“Natën, në të gdhirë të 18 shkurtit Naimi, i shqetësuar dhe me një gjendje të rënduar shëndetësore, që nuk e tregonte hapur, fjeti vetëm. U ngrit disa herë se kishte shqetësime e dhimbje”, tregonte e motra. – Në mëngjes nuk u ngrit për të vajtur në punë, në Institut. Violeta, e shoqja, i thirri: ‘Ngrehu Naim, se vajti ora! Kur ajo iu afrua, pa me tmerr sesi ishte mbledhur e kishte shtrënguar duart nga një sforco e jashtëzakonshme. Nuk jepte shenja jete. Vdiq nga një shtrëngesë e fortë, pa shqetësuar njeri”.

Ishte 18 shkurt 1975. Jashtë bënte ftohtë e frynte një erë e lehtë ngjethëse. Më 19 shkurt gazeta “Zëri i Popullit” botoi nekrologjinë e vdekjes. (Pak kohë më vonë u botua edhe një artikull i gjatë për të ku, mes të tjerash shkruhej edhe këtë fjali: “Heshtni liliputë përpara zërit dhe figurës më të ndritur të Artit, Naimin Frasheri”!).

Për organizimin e ceremonive të varrimit, u ngrit një komision shtetëror. Homazhet bëheshin në hollin e Komitetit Ekzekutiv, nga ora 9.30-10.00. Përcjella për në varreza u bë në orën 10.00. Funerali i Naim Frashërit qe një manifestim i popullit, që vërshoi në dyert e Komitetit Ekzekutiv, për t’i bërë homazhe e për ta ndjekur me dhimbje largimin e tij…!

Gjatë rrugës ku kalonte funerali, i ndjekur nga mijëra e mijëra qytetarë, shikoheshin anës bulevardit punëtorë të ndërmarrjeve të ndryshme që kishin lënë punën e përcillnin artistin. Fjalën e lamtumirës e mbajti ministri Thoma Deljana. Varrimi u shoqërua me marshe funebre e me tri breshëri qitjesh nga një grup pushkatarësh…! Një dhimbje e humbje e madhe për artin! Por, në një farë mënyre, “Artistin e Popullit” e “vranë”, e vdiqën para kohe. Dhe ja pse?

Fillimi i viteve ‘70-të ka qenë i tmerrshëm për ata që e përjetuan atë kohë në Teatrin Kombëtar. U krijua një klimë mbytëse, një frymë e keqe mes aktorëve, saqë ndikoi jo vetëm në nivelin e artit, por edhe në ecurinë e mëtejshme të institucionit. Naim Frashëri ishte njëri prej viktimave, “heronjve të heshtur” të kësaj lufte.

Në vitin 1970 ai kishte arritur gjithçka, titujt e lartë, “Artist i Popullit”, “Hero i Punës Socialiste”, deputet, sekretar Partie i Teatrit Kombëtar, por, përsëri, nuk ishte i përkëdheluri i regjimit. Ishte artist me sedër të madhe e me guxim të pashoq. Nuk bënte kompromise. Njerëz mediokër deshën “t’i ulnin hundën” se nuk e duronin dot shkëlqimin e tij. Për këtë shpifën, sepse kishin mbështetjen edhe nga “lart”.

Për dy gjëra mund të gjeje belanë në atë regjim, për agjitacion e propagandë dhe për çështje morali. Për të parën nuk e kapnin dot Naimin, ndërsa për të dytën shfrytëzonin nurin skenik, shfaqjet e partneret e shumta në skenë, ligësinë që e ushqenin njerëzit pa moral. Shpifën derisa e vranë shpirtërisht. Kërkoi dorëheqjen nga trupa e teatrit, për të shkuar në Institutin e Lartë të Arteve, si pedagog. Ai e kishte të lidhur jetën e tij me skenën e Teatrit Kombëtar, por ja që e detyruan maskarenjtë.

Naim Frashëri kishte kritikuar hapur nivelin e dobët të pjesëve që viheshin në teatër, angazhimin diletant të disa aktorëve dhe keqpërdorimin politik. “Unë mendoj, – shkruante Naimi, – se Teatri Qendror nuk duhet të kthehet në laborator për veprat e dobëta. Kjo punë të bëhet jashtë teatrit”. Në vitet ‘60-të, pas heqjes së repertorit të huaj, një sërë veprash skematike u vunë në skenën e Teatrit Kombëtar, aq sa i morën frymën. Për t’u evidentuar veprat e Fadil Paçramit vinin njëra pas tjetrës, në çdo sezon. Mediokritete!

Përplasja me Paçramin ishte e fortë, por Naimi ishte i guximshëm dhe trim. Kur Paçrami i tha Naimit: “Do të ishte më mirë të dilnit në pension”, ky i tha: “Dil ti më mirë, se e ke mbushur moshën, je bërë edhe gjysh”! Ishte i guximshëm. Në Teatrin Kombëtar, kur u ashpërsua lufta e klasave e frymëzuar nga diktatori Enver Hoxha, Naimi i doli zot Ilia Shytit, kur deshën ta përjashtojnë, për shkak të arratisjes së vëllait!

Naimi gjithashtu ruajti të paprekur reputacionin e aktorëve të talentuar Sandër Prosi e Prokop Mima, kur ata nisën t’i përgojojnë për të “kaluarën e tyre të paqartë”, iu bë mburojë aktorit të ri Bujar Lako, kur atë donin ta hiqnin “për arsye biografie”, shoqërohej me aktorët e rinj Bexhet Nelku, Robert Ndrenika, Timo Flloko, kur mbi ta ranë “hijet” e analizës biografike. Naimi ishte dhe mbeti njeri i madh, pavarësisht veshjes partiake.

Nga mbrojtja që u bëri Naimi të “deklasuarve”, atyre që kishin “njolla në biografi”, nga burrëria e tij nëpër mbledhje, kur ua kthente fjalën edhe të deleguarve të rëndësishëm të Partisë, bindemi se ishte njeri i ndershëm, mishërimi i virtyteve më të mira shoqërore. Personaliteti i tij nuk përcaktohej nga bindjet politike.

Drita Pelinku, aktorja e shquar, partnere në disa role, shkruante për të: “Ai u largua nga Teatri para shfaqjes ‘Familja e peshkatarit’. Ky largim i preu krahët Naimit. Largimi e vrau atë. Kur erdhi ta luante ‘Familjen e peshkatarit’ në fund, për regjistrim në Televizion, ishte njeri i heshtur, që kishte një dramë. Ai nuk jetonte dot pa skenën…”!

Ndërsa Ilia Shyti, thoshte: “Të paaftë gjetën rastin të merreshin me thashetheme, po ishte edhe cmira e të aftëve, ambiciet profesionale, që u shfaqën në teatër, në një formë a në një tjetër”. Ndërsa Agim Zajmi e përmbyll: “Pas mbledhjesh të shumta partie, ku ai u sulmua nga ‘komunistë të devotshëm’ dhe ku u vu në dyshim e tërë krijimtaria e tij, Naimi u shqetësua. Ishte një pikëllim i madh”.

“Teatri në ato kohë u bë shumë i vështirë, – kujton Pirro Mani. – Naimi iku, edhe unë ika një vit pas tij. Përmbi teatrin rrinin Komiteti Ekzekutiv, Ministria e Arsim-Kulturës, Ministria e Brendshme…! Qe një atmosferë mbytëse…! Në këtë gjendje të rëndë ideologjike, shpirtërore, me një thashethemnajë të madhe, Naimi e pa të arsyeshme që të largohej. Qe një shok psikik. Ai u largua në kulmin e pjekurisë artistike, artistë të tillë i duheshin teatrit”.

Punën e pedagogut Naimi e bënte me shumë pasion, duke sakrifikuar gjithçka nga përvoja e tij si aktor. Naimi pinte shumë cigare, madje cigare të lira…! Gishtat i ishin zverdhur nga nikotina. Mushkëritë e tij ishin bërë copa dhe kolla e shqetësonte vazhdimisht.

“Vitet e fundit Naimi ndiente vazhdimisht dhimbje, – kujton e motra Sofo. Herë pas here e zinte kriza e pankreasit. Në fillim na vdiq nëna, të cilën ai e donte shumë. ‘Më duket se edhe unë e kam pankreasin’, thoshte. Dhe në të vërtetë vdiq nga kjo sëmundje, pankreas akut, pas katër muajsh. Vdiq në shtëpi, as që e morën vesh”.

“Naimi vdiq i varfër, – thoshte regjisori Esat Oktrova, – edhe si njeri, edhe si aktor, ai ishte si një vullkan i heshtur”. Artisti që ia kushtoi jetën teatrit, që mishëroi mbi 100 role në skenë e ekran, për 35 vjet me radhë, përjetoi më në fund, edhe dramën e vet vetjake, me fundin tragjik.

Naim Frashëri mbetet një nga aktorët tanë më të shquar të skenës, i vlerësuar, përveç titujve “Artist i popullit” dhe “Hero i Punës Socialiste”, edhe me Çmimin e Republikës kl.I, me titullin e lartë “Nder i Kombit” dhe së fundi edhe me titullin “Qytetar Nderi” i Përmetit./ Memorie.al

Viti 1949, burgu i Tiranës, qelia numër 79. Brenda saj shikon qiellin e qytetit të kryqëzuar pas hekurave i biri i Hamit Greblleshit, patriotit të pushkatuar, pa gjyq e pa faj nga komunistët në vjeshtë të 1944-ës. Kur është diell, ajo fije e hollë rrezeje i pikturon buzëqeshjen në cepin e djathtë të buzës. Në ditët e vrenjtura me shi, errësira shkon e vjen sipas zemërgjerësisë së hijes. I biri i Hamitit ka mall për qytetin e tij, ka mall për Tiranën. Me bishtin e një lapsi plumbi nis e shkruan… “Gjithnjë të shoh nga hekurat ku jam ndry, O Tirana ime. Sa herë shpirti shpërthen n’trishtime, nostalgji kam për ty…” Poeti e shkrimtari Mustafa Greblleshi qan me vargje. Lotët i janë tharë 4 vjet më parë në rrugën e Tabakëve, teksa shihte trupin e vrarë të të atit, një ish oficer i xhandarmërisë së shtetit, pushkatuar me urdhër të Qarkorit të Partisë Komuniste për Tiranën.Pena i shfrynte dufin, dëshpërimin, trishtimin, mallin. Pak ditë më parë kish shkruar elegjinë “Qetësi, o Baba”, pas një nate të ëndërruar në bisedë me të. Ndërsa sot kishte mall për Tiranën. Ndjehet i vetmuar e i lutet kujtimeve të mos e lenë vetëm; “Përmallshëm lutem në përfytyrime, endem rrugëve si endesha dikur e gjithkah shëtis…” Tirana e Mustafait është plot nur, e magjishme, natën merr flakë nga xixëllimat e ai është i trishtuar se nuk mundet ta shoh./Wikipedia

—
TIRANA E HERSHME DHE FËMIJNIA JONË E MJERË

Nga Mustafa Gërblleshi

E kam të gjallë Tiranën e vogël me një grusht shtëpish qerpiçi e me një hotel të vetëm po prej qerpiçi, po me nji emën me nam: “Hotel Stambolli”. Se qysh i ka qëndrue furisë së moteve e ka mbetë në kambë edhe sot e kësaj dite, i qofsha falë. E ke aty mbas Mapos ushqimore, ku po ngrihen apartamentet e reja, ku nis Rruga e Durrësit. Konaqe me oxhakë kishin vetëm Toptanasit. Elektriku nuk njihej. Edhe llamba me vojguri e rrallë ish. Atë e gjeje vetëm në zyrat e hyqymetit e në odat e shtëpive me oxhak. Te votrat tona, ku ngrihej tymi fjollë, mu aty te carani, ngjat flakës së druve, digjej pishtari a flaka e bishtukut. Nji fjollë e zezë tymi, ngjitej përpjetë përtueshëm e me përdredhime… Elektrik nuk kish as xhadeve. Kandila me voj, rrallë e tek, xixëllonin rrugëve e ndriçonin nji sofër vend. Në do drushta të shtrembta vareshin fenerët, Mbramjeve, nji rrogtar i ngarkuem, me nji vojnik në dorë, i qasej drushtave. Ulte fenerin me anë të nji sixhimi, e ushqente me voj, e ndizte e kalonte te tjetri, tue shkelë me hap të randë nëpër gurët e shrregullt të kalldrameve. Kalldrame, vija uji, vorre e ullij ka pasë motit Tirana. Vorrezë e ullij ish i gjithë Pazari i Ri. Vorrezë e ullij, Sheshi Skënderbej, vorrezë e selvi Sheshi i monumentit të Partizanit. Gjithkund vorrezë. Në çdo lagje. Më kujtohen mirë ato fushat e vorreve, se unë e moshatarët e mij i vizitojshim shpesh, për të mos thanë për ditë.

-A di përse na të vegjlit silleshim vorreve? – vijoi Shyqri Beqir Fuga -Te hymja e vorrezëve, me të perënduem të diellit, do të takojshim patjetër ndonji plakë të mbështjellun me napën e bardhë. Plaka e mbështjellun me napë të bardhë dhe e ulun kambëkryq, shtronte përpara nji kuze të madhe me topa hallve dhe pranë kuzes nji ibrik dheje me ujë. Me zanin e saj të mekun e të mbytun ajo ftonte kalimtarët e rrallë të marrin “rahmet” për të afërmin e saj, që kish shkue kësaj bote. Kalimtari kthehej, përkulej mbi kuzen, merrte nji shuk hallvë, pinte edhe nji hurm ujë me atë çyçën e trashë t’ibrikut si kaçarrum dhe largohej në punë të vet, si i lëshonte nji rahmet shpirtit të të vdekunit. Po kështu përkuleshim edhe na të vegjlit, përlanim sikush nga nji shuk hallvë të ngrohtë e nga nxitimi voji na rridhte nëpër buzë. Pijshim nga nji herë ujë e me radhë i lëshojshim nga nji rahmet atij që kish shkue me të shumtët. Ja kështu bridhshim vorrezë me vorrezë. Ku të gjejshim ndonji plakë me tepsi përpara se ishim, si thonë, me lugë në brez. Nji grue tjetër, po e shtëpisë së përzishme, e mbështjellun gjithë me napë të bardhë e me tepsi përpara, rrinte në krye të rrugës së lagjes. Edhe ajo u kish zanë shteg kalimtarëve e i priste si në pritë. Na të vegjlit, si të mëdhajt, dy herë në nji tepsi nuk bajshim kabull me marrë, se e kishim për keq e për gjynah. Dy herë i urojshim prehje e paqe të vdekunit, po të marrim dy topa hallvë në nji tepsi, s’e pat thanë Zoti.

Prani e dalldisi në mendime Shyqri Beqir Fuga. Si të rrekej me i renditë në mend kujtimet e largëta që i vijshin me vrull. Ai pat folë si nji nxanës i përgatitun mirë, që s’don ta ndërpresish. Po ashtu nisi e foli sërish:

-Rrallë e tek u çelën do dyqane në Rrugën 28 Nandor. Në njanin syresh, në nji dyqan me harqe përballë Sahatit, pashë nji natë nji grumbull njerzish që ishin mahnitë si u mahnita edhe unë, prej dritës së fortë të nji llambe që s’patëm pa kurrë parandej. Ish nji petromaks. S’ngiheshim tue soditë ato dy mëshikza mëndafshi, që ndriçojshin aq fort, e s’dijshim si me e spjegue atë zhurmë si zhuzhurima e bletës. Elektrik si sot pamë për herë të parë kur patën qenë këtu austriakët, nemselitë si i quejshim na. Kur ndizeshin elektrikët e nemselive, nana ime binte në shehadet, se i ngatërronte me shkreptimat. Asokohe shkeli së pari kalldramet tona automobili. I madh e i vogël, të rij e pleq, i shkojshin mbas automobilit të parë. Ish nji automobil me rrota të nalta, si qerre. Pat edhe asish që e quejtën qerrja e qoftëlargut e i ndërsyen qentë e lëshuem, qent e kasapëve. Po kështu i fuguen pas edhe Shazivar beut kur pat sjellë nga Vjena biçikletën e parë.

E tillë ish Tirana kur kremtohej Nevruzi, Moti i Ri allaturka, kur njerëzit vritshin mendjen për të sajue nji byrek me lakna e s’u shkonte ndërmend se do të vijë nji ditë që do të rendin rrugëve e dyqaneve për të ble ambëlsina, fruta, lojna e kuklla për fëmije – tha Shyqri Beqir Fuga tue e pa me të qeshun shokun e tij. – Për të kremten e Nevruzit e kisha fjalën. Na të vegjlit e pritshim darkën me padurim, vetëm për atë byrekun me spinaq që e bajshim derë për derë e që e quejshim byrek me pare. Thërriste hoxha në minare, ja niste me gjëmue lodra me topuz e tallamazi me kaish. Uleshim të gjithë rreth e qark byrekut. Ndërmjet petëve të laknorit fshihej nji koron sermi, i mbështjellë me nji shuk brumi. I pari i shtëpisë e sillte vërdallë tri herë tepsinë. Mandej zejshim fill me hangër. Kujt t’i takonte për rrisk koroni kishte të drejtë me e përvetësue. Hej ç’kismet kishte ai që peshkonte atë koron të mbështjellë me nji guaskë brumi, si karavidhe! Ajo pare e vogël sermi të bante zot për disa çaste, se me ballin nalt, e ndaloje në vend, në daç sheqerxhiun, në daç simitxhiun. Kur ta shihshin në dorë atë pare sermi, si njani tjetri, ishin gati me të shërbye si t’ishe ti bir oxhaku. I pari ulte tavllën e të lente të zgjedhish, me dorën tande, copa hallve, mollë sheqeri të kuqe, tasa hashuresh, lule Stambolli. Tjetri i kthente simitet përmbys, për me të prishë mendjen me avullin e ngrohtë e me erën e kandshme të qiqrës.

Gjellë për darkë e për davet ish byreku me spinaq, byreku me pare sermi. Bam bum e dum dum, bubullonte tej e përtej daullja me topuz e Zhing zhang, tallamazi me kaish. Tak tak, trokitte zemra jonë e vogël që dridhej e dëshirueme për të gjetë, në petat e byrekut me spinaq, paren e vogël prej sermi. Atë pare sermi, që të bante me hangër simite të ardhuna me brumë qiqre e copa hallve me susam, kurrë nuk e pata gjetë në petat e byrekut me spinaq. Më kujtohet ashtu si nëpër gjumë se nji moti e gjet nana ime. Mirëpo ajo nuk u krenue si bajshin të tjerët, heshti dhe me marifet e vu në pjesën e laknave të mija. Që të gëzohesha edhe unë. Se i pat mbetë gozhdë në zemër kur më pat rrejtë disa herë: kur kalonte sheqerxhiu me tavllën plot hallvë, hashure e lule Stambolli. Zani i fortë i hallvaxhiut buçiste e ushtonte së largu e na e dridhte shpirtin ne të vegjëlve.

“Sheqerxhiu!” ulërija unë së vogli, tha Shyqri Beqir Fuga – e doja pa derman nji grosh, se goja më lëshonte larg për të lëpimë një aso mollësh sheqeri, gjak të kuqe. Po nana, dritë i pastë shpirti – se të thashë o Maksut vdiq e re; nuk vdiq, plasi – nana, me atë zanin e saj të ambël e gjithë ankim më thosh: “Jo bir, nuk asht sheqerxhiu, asht hoxha”. Thërret hoxha në minare, se u ba vakt dreke. Hajde të të jap nana nji copë bukë! Me çka e do, me gjizë apo me ullij? “Me gjizë, jo me ullij, e doja bukën. Se ullijt i kisha mbledhë vetë, kokrra kokrra, kur i shtronte era përmbi vorret. Më pëlqejshin fort ullijt e regjun me krypë e me voj, po nuk i haja. Më dukeshin ullij të vdekunish. Ullij të njomun me vesë vorresh. Nji ditë tjetër, kur nana ish shtrue – e s’u çue ma – në rrugë buçiti sërish zani i fortë i sheqerxhiut. Ajo u drodh e më pa me ata sy të fikun. Mandej nxori nga gjini nji grosh e ma dha:

“Merre bir e shko blej nji mollë sheqeri”.

– Ai grosh ish i ngrohët. M’u ba sikur ma dogj e ma përvëloi dorën. Ja ktheva prapë e i thashë: nuk e due nanë. Nuk asht sheqerxhiu. Po thërret hoxha në minare. Nana nuk foli. Veç nga ata sy të fikun, riguen çurk lotët e zbritën faqeve të zbehta. Me faqen time ja tera, e zjarri i etheve që digjte atë, më dogji edhe mue. Ky zjarr më dogji mirë nji ditë, kur te kryet e rrugës sonë, nji plakë e mbështjellun me napë të bardhë, me tepsi hallve përpara e me ibrik dheje, me za lutës u kujtonte kalimtarëve të marrin nga nji top hallvë për t’i lëshue rahmet shpirtit të nji grueje të re. Kjo grue e re që u fik përgjithmonë e që më la rrugëve, ishte nana ime. Ajo i mbylli sytë zemërplasun.

Ja Tirana e hershme dhe fëminia jonë e mjerë, – përfundoi Shyqri Beqir Fuga – Byreku me spinaq ish gjellë e rrallë. Sot kalamajt tonë e presin Motin e Ri të veshun e të qeshun. E presin me të gjitha të mirat. Kur qesh i vogël, i vogël si Ndue Gjokë Frroku, s’u gjet kush të më sjellë nji peshqesh. Sot, edhe pse im bir asht midis të gjitha të mirave në Kinë, unë mendoja ç’dhuratë t’i çoj, se më mbetej peks po ta ndaja nga këta pesë të tjerët. Ashtu si ti, që s’po të pritet gjersa të blejsh nji kukull të bukur për vajzën tande. Kujtoj se u çlodhëm, o Maksut Hasan. Shi nuk po bie ma. Çohemi e shkojmë bashkë dyqaneve për të zgjedhë nji kukull të bukur.

Në Rrugën e Postës, përballë magazive të valutës, qenë grumbullue plot njerëz. Qëndruen edhe të dy bojaxhinjtë.

– Me fal shoqe, ç’farë ka dalë këtu?

– Kukulla shok, kukulla të bukura për fëmijë.

Hynë. Shitsja hapte kutitë dhe nxirrte gjithfarë kukullash të bukura, me flokë të gjatë e të shkurtën, me flokë të zes e të verdhë. Nji palë me fustane të gjata, nji palë me tuta, nji palë me veshje marine.

– Sa kushtojnë? – pyeti Maksut Hasani nji grue të re, e cila tue dalë nga dyqani i buzëqeshte kukllës ashtu si nji nanë e re i buzëqesh bebes.

– Katërqind lekë – tha grueja e re. -E vlen për gazin që i fal fëmijës.

Maksut Hasani iu vardis shitëses:

– Të lutem shoqe, më jep nji kukull! Atë me flokë të zes e me përparse të bardhë. Duket kukull punëtore.

Fotografi nga facebook me nënën Guldem dhe babain Guven në Stamboll viti 2023

Historia e tij ka diçka prej përralle, shkruan Corriere della Sera. Can Yaman ishte ende një avokat i ri kur u vu re në dasmën e një miku aktor. I propozuan një rol të vogël në televizion dhe aventura do të kishte mbaruar aty, po të mos ishte fakti se ai si konsulent në Price Waterhouse Coopers në Stamboll, i diplomuar në Jurisprudencë dhe student shembullor ndihej i palumtur duke kaluar ditët para kompjuterit.

Në moshën 24-vjeçare vendosi kthesën që do ta çonte deri te Sandokan, seriali ku sot është protagonist, shkruan gazeta prestigjioze italiane.

Artikulli i plotë:

Fillon karrierën në serialet turke që në vitet 2019–2020 u transmetuan në Canale 5 (Bittersweet – Përbërësit e dashurisë, Day Dreamer – Krahët e ëndrrës). Disa thonë se pamja e tij të kujton Kabir Bedi-n, aktorin indian të sagës së famshme të bazuar mbi veprën e Emilio Salgarit, të transmetuar në vitin 1976. Turmat e fansave, megjithatë, më shumë e krahasojnë me piratin e Karaibeve, Johnny Depp.

Pesëdhjetë vjet pas kolosalit të parë, Can shqiptohet “Zhan”, si në frëngjisht thirret të interpretojë Tigrin e Malajzisë në tetë episode të prodhuara nga Lux Vide (grupi Fremantle) dhe Rai Fiction, me regji të Jan Michelini dhe Nicola Abbatangelo.

Është një prodhim ndërkombëtar, me një kast po aq të gjerë: Alessandro Preziosi në rolin e Yanez De Gomera-s, Alanah Bloor si Perla e Labuanit, ndërsa John Hannah dhe Ed Westwick interpretojnë sergentin Murray dhe Lord Brooke.

Ngjarjet zhvillohen në Borneo, në vitin 1841, mes popujve që luftojnë për liri dhe fuqive koloniale shtypëse. “Ky serial zbulon të kaluarën e Sandokan-it, një pirat me zemër si Robin Hood dhe me një spiritualitet të fortë. Është një luftëtar që buzëqesh,” thotë Yaman.

“Kisha kohë të përgatitesha, sepse xhirimet u shtynë për shkak të pandemisë.”

Me këmishë pak të hapur dhe pamje joshëse, aktori 36-vjeçar bëhet tejet serioz kur flet për profesionin e tij dhe nuk pranon të vlerësohet vetëm për sex appeal-in. Që prej transferimit në Itali në vitin 2021, popullariteti i tij është rritur ndjeshëm. Për shkak të numrit të madh të admiruesve, ai është shfaqur publikisht me një partnere (Sara Bluma, DJ me origjinë algjeriane) vetëm disa muaj më parë.

A e kishte lexuar sagën e Sandokan-it?

“Në Turqi nuk njihet shumë. Fillova të lexoj Salgarin në vitin 2021 për Sandokanin. Isha i paduruar të hyja në set, por pritja më ndihmoi të përgatitesha: humba dhjetë kilogramë, mësova kalërimin, studiova skenarin në anglisht (në versionin italian dubl-het nga Adriano Giannini).”

Ndërkohë, jeni ambientuar plotësisht me Italinë.

“Kam punuar në seriale të tjera që më kanë ndihmuar të rritem profesionalisht (Viola come il mare, Il Turco). Projekti Sandokan më jepte ankth. Fillimisht kisha frikë nga skenat e aksionit, por u desh të përqendrohesha sidomos te zhvillimi emocional. Më mësoi të ruaj pozitivitetin edhe në momentet e vështira. Zbulova edhe një strategji: të mendoj vetëm për të tashmen.”

E fliste tashmë italishten. Pse zgjodhe liceun italian kur ishe adoleshent?

“Mamaja ishte shumë e përkushtuar ndaj arsimimit tim. Donte që të ndiqja shkollat më të mira dhe të rritesha si qytetar i botës. Deri në moshën 14-vjeçare kam studiuar në një shkollë ku flitej anglisht, dhe për të mësuar një gjuhë tjetër zgjodha liceun italian, një nga më elitarët. Përzgjidhnin vetëm 80 studentë; disa lëndë i studionim në italisht, të tjerat, si historia, në turqisht.”

A është e vërtetë që flet edhe gjermanisht, frëngjisht dhe spanjisht?

“Kam bazën shkollore, por nuk i kam praktikuar. Ndërsa spanjishten po e mësoj tani për një serial që do të xhiroj në Madrid, por nuk mund të zbuloj më shumë. Jam shumë i disiplinuar kështu jemi mësuar në Turqi: punojmë 16 orë në ditë, derisa regjisorët na dërgojnë në shtëpi. Ky mentalitet i habit italianët: kërkoj shumë edhe nga bashkëpunëtorët. Për mua, dhjetë orë punë janë pak.”

Si ishte fëmijëria e tij në Stamboll?

“Jam rritur në Suadiye, një lagje rezidenciale në pjesën aziatike të qytetit, me fusha futbolli e basketbolli për djemtë. Është një zonë e banuar nga emigrantë të gjeneratës së dytë e të tretë, si gjyshërit e mi janë me origjinë kosovare e shqiptare, që kishin ardhur në Turqi gjatë luftës. Ata mes tyre flisnin shqip.”

E flet edhe shqipen?

“Jo. Babai ka lindur në Turqi dhe unë jam rritur si një djalë tipik i Stambollit, edhe pse mes njerëzve nga çdo vend. Nuk na habisin kulturat e ndryshme ato janë pjesë e historisë së Perandorisë Osmane. Turqia ka shumë migrantë, dhe vendndodhja jonë mes Lindjes, Europës dhe Afrikës së Veriut ndikon shumë në këtë. Si i rritur, mund të zgjedhësh vetë nëse do të jesh më perëndimor apo më lindor.”

Ke zgjedhur të jetosh në Itali. Çfarë përfaqëson Italia për ty?

“Një kulturë që e njoha për herë të parë falë liceut italian. Në moshën 14-vjeçare kalova verën me një familje në Livorno. U ktheva në 16 dhe tashmë e flisja shumë mirë. Çdo vit shkolla shpërblente nxënësit më të mirë dhe unë fitoja gjithmonë: një herë një laptop, një herë një shumë parash. Kur i thashë drejtoreshës se doja të studioja Jurisprudencë, ajo më këshilloi të përdorja paratë për të vizituar universitete si Padova, Siena dhe Bolonja.”

Por u diplomove në Turqi.

“Për arsye kohe. Në Itali do të më duheshin pesë vjet studim dhe dy të tjerë praktikë, plus dy të tjerë nëse do të kthehesha në Turqi. Më mirë ta përfundoja atje.”

A ishte me të vërtetë ëndrra jote të bëheshe avokat?

“Duhej të zgjidhja një profesion. Më pëlqente të lexoja dhe të mësoja gjuhë, dhe babai më tha: ‘Mund të bëhesh avokat ndërkombëtar’. Ai është shumë bindës dhe ideja e një karriere jashtë më pëlqente. Pas diplomimit u punësova në Price Waterhouse Coopers dhe, falë një mentori që u bë edhe miku im, fillova të shkruaja për revista të specializuara në financë dhe çështje ligjore.”

Si e pritën prindërit kalimin e tij në aktrim?

“Ndoshta fillimisht nuk e kuptonin, por e pranuan. Ata kanë pasur gjithmonë shumë besim tek unë.”