VOAL

VOAL

Copyright © 2022

VOAL

Drojë nga rrugët alternative drejt luftërave të huaja

December 3, 2016

Numri i shtetasve të Kosovës, të cilët kanë tentuar të shkojnë në vend-luftimet e huaja, në Siri dhe Irak, por që janë arrestuar nga organet e rendit, gjatë këtij viti ka shënuar rënie. Të paktën, kështu vlerësojnë zyrtarët e Policisë së Kosovës dhe njohësit e rrethanave të sigurisë në vend, në rubrikën e përjavshme “Fokus” të Radios Evropa e lirë. Sipas tyre, faktorët që kanë ndikuar për rënien e këtij numri, janë të ndryshëm.

Daut Hoxha, zëdhënës i Policisë së Kosovës, thotë për Radion Evropa e Lirë se numri i shtetasve të Kosovës, të cilët gjatë këtij viti janë parandaluar të shkojnë në zonat e konfliktit, është shumë më i ulët se sa në vitet e kaluara.

“Policia e Kosovës, në bashkëpunim edhe me agjencitë tjera të sigurisë në vend dhe ato ndërkombëtare, ka arritur që ta parandalojë një numër të caktuar të personave, gjatë tentimit të tyre për të shkuar në zonën e konfliktit. Nga viti 2012 deri në vitin 2015 janë rreth 40 persona, përderisa në vitin 2016, deri në këtë periudhë janë 5 të tillë”, thotë zëdhënësi Hoxha.

Por, cilat janë shkaqet që kanë ndikuar në, siç thuhet, trendin e uljes së numrit të personave nga Kosova, të cilët tentojnë, që t’ia mësyjnë zonave të konfliktit në Siri dhe Irak, për t’iu bashkangjitur grupeve ekstreme dhe të dhunshme?

Mentor Vrajolli, hulumtues në Qendrën Kosovare për Studime të Sigurisë, duke folur për Radion Evropa e Lirë, shpjegon se të dhënat nga terreni tregojnë se te qytetarët e Kosovës është ngritur vetëdija lidhur me grupimet ekstreme dhe terroriste që veprojnë në konfliktet në Siri dhe Irak.

“Qytetarët e Kosovës janë të vetëdijshëm që grupet si ISIS-i, janë pa kurrfarë dyshimi organizata terroriste brutale, të cilat keqpërdorin religjionin për të kryer krime absurde ndaj të gjithë atyre që nuk i nënshtrohen botëkuptimeve të këtij grupimi. Pra, qytetarët e Kosovës, tashmë janë të vetëdijshëm se lufta në Siri dhe Irak nuk bëhet për t’u dalë krah qytetarëve të pambrojtur. Andaj, si rezultat, edhe interesimi i qytetarëve të Kosovës për t’iu bashkangjitur këtyre grupeve, ka rënë në mënyrë drastike”, thotë Vrajolli.

Ish-deputeti i Kuvendit të Kosovës, Burim Ramadani, profesor i Sigurisë Kombëtare në Kolegjin ISPE, thotë për Radion Evropa e Lirë, thotë se në rënien e numrit të personave nga Kosova që u bashkohen luftërave të huaja, kanë dhënë efekte tri nivele.

“Së pari, institucionet e Kosovës dhe shoqëria e Kosovës në përgjithësi, e ka trajtuar më seriozisht këtë çështje. Së dyti, është rritur bashkëpunimi me shtetet e ndryshme dhe bashkëpunimi ndërkombëtar edhe për këtë çështje. Së treti, trendi global i njerëzve që i bashkohen konfliktit në territor të Sirisë dhe Irakut është në rënie dhe kjo ka reflektuar, normalisht, edhe në Kosovë, por edhe në Ballkan”, shpjegon Ramadani.

Shtetasit e Kosovës, të cilët janë parandaluar të shkojnë në zonat e konfliktit në Siri dhe Irak, deri vonë kanë shfrytëzuar, siç thuhet, rrugët ajrore dhe ata janë ndaluar në aeroporte. Rrugët e tilla, tashmë janë bërë të pamundura për ta.

Megjithëkëtë, mekanizmat e sigurisë, por edhe njohësit e rrethanave të sigurisë, kanë shfaqur drojën dhe dyshimet se persona të caktuar, eventualisht, i shfrytëzojnë rrugët alternative, tokësore, drejt Shqipërisë dhe Malit të Zi, për të vazhduar më pas drejt Italisë, në mënyrë që të arrijnë në Lindjen e Mesme.

Megjithatë, Vrajolli vlerëson se ekziston probabiliteti që një gjë e tillë mund të ndodhë.

“Sa i përket rrugëve alternative, mund të them se një gjë e tillë, për momentin, është spekulative. Pra, mundësitë që një gjë e tillë të ndodhë, nuk mund të mohohen, për shkak se janë rrugë dhe gjithsesi probabiliteti mund të jetë se ato mund të përdoren. Në qoftë se edhe nuk janë përdorur, ato mund të përdoren në të ardhmen”, vlerëson Vrajolli.

Zëvendësministri i Punëve të Brendshme i Qeverisë së Kosovës, Valdet Hoxha, në një bisedë me Radion Evropa e Lirë, shpjegon se autoritetet e Kosovës, Shqipërisë dhe Malit të Zi, janë duke punuar për një marrëveshje të përbashkët lidhur me aspektet e sigurisë.

Sipas tij, në këtë kuadër një qendër trepalëshe e bashkëpunimit policor do të jetë me qendër në Plavë, në Mal të Zi, nga ku do të shkëmbehen të dhënat e interesit të përgjithshëm, por me theks të veçantë për fushën e sigurisë, për situatën në rajon dhe më gjerë.

“Në kuptim të përgjithshëm, kjo jep material, kryesisht për parandalimin e akteve të dëmshme kundër rendeve kushtetuese dhe juridike të vendeve përkatëse, duke përfshirë këtu edhe parandalimin e ekstremizmit të dhunshëm, radikalizmit, luftimin e terrorizmit, por edhe dukuritë tjera, siç është migrimi i paligjshëm, siç është një fushë përmes të cilës mund të lulëzojë ndonjë rrugë e paligjshme e trafikimit me qenie njerëzore, por edhe infiltrimi i ndonjë, po e quaj, luftëtari të Lindjes së Mesme për qëllime të caktuara”, thekson Hoxha.

Sipas të dhënave të Policisë së Kosovës, numri i përgjithshëm i shtetasve të Kosovës që kanë udhëtuar për në Siri që nga viti 2012 është rreth 316, në mesin e tyre 44 gra dhe 29 fëmijë.

Zëdhënësi i Policisë së Kosovës, Hoxha, thekson se aktualisht në zonat e konfliktit në Siri dhe Irak, vlerësohet se janë më pak se gjysma e këtij numri të shtetasve të Kosovës.

“Vlerësohet se aktualisht numri i qytetarëve nga Kosova në zonat e konfliktit është rreth 140, duke përfshirë këtu75 persona që dyshohet se në forma të ndryshme janë aktiv në organizatat terroriste, të përcjellë nga gratë dhe fëmijët e tyre”, thotë ai.

Sipas të dhënave të policisë, në Siri dhe Irak, aktualisht janë edhe 38 gra dhe 27 fëmijë, ndërkaq 58 shtetas të Kosovës janë raportuar si të vrarë. Shumica prej tyre besohet të jenë vrarë prej vetë terroristëve pas tentimeve për t’u larguar nga zonat e konfliktit. Deri më tani 117 prej tyre janë kthyer në Kosovë.

Të dhënat e policisë tregojnë se shtetasit e Kosovës, të cilët kanë udhëtuar për në zonat e konfliktit, kryesisht janë të rinj të moshës 18-27 vjeç. Shumica prej tyre, siç thuhet, ishin me gjendje të rëndë ekonomike dhe probleme sociale, me një edukim të ulët ose nuk kanë pasur fare qasje në edukim, si dhe një pjesë e tyre ishin me të kaluar kriminale.

Për gjatë aktiviteteve për parandalim të përhapjes së ekstremizmit, radikalizmit dhe përfshirjes së qytetarëve të Kosovës në konflikte jashtë vendit, Policia e Kosovës në bashkëpunim me Prokurorinë Speciale të Kosovës, ka iniciuar hetime penale ndaj 237 personave, me dyshimin se kanë kryer veprat penale: organizim dhe pjesëmarrje në grupe terroriste, pjesëmarrje në konflikte jashtë vendit, organizim, rekrutim, lehtësim dhe financim të terrorizmit, si dhe vepra tjera kundër rendit kushtetutës dhe sigurisë në Republikën e Kosovës.

Si rezultat i këtyre hetimeve, që nga viti 2013 e deri më tash, mbi 127 persona janë arrestuar, duke përfshirë personat kyç të grupit që është marrë me rekrutimin dhe lehtësimin shkuarjes së shumicës së luftëtarëve nga Kosova, në zonat e konfliktit në Siri dhe Irak. (REL)

  • twitter
  • facebook
  • linkedin
Fjalë kyçe: , ,

Komentet

Lajme të ngjashëm

Këshilli i Sigurimit diskuton për situatën në Kosovë –Konjufca: Nuk mund të lejojmë paralelizma në Kosovë Terroristët e Banjskës mbrohen në Beograd

Konjufca: Terroristët e Banjskës mbrohen në Beograd!

Ministri i Punëve të Jashtme të Kosovës, Glauk Konjufca, ka deklaruar në Këshillin e Sigurimit të OKB-së se veprimet e Kosovës në aspektin e zbatimit të Ligjit për të huajt janë plotësisht në pajtim me përgjegjësitë e një shteti sovran – për të mbikëqyrë popullatën e vet – në përputhje me standardet evropiane.

“Nuk mund të kemi standarde të dyfishta. Kosova është shtet i pavarur dhe sovran. Si i tillë ka përgjegjësi ndaj qytetarëve të vet, por edhe kundër organeve të BE-se. Asnjë shtet anëtar i OKB-së nuk lejon të huajt e padokumentuar që të mbeten aty”, – ka thënë ai.

Konjufca është shprehur se Ligji për të Huajt në Kosovë ka për qëllim të përmirësoj shërbimet publike për qytetarë në Kosovë.

“Serbët që punojnë në institucione shëndetësore arsimore që nuk menaxhohen nga institucionet e Kosovës, e që posedojnë dokumente nga strukturat serbe, obligohen të aplikojnë brenda 12 muajve për të marr lejen e qëndrimit. Ligji nuk është diskriminues e as preferues ndaj ndonjë komuniteti. Është ligj me standarde evropiane. Por s’mund të lejojmë paralelizma sepse është në kundërthënie në sundimin e ligjit dhe rendin kushtetues”, – ka thënë Konjufca.

Ai ka folur edhe për krime të luftës.

Sipas tij, ndryshe nga Serbia që i ka ndalur ndjekjet penale të personave për krime lufte në juridiksionin e vet, Kosova është e përkushtuar të ballafaqohet me të kaluarën.

“Institucionet tona gjyqësore kanë një strategji të bazuar në të drejtën e viktimës dhe i ndjekin këto krime pa marr parasysh etninë e kryerësve dhe në pajtim me standardet më të larta të drejtësisë. Kemi qindra raste”, – ka thënë Konjufca.

Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, në fund të mbledhjes së KS të OKB-së, ka shprehur pakënaqësinë në lidhje me përbërjen e Qeverisë së Kosovës.

“Kemi inkurajuar, kemi mbështetur tranzicionin, kalimin paqësor të pushtetit në veri të Kosovës, por nuk jemi të kënaqur me faktin që serbët nuk janë përfshirë në Qeveri në përputhje me Kushtetutën”, – ka thënë ai, duke u ankuar se serbët në Kosovë, etiketohen vazhdimisht si ‘të tjerët’.

19:07- Mbretëria e Bashkuar kërkon nga Serbia të sjellë para drejtësisë përgjegjësit për sulmin në Banjskë

Përfaqësuesja e Mbretërisë së Bashkuar në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, Jennifer MacNaughtan, ka thënë se vendi i saj e mbështet rrugëtimin euroatlantik të Kosovës si shtet demokratik dhe ka inkurajuar shtetet që ende nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës ta bëjnë këtë.

“I inkurajojmë ato shtete që ende nuk e kanë bërë [njohjen], që t’i bashkohen shumicës. Siç e ka theksuar Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk ka qenë shkelje e të drejtës ndërkombëtare. Njohja është thelbësore për stabilitet afatgjatë”, ka thënë MacNaughtan.

Ajo ka shtuar se vendi i saj e vlerëson procesin zgjedhor në Kosovë.

“Inkurajojmë një proces për zgjedhjen e Presidentit në përputhje me Kushtetutën e Kosovës. Kthimi i kryetarëve në komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës është gjithashtu një hap i mirëseardhur”, ka thënë ajo.

MacNaughtan ka inkurajuar Kosovën dhe Serbinë që të zbatojnë marrëveshjet ekzistuese dhe të zgjidhin mospajtimet përmes dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja.

“E mirëpresim themelimin e komisionit të përbashkët për personat e zhdukur dhe marrëveshjen e BE-së për zbatimin e Ligjit për të huajt. Pas sulmit në Banjskë, përsërisim thirrjen ndaj Serbisë që të luajë rolin e saj për të ulur tensionet dhe për të sjellë përgjegjësit para drejtësisë, përfshirë Milan Radoiçiqin. Bëjmë thirrje për llogaridhënie edhe për sulmet kundër KFOR-it dhe personelit të Policisë së Kosovës në maj të vitit 2023”, tha ajo

18:08- Mesazhi për Kosovën dhe Serbinë nga SHBA: rruga e vetme përpara është normalizimi i marrëdhënieve

Përfaqësuesja e SHBA-ve në Këshillin e Sigurimit, ka përsëritur qëndrimin se SHBA mbetet e përkushtuar për të mbështetur stabilitetin e Kosovës dhe Serbisë.

Sipas Tammy Bruce, kjo paqe mbetet e rëndësishme për të dyja vendet dhe për një të ardhme më të mirë të shteteve të Ballkanit.

“E vlerësojmë faktin se populli i Kosovës dhe Serbisë janë miqtë tanë. Ata meritojnë një të ardhme që përkufizohet nga siguria, mundësitë ekonomike e marrëdhëniet fqinjësore, e jo me tensione politike apo me probleme të ricikluara shoqërore”, – tha Bruce.

Ajo ka dhënë edhe një mesazh për të dy ministrat e këtyre vendeve, Kosovës dhe Serbisë.

“Një mesazh për Gjuriqin dhe Konjufcën, është i thjeshtë: rruga e vetme përpara është normalizimi. Presidenti Trump dhe amerikanët po dëgjojnë me kujdes që ju të zotoheni për të punuar dhe për të prosperuar së bashku. Ne shpresojmë që Kryeministri Kurti dhe Presidenti Vuçiq të ulin ‘temperaturën’ dhe të angazhohen për këtë”, – ka thënë ajo.

Përfaqësuesja e SHBA-së në Këshillin e Sigurimit, Tammy Bruce ka përsëritur qëndrimin amerikan se misioni i UNMIK-ut duhet të përfundojë.

“UNMIK-u është krijuar më 1999 në bazë të Rezolutës së këtij Këshilli, 1244. Ka qenë moment tjetër, Kosova ka qenë vend tjetër nga sot… Nuk ka arsyetim që në vitin 2026 Kosova të trajtohet sikur të ishte në vitin 1999. Sot KFOR-i, Eulex-i dhe NATO sigurohen që të ruhet siguria në rajon”, – ka thënë tutje Bruce.

17:55- Konjufca: Raporti i UNMIK-ut trajton pamjaftueshëm rastin e sulmit në Banjskë

Glauk Konjufca, ministër i Punëve të Jashtme, ka theksuar në KS të OKB-së se Kosova përpiqet që të ofrojë siguri në pjesën veriore të vendit për të gjithë qytetarët e saj.

“Përpjekjet e Kosovës për të ofruar siguri në pjesën veriore dhe për të adresuar kërcënimet kanë për synim që të ofrojnë stabilitet për të gjithë qytetarët. Në këtë frymë ne kemi marr masa për të integruar institucionet arsimore e shëndetësore komunale nëpër vendet e banuara me shumicë serbe në shërbime nga Qeveria e Kosovës”, – ka thënë ai.

Sipas Konjufcës, Kosova ka një ndër kornizat më moderne për mbrojtën e pakicave në Europë.

“Mbetet shqetësuese që Serbia me aktorë të tjerë keqdashës vazhdon t’i kthejnë në armë të drejtat e pakicave dhe të eksploatojnë natyrën shumëetnike të Kosovës për të promovuar përçarje, duke minuar edhe institucionet tona por edhe bashkëjetesën paqësore. Raporti përmend shumë shkurt zbulimin e armatimeve të paligjshme në këtë pjesë, por që nuk i vlerëson në mënyrë adekuate, përpjekjet e Policisë së Kosovës dhe institucioneve tjera qeveritare, për të ruajtur paqen dhe stabilitetin në këtë pjesë të vendit tonë”, – ka thënë Konjufca.

Ndonëse raporti i UNMIK-ut përmend edhe disa incidente në veri të Kosovës që janë duke u hetuar nga Policia e Kosovës, sipas Konjufcës ky raport harron të përmend edhe kërcënimin hibrid të Beogradit për të penguar paqen dhe integrimin e komunitetit serb.

“Në veçanti raporti trajton pamjaftueshëm rastin e sulmit të armatosur terrorist në Banjskë, që mbetet shqetësim i madh për ne. Si BE, si NATO, si Kosova kanë bërë thirrje të vazhdueshme për llogaridhënie. Beogradi i ka trajnuar e tani po i mbron kryerësit kryesor të këtij akti terrorist, duke përfshirë Milan Radoiçiq, që në atë kohë ka qenë nënkryetar i Listës Serbe” – ka shtuar tutje Konjufca për rastin e Banjskës.

17-36- Konjufca i bën thirrje Serbisë ta njoh Kosovën si shtet të pavarur dhe sovran

Ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës, Glauk Konjufca, ka deklaruar se Serbia nuk është e interesuar të anëtarësohet në BE, por po përpiqet të minoj stabilitetin në rajon.

Ai ka thënë se Kosova është shtet paqedashës dhe asnjëherë nuk ka ndërhyrë në politikat e një vendi tjetër, aq më pak, në politikat e brendshme të një shteti tjetër.

“Përkundër agresionit të Serbisë dhe kërcënimeve hibride ndaj shoqërisë dhe institucioneve të saj, Kosova mbetet e gatshme të normalizojë marrëdhëniet e veta ndërshtetërore – fqinjësore. Megjithëkëtë pengesa ndaj paqes dhe normalizimit të marrëdhënieve, mbetet Serbia, që as nuk është e interesuar të normalizoj marrëdhëniet me Kosovën e as t’i bashkohet BE-së”, – ka thënë Konjufca.

Ai i ka bërë thirrje Serbisë që të ballafaqohet me realitetin dhe ta njoh Kosovën si shtet të pavarur dhe sovran, e jo ta mbajë peng gjithë shoqërinë dhe gjithë rajonin.

17:25 – Konjufca: Nuk mund t’i besojmë Serbisë

Ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës, Glauk Konjufca ka thënë se demokracia në Kosovë është stabile.

“Kemi institucione funksionale, arritje ekonomike, politike dhe polici profesionale e siguri. Kemi mbajtur edhe zgjedhje të lira e demokratike në nivel lokal dhe atë qendror, duke shfaqur edhe njëherë që Kosova ka ndërtuar institucione demokratike e të pavarura që kanë aftësi për të ruajtur stabilitetin”, – ka thënë Konjufca.

Ai shtoi se Qeveria e sapoformuar do të vazhdojë me programin e saj me reformat e thella për ta bërë Kosovën edhe më të sigurt dhe më të integruar në botën e gjerë.

Megjithatë, sipas tij, Beogradi ka vazhduar të luaj rolin destruktiv duke u përpjekur që të ndërhyjë në zgjedhje dhe duke u përpjekur për mbështetje të Listës Serbe në këto zgjedhje.

“…duke synuar që ta pasqyroj regjimin e vet me një parti në pushtet. Ne kemi penguar ndërhyrje të tilla të huaja, kemi arritur ta ruajmë integritetin e institucioneve tona”, – ka thënë tutje ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës.

Ai theksoi se është e domosdoshme që Serbia ta njohë Kosovën si shtet të pavarur dhe sovran.

Konjufca ka thënë se raporti i UNMMIK-it nuk e trajton mjaftueshëm sulmin terrorist në Banjskë në shtator të 2023-s.

“Si Kosova ashtu edhe BE-ja ka bërë thirrje për vendosjen e llogaridhënies për këto tri vjet. Beogradi i ka trajnuar, e tani i mbron kryerësit e këtij akti terrorist”, ka thënë Konjufca.

“Nuk mund t’i besojmë Serbisë…”, ka thënë ai.

17:14- Gjuriq kërkon që UNMIK-ut t’i vazhdohet mandati

Ministri i Punëve të Jashtme i Serbisë, Marko Gjuriq, ka thënë se prania e UNMIK-ut, garanton siguri për paqen, stabilitetin dhe mbrojtjen e të drejtave themelore të njeriut të serbëve në Kosovë.

“Në një kohë kur po bëhen thirrje për të ulur buxhetin e UNMIK-ut dhe për të ndryshuar mandatin e tij, Republika e Serbisë dërgon një mesazh të qartë dhe të padyshimtë: prania dhe roli i këtij misioni nuk duhet të dobësohen, ai duhet të forcohet. Më lejoni të jem absolutisht i qartë në rrethanat aktuale, UNMIK-u nuk është vetëm i rëndësishëm, ai është i domosdoshëm”, – ka thënë Gjuriq.

Ai ka thënë se Republika e Serbisë mbetet e vendosur për të mbështetur një rol të tillë.

“Çdo diskutim rreth së ardhmes së tij duhet të udhëhiqet rreptësishtë nga realitetet në terren, jo nga supozime që mund të mos përputhen me përvojën e jetuar të komuniteteve. Në një kohë të pasigurisë globale në rritje dhe krizave të shumëfishta në rajone të ndryshme, është veçanërisht e rëndësishme që Këshilli i Sigurimit të mbetet i ankoruar në fakte”, – ka thënë Gjuriq.

Ai ka deklaruar se marrëveshjet e arritura në Bruksel nuk po zbatohen.

17:00- Këshilli i Sigurimit diskuton për Kosovën

Këshilli i Sigurimit i OKB-së është mbledhur të enjten më 09.04.2026, për të diskutuar për situatën në Kosovë.

Udhëheqësi i misionit të UNMIK-ut, Peter Due, ka paraqitur para këtij Këshilli, raportin e fundit për Kosovën.

Gjatë raportimit, ai ka ngrehur nevojën që sulmuesit e Banjskës dhe Ibër-Lepencit të mbahen përgjegjës.

Due ka thënë se OKB-ja është e gatshme për bashkëpunim me Beogradin dhe Prishtinën që kryesitë e atyre akteve të mbahen përgjegjës.

Ndonëse ka folur edhe për zgjedhjet në fund të dhjetorit 2025 në Kosovë, por theksi kryesor sipas tij qëndron tek zgjedhja e Presidentit duke thënë se do të kapërcehen të gjitha dallimet dhe të zgjidhet presidenti

“Kjo do të ndihmonte që institucionet të mbeten të përqendruara në interesin e përgjithshëm publik dhe në nevojat e qytetarëve”, ka thënë ai.

Më pas, ai e ka cilësuar si pozitive rikthimin e pjesëtarëve të komunitetit serb në pozitat e kryetarëve në veri.

“Në veri të Kosovës, rikthimi i kryetarëve të komunave me shumicë serbe shënoi një hap të rëndësishëm drejt riangazhimit në institucionet lokale. Megjithatë, ky proces nuk ka qenë pa sfida,” theksoi ai.

Shefi i UNMIK-ut e ka vlerësuar si pozitive edhe gjetjen e zgjidhjes për çështjen e zbatimit të Ligjit për të huajt.

Në raportimin e tij, ai ka bërë thirrje edhe për ruajtjen e pavarësisë së gazetarëve.

Kosova po përfaqësohet nga zëvendëskryeministri i parë dhe ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca./Kallxo

Arkiv i Voal.ch 9.04.2015 JA HISTORIA E KËSAJ FOTOGRAFIE DHE E KËTYRE DY FËMIJËVE

Arkiv i Voal.ch 9.04.2015

Ndonëse kanë kaluar më tepër se 15 vite nga koha kur Leotrim e Blerart Gashi nga Skenderaj, si shumë shqiptarë tjerë nga Kosova ishin të detyruar që ta lëshojnë vendlindjen e tij, ai e mban mend mirë fotografinë në të cilën shihet ai së bashku më nënën dhe vëllain e tij të vogël, të cilën dje pas shumë vitesh e riktheu Telegrafi.

Leotrimi tregon se fotografia ku gjendet ai, nëna e tij Sevdije dhe vëllai Blerarti, është bërë më 1999, në kohën kur ata e kishin kaluar kufirin e Shqipërisë.

Leotrim Gashi, sot

 

Duke rrëfyer për këtë pjesë të jetës së tij, ai thotë se forcat serbe familjen e tij e kanë larguar nga Skenderaj. Më pas ata kanë ndaluar në fshatin Zhabar të Komunës së Mitrovicës, tek disa familjarë, ku kanë qëndruar afro dy muaj.

“Kur NATO-ja ka filluar sulmet, ne kemi qëndruar në mal. E mbaj mend shumë mirë natën kur na kanë lajmëruar se kanë hyrë forcat serbe në fshat dhe se të gjithë ata që kanë mundur të ikin e kanë bërë një gjë të tillë”, ka thënë Leotrimi për Telegrafin.

Sipas tij, burrat janë larguar, sepse ata i vrisnin forcat serbe. Kështu, babai i tij ishte ndarë nga familja.

Blerart Gashi, sotImage

“Me të mbërritur të forcave serbe, ata nxorën jashtë shtëpive të gjithë banorët e fshatit, duke thënë se duhet të largohen drejt Shqipërisë. Kemi kaluar nga fshati Qubrel, i Komunës së Skenderajt, dhe aty kemi parë me sytë tanë se çfarë maltretimi u bëheshin burrave shqiptarë nga ana e forcave serbe, duke i rrahur dhe keqtrajtuar. Frika dhe brenga tjetër e madhe – pasi kisha arritur në Shqipëri – ishte se çfarë po ndodhte me babin, me vëllain Herolindin dhe pjesën tjetër të familjarëve që kishte mbetur në Kosovë”, ka theksuar Gashi.

Ai ka thekson se kur ishte vendosur në njërin nga kampet e refugjatëve në Shqipëri, kishte filluar të këndonte e të bëhej i pëlqyer nga një audiencë e kosovarëve refugjatë.

E, këtë dell të tij për muzikë e kishte provuar edhe në mejdanin e festivalit të muzikës “Kënga Magjike”, në vitin 2012, duke u prezantuar më një këngë, teksti i së cilës ishte një përshkrim i momenteve të cilat ai i kishte kaluar në rrugëtimin e tij nga Skenderaj në Shqipëri.

Gashi sqaron se më të pranuar lajmin për përfundimin e luftës, familja ia kishte mësuar menjëherë Kosovës, me dëshirën më të madhe për t’u kthyer në vendlindje.

Blerart, Sevdije dhe Leotrim Gashi, në vitin 1999 (Foto: George Georgiou)

 

“Kam shkuar në Skenderaj dhe, në momentin që i kam parë disa pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), menjëherë i kam pyetur se a ma kanë parë babën. Ata filluan të qeshin dhe më pyetën se kush ishte babai im! Atëherë nuk kaluan shumë minuta e ka arritur babai. Më vonë e kam takuar edhe vëllain, i cili atë ditë ishte tek dajallarët për arsye sigurie, meqë ekzistonte frika se ende ka prezencë të forcave serbe. Fatmirësish, të gjithë anëtarët e familjes kanë qenë shëndosh e mirë”, ka shtuar Gashi.

George Georgiou

Fotografia bardhezi, është bërë në një kamion të mbushur me refugjatë, nga fotografi britanik – me origjinë greko-qipriote – George Georgiou (1961), i cili shquhet për imazhet bardhezi të bëra në Evropën Lindore, veçanërisht në Turqi. /Telegrafi

Fjala e plotë e kryeministrit Albin Kurti me rastin e transferimit të autoritetit të drejtorit të Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës (NALT) të NATO-s në Republikën e Kosovës

 

Prishtinë, 8 prill 2026

 

Fjala e plotë e kryeministrit Albin Kurti, me rastin e transferimit të autoritetit të drejtorit të Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës (NALT) të NATO-s në Republikën e Kosovës:

 

 

I nderuar z. Ejup Maqedonci, ministër i Mbrojtjes,

E nderuara znj. Charlotte Hallengren, Drejtore për Operacione e Stafit Ndërkombëtar, Selia e NATO-s,

I nderuari Komandant i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari,

I nderuari zëvendëskomandant i KFOR-it, Gjeneral-brigade Federico Collina,

I nderuar Drejtor i Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës të NATO-s (NALT), Gjeneral-Brigade Dr. Sven Lange,

Të nderuar gjeneralë,

Të nderuar ambasadorë,

Të nderuar atashe të mbrojtjes,

Të nderuar ushtarakë,

Zonja dhe zotërinj,

Të nderuar të pranishëm,

 

 

Është kënaqësi e veçantë t’ju drejtohem sot, në një moment që reflekton rrugëtimin tonë të përbashkët drejt forcimit të kapaciteteve mbrojtëse dhe avancimit të partneritetit strategjik me aleatët tanë.

 

Republika e Kosovës ka ndërtuar institucionet e saj të sigurisë mbi bazën e bashkëpunimit të ngushtë dhe të qëndrueshëm me NATO-n dhe shtetet e saj anëtare. Forca e Sigurisë së Kosovës është sot një institucion profesional, i besueshëm dhe në zhvillim të vazhdueshëm, dhe ky progres është rezultat i përkushtimit të brendshëm, por edhe i mbështetjes së palëkundur të partnerëve tanë, për çfarë u jemi mirënjohës përherë.

 

Në këtë rrugëtim, roli i Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës të NATO-s (NALT) ka qenë thelbësor. Përmes këshillimit strategjik, asistencës profesionale dhe bashkëveprimit të përditshëm, NALT ka kontribuar drejtpërdrejt në rritjen e kapaciteteve operacionale, në forcimin e qeverisjes demokratike dhe në ngritjen e standardeve institucionale, si të Ministrisë së Mbrojtjes ashtu edhe të Forcës së Sigurisë së Kosovës.

E në veçanti, në këtë periudhë të ndjeshme për sigurinë globale, e karakterizuar nga sfida të reja dhe dinamika të paparashikueshme, bashkërendimi i ngushtë me partnerët tanë strategjikë është më i rëndësishëm se kurrë.

 

Në këtë kuadër, prezenca e NATO-s në Kosovë, përmes Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës (NALT), përbën një element kontribues jo vetëm për sigurinë e vendit, por edhe të mbarë rajonit.

 

Si qeveri, ne i vlerësojmë lart këto arritje, të cilat dëshmojnë se bashkëpunimi ynë me NATO-n dhe mekanizmat e saj është jo vetëm i domosdoshëm, por edhe i suksesshëm e me rezultate konkrete me ndikim në avancimin e sektorit të mbrojtjes. Njëkohësisht ky bashkëpunim forcon qëndrueshmërinë, sigurinë dhe orientimin euroatlantik të Republikës së Kosovës.

 

Anëtarësimi i Republikës së Kosovës në NATO mbetet një objektiv strategjik i yni, dhe progresi që po shënojmë sot e çdo ditë tjetër konfirmon se jemi në rrugën e duhur.

 

Sot, në mënyrë të veçantë, shprehim mirënjohjen tonë për kontributin e Drejtorit të Zyrës së NALT-it në Kosovë, Gjeneral Brigade Dr. Lange. Angazhimi i tij ka qenë i një rëndësie të posaçme në avancimin e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve tona dhe NATO-s, si dhe në forcimin e kapaciteteve tona shtetërore në fushën e mbrojtjes.

 

Puna e tij ka lënë gjurmë të qëndrueshme në zhvillimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës dhe në konsolidimin e institucioneve tona të mbrojtjes, duke kontribuar në rritjen e besueshmërisë dhe kredibilitetit të Republikës së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

 

Ndërsa e falënderojmë për shërbimin e tij të çmuar, i urojmë suksese të mëtejshme në angazhimet e ardhshme, duke qenë të bindur se ai do të mbetet një mik i afërt i Republikës së Kosovës.

 

Jam po ashtu i bindur se pasardhësi i tij, Gjeneral Brigade, Thomas Schulte-Borghoff do të vazhdojë këtë mision me të njëjtin përkushtim dhe profesionalizëm.

 

Këtu në Kosovë, në Republikën tonë demokratike do të gjeni një ambient miqësor e të ngrohtë, me institucione të dedikuara për t’i shërbyer paqes dhe sigurisë, lirisë dhe stabilitetit.

 

Ju faleminderit për bashkëpunimin dhe përkrahjen tuaj të vazhdueshme.

 

Vielen Dank!

Kryeministri Kurti takoi drejtoren e NATO-s për Operacione, Hallengren

 

 

Prishtinë, 8 prill 2026

 

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, priti në një takim drejtoren e NATO-s për Operacione, Charlotte Hallengren.

 

Kryeministri Kurti shprehu falënderime për angazhimin e NATO-së për paqen, sigurinë dhe stabilitetin, si dhe për rolin e rëndësishëm të Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës të NATO-s (NALT) për Ministrinë e Mbrojtjes si organ kyç ndërlidhës dhe këshillues i aleancës veri-atlantike në Republikën e Kosovës.

 

Në kuadër të thellimit të bashkëpunimit, kryeministri Kurti foli për mundësitë që pjesëtarët e Forcës së Sigurisë së Kosovës të ndjekin trajnime ushtarake edukuese dhe profesionale në institucionet e NATO-s. E po ashtu, për rritjen e kapaciteteve të FSK-së në përputhje me standardet e aleancës veri-atlantike.

 

Kryeministri Kurti tha se Forca e Sigurisë së Kosovës ka demonstruar performancë të lartë në misionet ndërkombëtare, përfshirë bashkëzbarkimet në Kuvajt, Belize dhe Ishujt Falkland, si dhe misionin në Turqi. Ndërsa, shtoi se aktualisht është duke u përgatitur për misionin në Gaza, si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese. Ndërsa, përmendi edhe trajnimet për personelin ukrainas për deminim dhe misione të kërkim-shpëtimit.

 

Ai theksoi se Kosova është e përcaktuar, angazhuar dhe e përkushtuar në rrugën e saj për integrim në NATO.

 

Drejtorja e NATO-s për Operacione, Hallengren, ndërkaq, e falënderoi kryeministrin Kurti për bashkëpunimin dhe bashkërendimin e ngushtë. Ndërsa, vlerësoi lartë vendimin për angazhimin e FSK-së në misionin stabilizues në Gaza.

Masakra në Burgun e Dubravës dhe Nataša Kandić Nga Shkëlzen Gashi

Pas një pune rreth pesëvjeçare, në shtator të vitit 2024, Admovere dhe Integra botuan librin tim “Masakrat në Kosovë 1998-1999”. Libri paraqet në mënyrë kronologjike masakrat e kryera gjatë luftës në Kosovë, në tri gjuhë (shqip, sërbisht dhe anglisht), të ilustruara me afro 200 fotografi nga fotografët dhe agjencitë më të njohura të botës. Ai është diskutuar në një sërë qendrash akademike e kulturore në Europë dhe Amerikë (Cyrih, Gjenevë, Grac, Vjenë, Shtutgart, Berlin, Luksemburg e Nju Jork) dhe është vlerësuar lart nga personalitete vendore e ndërkombëtare.

Ky projekt u prezentua si ekspozitë, në sheshin “Nëna Terezë” në Prishtinë, më 24 mars 2026, në përvjetorin e fillimit të bombardimeve të NATO-s kundër forcave policoro-ushtarake sërbe-jugosllave. Ekspozita paraqiste një përzgjedhje të materialeve, duke marrë parasysh ndjeshmërinë e hapësirës publike. Si pjesë e të njëjtit projekt, është planifikuar edhe krijimi i një uebfaqeje dedikuar dokumentimit të masakrave. Këto tri forma – libër, ekspozitë dhe uebfaqe – përbëjnë një tërësi të ndërlidhur dokumentimi të masakrave të kryera gjatë luftës në Kosovë.

Reagimet fillestare ndaj ekspozitës ishin jashtëzakonisht pozitive. Megjithatë, në fund të ditës së katërt të ekspozitës, më 27 mars 2026, reagoi deputeti i Kuvendit të Kosovës nga radhët e LVV-së z. Enver Dugolli, i mbijetuar i Masakrës në Burgun e Dubravës. Ai kundërshtoi mënyrën e paraqitjes së kësaj masakre, veçanërisht sa i takon numrit të të masakruarve dhe statusit të tyre (civilë përkundrejt formacione të armatosura / ushtarë).

Kështu u hap një debat publik dhe lindi nevoja për një sqarim mbi burimet dhe metodologjinë e përdorur. Mirëpo, për fat të keq, pas këtij reagimi, filloi një fushatë linçuese, kryesisht nga eksponentë të partive politike opozitare dhe nga një mori mediash. Ne si organizatorë të ekspozitës, Admovere dhe Integra, reaguam me sqarime, shprehëm keqardhje dhe u kërkuam falje të sinqertë për situatën e krijuar të gjithë familjarëve të viktimave civile të luftës dhe të gjithë atyre që janë prekur drejtpërdrejt apo tërthorazi nga lufta në Kosovë. Por, reagimet tona nuk u botuan nga shumica e këtyre mediave, e në disa raste edhe kur u botuan, u interpretuan në mënyrë të pasaktë.

Le ta sqarojmë edhe një herë tërë situatën pikë për pikë duke shpresuar që tash do të mund të diskutojmë në mënyrë të qetë e racionale:

Për përpilimin e listave të të masakruarve për libër dhe për ekspozitë është përdorur si burim lista e të vrarëve e organizatës Humanitarian Law Center (HLC), të udhëhequr nga znj. Nataša Kandić. Arsyeja është e thjeshtë: deri më sot kjo listë është burimi më gjithëpërfshirës për personat e vrarë gjatë luftës në Kosovë, ndonëse jo domosdoshmërisht burimi më i saktë në çdo nënkategori. Libri “Masakrat në Kosovë 1998-1999” është botimi i parë që, për të gjitha masakrat e evidentuara deri tani, i referohet kësaj liste.

Në parathënie të librit është bërë e qartë që kjo listë e HLC-së përmban pasaktësi, veçanërisht në lidhje me kategorizimin e statusit të viktimave, pasi që në disa raste, persona të vrarë si civilë, në këtë listë figurojnë në kategorinë formacione të armatosura përkatësisht ushtarë.

Shembulli më eklatant i regjistrimit të civilëve të vrarë si formacione të armatosura përkatësisht si ushtarë është Masakra në Burgun e Dubravës. Sipas listës së HLC-së të znj. Kandić, në Masakrën në Burgun e Dubravës, nga 19 deri më 23 maj 1999, janë vrarë gjithsej 106 veta: prej tyre 58 civilë e 48 formacione të armatosura përkatësisht ushtarë. Ndërkaq i mbijetuari i kësaj masakre, Enver Dugolli, thotë se numri i të vrarëve është 116, kurse një tjetër i mbijetuar i kësaj masakre, Shaban Beka, thotë 160. Prandaj, për t’u bërë plotësimi përfundimtar, debati publik mbi këto çështje është i nevojshëm dhe i dobishëm për të zgjidhur mospërputhjet e këtilla.

Është e vërtetë se HLC i ka bërë dy lista. Por, lista e parë është përmbajtësisht e ngjajshme me listën e dytë. Në listën e parë statusin e viktimave ajo e ndan në civilë dhe formacione të armatosura, kurse në listën e dytë kategoria civil mbetet civil, e kategoria formacione të armatosura bëhet ushtar.

Zonja Kandić në paraqitjet e saj televizive lidhur me ekspozitën ka deklaruar se unë nuk paskam ditur t’i lexoj të dhënat sepse të vrarët në Masakrën në Burgun e Dubravës nuk janë formacione të armatosura e as ushtarë, ngaqë statusi i tyre ka pushuar në momentin kur janë arrestuar. Ajo ka deklaruar se statusi civil, ushtar apo formacion i armatosur nuk ka të bëjë me statusin e viktimës në momentin e vrasjes. Mirëpo, këtë gjë ajo nuk e ka shpjeguar askund në asnjërën listë. Për më shumë, si në libër ashtu edhe në ekspozitë te rasti i Masakrës në Burgun e Dubravës thuhet se prej 106 të vrarëve, 48 figurojnë pjesëtarë të formacioneve të armatosura, që do të thotë se askund nuk thuhet se kanë qenë të armatosur, por se në listën e HLC-së figurojnë pjesëtarë të formacioneve të armatosura.

Duhet theksuar se këto dy lista janë të qarta për t’u kuptuar nga çdo përdorues, porse do të ishte e nevojshme që znj. Kandić ta sqaronte se përse në të dy listat, si në të parën, ashtu edhe në të dytën, 48 persona të vrarë nga forcat sërbe në Masakrën në Burgun e Dubravës, figurojnë si formacione të armatosura përkatësisht si ushtarë. Si është e mundshme që këta të burgosur, civilë e të paarmatosur, të vrarë nga forcat sërbe në Masakrën në Burgun e Dubravës, figurojnë njëjtë sikurse ushtarët shqiptarë të vrarë nëpër beteja të armatosura, ta zëmë në Prekaz apo në Koshare? Për shembull, në të dy listat e HLC-së së zonjës Kandić, figurojnë si formacione të armatosura / ushtarë edhe Halit Sadri Ademaj i vrarë më 22 maj 1999 në Masakrën në Burgun e Dubravës, edhe Adem Shaban Jashari, i vrarë më 7 mars 1998 në Prekaz duke luftuar me forcat sërbo-jugosllave.

Janë dy dokumente që e shpjegojnë metodologjinë e përdorur në përpilimin e listave nga znj. Kandić, të hartuara nga ekspertë të angazhuar nga vetë ajo. Këto dokumente e thonë të kundërtën e asaj që ajo ka thënë gjatë këtyre ditëve në paraqitjet televizive se: statusi civil, ushtar apo formacion i armatosur nuk ka të bëjë me statusin e viktimës në momentin e vrasjes.

Dokumenti i parë është “The Kosovo Memory Book Database”, i botuar nga RECOM (Regional Commission Tasked with Establishing the Facts about All Victims of War Crimes), strukturë e lidhur me HLC-në, në faqen 6 të të cilit, në temën “Online Registry of Human Losses in Connection with the War in Kosovo”, qartë theksohet se lista përmban statusin e viktimës në kohën kur viktima është vrarë ose zhdukur. Kjo do të thotë se kategorizimi si civil apo anëtar i një formacioni të armatosur apo ushtar nuk i referohet një statusi të mëparshëm, por statusit në momentin e vrasjes ose zhdukjes:

“Regjistri përmban të dhënat personale të gjithsej 13,517 viktimave të luftës (emri, emri i babait, emri i nënës, mbiemri; data e lindjes, vendi i lindjes, vendbanimi; data dhe vendi i vdekjes ose zhdukjes; si dhe statusi i viktimës në momentin e vdekjes ose zhdukjes, përkatësisht civil apo anëtar i një formacioni të armatosur).”

Këtë e konfirmon edhe dokumenti i dytë, raporti i ekspertëve të angazhuar po ashtu nga vetë HLC-ja, për vlerësimin e listës. Në këtë raport të titulluar “Evaluation of the Database of the Kosovo Memory Book” me autorë dr. Jule Krüger dhe dr. Patrick Ball, në faqe 11 shkruan: “Nuk mungon asnjë informacion lidhur me statusin individual të viktimave të luftës në momentin e vdekjes/zhdukjes së tyre.”. Pra, sipas vetë ekspertëve, databaza e HLC-së e regjistron statusin individual të viktimës pikërisht në kohën e vrasjes ose zhdukjes.

Pikërisht për shkak të këtyre arsyeve të përmendura më sipër, në librin “Masakrat në Kosovë 1998-1999”, në parathënie theksohet: “Për të përpiluar listën e masakrave në këtë libër, mora për bazë listën e të vrarëve nga ‘Libër Kujtimi i Kosovës’ të HLC-së. Edhe pse bëhet fjalë për një burim të etabluar referencial, ai përmban pasaktësi në lidhje me masakra të caktuara, pasi disa individë të masakruar figurojnë aty të regjistruar si persona të armatosur, ndonëse në momentin e vrasjes ishin civilë të paarmatosur dhe nuk kishin bërë rezistencë.”.

Duke pasur parasysh këto që u thanë më sipër, znj. Nataša Kandić, punën e të cilës e kam çmuar dhe vazhdoj ta çmoj, do të ishte e nevojshme që ta përmirësonte listën e saj me personat e vrarë gjatë luftës në Kosovë, jo vetëm sa i takon 48 të vrarëve në Masakrën në Burgun e Dubravës, të cilët ajo i ka regjistruar si formacione të armatosura përkatësisht ushtarë, por edhe sa i takon disa masakrave të tjera. Ta zëmë, për Masakrën në Reçak, ku më 15 janar 1999 forcat sërbe vranë 45 civilë shqiptarë, në listën e znj. Kandić, 8 prej 45 të vrarëve figurojnë si formacione të armatosura përkatësisht ushtarë. I ngjajshëm është edhe rasti i Masakrës në Kotlinë, ku më 24 mars 1999 forcat sërbe vranë 26 civilë shqiptarë, por në listën e znj. Kandić, 11 prej 26 të vrarëve figurojnë si formacione të armatosura përkatësisht ushtarë.

Pikërisht për shkak të këtyre gabimeve është e domosdoshme që Kosova ta ketë listën e saj zyrtare ku shmangen të gjitha pasaktësitë e sipërpërmendura. Pasi që znj. Kandić ta korrigjojë listën e saj, unë, duke ju referuar listës së saj të përmirësuar, do t’i përmirësoj të dhënat e të vrarëve në libër, në ekspozitë e në uebfaqe.

Natyrisht, libri im mund të ketë gabime që edhe nuk lidhen me këtë listë, por, për fat të keq, në tërë këtë fushatë, ata që kanë reaguar deri më tani, nuk kanë argumentuar asnjë gabim serioz në substancë të librit. Megjithatë, mbetem i gatshëm të korrigjoj çdo pasaktësi të argumentuar që mund të ketë në libër, por kritikët fillimisht duhet ta lexojnë librin, mandej t’i gjejnë gabimet, e në fund unë t’i përmirësoj duke i falënderuar. Pikërisht ky edhe është qëllimi i uebfaqes për masakrat në Kosovë, në mënyrë që prezentimi i tyre të përditësohet vazhdimisht.

Duhet thënë se, fatkeqësisht, znj. Kandić, për mua për arsye krejt të paqarta, me ndërhyrjet e saj publike, në vend se ta qartësonte metodologjinë e saj, e përforcoi klimën e sulmeve ndaj meje, të cilat kishin për qëllim ta delegjitimonin punën time për “Masakrat në Kosovë 1998-1999”, e jo të evidentonin ndonjë gabim apo pasaktësi që mund të ketë libri. Fillimisht kritikat kundër meje në Kosovë ishin se i kam marrë të dhënat për viktimat nga një organizatë që udhëhiqet prej një sërbeje, por pas reagimit të znj. Kandić kundër meje, për orkestruesit e fushatës linçuese, u bë e parëndësishme përkatësia e saj etnike.

Edhe po të ishte e vërtetë se unë i kisha lexuar gabimisht të dhënat e saj, si aktiviste për të drejtat e njeriut, znj. Kandić do të duhej ta dënonte fushatën dhe përndjekjen nga Prokuroria Speciale e Kosovës, ashtu siç e dënuan historianë të shquar ndërkombëtarë që merren me historinë e Ballkanit, si: Florian Bieber, James Pettifer, Konrad Clewing, Krisztián Csaplár-Degovics, Sir Noel Malcolm, Robert Pichler, Oliver Jens Schmitt e Ger Dujizings.

Sidoqoftë, krejt në fund, përtej librit dhe ekspozitës, kalimi nga debati shkencor e publik në presion politik dhe penal janë tregues shqetësues i gjendjes së demokracisë dhe lirisë së shprehjes në Kosovë, si dhe i drejtimit që ajo mund të marrë në të ardhmen: një realitet ku një deputet i pushtetit kërkon hetim për një ekspozitë, kryetari i kryeqytetit e hedhë atë në kamionët e mbeturinave, deputetë të opozitës tentojnë ta dënojnë me rezolutë, dhe, mbi të gjitha, Prokuroria Speciale e heton autorin e ekspozitës. Uroj që ky rast të shërbejë si alarm orientues për shtetin dhe shoqërinë tonë për ruajtjen dhe zhvillimin e demokracisë dhe lirisë së shprehjes.

P.S.

Në këtë link gjenden dy lista me 48 të vrarët në Masakrën e Burgut të Dubravës, të përpiluara nga HLC, organizatë e udhëhequr nga Nataša Kandić, ku këta persona paraqiten si pjesë e formacioneve të armatosura, përkatësisht si ushtarë:

https://drive.google.com/file/d/12xZz_PgvOxOkfzPk2ldj9mRTkiB25Tg_/view

 

 

Më shumë gjasa për president apo për zgjedhje?

Sandra Cvetkoviq

Gjasat ekzistojnë, por ato janë të kufizuara.

Kështu i komentojnë mundësitë për arritjen e një marrëveshjeje politike për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës përfaqësuesit e shoqërisë civile – Mexhide Demolli nga Lëvizja Fol dhe Emir Abrashi nga Demokraci Plus.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, udhëheqës i Lëvizjes Vetëvendosje në pushtet, zhvilloi këtë javë një takim me udhëheqësin e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, dhe paralajmëroi bisedime edhe me udhëheqësin e Partisë Demokratike të Kosovës.

Kurti dhe Abdixhiku deklaruan pas takimit se nuk kanë arritur ndonjë marrëveshje, por thanë se do t’i vazhdojnë bisedimet për të shmangur zgjedhjet e reja parlamentare.

Radio Evropa e Lirë kontaktoi Zyrën e kryeministrit Kurti për të pyetur se çfarë pritjesh ka nga këto bisedime dhe nëse zgjidhja politike është në horizont, por nuk mori përgjigje.

Zëdhënësi i Partisë Demokratike të Kosovës, Faton Abdullahu, konfirmon për Radion Evropa e Lirë se kreu i kësaj partie më të madhe opozitare, Bedri Hamza, do t’i përgjigjet ftesës së Kurtit kur të specifikohet propozimi, përkatësisht kur të jetë e qartë se çfarë do të diskutohet.

“Ky konkretizim do të na ndihmonte që ne ta shqyrtonim atë në organet tona më të larta, për shembull në Këshillin Drejtues të PDK-së, dhe pastaj, pas shqyrtimit, të dalim me përgjigje konkrete”, thotë Abdullahu.

Kurti duhet të sigurojë mbështetjen më të gjerë të anëtarëve të Kuvendit të Kosovës deri më 28 prill – afat i caktuar nga Gjykata Kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

Nëse nuk arrihet marrëveshje, Kosova do të shkojë në zgjedhje të parakohshme parlamentare, të cilat duhet të mbahen brenda 45 ditësh.

Mandati i presidentes Vjosa Osmani skadoi më 4 prill dhe pozitën e ushtrueses së detyrës së presidentes e mori kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, ashtu siç përcaktohet në Kushtetutën e Kosovës.

Çfarë thonë shifrat?

Sipas Kushtetutës së Kosovës, kandidati për president duhet të sigurojë dy të tretat e votave në Kuvendin me 120 deputetë – pra të paktën 80 vota.

Nëse në dy rundet e para asnjë kandidat nuk i merr votat e nevojshme, në rundin e tretë mjafton shumica e thjeshtë – prej së paku 61 votash – me kusht që në sallë të jenë të pranishëm të paktën 80 deputetë.

Lëvizja Vetëvendosje ka 57 mandate dhe e ka formuar Qeverinë me mbështetjen e nëntë deputetëve nga komunitetet joshumicë.

Partia Demokratike e Kosovës ka 22 ulëse në Kuvend, Lidhja Demokratike e Kosovës 15, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës 6.

Kurti ka thënë më herët se synon të sigurojë më shumë se 80 vota, në mënyrë që zgjedhja e presidentit të jetë e garantuar.

Cilat janë gjasat për marrëveshje?

Demolli thotë se të gjitha partitë politike kanë shprehur dëshirë për t’i shmangur zgjedhjet e reja dhe se takimi mes Kurtit dhe Abdixhikut ka lënë hapësirë për vazhdimin e negociatave.

Megjithatë, ajo nënvizon se për arritjen e një konsensusi, duhet të plotësohen disa kushte: Lëvizja Vetëvendosje të pranojë një kandidat jopartiak, PDK-ja ose AAK-ja të mos i bojkotojnë seancat dhe të sigurojnë kuorumin, ndërsa LDK-ja me 15 deputetët e saj të luajë rolin e “urës” mes palëve.

“Gjasat që këto tri kushte të përmbushen brenda tri javësh, janë të vogla, por jo të pamundura, sidomos nëse ka presion të jashtëm, veçanërisht nga partnerët ndërkombëtarë si BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara”, thotë Demolli.

Abrashi vlerëson se nuk ka pasur negociata serioze me PDK-në dhe AAK-në, ndërsa bisedimet me LDK-në nuk kanë sjellë rezultate konkrete.

“Nëse kjo situatë vazhdon, ka shumë gjasa që afati të skadojë pa zgjidhje, dhe më pas të pasojë një tjetër manovër politike me zhvendosje të përgjegjësisë tek opozita”, thotë Abrashi.

Ai shton se Lëvizja Vetëvendosje, si partia më e madhe në Kuvend, duhet ta lehtësojë arritjen e konsensusit.

“Kjo mund të nënkuptojë pranimin e disa kërkesave të opozitës për të shmangur zgjedhjet e parakohshme”, thotë Abrashi, duke shtuar se dështimi mund të tregojë mungesë vullneti real për zgjidhje ose përpjekje për të ruajtur kontrollin mbi postin e presidentit.

Kush mund të jetë kandidat kompromisi?

Abrashi vlerëson se një figurë jopolitike mund të sigurojë konsensus, pasi presidenti, sipas Kushtetutës, përcaktohet si “simbol i unitetit kombëtar”.

Në këtë kontekst, ai shton se nevojitet një kandidat që garanton neutralitet institucional, stabilitet dhe besueshmëri.

“Duke pasur parasysh polarizimin e thellë, është e vështirë të imagjinohet që dikush nga elita ekzistuese politike, mund ta kryejë në mënyrë efektive këtë funksion. Rruga më reale është të zgjidhet një figurë me reputacion dhe jopartiake”, thotë Abrashi.

Më 5 mars, Lëvizja Vetëvendosje emëroi Glauk Konjufcën dhe Fatmire Kollçakun për pozitën e presidentit, por procesi nuk u përfundua për shkak të mungesës së kuorumit.

Një ditë më vonë, ish-presidentja Osmani nxori një dekret për shpërndarjen e Kuvendit, por Gjykata Kushtetuese e anuloi atë me arsyetimin se nuk kishte efekt ligjor.

A po abuzohet me procesin e zgjedhjes së presidentit?

Demolli vlerëson se Lëvizja Vetëvendosje po përpiqet të paraqitet si parti konstruktive, por shton se në praktikë nuk ka përparim të mjaftueshëm drejt një zgjidhjeje.

Sipas saj, edhe opozita shpesh ka përdorur obstruksionin, duke e bërë bojkotimin e seancave pothuajse reagim rutinor – gjë që ka dëmtuar edhe kulturën parlamentare.

“Në fund, kemi dy palë që pretendojnë se duan stabilitet, por secila e sheh atë përmes dominimit të vet. Kjo do të thotë se nuk është më vetëm një krizë kushtetuese, por një krizë me qëllim të përbashkët politik”, thotë Demolli.

Abrashi vlerëson se opozita është duke treguar gatishmëri për dialog, ndërsa qasja e Kurtit dhe Vetëvendosjes është më pak fleksibile.

“Pritet që opozita të mbështesë kandidatin e pushtetit, gjë që nuk është e qëndrueshme në një sistem parlamentar që kërkon bashkëpunim”, shpjegon ai.

Ai shton se Kurti, më herët, ka pasur mundësi për një marrëveshje më të gjerë, përfshirë rizgjedhjen e Vjosa Osmanit, por se kjo nuk ka ndodhur.

Kryetarja e Kuvendit dhe ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, tha më 7 prill se është e gatshme të ndihmojë në procesin e zgjedhjes së presidentit.

Përgatiti: Valona Tela

Ndalohen punonjës të Postës së Serbisë në veri të Kosovës për “shpërndarje të paligjshme” të dërgesave

Një zyrtar policor i Kosovës në Mitrovicë të Veriut. Fotografi nga arkivi.

 

Radio Evropa e Lirë

Policia e Kosovës ka ndaluar dy persona në Mitrovicën e Veriut, nën dyshimin se, si punonjës të Postës së Serbisë, kanë shpërndarë në mënyrë “të paligjshme” dërgesa postare.

Zëvendësdrejtori i Policisë së Kosovës për rajonin e veriut, Veton Elshani, tha për Radion Evropa e Lirë se këta persona janë ndaluar pas një njoftimi se po shpërndanin letra.

“Morëm informacion se kishin dërgesa postare me vete, kryesisht bëhej fjalë për vendime nga gjykatat [e Serbisë]. Kjo është e paligjshme për Kosovën, letrat gjyqësore duhet të arrijnë përmes Ministrisë së Drejtësisë”, tha Elshani.

Ai shtoi se të ndaluarit janë liruar pas marrjes në pyetje dhe se me këtë rast tani po merret Departamenti për Krime Ekonomike.

Radio Evropa e Lirë pyeti Postën e Serbisë nëse ka vazhduar të funksionojë në Kosovë edhe pasi autoritetet e vendit e kanë mbyllur.

“Është fakt i njohur mirë se Posta e Serbisë vepron në Kosovë dhe Metohi”, thanë shkurtimisht në përgjgje.

Po ashtu, Radio Evropa e Lirë mëson nga burimet brenda Postës së Serbisë se punonjësit e saj në Kosovë kanë vazhduar të punojnë pjesërisht në terren edhe pas mbylljes së institucioneve.

Institucionet e Serbisë në Kosovë konsiderohen nga autoritetet e Kosovës si paralele dhe të paligjshme, ndërsa mbyllja e tyre ka nisur në fillim të vitit 2024, pavarësisht kritikave të bashkësisë ndërkombëtare se fillimisht duhej të gjendej një zgjidhje alternative për ofrimin e shërbimeve për qytetarët, të cilët kryesisht vijnë nga radhët e komunitetit serb.

Për shembull, serbët nga Kosova marrin të ardhura të ndryshme nga buxheti i Serbisë, disa prej të cilave u janë paguar në sportelet e Postës së Serbisë, si shtesat për fëmijë ose për lehonat, pensionet, ndihma sociale dhe të ngjashme.

Radio Evropa e Lirë në fillim të vitit 2025 ka publikuar edhe rrëfimin e një punonjësi në një nga institucionet e Serbisë, i cili ka deklaruar se disa ditë në javë punon edhe nga shtëpia, nga Kosova.

Përveç Postës së Serbisë, gjatë dy vjetëve të fundit janë mbyllur edhe Banka Postare e Kursimeve, Banka Kombëtare e Serbisë, drejtoritë e Fondit për Sigurime Pensionale dhe Invalidore, qendrat për punë sociale, ndërmarrjet komunale publike, organet e përkohshme komunale dhe shumë institucione të tjera.

Beogradi zyrtar refuzon t’i mbyllë këto institucione, dhe shumicën i ka zhvendosur në zonat kufitare brenda territorit të Serbisë.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar më parë se me mbylljen e institucioneve serbe në Kosovë rreth 5.800 persona kanë mbetur pa vendet e tyre të punës, por se ata do të vazhdojnë të marrin pagat.

 

S’ka marrëveshje për çështjen e presidentit, Kurti dhe Abdixhiku zotohen për takime tjera

Radio Evropa e Lirë

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti dhe kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) Lumir Abdixhiku, parti opozitare, janë zotuar të hënën se do t’i vazhdojnë diskutimet për çështjen e presidentit të vendit, në mënyrë që të shmangen zgjedhjet e reja.

“Jemi të përcaktuar që t’i shmangim zgjedhjet e reja, sepse ato nuk do të ishin zgjidhje për numrin prej 80 deputetësh. Me fjalë tjera, është e vështirë që të paramendohet një fushatë zgjedhore ku ne i risjellim platformat dhe programet tona dhe me po të njëjtat zotime kërkojmë sërish votën e të njëjtëve qytetarë për një rezultat që e dimë që nuk mund të jetë shumë ndryshe”, ka thënë Kurti pas takimit pothuajse dyorësh që e ka zhvilluar me kreun e LDK-së në ambientet e Kuvendit.

Ai ka thënë se disa pika të takimit do të mbesin konfidenciale, pa treguar se në çfarë drejtimi është diskutuar për pozitën e presidentit.

Takimi është zhvilluar pas përfundimit të mandatit presidencial të Vjosa Osmanit më 4 prill. Të njëjtën ditë, pozitën e ushtrueses së detyrës e ka marrë Albulena Haxhiu, kryetare e Kuvendit, ashtu siç parashihet me Kushtetutë.

“Ndodhemi aty ku ndodhemi. Unë vazhdoj të jem optimist se me takime dhe bisedime të këtilla do të mund të arrijmë një marrëveshje politike, por këtë nuk mund të them që e kemi sot, veçse atmosfera konstruktive në njërën anë dhe dashamirësia që t’i shmangim zgjedhjet e reja që nuk janë zgjidhje, në anën tjetër, më bën optimist për këto tri javët e mbetura që uroj të mos i shfrytëzojmë deri në ditën apo orën e fundit”, ka deklaruar Kurti, duke paralajmëruar takime edhe me Bedri Hamzën, kreun e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), partisë më të madhe opozitare në vend.

Sipas një komunikate të cituar nga mediat lokale në Kosovë, Hamza i ka kthyer përgjigje Kurtit lidhur me ftesën për takim, duke i kërkuar që ta konkretizojë iniciativën e tij të re përmes një letre zyrtare, në mënyrë që për këtë temë të diskutohet në organet e partisë dhe më pas të paraqitet qëndrimi përfundimtar i PDK-së.

E, Abdixhiku ka thënë pas takimit se palët po përpiqen të arrijnë deri te një zgjidhje.

“Po provojmë të gjejmë zgjidhje të përbashkët, konsensuale, me takime. Kjo është rruga që duhet ndjekur përpara. Do ta ndjekim këtë rrugë sa herë që mundemi për t’i shmangur zgjedhjet”.

I pyetur nëse LDK-ja pati emra konkretë për pozitën e presidentit, ai tha se palët “nuk kanë arritur ende në atë fazë”.

“Në proces janë dy emra, kandidatë të Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-ja e ka pozicionin e vet të qartë se jo të gjitha pozitat shtetërore mund t’i takojnë një partie politike, ky është pozicioni ynë”.

Më 5 mars, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) e Kurtit, parti në pushtet, i ka propozuar dy emra për pozitën e presidentit: Glauk Konjufcën, ministrin e Punëve të Jashtme dhe Diasporës dhe deputeten Fatmire Mullhaxha -Kollçaku. Në mungesë kuoromi, procesi ka mbetur në gjysmë.

Të nesërmen, ish-presidentja Osmani e ka prezantuar një dekret për shpërndarje të Kuvendit dhe hapje të rrugës për zgjedhje të reja. Vetë Osmani e synonte edhe një mandat të dytë, mirëpo nuk e siguroi mbështetjen e nevojshme në këtë drejtim.

LVV-ja e çoi dekretin e Osmanit në Gjykatën Kushtetuese, duke e konsideruar jokushtetues.

Gjykata më pas doli me vendim duke thënë se dekreti i ish-presidentes nuk ka pasur asnjë efekt juridik dhe e përcaktoi 28 prillin si afat të fundit për zgjedhje të presidentit, në të kundërtën shteti shkon në zgjedhje që duhen të mbahen brenda 45 ditësh.

Çështja e presidentit është kthyer në temën kryesore të diskutimit në skenën politike të Kosovës, pasi ka muaj që nuk arrihet një marrëveshje.

Lëvizja Vetëvendosje i ka fituar bindshëm zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit dhe gëzon 57 ulëse në Kuvend, por ato janë të pamjaftueshme për zgjedhjen e presidentit, meqë për të finalizuar këtë proces nevojiten të paktën 80 vota në Kuvendin me 120 deputetë.

Historianët të shquar si Sir Noel Malcolm, Floran Bieber, Oliver Jens Schmitt etj thirrje Prokurosisë Speciale të ndërpresë hetimet ndaj Shkëlzen Gashit

Historianët me emër të shquar Sir Noel Malcolm, Floran Bieber, Oliver Jens Schmitt, Konrad, Krisztian Csaplar-Degovics, Robert Picher, Albert Ramaj i kanë drejtuar një apel Prokurosisë Speciale të Republikës së Kosovës dhe opinionit publik në Kosovë  që t’i ndalë hetimet ndaj Shkëlzen Gashit sepse procese të tilla ndodhin zakonisht në shtete autoritare.

 

 

Rrugëtimi politik i Albulena Haxhiut – ushtrueses së detyrës së presidentit

Valbona Bytyqi

Aktiviste politike, deputete, ministre e kryetare e Kuvendit – ky është rrugëtimi 16-vjeçar i Albulena Haxhiut, e cila nga 4 prilli është edhe ushtruese e detyrës së presidentit, për shkak të skadimit të mandatit të presidentes së deritashme, Vjosa Osmanit.

Haxhiu, 38-vjeçare, do të jetë në krye të shtetit, derisa për deputetët e legjislaturës së 10-të po rrjedh afati kushtetues – deri më 28 prill – që ta zgjedhin presidentin e ri.

Në të kundërtën, vendi duhet t’i mbajë zgjedhjet e parakohshme brenda 45 ditësh.

Sipas Kushtetutës, pozita e ushtruesit të detyrës së presidentit, “nuk mund të ushtrohet për një periudhë më të gjatë se gjashtë muaj”.

Pasi e pranoi detyrën pasditën e 4 prillit nga presidentja e deritanishme, Haxhiu tha se është e vetëdijshme për përgjegjësitë kushtetuese që sjellë kjo detyrë, megjithëse përkohësisht për të.

“Unë e kuptoj përgjegjësinë dhe obligimet kushtetuese dhe zotohem se do të veproj në përputhje me Kushtetutën dhe legjislacionin në fuqi”, tha Haxhiu teksa e pranoi detyrën.

Albulena Haxhiu është pjesë e partisë në pushtet, Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), ndërsa kryetare e Kuvendit është zgjedhur më 11 shkurt, ditën kur është formuar edhe Qeveria e re.

Ngjitja e saj në këtë pozitë nuk ka qenë proces i lehtë. Ajo është propozuar për kryeparlamentare mbi 50 herë pas zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit të vitit 2025, mirëpo nuk i ka siguruar asnjëherë votat e nevojshme.

Megjithatë, për disa muaj ajo e ushtroi pozitën e nënkryetares, deri në shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme të 28 dhjetorit 2025.

Si njihet Haxhiu?

Me t’iu bashkuar Lëvizjes Vetëvendosje, Haxhiu është zgjedhur deputete e legjislaturës së katërt të Kuvendit të Kosovës në periudhën 2011- 2014.

Ajo ka qenë deputete shtatë herë radhazi, derisa në katër legjislaturat e fundit është emëruar në pozita tjera: ministre, nënkryetare e Kuvendit dhe kryekuvendare.

Si deputete, ajo e ka udhëhequr për dy mandate Komisionin për Legjislacion, Mandate, Imunitete, Rregulloren e Kuvendit dhe mbikëqyrjen e Agjencisë kundër Korrupsionit.

Më 2020, Haxhiu është emëruar ministre e Drejtësisë, dhe është riemëruar në atë pozitë edhe në Qeverinë e radhës të formuar më 2021.

Në zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit dhe 28 dhjetorit 2025, ajo ishte gruaja më e votuar – në procesin e parë zgjedhor i fitoi mbi 125 mijë vota, në të dytin mbi 174 mijë sosh.

Nga protestat në rrugë deri te Presidenca

Sa ka qenë në opozitë, Haxhiu është parë pothuajse gjithmonë në ballë të protestave të Lëvizjes Vetëvendosje, për çka është arrestuar disa herë.

Më 2018, pas një procesi disavjeçar, Haxhiu është dënuar me kusht nga Gjykata Themelore në Prishtinë për hedhje të gazit lotsjellës e pengim të personit zyrtar, veprime të cilët ajo dhe deputetë tjerë të Lëvizjes Vetëvendosje i ndërmorën për ta penguar ratifikimin e Marrëveshjes së demarkacionit me Malin e Zi dhe Marrëveshjen për Asociacionin e komunave me shumicë serbe.

Ajo u përfshi në tensione edhe në korrik të vitit 2023 sa ishte ministre e Drejtësisë.

Përgjatë një seance të Kuvendit, Haxhiu përplas fizikisht me deputetin e Partisë Demokratike të Kosovës, Mërgim Lushtakun, i cili gjuajti me ujë kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, teksa po fliste në foltore.

Më herët gjatë vitit, Gjykata Themelore në Prishtinë e ka refuzuar një aktakuzë ndaj Haxhiut, dhe disa ish-deputetëve tjerë, të cilët akuzoheshin për posedim të gazit lotsjellës në Kuvendin e Kosovës më 2016, duke i dhënë fund një procesi të gjatë gjyqësor.

Ushtruesja e detyrës së presidentit është e lindur më 11 maj 1987 në Prishtinë.

Studimet i ka përfunduar në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës dhe në Universitetin e Evropës Juglindore, në drejtimin e të drejtës penale.

Haxhiu është e martuar me ish-anëtarin e LVV-së në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve (KQZ), Alban Krasniqin, dhe i ka tre fëmijë.

Kurti: Javën e ardhshme takohem me Hamzën e Abdixhikun për çështjen e presidentit

Radio Evropa e Lirë

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha të premten se për çështjen e presidentit është në kontakt me dy udhëheqësit e partive më të mëdha opozitare dhe ka paralajmëruar takime me ta në javën e ardhshme.

Presidentes aktuale, Vjosa Osmani, i përfundon mandati pesëvjeçar nesër, dhe pritet që kryeparlamentarja nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje, Albulena Haxhiu, të marrë postin e ushtrueses së detyrës së presidentit.

“Jam në komunikim dhe në kontakt me kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK). Do të ketë takime javën e ardhshme”, tha shkurt Kurti për RTV 21, para se të hynte në një seancë plenare.

Edhe ditë më parë, Kurti, që është kreu i Lëvizjes Vetëvendosje në pushtet, paralajmëroi takim me kryetarin e PDK-së, Bedri Hamza, dhe atë të LDK-së, Lumir Abdixhiku.

Paralajmërimi për takim vjen pasi Gjykata Kushtetuese, më 25 mars, u dha afat deputetëve që brenda 34 ditësh të zgjedhin presidentin, në të kundërtën vendi do të shkojë automatikisht në zgjedhje të parakohshme.

Më 2 prill, Kurti bëri thirrje për bashkëpunim për presidentin, duke argumentuar se vendi nuk ka luks për vonesa e bllokada.

Megjithatë, partia tjetër opozitare, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e akuzoi LVV-në e Kurti se po e zvarrit procesin e zgjedhjes së presidentit për interesa të veta.

Kurti kishte zhvilluar takime të ndara me Hamzën dhe Abdixhikun edhe para se çështja të dërgohej në gjykatën më të lartë në vend dhe para se ajo të nxirrte aktgjykimin.

Megjithatë, këto takime nuk prodhuan ndonjë rezultat dhe në një seancë më 5 mars, LVV-ja paraqiti dy propozime për president: kryediplomatin Glauk Konjufca, dhe deputeten Fatmire Mullhaxha-Kollçaku.

Çështja përfundoi në Gjykatën Kushtetuese pasi presidentja Vjosa Osmani kishte dekretuar shpërndarjen e Kuvendit më 6 mars, një ditë pas dështimit të zgjedhjes së presidentit. Gjykata vlerësoi se ky dekret nuk ka prodhuar efekt juridik.

Aktualisht, LVV-ja nuk i ka votat e mjaftueshme për ta zgjedhur e vetme presidentin. Për këtë proces nevojiten të paktën 80 deputetë të pranishëm në sallë dhe dy të tretat e votave në dy rundet e para, ndërsa në rundin e tretë kërkohen 61 vota.

Partitë opozitare kanë thënë se përgjegjësia kryesore për sigurimin e shumicës bie mbi partinë në pushtet, ndërsa kanë kërkuar marrëveshje politike për tejkalimin e situatës.

Qeveria e Kosovës miraton projektligjin për çmimet tavan dhe atë për sigurimet shëndetësore

Qeveria e Kosovës gjatë një mbledhjeje.

 

Radio Evropa e Lirë

Kabineti i kryeministrit Albin Kurti i ka kaluar të premten projektligjet për çmimet tavan dhe për sigurimet e detyrueshme shëndetësore, të cilat duhet të dërgohen në Kuvendin e Kosovës për miratim para se të bëhen ligje.

Kjo është një përpjekje e re e Kurtit për t’i fuqizuar këto dy ligje, pasi Gjykata Kushtetuese ia kishte rrëzuar që të dyja gjatë mandatit të kaluar katërvjeçar.

Projektligji për çmimet tavan, i njohur si projektligji për masat e përkohshme të produkteve themelore në raste të veçanta të destabilizimit të tregut, vjen po ashtu në një kohë kur rritja e madhe e çmimit të karburanteve në vend ka nxitur frikën për rritje zinxhir të çmimeve, sidomos atyre bazike.

Vetëm brenda pak javësh, çmimi i një litri naftë në pikat e karburanteve në Kosovë ka arritur deri në 1.79 euro, krahasuar me 1.33 euro sa ishte më 3 mars, tri ditë pas nisjes së sulmeve nga SHBA-ja dhe Izraeli kundër Iranit.

Duke folur në mbledhjen e kabinetit të tij për këtë projektligj, Kurti tha: “Po e sjellim për miratim këtë projektligj, i cili vjen si përgjigje e domosdoshme ndaj një realiteti e përvoje që qytetarët tanë e kanë përjetuar: rritje të papritura të çmimeve, paqartësi në treg dhe mungesë e mekanizmave për mbrojtje”.

Projektligji vendos një baraspeshë të domosdoshme ndërmjet funksionimit të lirë të tregut dhe përgjegjësisë së shtetit për ta mbrojtur interesin publik në situata të jashtëzakonshme, sipas Kurtit.

Ligji për çmimet tavan ishte shpallur i pavlefshëm nga Gjykata Kushtetuese në vitin 2023, kur gjykata kishte theksuar se ai nuk ishte në përputhje me Kushtetutën e vendit.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari – Lila, tha gjatë paraqitjes së projektligjit tha se në hartimin e tij e ka marrë parasysh rekomandimet e Kushtetueses.

Ajo tha se projektligji i ri përcakton dy lloje të masave të përkohshme: caktimin e marzhës tregtare për shitje me shumicë dhe pakicë, si dhe caktimin e çmimit maksimal të lejuar për produktet bazë.

Ligji i kaluar, tashmë i shpallur i pavlefshëm, i cilësonte produkte themelore: drithërat, bukën, miellin, orizin, pastat, vajin ushqimor të lulediellit, qumështin, kripën e kuzhinës, vezët e pulës, mishin e pulës, sheqerin kristalor, produktet e higjienës personale dhe lëndët e drurit për djegie.

Ligji për sigurimet shëndetësore

Ligji për Sigurimin e Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese në janar, pasi ajo gjeti se ky ligj ishte miratuar në mënyrë jokushtetuese.

Gjykata tha në vendimin e janarit se Kuvendi e miratoi atë më 5 dhjetor 2024 duke bërë shkeljeve procedurale gjatë procesit ligjbërës.

Duke e paraqitur projektligjin e ri të premten, ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, tha se kjo është “një nga nismat më të rëndësishme për të ardhmen e shëndetësisë në vendin tonë”.

Ai tha se përmes këtij ligji do të themelohet një fond i sigurimit të detyrueshëm shëndetësor i Kosovës.

Projektligji përfshin të gjithë popullatën e vendit, synon ofrimin e qasjes universale në shërbime themelore shëndetësore, si dhe rritjen e cilësisë së shërbimeve, theksoi ai.

Ai parasheh edhe rregullimin e kontributeve për sigurimin shëndetësor si burim i financimit të kujdesit shëndetësor, i cili do të jetë shtesë mbi financimin e tanishëm nga buxheti i shtetit.

Kjo është një përpjekje 10-vjeçare për sjelljen e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor në vend.

Mungesa e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor besohet se i ka dëmtuar të gjithë qytetarët e Kosovës, sidomos shtresat e varfra të shoqërisë dhe grupet e cenueshme, si pensionistët dhe rastet sociale.

Shërbimet në institucionet publike shëndetësore në Kosovë ofrohen pa pagesë vetëm për kategori të caktuara, si fëmijët, pensionistët apo rastet sociale, ndërsa për të tjerët vlen bashkëpagesa për kujdes shëndetësor.

Shuma e saj varion – nga 1 deri në qindra euro – varësisht nga shërbimi që merr pacienti.

Për ato trajtime që nuk realizohen në institucionet publike, përgjegjësinë e mbulimit të kostove e ka Fondi i Sigurimeve Shëndetësore, i cili menaxhohet nga Ministria e Shëndetësisë. Por procedurat burokratike, derisa pacientët t’i marrin mjetet e nevojshme, zgjasin me javë të tëra, e nganjëherë edhe muaj.

Prandaj, shumë qytetarë detyrohen t’i përballojnë vetë shpenzimet – qoftë në spitale private, qoftë jashtë shtetit.

Sigurime shëndetësore kanë vetëm ata që i marrin nga kompanitë private.

Lajmet me interesante

Lajmet e fundit

ARKIVA E LAJMEVE

Kliko këtu për të parë arkivën e lajmeve

Send this to a friend