të ri të politikës shqiptare e, njëkohësisht, aktit historik që solli në qëndrën e jetës politike të vetmin Mbret të ardhshëm të Shqipërisë bashkëkohore, Ahmet bej Zogollin.
Dalipi kishte lindur n’atë qytet ndërsa un isha adoptuar prej tij që në moshën dhjetëvjeçare. Në mesin e viteve pesëdhjetë Shteti komunist e përzgjodhi këtë qytet e rrethinat e tij në buzë të kënetës shekullore të Tërbufit, si një vënd të përshtatëshëm për të krijuar sektorët e një ferme bujqësore, që do të bëhej m’e madhja e Vëndit, duke mbajtur emrin e datës kur u vendos komunizmi në Shqipëri e që përkonte me ditën e largimit të ushtarit të fundit gjerman nga toka e saj e pushtuar gjatë luftës së Dytë botërore. Ajo krahinë do t’ishte pra, një vënd i posaçëm internimi, më i zgjeruari e më i ashpri i sivëllezërve të tij të shpërndarë në të gjithë Shqipërinë, me tetë sektorë, në të cilët çdo ditë, për 36 vite, zhvillohej famëkeqja “luftë e klasave”, e çuar në përmasa skajore, para të cilave Soveto e Afrikës së Jugut ishte një shembëlltyrë e zbehtë e urrejtjes njerëzore dhe e dallimit klasor e racor….
Miqësia ime me të ndjerin kryeredaktor të Diellit, nuk lindi n’ata mjedise të realitetit lushnjar, mbasi ne n’atë kohë nuk njiheshim me njëri tjetrin. Un isha një banor i rregullt familjarisht i sektorëve të internimit të Plukut, Savrës, Gradishtit, përsëri të Plukut e së fundi të Grabianit, ku ishte internuar familja, mbas dënimit tim për agjitacion e propagandë më 1980. Miku im, Dalipi, kishte qënë më fatlum, duke mos patur një mbiemër që i shkaktonte bezdi mjediseve të larta të politikës e të vartësve të saj në Shqipërinë komuniste. Kishte lindur në Lushnjë në vitin 1950. Kishim gjashtë vite ndryshim, i lindur un në vitin 1944. Shkollën e mesme e kishte mbaruar në gjimnazin “Abaz Shehu” të Tepelenës, në qershor 1969, vit në të cilin un kreva shërbimin ushtarak në Ndërmarrjen Bujqësore Ushtarake të Burrelit. Tepelena ishte emri i qytetit të përzgjedhur nga Byroja Politike për të ndërtuar në fushën me katër kazerma të mëdha të ushtrisë italiane gjatë luftës italo-greke, kampin e dëbimit apo të shfarosjes, ndoshta më të llahtarshmin e të gjithë Lindjes komuniste evropiane. N’atë kamp kisha kaluar rreth tre vite të fëmijërisë sime, së bashku me nënën e gjyshen time.
Mbas mbarimit të gjimnazit, Dalipi shkoi në Shkodër, ku u diplomua me nota shumë të mira për gjuhë-letërsi në Institutin e Lartë pedagogjik dyvjeçar. Me t’a mbaruar atë u mobilizua në marinë për të kryer shërbimin ushtarak. Ajo ishte një nga armët më të vështira edhe në sajë të gjatësisë së shërbimit prej tre vitesh. Me të mbaruar atë shërbim, në sajë të vullnetit për të studjuar e dëshirës për të qënë sa më i përkryer në ushtrimin e profesionit të mësuesit, u regjistrua në Universitetin shtetëror të Tiranës, përsëri në degën gjuhë-letërsi, pa shkëputje nga puna. Punonte si mësues i gjuhës e letërsisë në qytetin e Lushnjës edhe mbasi mbaroi shkëlqyeshëm fakultetin e dytë. Pasioni për mësuesinë e mbajti n’arsim deri në vitin 1983. Më pas ai mori një tjetër rrugë, atë të gazetarisë, në fillim në gazetën vendore të qytetit të lindjes “Shkëndija” e më pas në organin e partisë republikane “Republika”, mbas dhjetorit 1990. Duhet theksuar se Dalip Greca kishte një talent të lindur për gazetarinë, që doli në pah më shumë mbas vitit 1990, kur ai, si dhe gjithë të tjerët kolegë të tij, u liruan nga vargojtë e partishmërisë që duhej të kushtëzonin përmbajtjen dhe stilin e të shkruarit.
Jeta dhe vepra e brezit tonë ka patur në fundin e viteve tetëdhjetë të shekullit të shkuar, një kthesë epokale, që ka përcaktuar e ndryshuar kursin e jetës vetiake e profesionale të secilit në veçanti, por edhe të shoqërisë shqiptare në tërësi. Ajo ngjarje madhore qe dështimi paqësor i komunizmit evropian si sistem, e megjithë “qëndresën heroike” të komunistëve dogmatikë të Shqipërisë për të mos e pranuar dukurinë evropiane (“Shqipëria nuk është as Lindje as Perëndim” Ramiz Alia dixit), enveristët shqiptarë nuk qenë në gjëndje t’a shtynin më shumë se një vit mungesën e ndryshimit, por arritën të shmangnin atë term, në kuptimin rrënjësor të tij, e t’a zëvendësonin me atë të tjetërsimit, në kënetën e të cilit vazhdojmë ende të lundrojmë. Vëndi i ynë, që deri në dhjetëvjeçarin e parafundit të shekullit të njëzetë, ruante dhe mbronte me ligje të sajuara shtatoret e Stalinit në sheshet e tij, i drejtuar që prej tridhjetë vitesh nga një grusht politikanësh të improvizuar të vitit 1991, mbetet ende sot i mangët përsa i përket demokratizimit të vërtetë. Paaftësia endemike për ndryshime rrënjësore përcaktoi edhe ecurinë e sistemit të ri që u kthye në një përzjerje hibride mes atij që linim pas e atij që ëndërronim me naivitetin fëminor që na karakterizonte.
Si për shumicën e shqiptarëve ashtu edhe për ne të dy ata ndryshime sollën pritmëri të reja. Dalipi u aktivizua menjëherë në lëvizjen e re që synoi në ndryshimin e sistemit e lënien mbas krahëve të regjimit komunist. Ai mori pjesë në partitë e reja që lindën më porosinë e “partisë nënë”, mbas dhjetorit 1989, duke zgjedhur partinë republikane, të themeluar nga shkrimtari e ish oficeri Sabri Godo. Mua ajo periudhë më gjeti në internim, të dhënë mbas lirimit nga burgu me amnistinë e 15 nëndorit të vitit 1982. Ato kohë të fillimit të tjetërsimit të sistemit, u mbushën me shpresa e iluzione për të gjithë shqiptarët, kryesisht për ata që kishin ndjerë më shumë përmbi shpinë barrën e diktaturës, në të gjitha shfaqjet e saj mizore. Ato lidheshin më së shumti me largimin familjarisht jashtë Shqipërisë.
Mbas “mrekullisë” hyjnore të shëmbjes së komunizmit lindi një prirje e shfrenuar për të arritur fizikisht në “botën e lirë”, të cilën e njihnim në mënyrë shumë sipërfaqësore e nuk ishim aspak të përgatitur për t’a përballuar. Synimi i parë u bë nxjerrja n’atë botë e fëmijëve për të ndryshuar jetën e tyre. Në ata që vinin nga kampet e internimit, që kishin patur “guximin”, apo “marrëzinë” të ripërtërinin mbiemrin e familjes me pasardhës, qëllimi i vetëm i jetës u bë ndryshimi i pritmërisë së jetës së tyre, vënia në kushtet e një normaliteti njerëzor, me mundësi studimi në universitet, larg një mjedisi mizor e armiqësor, të drejtuar nga kriminelë. U bë detyrë urdhëruese e atyre prindërve të shmangnin për fëmijët e tyre qënien n’ato mjedise në të cilët kishin lindur e në të cilët ishin përballuar me dallimin klasor që në foshnjëri, duke njohur mbi shpinë çdo ditë urrejtjen e pamundësinë për të sendërtuar në jetë dëshirat dhe ëndrrat në vartësi vetëm të aftësive e vullneteve të tyre. I tillë ishte rasti i im dhe i familjes sime që, në gushtin e vitit 1991u shpërngul në Itali, në vëndin e lindjes së nënës, e cila e ripa atë Vënd për herë të parë mbas 47 vitesh të kaluara në shumicën dërmuese në kampet e internimit.
Jeta e mërgimit ka vështirësitë e veta, sidomos në vitet e para. Por ato vështirësi nuk kishin krahasim me mynxyrën që kishim lënë mbas krahëve e në të cilën kishim jetuar për afër gjysëm shekulli. “Liria jep rezultate!” qe kryefjala e vizitës së sekretarit amerikan të Shtetit, Xhejms Bejker në Shqipërinë e sapo dalë zyrtarisht nga komunizmi. Fjala e mbajtur në tubimin, besoj më të madhin e karierës së tij diplomatike, qe ballafaqimi i parë i shqiptarëve me Perëndimin e ëndërruar e me Vëndin udhëheqës të tij, SHBA. Ndërsa postulati i Bejkerit vononte sendërtimin në Shqipëri, për shqiptarët e mërguar, megjithë vështirësitë, herë herë të pakapërxyeshme, liria fillonte të jepte rezultatet. Merrej frymë lirisht, pa frikën e ndjekjes nga prapa të oficerit të sigurimit apo të spiunit të tij, që kishte shënuar gjithë jetën tonë të shkuar. Fillonin të vinin edhe kënaqësitë nga studimet e fëmijëve e, krahas punës së rëndomtë, të viheshin në veprim aftësitë e fjetura e të pashprehura kurrë. Filluan shkrimet e botimet e librave, shprehje e lirë e mendimit pa zinxhirë.
Ndërkaq Dalipi jepte ndihmesën e tij jetës së re tek gazeta Republika e përgatitej të kalonte oqeanin, për të provuar aftësitë e tij në Vëndin simbol të demokracisë. Këtë e sendërtoi më 20 korrik 1999. Viti 2000 e gjeti në redaksinë e gazetës “Illyria”. Ai vit qe ai i takimit tonë virtual. Një mik familjar i imi, ing. Mërgim Korça, i dërgoi për botim Illyrisë një syzim timin: “Elegji për brezin tim”, të cilin e kisha botuar në Romë në gazetën “Bota shqiptare” të botuesit Roland Sejko. Shkrimi u botua menjëherë në Illyria e un mora përgëzimin e redaktorit të saj e ftesën për të filluar një bashkëpunim që zgjati më shumë se njëzet vite.
Gjatë atyre viteve marrëdhëniet tona u bënë më të ngushta, më të ngrohta e më miqësore. U karakterizuan nga një korrektësi shëmbullore, nga një respekt i ndërsjelltë deri në dashamirësi. Mbaj mënd që në rastin e 90-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë, Dalipi më kërkoi një ndihmesë në hartimin e një numëri të posaçëm të gazetës, kushtuar atij përvjetori. E pranova me kënaqësi atë ftesë e shkruajta një syzim me titull “Në kapërcyell të mijëvjeçarëve (Marrëveshje e mosmarrëveshje mes shqiptarëve )” dhe i dërgova dy shkrime të Mustafa Krujës me tituj: “Të shpallët e Pamvarësisë” dhe “Kuptimi i XXVIII Nandorit”. Ishin shkrime kushtuar përvjetorëve të asaj ngjarje madhore në të cilën ai kishte qënë i pranishëm duke firmosur “Deklaratën e Mëvehtësisë”. Mbaj mënd se Dalipi më dërgoi numurin e shtypur të gazetës që kishte plot njëqind faqe.
Mbas disa vitesh pune te Illyria Shoqata “Vatra” vendosi t’i besojë Dalipit detyrën e redaktorit të “Dielli” që kishte afë tre vite që nuk dilte në shtyp. Por gjatë kësaj kohe, krahas punës me redaksitë e gazetave, ai gjeti kohën e vullnetin për të nxjerrë në dukje edhe aftësitë e tij të studimit në një tjetër fushë, që nuk ishte ajo, në të cilën ishte diplomuar dy herë në Shqipëri, gjuha e letërsia shqipe. Vëndi i adoptuar sikur e nxiti të njohë edhe fushën ekonomike. Kështu ai filloi e përfundoi në dy vite Institutin Tecnology of Busines në New York. Nuk më pati shkruar kurrë për këtë arritje të tij, që meritonte përgëzime e lavdërime të sinqerta në moshën e tij. Por ai burrë ndoshta e kishte me të tepër prujtuninë, që përbënte një dhunti jo vetëm të natyres por dhe t’edukatës që kishte marrë që herët në familje, e që është një nga virtutet më të çmuara të karakterit njerëzor. Megjithë diplomën e tretë, një dukuri jo fort e zakonshme në fushën e publiçistikës, e që nxjerr në pah brumin e tij përbërës të intelektit, Dalip Greca mbeti përjetë i lidhur me fushën e ëndrrave të rinisë, duke i kultivuar ato deri në orët e fundit. Ai mbeti i zotuar shpirtërisht e mendërisht me Vatrën e me organin e saj, më se shekullor, “Dielli”, në shërbim të të cilëve vuri të gjithë aftësinë e vullnetin e tij të pazakontë, në një veprimtari të gjatë, me zellin e dëshirën për të punuar në heshtje, pa bujë e lëvdata, duke kërkuar shpërblimin e mundit të tij në ndërgjegjen e tij, më shumë se në vlerësimet e të tjerëve.
Bashkëpunimi ndërmjet një publiçisti dhe botuesve të tij është një proçes që, në shumicën e rasteve, sidomos kur është i gjatë e i frytshëm, pa tjetër krijon një farë lidhjeje që i kalon caqet e një njohjeje të thjeshtë. Mes meje e Dalipit ka ndodhur kështu. Ne jo vetëm njoftonim njëri tjetrin edhe për problemet e ndërsjellta familjare, e në raste vështirësish, sidomos shëndetësore, ishim pranë, sigurisht nëpërmjet mesazheve. Kështu për ngushullimin tim, me rastin e ndërrimit jetë të babait të tij ai u përgjigj me këto fjalë: “I dashur mik, Të falënderoj me shpirt për mesazhin. E vlerësoj shumë dhe ndjehem i lehtësuar. Babain e vizitova dy javë para se të ikte nga kjo jetë, Më mbeti peng që nuk munda t’i hidhnja një dorë dhe. U a shpërblefsha në gëzime.” Mesazhi mban datën 11 shtator në përgjigje të ngushullimit tim të 10 shtatorit 2018.
Më parë, në vitin 2017 un ndërrova kompiuterin. Ndoshta, për fajin tim, gjatë veprimit me të, u fshinë nga ai dhjetra shkrime e përkthime që kisha botuar ndër vite. I shkruajta Dalipit, duke kërkuar ndihmën e tij. Brënda pak ditësh ai m’i dërgoi më shumë se tridhjetë shkrime origjinale, veç përkthimeve. Ishte një dëshmi e kujdesit të tij, për të cilin i jam shumë mirënjohës.
Më 13 shtator 2018 i dërgova Dalipit këtë e-mail: “I dashur Dalip, Uroj të jesh mirë me shëndet e lus Zotin të të lehtësojë dhimbjen e madhe. Po të dërgoj një film dokumentar mbi kampin e Tepelenës, të xhiruar nga Admirina Peçi, me dëshminë e gruas së xhaxhait tim, Klara Mirakaj Merlika. Po t’a dëgoj që, brënda mundësive tuaja, t’a shpërndash ku ke mundësi e të duket e arsyeshme. Është një mënyrë për të mos e lënë të mbulohet me pluhurin e harresës atë periudhë tragjike të historisë sonë, me që janë mjaft në Shqipërinë tonë që e dëshirojnë atë gjë.”
Mbas dy orësh mora këtë përgjigje: “I dashur Eugjen, E pashë me një frymë…. E tmerrshme…. Çdo njeri me “shpirt, me mish, me gjak”- si thotë Klara- nuk mund t’i mbajë lotët… Pasi e ke ndjekur dokumentarin të mbeten në mëndje Cuklina, nëna që pa me sytë e saj vdekjen e 13 fëmijëve… dy binjakët që u shuan brënda një çasti…. Apo Dila e Prenda Gjikola, …. 24 fëmijët e shuar për 24 orë….. Tifo që gëlltiste jetë, tifua…. Uria…. përvuajtja e grave dhe e fëmijëve…. Një dokumentar që thotë shumë, një rrëfim drithërues i Klara Mirakës….. Dhimbje për vuajtjet e saj dhe atyre qindra grave, fëmijëve, pleqve, të syrgjynosur aty pa asnjë lloj faji…. Faleminderit që m’a dëgove…. E shpërndava….. E vendosa edhe në faqen e Diellit dhe Vatrës në Facebook.”
Ajo përgjigje ishte një dëshmi e shpirtit të tij fisnik e të dhëmshur, që tronditej e ligështohej për dramat e tragjeditë e popullit të tij, ndjente dhimbje për bashkatdhetarët që kishin vuajtur me dhjetëvjeçarë të tërë nëpër kampet e internimit, për padrejtësitë, mortnimet e salvimet e njerëzve të pafajshëm që ishin mbyllur n’atë kamp çfarosjeje, për pleqtë, fëmijët e gratë shqiptare. Dalip Greca ishte i bindur se ai realitet mizor i Vëndit të tij të martirizuar duhej bërë i njohur jo vetëm për botën e huaj, në të cilën ai jetonte, por edhe për të rinjtë shqiptarë që nuk e kishin jetuar. Si publiçist e redaktor i “Dielli”-t, ai e vuri atë organ shtypi në përdorim të përhapjes të së vërtetës historike, duke hulumtuar në mjediset e shqiptarëve t’Amerikës, mbi veprimtaritë e shumë atdhetarëve që, në Vëndin e tyre, u quajtën “armiq populli”, ndërsa ata ishin vetëm kundërshtarë të armiqve të vërtetë të shqiptarëve e të shqiptarizmit. Ata u quajtën të tillë jo vetëm nga sistemi kriminal i politikës, që nuk përbëhej vetëm nga nomenklatura komuniste në të gjithë nivelet, por edhe nga kultura që u vu në shërbim të saj.
Puna e gazetarit dhe dëshira e tij vetiake për të njohur diasporën e vjetër bashkatdhetare e vuri në lidhje me shumë antarë të saj dhe nga dëshmitë e intervistat e tij me to lindi libri “Armiqtë që e donin me shpirt Atdheun”. Me atë libër ai jo vetëm tregoi të vërteta të mohuara për një gjysmë shekulli nga atdheu i tyre, por i ktheu një borxh nderi që publiçistika shqiptare i detyrohej figurave t’atyre që kaluan gjithë jetën duke ëndërruar Vëndin e tyre e duke përtypur dhimbjen e tyre të thellë për fatin e tij. Janë shumë të pakët ata intelektualë të regjimit që kanë menduar të kryejnë një veprim të këtillë si Dalip Greca, të nxjerrin në pah të vërtetën për veprimtaritë e bashkatdhetarëve të tyre kundërkomuniste, të cilët lanë atdheun për të mos pranuar dhunën e diktaturës, e në jetën e tyre u përballën me vështirësi nga më të ndryshmet, por gjithmonë duke mbajtur lart dinjitetin njerëzor e shqiptar e duke ushqyer në zemër dashurinë për vëndlindjen. Madje, fatkeqësisht, ka në Shqipëri “intelektualë” që gërmojnë në dokumentat e Sigurimit të Shtetit komunist, për të gjetur ndonjë “njoftim” për korifejtë e kulturës shqiptare e maja të saj si Ernest Koliqi dhe Martin Camaj, e për të ngritur mbi ta “hamëndje bashkëpunimi” me shërbimet e fshehta të huaja në dëm të Shqipërisë. Kjo ndodh në ditët tona dhe e gjithë godina që ata ngrenë për të poshtëruar ata emra të ndritur, është një veprim thellësisht kundër-atdhetar e i turpshëm.
Dalip Greca shkon ballëlartë në gjyqin e ndërgjegjes së tij e të kombit sepse në veprimtarinë e tij i ka shërbyer vlerësimit e nxjerrjes në pah të vlerave kulturore shqiptare të shprehura nga kundërshtarët e regjimit, në të cilin ai lindi, u formua e jetoi. Ky qëndrim e nderon atë edhe në përjetësi, ashtu siç ishte një fletë nderi sa ishte në jetë. Në këtë hulli të mendimit e të veprimtarisë së tij publiçistike hyn edhe qëndrimi i ngrohtë që ai ka shfaqur në rastin kur i nënëshkruari i ka dërguar për bibliotekën e “Vatrës”, një kolanë të veprave të gjyshërve të tij, Mustafa Kruja e Sotir Gjika si dhe të vëllimeve të tij vetiakë. Falënderimeve të redaktorit të “Dielli”-t për atë veprim i është përgjigjur me këtë mesazh të datës 4 nëndor 2019:
“Jam shumë i gëzuar që libri im i fundit do të jetë në dispozicion të lexuesve të Vatrës. Ndjehem dhe un një pjesë e vogël e asaj organizate të lashtë, në të cilën ka dhënë ndihmesën e vet edhe gjyshi i im, Sotir Gjika, rreth 110 vite më parë. Faleminderit shokut tim të fëmijërisë, që e plotësoi porosinë. Faleminderit edhe ty, Dalip, për bashkëpunimin e gjatë në rreth 20 vite, gjithmonë me respekt e konsideratë të ndërsjelltë, marrëdhënie shëmbullore edhe se nuk kemi patur fatin të takohemi fizikisht, edhe se, në mos gabofsha, jemi parë një herë në Lushnjë, kur ti punonje për Republikën. Shpresoj se Zoti do të na ndihmojë të shihemi përsëri. Përshëndetjet më të përzemërta”
Në vazhdën e shkëmbimeve të mesazheve me këtë mik të vyer, po sjell atë të tij në përgjigje të urimit tim për daljen në pension, dukuri të cilën un, ndoshta gabimisht e lidha me ndryshimet në vitet e fundit në kryesinë e Vatrës:
“I dashur Eugjen,
Nuk kam fjalë për të shprehur mirënjohjen dhe respektin për mesazhin e ngrohtë që më dërguat me rastin e pensionimit tim.
Kisha kohë që e mendoja ndarjen e dhimbëshme nga Dielli. Kohët e fundit janë vështirësuar punët në Vatrën e Diellit, me grupime brënda dhe jashtë saj, ndërkohë që shëndeti im ka kohë që më jep sinjale “hap rrugën”. Në këto kushte e mora vendimin dhe e publikova në gazetë, pa u dhënë kohë drejtuesve të Vatrës për diskutime. Sonte, ata shtrojnë një darkë në nderin tim, me pjesëmarrjen e drejtuesve të qëndrës e degëve, me ftesa të konfirmuara për ardhje nga ambasadat e konsullatat e Kosovës dhe të Shqipërisë, me një dekorim “Kalorësi i Urdhërit të Skënderbeut” nga Presidenti, me një mirënjohje “Faik Konica”nga Vatra, etj. Pra nuk po më heq Vatra, po shkoj të pushoj, ndërkohë që kam kohë të sistemoj materialet e mia më të mira në ndonjë libër si një Histori të Diellit mes dy shekujve jete, që e kam nisur një vit më parë, por do të dojë kohë.
Për ju i dashur, shpreh mirënjohje dhe respekt të veçantë për mbështetjen dhe bashkëpunimin e gjatë prej dy dekadash. Shpresoj që të mos e ndërprisni bashkëpunimin me Gazetën Dielli. E-maili: gazetadielli@gmail.com.
Me shumë të fala
Dalipi”
Në përgjigjen e tij ai më sqaronte me sinqeritet arsyet e dorëheqjes që kishin të bënin më shumë me shëndetin e tij. Nuk kam arsye mos t’i besoj fjalëve të tij e ajo që më jep kënaqësi të veçantë është respekti i institucioneve në rastin e dorëheqjes e vlerësimi i tyre i merituar për të. Por të gjitha këto gërshetohen me një ndjenjë të thellë dhimbjeje e keqardhjeje për ndarjen e parakohëshme nga familja, miqtë e dashamirët, nga jeta në një kohë kur ishte zotuar në veten e tij të sendërtonte një vepër, për të cilën kishte punuar e mbledhur materiale për vite të tëra. Ajo vepër do t’ishte “Një histori e Diellit mes dy shekujve jete”, një histori madhore e njërës nga bashkësitë më të mëdha e më të rëndësishme të shqiptarëve në botë, asaj në kontinentin e ri, që strehoi në gjirin e tij bujar shpresat, ëndërrat, përpjekjet, mundin e disa brezave shqiptarësh, të cilët gjetën n’atë Vënd të madh “Tokën e premtuar”. Së fundi ai më la një porosi, të cilën do të mundohem t’a sendërtoj deri sa Zoti të më japë mundësi të shkruaj, atë të “mos ndërpres bashkëpunimin me Gazetën Dielli”. Është amaneti i tij i fundit, që kthehet në një detyrë parësore në atë pjesë jete që më ka mbetur të përshkoj.
Kjo letërzë është ndoshta gjëja m’e bukur që më ka mbetur nga bashkëpunimi e miqësia e gjatë me Dalip Grecën. Është si “kënga e mjellmës” e miqësisë sonë, të përcjellë në vite të gjata nëpërmjet valëve të internetit, që zvogëlojnë e zhdukin hapësirat gjeografike, duke na afruar shpirtërisht me familjarët, shokët, miqtë, dashamirët, njerëzit me të cilët na lidhin botkuptimi, shllimet, shijet kulturore, qëllimet e synimet e jetës, përftimet e ngulitura nga përvoja e viteve, përkatësia një gjuhe, një populli, një Vëndi, në të cilin lindëm secili me të veçantën e tij, me fatin e tij, por duke ruajtur në zemër një flakë, atë të dashurisë për të e të dëshirës për t’a parë atë sa më të mirë, të bukur të begatë, sa më njerëzor e fisnik. Uroj që ky këndvështrim i botës të mos mbetet vetëm pasuri e brezit tonë, por të përcillet edhe te bijtë e nipat tanë.
Po e përfundoj këtë kujtesë të dhimbëshme për mikun tim të dashur me sjelljen e mesazheve të fundit të shkëmbyer me të e që përkojnë me urimet e zakonshme për festën e parë të vitit 2022:
“E premte, 31dhjetor 2021
I dashur Dalip,
Arritëm në ditën e fundit të një viti që nuk qe shumë i mbarë për gjithë botën e që solli edhe për ty ndryshime, mbas vitesh të tëra pune të zellshme në publiçistikën shqiptare. Edhe këtë Vit të Ri, si shumë të tjerëve përpara, të vijnë urimet e mija më të përzemërta ty dhe familjes tënde për shëndet të mirë, mbarësi e gëzime, plotësim dëshirash, qetësi e suksese në punën tënde që vazhdon edhe se je në pension!
Miqësisht
Eugjeni”

“E hënë, 3 janar 2022
I dashur Eugjen,
Nga zemra ju falënderoj për urimin dhe mesazhin e ngrohtë që më dërguat me rastin e Vitit të Ri.
Edhe un e familja ime ju përcjellim urimet më të mira. Qoftë një vit i mbarë për ju, familjen dhe miqtë viti 2022!
Të fala
Dalip Greca”
Jeta njerëzore ka kufijtë e saj, ka fundin e saj të pashmangshëm për çdo krijesë njerëzore që lind, jeton e vepron në këtë “lëndinë lotësh”, që është bota e jonë. Dukuria më e sigurtë në këtë jetë është fundi i saj, ikja prej saj, që së bashku me ardhjen në këtë botë përbëjnë edhe të panjohurat më të mëdha me të cilat përballen të gjithë njerëzit prej shumë mijëvjeçarësh…. Asaj dukurie nuk ka mundur askush t’i shmanget, ajo i barazon të gjithë, pavarësisht nga vlerat, ndihmesat, veprat e mira apo jo të tilla, rëndësia apo kotësia e tyre, fati i mirë apo i keq që shoqëron kohën e qëndrimit mbi këtë tokë….
Për ata që e besojnë, jeta vazhdon edhe mbas ikjes nga kjo tokë,me shpirtin që nga ai çast fluturon në një botë tjetër Kjo na frymëzon shpresën tek përjetësia, duke na e lehtësuar edhe çastin e fundit që jetojmë, edhe frymën e fundit. Për mikun tim të nderuar, Dalip Grecën, ai çast ishte pjesë e 16 majit të këtij viti 2022. Por veç asaj jete që na pret e “nga s’na u kthye kurrë udhëtari”, secili lë mbrapa trashëgiminë e tij njerëzore, morale, mendore, kulturore, të cilat përbëjnë kujtimin e tij që mbetet i gjallë tek familjarët, miqtë, shokët e në raste si ai i Dalipit, në shumë njerëz, të njohur e të panjohur, në zemrën e mëndjen e të cilëve ai ka hyrë nëpërmjet fuqisë së pendës së tij.
Paqe në përjetësi shpirtit të tij të bardhë e jetëgjatësi pafund kujtimit të tij të mdritur!
Shtator 2022

blank

Perëndimi ende nuk po ndihmon mjaftueshëm për të mundur Putinin – Nga Niall Ferguson

Pas kthimit nga një udhëtim mbresëlënës në Ukrainë, ku takova Zelenskin dhe pashë ukrainasit e ashpërsuar nga lufta.

 

Si historian, kam shkruar shpesh për idenë e një “kombi në armë”. Shtetet e Bashkuara u krijua jo vetëm nga Deklarata e Pavarësisë, por nga fitorja e saj – pas një lufte tetëvjeçare – mbi kundër Mbretit George III. Ishin luftërat revolucionare nga 1793 deri në 1815 ato që i kthyen “fshatarët në francezë”, siç thotë një shprehje e vjetër.

Edhe Italia e Gjermania moderne u bënë kombe përmes luftërave të përgjakshme. E ndërsa identiteti kombëtar britanik ishte farkëtuar në kohë shumë më të hershme, ne ende e përkufizojmë veten pjesërisht në mënyrë luftarake. Sa herë që këndojmë himnin kombëtar, për shembull, i kërkojmë Zotit që të na dërgojë një monark jo vetëm të lumtur e të lavdishëm, por para së gjithash fitimtar.

E megjithatë, me zvogëlimin e përmasave fizike të ushtrive moderne dhe me luftërat e fundit të zhvilluara në vende të largëta si Iraku dhe Afganistani, ne jemi larguar nga përvoja e një lufte popullore, në të cilën të gjithë marrin pjesë, të gjithë bëjnë sakrifica.

Ukraina ka provuar se një luftë e tillë ende ekziston. Dhe e kam parë me sytë e mi. Kam shkuar në Ukrainë çdo vit prej më shumë se një dekade për të marrë pjesë në konferencën e Strategjisë Evropiane në Jaltë – kryesisht një forum për debatin Perëndim-Ukrainë dhe për politikëbërjen.

Në fillim, shkova thjesht për të parë Jaltën, resortin e famshëm buzë Detit të Zi, ku Churchill, Roosevelt dhe Stalin u takuan në shkurt 1945 për të vendosur formën e Evropës së pasluftës.

Por shpejt u magjepsa nga Ukraina: asnjë popull në botë nuk provoi më tepër dhunë vdekjeprurëse të organizuar në shekullin e 20-të; asnjë tokë nuk ka qenë kaq e lagur me gjak.

Që nga aneksimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014, konferenca është mbajtur në Kiev. Sivjet, nuk e prisja kurrë që të vazhdonte. Por për habinë – edhe kënaqësinë – time, më erdhi ftesa si zakonisht.

Problemi i vetëm: të shkosh në Kiev nuk është më gjë e lehtë.

Fluturimet civile janë shumë të rrezikshme – lufta po bëhet në qiell ashtu si në tokë. Kështu që e vetmja mënyrë për të hyrë ishte me tren, natën, përmes kufirit polak, me blindat e dritareve të ulura detyrimisht poshtë për të zvogëluar zbulimin nga ajri.

Dhe kështu u bë, pak më shumë se dy javë më parë, nisa udhëtimin duke kaluar ngadalë nëpër perëndimin e këtij vendi të shkatërruar nga lufta drejt kryeqytetit.

Shoqëria ukrainase dikur ka qenë thellësisht e ndarë – politika e saj është famëkeqe për korrupsionin, presidenti i saj është një ish-komedian, ngjitja në pushtet e të cilit ishte bërja realitet e subjektit të një seriali komik ku ka luajtur.

Megjithatë, invazioni rus shtatë muaj më parë jo vetëm që e ka kthyer atë president, Volodimir Zelenskin, në një udhëheqës heroik e karizmatik lufte, por, më e rëndësishmja, e bashkoi popullin ukrainas. Ushtarët dhe civilët janë njësoj në vendosmërinë e tyre për të mbrojtur pavarësinë dhe demokracinë e vendit të tyre.

Dhe, siç zbulova, Kievi është Ukraina në mënyrën më të bashkuar – një qytet që gumëzhin me shumë më tepër gjallëri nga sa do mund të guxohej në kohë të tilla.

Beteja e Kievit, natyrisht, u luftua dhe u fitua në fazën e parë të luftës. Luftimet tani janë përqendruar në jug, rreth Kherson dhe lindje, përtej Harkovit.

Dje, pas “fitoreve” në referendumet farsë këtë javë, Presidenti Putin nënshkroi dekretet që aneksonin katër prej këtyre zonave në përshkallëzimin e tij të fundit të dëshpëruar, edhe teksa ushtria e tij po vuan në mbajtjen e kontrollit të tyre.

Në kontrastt, qendra e Kievit duket pothuajse normale. Por nëse shkon drejt verilindjes, në periferitë e Irpin, Buça e Hostomel, do të shohësh urat e hedhura në erë, shtëpitë e shkatërruara dhe mjetet të blinduara ruse të djegura.

Ushtarët ukrainas këtu i quajnë invazorët “orkë” (ushtarët e Sauronit në trilogjinë Zoti i unazave). Do ta merrni vesh pse.

Jam tronditur nga memoriali i thjeshtë për viktimat e krimeve të luftës, të varrosur pranë kishës së Gjithë Shenjtorëve në Buça. Vetëm gjashtë muaj më parë ata varrosën këtu më shumë se 60 viktima – shumë prej tyre civilë të ekzekutuar me gjakftohtësi nga skuadrat e vdekjes në mars.

Aeroporti Antonov aty pranë ishte vendi ku forcat ajrore elitë ruse zbarkuan për herë të parë. Plagët e betejës së ashpër që pasoi janë të dukshme, përfshirë karkatën e atij që dikur ishte avioni më i madh në botë, AN-22, i njohur si “Mrija” (ëndërr) në gjuhën ukrainase.

E pranoj, kishte diçka emocionuese në udhëtimin me tren drejt Kievit një natë më parë. Buça ma prishi humorin dhe më përgatiti për mesazhin e zymtë në fjalimin e hapjes së konferencës nga Presidenti Zelenski se “dimri i pakënaqësisë” po afrohej me shpejtësi, jo vetëm për Ukrainën, por për të gjithë Evropën.

E kisha takuar Zelenskin më parë – pesë muaj pas zgjedhjes së tij befasuese në prill 2019. Më pëlqeu. “Trupvogël por energjik”, shkrova në atë kohë.

Gjatë drekës, më tregoi me humor se kohët e fundit kishte pasur “një telefonatë shumë të çuditshme”. (Telefonata e Donald Trump, në të cilën Trump thuhet se i premtoi të shkrijë ndihmën ushtarake në këmbim të një hetimi të rivalit të tij politik Joe Biden dhe marrëdhënieve të biznesit të djalit të tij Hunter në Ukrainë, e cila u bë publike dhjetë ditë më vonë)

Më vonë, në një kabare të jashtëzakonshme pas darkës, Zelenski doli në skenë me tre aktorë nga seriali i tij i vjetër.

Ai president naiv tashmë është zëvendësuar tërësisht nga lideri i luftës, i cili më 24 shkurt vendosi të qëndronte e të luftonte – me fjalët e pavdekshme: “Më duhen municione, jo biletë udhëtimi”.

Në epokën kur bota demokratike është mësuar me lidership të rremë, takimi me një lider të vërtetë është tronditës.

Zelenski e rrezaton vullnetin për të fituar. Zëngjirur, i parruar, i pagjumë, ai nuk mendon më të argëtojë. Qëllimi i tij i vetëm është të arrijë fitoren. “Nuk ka rrugëdalje veç fitoresh”, tha në fjalimin në Kiev. “Nëse brezi ynë nuk arrin ta fitojë këtë luftë shkatërrimtare gjatë jetës sonë, ajo do të vazhdojë ende. Shoqëria nuk dëshiron të ketë të bëjë me terroristë”.

Zelenski e meriton famën që ka. Por Ukraina nuk do t’i zmbrapste orkët në Mordor nëse edhe populli ukrainas nuk do të ishte ngritur në lartësinë e duhur për këtë sfidë historike.

Një i ri biond erdhi e më takoi në konferencë.

“Më mban mend nga vjet?”, më pyeti. “Isha student. Tani jam ushtar”. Kishte një buzëqeshje nga veshi në vesh, dukshëm krenar për shndërrimin.

Andrij Yermak, i cili drejton Zyrën e Presidentit, dikur ishte producent filmash. Tani, teksa u bën thirrje Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve që ta quajnë qeverinë ruse një sponsor shtetëror të terrorizmit, tingëllon më tepër si një prokuror në gjyqin e Nurembergut.

Dikush iu drejtua Ministrit të Mbrojtjes të Ukrainës, Aleksij Reznikov, me fjalën “Gjeneral”. “Në fakt, jam jurist”, erdhi përgjigjja me humor.

Por jo të gjitha transformimet e luftës janë gjëra për të qeshur. Takova Ivan Fedorov, ish-kryebashkiaku i qytetit jugor Melitopol, të cilën rusët e kapën rob dhe ia nënshtruan abuzimit psikologjik në fillim të marsit.

Fola edhe me Masi Najem, një avokat i kthyer në parashutist që shërbeu në Donbas pas pushtimit të vitit 2014. Sivjet u kthye sërish në front. Në qershor mori një plagë të rëndë në kokë dhe fraktura të shumta. Por, megjithëse dukej i dobët, ai qëndroi dhe foli me vendosmëri, duke u bërë thirrje bashkëkombësve të tij ukrainas – dhe botës – të mos harrojnë heronjtë e shumtë të plagosur të kësaj lufte.

A mund të fitojnë? Ndoshta.

Por nuk është aspak e sigurt. Sepse luftërat nuk fitohen vetëm me heroizëm – siç më është bërë e qartë nga pothuajse të gjithë ata me të cilët fola gjatë vizitës sime. Mesazhi i tyre i bënte jehonë mesazhit të Churchillit drejtuar Shteteve të Bashkuara në shkurt 1941: “Na jepni mjetet dhe ne do ta përfundojmë punën”.

Lufta moderne është në shumë mënyra vazhdimi i ekonomisë me mjete të tjera. Mbi këtë bazë, Rusia do të dukej e destinuar ta mposhtte Ukrainën, herët a vonë. Ka territor 28 herë më të madh; popullsi 3.3 herë më të madhe; dhe, më e rëndësishmja, ekonomi nëntë herë më e madhe.

Dhe, ndonëse të rënda, sanksionet perëndimore nuk bëjnë asgjë për të ndryshuar faktin se Rusia ka ende të ardhura të konsiderueshme (nëse reduktohen) nga eksporti i gazit dhe naftës së saj, ndërsa Ukraina mbetet shumë e varur nga ndihma ekonomike dhe ushtarake perëndimore.

Por madhësia nuk është gjithçka. 13 koloni amerikane mposhtën Perandorinë Britanike. Vietnami i Veriut mundi SHBA, Bashkimi Sovjetik nuk mund të fitonte në Afganistan. Perandoritë bien dhe vendet e reja çlirohen kur popujt e tyre luftojnë të bashkuar. Kjo është arsyeja pse kanë mbetur vetëm pak perandori.

Gjatë vizitës sime, forcat ukrainase bënë përparime mahnitëse – dhe tani ekziston një skenar shumë real në të cilin pozicioni rus zbërthehet më tej. E tyrja është një ushtri kryesisht koloniale, batalionet e saj më të mira janë zbrazur rëndë nga gjashtë muaj luftë shumë shkatërruese, rreshtat po mbushen ndadalë nga rekrutë të pastërvitur nga provincat e varfra lindore.

Morali është i ulët. Ushtri të tilla mund të sillen në një pikë kthese nëse ndeshen me kundërshtarë të armatosur mirë, të organizuar dhe të motivuar.

Atëherë pyetja që lind është se çfarë do të ndizte te Putin kolapsi rus? A do të rrezikonte përgjigjen e NATO-s duke u kthyer te armët bërthamore taktike?

As amerikanët, as evropianët nuk duan ta nxitin këtë, ndaj dyshoj se ndihma perëndimore për Ukrainën do të vazhdojë në nivelin aktual, duke siguruar që lufta të zvarritet. Shumë mund të kujtojnë se Lufta e Koresë, lufta e parë “e nxehtë” e Luftës së Ftohtë, zgjati tre vjet dhe përfundoi vetëm me një armëpushim, jo ​​me paqe përfundimtare.

Problemi, megjithatë, është se Ukraina mund të mos i rezistojë një lufte kaq të gjatë.

Ushtria e saj mund të jetë duke fituar tani për tani, por ekonomia po humbet. Siç është tipike në një luftë të këtij lloji, vendi i pushtuar ka pësuar një rënie të madhe të prodhimit thjesht sepse toka dhe kapacitetet prodhuese janë vjedhur ose shkatërruar. Marrja e territorit nga Putini këtë javë përfshin një zonë me madhësinë e Portugalisë.

Në të njëjtën kohë, një e treta e ukrainasve janë zhvendosur nga lufta; më shumë se 6.8 milionë janë larguar nga vendi dhe pjesa tjetër janë zhvendosur brenda vendit. Një pjesë e madhe kanë humbur punën, shtëpitë – jetën e tyre.

GDP e Ukrainës u tkurr me 15.1 për qind në tremujorin e parë të 2022. Në të dytin, u tkurr me 37 për qind. Papunësia është në nivelet e Depresionit të Madh. Inflacioni, i cili e filloi vitin me 10 për qind, tani është në 24 për qind dhe në rritje.

Prandaj, nëse SHBA dhe Evropa duan një fitore të Ukrainës, nuk ka rrugë tjetër veç rritjes së menjëhershme të mbështetjes – pavarësisht rrethanave të vështira ekonomike në të cilat gjendemi edhe vetë.

Qeveria e Kievit ka nevojë për reduktim të deficitit buxhetor. Banka qendrore ka nevojë për ndihmë në shmangien e inflacionit që ka marrë vrapin. Perëndimi duhet të rrisë edhe furnizimin me armë – veçanërisht me tanke e mjeteve të tjera të blinduara, si dhe mbrojtjen ajrore, e cilat tani është nën kërcënimin e rritur për shkak të dronëve iranianë të blerë së fundmi nga Rusia.

Deri tani, Perëndimi i ka dhënë Zelenskit dhe popullit të tij të guximshëm mbështetje të mjaftueshme ushtarake dhe ekonomike për të shmangur humbjen. Por nuk po u japim ende mjaftueshëm për të fituar – dhe dritarja për fitore nuk është pafundësisht hapur.

“Pavarësisht se sa ndihmë na jepni”, na u drejtua Zelenski në Kiev, “nuk do të jetë kurrë e mjaftueshme”.

Ndërsa kthehesha drejt Polonisë, e dija se e kisha gjetur atë që kisha ardhur për të kërkuar: një komb të tërë nën armë. Pas tre shekujsh nënshtrim ndaj imperializmit rus, Ukraina tani është e bashkuar nën vendosmërinë për të qenë e lirë dhe vetëqeverisëse, që është aq e fortë sa që i besoj kur thonë se nuk do të dorëzohen kurrë.

E vetmja pyetje që mbetet është nëse Perëndimi është i gatshëm të bëjë atë që duhet për t’i ndihmuar të fitojnë atë luftë. syri.net

blank

Protesta te varri i prindërve të Putinit: Djali juaj po hedh në erë shkollën… Nga Matthias Hoffmann, BILD

Ky veprim i guximshëm nuk duhet t’i ketë pëlqyer luftënxitësit Vladimir Putin.

Aktivistë të panjohur kanë lënë një notë proteste te varri i prindërve të despotit të Kremlinit. Në një faqe nga një kalendar shkollor, shkruhet në rusisht:

“Të dashur prindër! Djali juaj po sillet tmerrësisht keq. Ai po anashkalon mësimet e historisë, po zihet me fqinjët e tij dhe kërcënon të hedhë në erë të gjithë shkollën! Veproni”.

BILD ka analizuar mesazhet e fotot që po qarkullon gjerësisht në Telegram.

-Mësimi i historisë përfaqëson pikëpamjen e gabuar të Putinit se ‘Rusia krijoi shtetin modern ukrainas’. Diktatori i përdori këto fjalë në fjalimin e tij në Sheshin e Kuq pas aneksimit të paligjshëm të katër rajoneve ukrainase.

-Sherri me fqinjin përfaqëson pushtimin e Ukrainës nga Vladimir Putini më 24 shkurt të këtij viti. Aktualisht situata në front është katastrofike për Putinin. Trupat ukrainase po i shtyjnë rusët e keqarmatosur gjithnjë e më shumë, madje ata kanë rrethuar ushtarët rusë në qytetin e rëndësishëm strategjik të Lyman.

-“Të hedhësh në erë të gjithë shkollën” është një referencë ndaj kërcënimit të Putinit për të përdorur armë bërthamore në luftën e tij të pakuptimtë. Tirani tha më 21 shtator: “Nëse integriteti territorial i vendit tonë kërcënohet, ne patjetër do të përdorim të gjitha mjetet që kemi në dispozicion për të mbrojtur Rusinë dhe popullin tonë. Ky nuk është një bllof”. Krerët e shteteve si Joe Biden dhe Olaf Scholz e kanë paralajmëruar Putinin kundër përdorimit të armëve bërthamore dhe kanë kërcënuar me pasoja katastrofike.

Prindërit e Putinit- Maria (1911-1998) dhe Vladimir (1911-1999) janë varrosur në varrezat Serafimovski në Shën Petersburg. syri.net

blank

Aneksimi i Putinit është një përpjekje për të ndryshuar faktet në terren – Nga Steve Rosenberg, BBC

 

Këtë javë, një gazetë ruse, Moskovsky Komsomolets, arriti në përfundimin: “Vladimir Putini nuk ka ku të tërhiqet. Pra, ai do të vazhdojë të sulmojë”.

Vendimi i Putinit për të aneksuar katër territoret ruse (të inkorporuara në Kremlinspeak), është ofensiva e fundit e presidentit rus në betejën e tij me Ukrainën dhe Perëndimin.

Nëpërmjet aneksimit, Kremlini po përpiqet që të ndryshojë faktet në terren (në një kohë kur Rusia ka humbur terren në Ukrainë). Zoti Putin dëshiron të paraqesë një fakt të kryer para Kievit dhe Perëndimit.

Kjo e ngre në mënyrë të konsiderueshme stekën në përplasjen e presidentit rus me Ukrainën dhe botën perëndimore.

Aktiviteti në Kremlin ishte organizuar me kujdes për efekt maksimal patriotik: shumë duartrokitje për presidentin nga publiku i ftuar, një interpretim nxitës i himnit kombëtar dhe zoti Putin bashkë me katër administratorët e emëruar nga Kremlini në territoret e aneksuara duke shtrënguar duart dhe brohoritur: “Rusia”, së bashku me të gjithë në sallë.

Por ky deklarimi se ‘kjo është toka ime tani’ nuk e bën të fakt të kryer. Sidomos në dritën e të ashtuquajturave referendume që nuk ishin aspak të vërteta. Ato ishin ngjarje të konceptuara nga Kremlini, të kontrolluara nga Kremlini, të dizajnuara si një perde tymi për Moskën për të rrëmbyer 15 përqind të territorit të Ukrainës. Ukraina nuk do e pranojë këtë aneksim; as komuniteti ndërkombëtar në tërësi.

Në fjalimin e tij, Vladimir Putin tha se Shtetet e Bashkuara kanë krijuar një ‘precedent’ duke përdorur armë bërthamore kundër Japonisë në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Ky koment nuk do të ketë kaluar pa u vënë re nga qeveritë perëndimore.

Shpërthimi bërthamor i Rusisë ka shkaktuar shqetësim në Perëndim.

Por kjo gjë ka nisur të shqetësojë edhe njerëzit brenda Rusisë. Këtë javë, një editorial në gazetën kryesore të vendit, Nezavisimaya Gazeta, kritikonte ‘zyrtarët e lartë rusë’ që po lëshojnë ‘kërcënime bërthamore’.

“Është e pabesueshme që sot… zyrtarë të rangut të lartë në Rusi po flasin për butonin bërthamor,” thuhet në editorial. “Ata e bëjnë këtë gjë pa e menduar dy herë. Ata madje harrojnë që të theksojnë gjënë më të rëndësishme që duhet të dëgjojë bota: Sigurisht, ne nuk duhet ta lejojmë këtë në asnjë rrethanë”.

“Të lejosh, me mendime dhe fjalë, mundësinë e një konflikti bërthamor, është një hap i sigurt për ta lejuar atë në realitet”.

Ajo që më goditi më shumë nga fjalimi i aneksimit i presidentit Putin ishte se ishte i mbushur me retorikë antiperëndimore. Presidenti rus duket i vendosur për të nxitur ndjenjat nacionaliste, antiperëndimore në vend.

Është një devijim i dobishëm nga problemet në shtëpi dhe fushëbeteja e Ukrainës.syri.net

blank

Ekspertët amerikanë thonë se nuk është në interesin e Serbisë bashkëpunimi me Rusinë

VOA/Milena Durdic

Ekspertë amerikanë thonë se përshkallëzimi i agresionit rus në Ukrainë pasqyron dështimin e presidentit Vladimir Putin por edhe strategjisë së tij që të frikësojë Kievin dhe perëndimin dhe t’i detyrojë të pranojnë kontrollin e tij mbi pjesë të territorit ukrainas.

Këshilltari i lartë në Këshillin e Atlantikut, Ian Brzezinski tha në një intervistë për Zërin e Amerikës, programin në gjuhën serbe, se nga pikëpamja e tij Rusia mund të përpiqet të nxisë probleme në disa zona përreth saj ndërsa nuk përjashtoi mundësinë që presidenti rus Vladimir Putin të përpiqet të nxisë trazira dhe kriza edhe në Ballkan.

“Ka tensione në Ballkan midis grupeve të ndryshme etnike në vende të caktuara, vende të ndryshme kanë tensione me njëra-tjetrën dhe Kosova e Serbia janë një rast klasik. Pastaj ka një paqëndrueshmëri të mundshme ne Bosnjë përbrenda dhe rreth marrëdhënieve më Serbinë. Këto janë raste të dukshme ku ndërhyrja ruse mund të jetë interesante për Putinin si një mënyrë për të nxitur një lloj krize që do të shpërqendronte perëndimin”, tha zoti Brzezinski.

Ambasadorja Jennifer Brush, e cila një kohë ka shërbyer në Ballkan, mendon se ndikimi më i madh i luftës në Ukrainë mund të shtrihet në Bosnje e Hercegovinë dhe në veriun e Kosovës të banuar me shumicë serbe.

“Ato popullata serbe janë nxitur aktivisht nga rusët. Janë zonat e vetme ku mund të keni një poster të Putinit dhe ku Putini ka popullaritet, madje është ndoshta më popullor në Banja Llukë sesa në Moskë”, tha zonja Brush.

Ajo i tha programit ne gjuhën serbe të Zërit të Amerikës se koncepti rus për botën ruse kishte nxitur ringjalljen e idesë për botën serbe, por dështimi i dukshëm i Rusisë në Ukrainë do të dështojë edhe përpjekjet serbe për një botë të tillë.

Të dy ekspertët e cilësuan të pavend nënshkrimin e një marrëveshjeje ndërmjet Serbisë dhe Rusisë për “konsultime” të ndërsjella mbi çështjet e politikës së jashtme. Marrëveshja që u nënshkrua në margjinat e punimeve të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, nxiti reagimet amerikane dhe evropiane.

Zoti Brzezinski tha se është interesante të shohësh qeverinë serbe dhe zyrtarët e lartë serbë të jenë kritikë ndaj agresionit rus në Ukrainë dhe ndaj referendumeve të Rusisë. Megjithatë nga Serbia dërgohen edhe sinjale të përziera. “Dhe nënshkrimi I kësaj marrëveshjeje është sigurisht i padobishëm dhe jo në kohën e duhur”, tha ai.

Zonja Brush tha se nënshkrimi i marrëveshjes Serbi Rusi është një sinjal fatkeq.

“Rusia po dështon në fushën e betejës. Ekonomia e saj po rëndohet. Për Rusinë, përveç Serbisë, nuk ka asnjë mbështetje tjetër nga asnjë anë tjetër e botës. Edhe Kina dhe India janë larguar nga mbështetja për Rusinë. Kështu që mbetet vetëm Serbia, e cila është me peshë në Ballkan, por ndoshta jo në skenën botërore, që del e thotë se ne jemi me ju Rusi, dhe ne do ta nënshkruajmë këtë marrëveshje”, tha zonja Brush.

Më herët gjatë javës një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit tha se “përafrimi i mëtejshëm me Rusinë është një hap në drejtimin e gabuar dhe në kundërshtim me aspiratat evropiane të deklaruara të Serbisë”.

Deputetë të Parlamentit Evropian thanë se “BE-ja nuk mund të vazhdojë negociatat e anëtarësimit të Serbisë nëse ajo nuk vihet në linjë me sanksionet e BE-së kundër Rusisë”, duke paralajmëruar se ky qëndrim do të jetë pjesë e raportit të radhës mbi zgjerimin e bllokut.

Zoti Brzezinski tha se është për të ardhur keq për popullin serb që qeveria serbe nuk po bën një përpjekje më aktive për të integruar ekonominë e saj në ekonominë e gjerë evropiane dhe për t’u integruar në bllok. Anëtarësimi në BE është sikurse ai në NATO nxitet nga dëshira dhe veprimet e vendit që kërkon anëtarësimin e jo nga direktiva e Brukselit.

“…Një nga pohimet e rreme të bëra nga Putini është se zgjerimi i BE-së dhe zgjerimi i NATO-s kanë qenë një imponim nga Brukseli nga Uashingtoni nga Berlini ndaj demokracive të Evropës Qendrore dhe Lindore. Është krejt e kundërta. Procesi ka qenë gjithmonë i nxitur nga dëshirat e popujve dhe qeverive dhe në fund të fundit veprimet e tyre për të përmbushur kërkesat për anëtarësim në këto organizata përkatëse”, tha zoti Berzezinski.

Serbia, një kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian, ka refuzuar t’u bashkohet sanksioneve perëndimore kundër Moskës për shkak të agresionit të saj në Ukrainë, ndërsa ka shpallur neutralitetin e saj ushtarak.

“Mendoj se është për të ardhur keq që Serbia duhet të zgjedhë neutralitetin në një rast kaq të qartë të agresionit brutal dhe të pajustifikuar”, tha zoti Brzezinski.

Zonja Brush tha ndërkaq se shqetësime nga disa analistë politikë amerikanë por edhe analistë politikë brenda Serbisë se ka pasur një lloj qasjeje të butë të Bashkimit Evropian ndaj Serbisë dhe nuk i ka kërkuar shumë gjëra asaj meqë dëshiron ta integrojë.

“Pra, është në interesin e BE-së që Serbia të jetë një aktor konstruktiv racional në Evropë, por për shembull, ata nuk i kanë kërkuar Serbisë të japë llogari për vitet ’90-ta”, tha zonja Brush duke nënvizuar mizoritë e kryera në Bosnjë dhe në Kosovë.

Kremlini mbështet Beogradin në kundërshtimin e tij të vazhdueshëm ndaj njohjes së pavarësisë së Kosovës, që u shpall në vitin 2008 me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe vendeve kryesore perëndimore.

Zonja Brush tha se veprimi më i mirë për Serbinë do të ishte njohja e pavarësisë së Kosovës në vend të zvarritjes së një procesi të bisedimeve që ka siguruar disa marrëveshje por shumë pak prej tyre janë zbatuar.

“Pra, është 100 për qind në interesin më të mirë të Serbisë që ta kapërcejë këtë pengesë. Nuk do t’i futë ata automatikisht në BE, por do të lehtësojë shumë tensionet në rajon dhe do të ndihmojë që i gjithë rajoni të ecë përpara”, tha zonja Brush.

blank

Kosovarët që punojnë për Mabetex në Kazakistan ankohen për vonesa të pagave

Doruntina Baliu

Disa kosovarë të punësuar në kompaninë e ndërtimit Mabetex në Kazakistan thonë për Radion Evropa e Lirë se ka disa muaj që nuk i kanë marrë pagat.

Përfaqësues të kompanisë që është në pronësi të ish-presidentit të Kosovës, Behgjet Pacolli, i mohojnë këto pretendime, duke thënë se asnjëherë nuk ka “vonesa serioze” në pagesa.

Punëtorët që flasin për REL-in në kushte anonimiteti, ankohen edhe për kushtet e punës në këtë kompani – nga, siç thonë, rregullat strikte deri tek ushqimi që u shërbehet.

Kompania Mabetex është themeluar në Zvicër në vitin 1999 dhe ka qenë e angazhuar në ndërtime dhe rinovime në disa vende të botës. Ajo ka filiale në 18 vende dhe rreth 14.000 punëtorë.

Në kuadër të Mabetex-it, në Kazakistan gjenden rreth 2.000 shtetas të Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut, të cilët punojnë në qytete të ndryshme të këtij vendi.

“Pa paga për pesë muaj”

Njëri nga ta është Egzoni – identiteti i vërtetë i të cilit është i njohur për redaksinë e REL-it.

Ai thotë se paga i është vonuar qe pesë muaj. Këto të ardhura, thotë ai, i ka jashtëzakonisht të rëndësishme për familjen 4-anëtarëshe që ka në Kosovë.

“Pak është e vështirë… Deri sa mua të më dalin rrogat, prindi im detyrohet të gjejë diku para borxh, ose të marrë ndonjë kredi të vogël, ose diçka kështu…”, thotë Egzoni.

Dimri, sipas tij, e vështirëson edhe më shumë këtë situatë, pasi “duhet të blihen drutë për ngrohje e gjërat tjera”.

Egzoni punon në Mabetex për më shumë se një vit, por thotë se është e vështirë për të dhe kolegët e tij të ngrenë zërin për të drejtat e tyre.

“Punëtorët kanë frikë, sepse ne jemi me paga brenda. Nëse ne çohemi e bëjmë diçka, ai [kompania] na dënon me ato paga dhe nuk na i jep paratë fare”, thotë Egzoni, punëtor në të 20-tat.

Punëtorët kosovarë në Kazakistan e marrin një pjesë të pagës atje, ndërsa pjesën tjetër – më të madhe – në Kosovë.

Sipas punëtorëve që flasin për REL-in, vonesa ka ndodhur në mjetet që duhet t’u dalin në Kosovë. Ata paguhen nga 6 euro për orë.

Mabetex: Pagat mujore dalin pa vonesa

Valon Lluka, përfaqësues i kompanisë Mabetex, e mohon këtë vonesë.

“Punëtorët kosovarë që punojnë në filialet e Mabetex Group në Kazakistan, tash e më shumë se 25 vjet, marrin rrogën mujore rregullisht, pa vonesa, si dhe një pjesë tjetër që u paguhet çdo tre muaj në llogaritë e tyre”, thotë Lluka për Radion Evropa e Lirë.

Ai shton se në raste të caktuara “mund të ketë ndonjë vonesë, për shkak të natyrës së punës”, por, siç thotë, “asnjëherë nuk ka ndodhur që [punëtorët] të mos paguhen apo të ketë vonesa serioze”.

E kemi kërkuar kontratën, por kanë thënë se kontrata është në Kosovë. Unë në Kosovë nuk kam marrë kurrfarë kontrate…”

Kastrioti, një tjetër punëtor i Mabetex-it në Kazakistan, thotë se paga i është vonuar dhe se për këtë askush nuk i ka dhënë shpjegime.

“[Na thonë] kështu është këtu, nëse të pëlqen mirë, nëse nuk të pëlqen, rrugën e di”, thotë ky 25-vjeçar.

Ai thotë se problemi me pagat dhe të tjera e kanë shtyrë të mendojë për kthimin në shtëpi.

“E kam bërë plan ta shtyj deri në verë dhe të ec për në Kosovë”, thotë ai.

Punëtorët ankohen edhe për mungesë të kontratës së punës.

“E kemi kërkuar kontratën, por kanë thënë se kontrata është në Kosovë. Unë në Kosovë nuk kam marrë kurrfarë kontrate, nuk kam nënshkruar kontratë”, thotë Egzoni.

Radio Evropa e Lirë ka pyetur në Mabetex për çështjen e kontratave, por nuk ka marrë përgjigje.

Ankesa për rregullat e rrepta dhe ushqimin

Punëtorët, në anën tjetër, ankohen edhe për rregulla të rrepta në lidhje me përdorimin e telefonave.

Me të hyrë në vendin e tyre të punës, ata duhet ta dorëzojnë telefonin dhe nuk kanë qasje në të deri në përfundim të orarit.

Sipas Egzonit, shpesh, telefonat nuk u lejohen as gjatë pushimit të drekës dhe kjo i frikëson, pasi nuk mund të kenë kontakt me familjen as në raste urgjencash, gjatë kohës sa janë në punë.

“Shumë punëtorë rrezikojnë dhe i marrin telefonat në të zezë dhe i fusin brenda. Nëse të zënë duke e futur telefonin brenda, automatikisht dënohesh 100 deri në 500 dollarë”, thotë Egzoni.

Ai vetë tregon se është dënuar një herë, pasi ka bërë përpjekje ta marrë telefonin me vete.

Nga Mabetex-i thonë se shfrytëzimi i telefonave nuk është i ndaluar kudo, por “në kantieret e ndërtimit, ku kemi kujdes të shtuar të sigurisë në punë dhe në vende të natyrës sensitive”.

“Çdo kompani apo korporatë serioze ka edhe rregullat e saj të punës për punëtorët e saj. Punëtorët, në momentin e punësimit, dakordohen për ato rregulla pasi iu komunikohen, rregulla që pastaj duhet t’i respektojnë”, thonë nga Mabetex.

Një tjetër pakënaqësi e punëtorëve lidhet me ushqimin.

“Në përgjithësi nuk është që mund ta hash atë ushqim… E ha ushqimin, ke barkqitje. Kemi problem shumë me këtë, jo vetëm unë, por shumë punëtorë janë ankuar”, thotë Egzoni.

Ushqimi që shërbehet “është katastrofë”, thotë edhe Kastrioti.

Por, kjo ankesë, sipas Mabetex-it, është e padëgjuar më parë.

“Ushqimi në çdo kantiere të ndërtimit është me standarde të larta nga kuzhinierë profesionistë… dhe është dëshmuar qysh nga fillimi edhe nga vetë punëtorët. Është e çuditshme dhe hera e parë që kemi këtë informacion, që punëtorët, gjoja, nuk qenkan të kënaqur me cilësinë e ushqimit”, thuhet në deklaratën e Mabetex-it për REL-in.

Viteve të fundit, shumë kosovarë kanë arritur të sigurojnë punë në Kazakistan kryesisht përmes kompanisë Mabetex Group.

Në kryeqytetin e Kazakistanit, Astana, kompania e Behgjet Pacollit, Mabetex, ka projektuar dhe ndërtuar disa objekte: atë të Parlamentit, Pallatit Presidencial, Zyrës së Kryeministrit, Ministrisë së Jashtme, pastaj rezidenca shtetërore, qendra sportive, objekte kulturore e të tjera.

Në janar të këtij viti, Kazakistani është përballur me një valë protestash masive, që kanë shpërthyer si pasojë e rritjes së çmimeve të karburanteve, por që janë shndërruar shpejt në organizime masive kundër Qeverisë.

Atë periudhë, autoritetet kazake kanë ndalur internetin dhe kanë kufizuar operacionet telefonike për pesë ditë. Nga kjo ndërprerje janë prekur edhe kosovarët që jetojnë në Kazakistan.

blank

Goditja e “Eskos”- 27 vjeçarja shqiptare Pipila prej 1 dekade në grabitjet me kallashnikov

“Pipila”, është nofka e 27-vjeçares shqiptare, e cila u arrestua ditën e djeshme së bashku me një bashkëkombës në zonën e Prevezës, si pasojë e operacionit në vijim të policisë greke për të shkatërruar bandat që për bazë kishin godinën e vjetër të konvikteve në Universitetin e Athinës “Zografou”.

detajet e reja të zbardhura nga mediat greke, vajza në fjalë rezulton të jetë një nga bashkëpunëtorët më të afërta të 30-vjeçarit Esmin Ferhati, i cili mbeti i plagosur nga arma e zjarrit të një efektiveje 35-vjeçare greke, të cilën e sulmoi me kaçavidë gjatë operacionit për kapjen e tij.

Bashkë me dy të arrestuarit në Prevezë, numri i personave që janë vënë në pranga shkon në 34, ndërsa bëhet me dije se “Pipila” është anëtare e bandës së grabitësve me kallashnikovë që prej periudhës 2010-2011.

Banda në fjalë, derivat i së cilës është grupi i “Eskos” hynte në shtëpi në zonat periferike të Jugut të Greqisë dhe përveçse grabisnin para dhe sende me vlerë, abuzonin dhe ngacmonin seksualisht me gratë që gjenin në banesa.

Policia vlerëson se të paktën në një rast e arrestuara 27-vjeçare ka parë më sytë e saj teksa anëtarët meshkuj të bandës abuzonin seksualisht me gratë.

Sipas Mega-s, në një kontroll në shtëpinë e 27-vjeçares janë gjetur copa revistash e gazetash nga botimet e kësaj periudhe, të cilat i referoheshin përdhunimeve të grabitësve dhe policia mendon se ajo i ka mbajtur si kujtim.

Gjithashtu, u gjet edhe një automatik, ndërsa në emër të saj ishte makina e përdorur nga anëtarët e bandës për të kryer bastisje.bw

blank

Shtëpitë e barit mbërrijnë dhe në Australi, arrestohen 6 shqiptarë të grupit kriminal që mbushën Melburnin me kanabis

Arrestohen gjashtë anëtarë të një grupi shqiptar të krimit të organizuar në Australi.

Gjashtë persona, duke përfshirë një agjent imobiliar, janë arrestuar nën një hetim të udhëhequr nga Agjencia Federale e Policisë australiane mbi një grup shqiptar të krimit të organizuar që dyshohet se operonte me shtëpi të shumta të kultivimit të kanabisit në pronat me qira të Melburnit.

AFP nisi hetimin e saj ndaj sindikatës së krimit të organizuar në prill 2021 dhe identifikoi Avdi Molla nga Aspendale Gardens, 36 vjeç, drejtuesi i supozuar i grupit nga informacionet e marra gjatë Operacionit Ironside.

Policia ekzekutoi një urdhër në shtëpinë e burrit në Aspendale Gardens në qershor të vitit të kaluar (7 qershor, 2021) si pjesë e fazës së parë të Operacionit Ironside, ku dyshohet se sekuestroi një pajisje ANOM, së bashku me 270,000 dollarë dhe pesë ora të dizajnuara që dyshohet se ishin fshehur në një zgavër në çati.

Hetimi i udhëhequr nga AFP – i koduar Operacioni Ironside South-Valhalla – identifikoi dhe çmontoi dy shtëpi të supozuara të rritjes së kanabisit të vendosura në Keysborough të lidhura me grupin, me ndihmën e Policisë së Victorias.

81 bimë kanabisi, me peshë më shumë se 96 kg u sekuestruan nga dy pronat në qershor 2021. Një 40-vjeçar nga Keysborough dhe një 24-vjeçar nga Noble Park, të cilët dyshohet se janë anëtarë të bandës, u arrestuan.

Më 2 gusht 2022, 46-vjeçari shqiptar Emiliano Paron dhe një grua 23-vjeçare u arrestuan.

46-vjeçari ishte kreu i bandës, i cili koordinoi ngritjen e shtëpive të rritjes dhe prodhimin e kanabisit në ato ambiente. Informacioni i marrë nga Operacioni Ironside identifikoi njeriun që dyshohet se ishte i lidhur me identitete të njohura ndërkombëtare të krimit të organizuar shqiptar.

Urdhër kërkimesh të mëtejshme u ekzekutuan në dy shtëpi të tjera të supozuara të rritjes në periferi të Burwood East dhe Keysborough, ku detektivët kapën 44.6 kg kanabis, duke përfshirë 20 bimë dhe 11 fidanë.

Të enjten, 29 shtator 2022, hetuesit arrestuan një burrë 59-vjeçar nga Malvern East, i akuzuar se vepronte si një lehtësues kryesor për sindikatat kriminale.

Dyshohet se 59-vjeçari është një agjent imobiliar i Melburnit, i cili ka vepruar për sindikatat kriminale duke identifikuar të paktën dy prona me qira në pronësi të investitorëve të huaj, duke e ditur se ata nuk do të kryenin inspektime personalisht. Dyshohet se të paktën katër shtëpi për kultivimin e kanabisit janë koordinuar nga agjenti imobiliar.

Ky informacion u nda me sindikatën, e cila mori me qira pronat dhe ngriti shtëpi për kultivimin e kanabisit brenda, duke dëmtuar ndonjëherë në mënyrë të konsiderueshme pronat në proces.

Rreshteri i AFP-së Glenn Tankard tha se ka të ngjarë që drogat e paligjshme të ishin shpërndarë në të gjithë Victorian nga kriminelë të lidhur me krimin e rëndë dhe të organizuar.

“Informacionet nga Operacioni Ironside kanë parë AFP-në, me ndihmën e Policisë së Viktorias, të çmontojnë një tjetër sindikatë të dyshuar kriminale, duke zhdukur të gjitha operacionet e saj, duke përfshirë një rrjet të shtëpive të paligjshme të rritjes së kanabisit në të gjithë Melburnin,” tha rreshteri Tankard.

“Ne pretendojmë se personat e arrestuar janë anëtarë të sindikatës së rëndësishme me lidhje me krimin e organizuar shqiptar, të cilët ndërmorën një planifikim të madh për të ekzekutuar operacionet e tyre kriminale për rritjen dhe kultivimin e kanabisit me ndihmën e lehtësuesve profesionistë.
AFP, së bashku me partnerët tanë të zbatimit të ligjit, kanë parandaluar që më shumë droga të dëmshme dhe të paligjshme të arrijnë në komunitetin tonë falë këtij hetimi.”

Akuzat e Operacionit Ironside South-Valhalla 2022:

36-vjeçari i Aspendale Gardens:
Drejtimi i veprimtarive të një organizate kriminale, kultivimi i bimëve të kontrolluara, përkatësisht kanabisit, për qëllime tregtare.
Kultivimi i një sasie të tregtueshme të bimëve të kontrolluara, përkatësisht kanabisit, për qëllime tregtare, në kundërshtim me nenin 303.5 të Kodit Penal (Cth).

46-vjeçari i Burwood East:
Kultivimi i bimëve të kontrolluara, përkatësisht kanabisit, në kundërshtim me nenin 303.6 të Kodit Penal 1995 (Cth).

23-vjeçarja e Dandenong:
Kultivimi i sasive të tregtueshme të bimëve të kontrolluara, përkatësisht kanabisit, për qëllime tregtare, në kundërshtim me nenin 303.5 të Kodit Penal 1995 (Cth).
Treshja u përball me Gjykatën e Magjistraturës së Melburnit më 3 gusht 2022 dhe u lirua me kusht për t’u rishfaqur më 25 nëntor 2022.

59-vjeçari nga Malvern East:
Mbështetja e një organizate kriminale në kundërshtim me nenin 390.4(1) të Kodit Penal 1995 (Cth);

24-vjeçari i Noble Park:
Kultivimi i një sasie të tregtueshme të bimëve të kontrolluara, përkatësisht kanabisit, për qëllime tregtare, në kundërshtim me nenin 303.5 të Ligjit të Kodit Penal 1995 (Cth).
24-vjeçari do të përballet me gjykatën në janar 2023.bw

blank

Stërvitje e përbashkët greko-franceze, analisti turk: Greqia po armatoset për të parandaluar një sulm turk në Traki dhe Egje

“Greqia po armatoset në Egje dhe Trake për të parandaluar një operacion ushtarak nga Turqia”, kështu është shprehur analisti dhe ish-ushtaraku turk Ismail Hakki Pekin.

“Bëhet një njoftim për stërvitjen e përbashkët greko-franceze dhe publikojnë një NAVTEX që mbyll zonën atje midis Skyros dhe Agios Efstratios. Por kundër kujt? A është një provë lufte? Këtu ka ishuj që duhet të jenë në një regjim të çmilitarizuar. Në fund të fundit, duke parë hartën, të gjithë ishujt që janë para hundëve tona janë armatosur. Pikërisht përballë nesh ata ngritën bazat amerikane. E parë kështu, a nuk do të thotë shumë?” tha ai.

Më tej analisti dhe ish-oficeri ushtarak Ismail Hakki Pekin, deklaroi se veprimet e Greqisë synojnë të parandalojnë një “operacion ushtarak” në Traki apo Egje.

“Duket se po marrin masa për të parandaluar operacionin ushtarak të Turqisë drejt Egjeut.

(BalkanWeb)

blank

Incidenti në Gramsh- Kush ishte “Harabeli i kuq” kontakti i spiunëve rusë dhe ukrainas në Tiranë. Në aparatet e tyre u gjetën… (Detaje)

18 gusht 2022, Cekin, Gramsh
Një makinë luksoze tip “Chevrolet” me tre shtetas të huaj mbërrin në fshatin Çekin të Gramshit. Banorët habiten nga prania e këtij mjeti luksoz në fshatin e tyre dhe nga kurioziteti nisin ta fotografojnë dhe të sillen në mënyrë miqësore me tre të huajt që dukeshin si vizitorë.

Deri këtu, duket një fabul e bukur dhe argëtuese për disa turistë që po vizitonin një vend të panjohur për ta, por pasditja e 20 gushtit tregoi se e vërteta rezultoi se ishte krejt ndryshe.
Çfarë ndodhi më 20 gusht në fshatin Çekin të Gramshit dhe cila është dinamika e vërtetë e ngjarjes?

Pas investigimit News24 zbuloi vendin ku qëndruan dy rusët dhe ukrainasi gjatë ditëve që ishin në Gramsh, deri në momentin që ndodhi incidenti në uzinë.

Ky është ish-reparti ushtarak i fshatit Çekin ose siç njihet nga banorët kundërajrori. Në këtë ish-repart ushtarak qëndruan gjatë ditëve që ishin në Gramsh dy rusët dhe ukrainasi.

Kushtet nuk janë shumë të përshtatshme, por dy rusët dhe ukrainasi kishin marrë të gjitha masat për të qëndruar në një ambient të tillë. Por, përse ata zgjodhën të qëndronin në këtë ambient të fshehur dhe nuk u strehuan në ndonjë hotel të zonës?

“Atje flinin ata. Kanë hyrë në çdo repart”

Kjo pikë strategjike e fshatit Çekin është vetëm 100 metra larg ish-repartit ushtarak të fshatit Çekin aty ku qëndruan dy rusët dhe ukrainasi Fedir Alpatov. Pas shpinës time ndodhet depo e ujit e fshatit Çekin, në të majtën time ndodhet uzina mekanike e fshatit Çekin, ndërsa përballë meje ndodhet diga e hidrocentralit të Banjës.

Po nga kjo pikë strategjike duken qartë edhe antenat e qytetit të Gramshit për transmetimin e frekuencave të valëve. Vendqëndrimi i rusëve në këtë pikë strategjike tregon se misioni i tyre ishte mirëorganizuar.

“Në fakt nga të gjitha gjetjet shikohet që në aparatet e tyre celularë janë gjetur pamje, lëvizja e tyre, qëndrimi në disa vende të cilat mund të shërbejnë si mbledhje tipike e të dhënave në kuptimin gjeografik, i cili mund të përgatisë goditje të ndryshme të cilat mund të shkaktojnë destabilizim të shoqërisë”, tha eksperti i sigurisë publike Fabian Zhilla.
Pas ngjarjes shtetasve rusë dhe ukrainasit iu sekuestruan sendet që ata kishin me vete.

Grupi hetimor sekuestroi:
1 automjet Chevrolet me targa AX 6200 IP, dy drone, aparate fotografike, laptopë, usb memorie, celularë, pajisje te dyshimta elektronike, para, 3 lingota ari, pajisje vëzhgimi për natën, hardisk i jashtëm; 1 (një) copë fishek model 56, kalibër 7,62 mm dhe 1 (një) predhë fisheku armë zjarri kalibër 12.7 mm, dokumente identifikimi dhe udhëtimi, pajisje kampingu të ndryshme, 1 bombol e përdorur në formë spray neuroparalizuese, 6 telefona celularë dhe karta sim, ku disa prej kartave ishin shqiptare.

Në këto karta sim janë gjetur edhe komunikime me numra shqiptarë. Burime konfidenciale thanë për News24 se para se të mbërrinin në Gramsh, dy rusët dhe ukrainasi kanë pasur kontakte edhe me persona të tjerë në Tiranë, me të cilët janë takuar veçmas. Kush është “Krasnij Vorobej” “harabeli i kuq” që përmendet në kontaktet e tyre në Shqipëri. Ky informacion është në dosjen hetimore dhe mbahet top sekret.

Në aparatet e tyre janë gjetur të fotografuara objekte të sigurisë së veçantë të ruajtura nga ligji si dhe objekte të infrastrukturës kritike. Përveç Uzinës Ushtarake të Gramshit, kanë fotografuar edhe Hidrocentralin e Moglicës, digën e këtij HEC-i si dhe rezervuarin e Bovillës. Në rrjetin telegram, në një grup ku ishin 4 persona dërgoheshin të gjitha fotot që kishin bërë dy rusët dhe ukrainasi në vendin tonë.

“Këta janë të rekrutuar, janë paguar, u është dhënë lista e objekteve që duhet të filmojnë dhe të marrin informacion dhe më pas ta përcjellin. Megjithatë nga informacionet që del përgatitja fizike e njërit prej tyre ka qenë e admirueshme dhe nuk mund të përjashtohet mundësi që njëri nga ata mund të jetë edhe përfaqësues drejtpërdrejt i GRU-së”, tha Zhilla.bw


Send this to a friend