“Për javë të tëra, dhjetëra mijëra shqiptarë janë ngritur, demonstruar, debatuar dhe shpresuar”, pa mbështetjen e qartë të Bashkimit Evropian dhe shteteve anëtare të tij, denoncojnë një kolektiv qytetarësh nga diaspora shqiptare në Evropë, në një letër të hapur drejtuar udhëheqësve evropianë.

LE COURRIER DES BALKANS

Për demokracinë, dinjitetin qytetar dhe të ardhmen e Shqipërisë

Të nderuar drejtues të Evropës,

Po ju shkruajmë nga Shqipëria, nga Franca, Italia, Gjermania, Belgjika, Greqia dhe nga çdo cep i Evropës ku shqiptarët kanë marrë me vete kujtimet, shpresat dhe dashurinë për vendin e tyre.

Ne jemi shqiptarë.

Disa prej nesh jetojnë në Shqipëri. Të tjerë janë detyruar të largohen për të kërkuar diku tjetër mundësitë, dinjitetin dhe të ardhmen që vendi i tyre nuk ua ofronte më.

Megjithatë, largësia nuk e ka zbehur kurrë lidhjen tonë me atdheun.

Prej javësh, dhjetëra mijëra shqiptarë po ngrihen, po protestojnë, po debatojnë dhe po shpresojnë.

Ata nuk po e djegin vendin e tyre.

Ata nuk kërkojnë privilegje.

Ata kërkojnë të dëgjohen.

Ata kërkojnë llogaridhënie.

Ata kërkojnë një të ardhme.

Dhe na kujtojnë një ide të thjeshtë:

Shqipëria nuk është në shitje.

As brigjet e saj.

As malet e saj.

As lumenjtë e saj.

As zonat e saj të mbrojtura natyrore.

As interesi i saj publik.

As demokracia e saj.

Ne refuzojmë që shkatërrimi i natyrës të quhet “zhvillim”.

Ne refuzojmë që betoni që mbulon plazhet, pyjet dhe peizazhet e mbrojtura të paraqitet si përparim.

Ne refuzojmë që pasuritë e një vendi të tërë të përvetësohen gradualisht nga një grusht njerëzish, ndërsa qytetarëve të zakonshëm u kërkohet të presin në heshtje.

Së fundmi, në faqet e Financial Times, Kryeministri ynë, Edi Rama, zgjodhi t’u përgjigjej kritikëve të tij me dy fjalë që tronditën thellë një pjesë të madhe të popullit shqiptar:

“Fuck you.”

Dy fjalë.

Dy fjalë që zbulojnë më mirë se çdo fjalim i përgatitur me kujdes hendekun që është krijuar mes një pjese të pushtetit dhe atyre që ai është i thirrur t’u shërbejë.

Sepse kur një udhëheqës u përgjigjet në këtë mënyrë atyre që vuajnë, atyre që protestojnë, atyre që ende guxojnë të besojnë te demokracia, kjo nuk është thjesht një fyerje.

Është një vizion i pushtetit absolut, madje arbitrar, ku respekti nuk i detyrohet më qytetarëve, por u kërkohet prej tyre.

Po ju shkruajmë sepse na ka ardhur në majë të hundës.

Na ka ardhur në majë të hundës të shohim Evropën që duartroket fjalimet për reformat, ndërsa kthen kokën nga ana tjetër kur qytetarët denoncojnë korrupsionin, klientelizmin, shkatërrimin e mjedisit, largimin e një brezi të tërë, rrënimin e besimit publik dhe arrogancën e pushtetit.

Na ka ardhur në majë të hundës ta shohim vendin tonë të paraqitet si një histori suksesi, ndërkohë që kaq shumë nga bijtë dhe bijat e tij largohen sepse nuk shohin më të ardhme aty.

Na ka ardhur në majë të hundës të shohim qytetarë të guximshëm të trajtohen si armiq vetëm sepse refuzojnë të heshtin.

Ne nuk ju kërkojmë të zgjidhni një kamp politik.

Ju kërkojmë të zgjidhni kampin e demokracisë.

Kampin ku qeveritë dëgjojnë popullin e tyre.

Kampin ku respektohet liria e shprehjes.

Kampin ku kritika nuk barazohet me tradhti.

Kampin ku qytetarëve nuk u kërkohet të heshtin kur institucionet pushojnë së mbrojturi ata.

Historia e Evropës është shkruar nga popuj që patën guximin të ngriheshin.

Punëtorët e Gdańskut.

Studentët e Pragës.

Berlinasit përballë Murit.

Gratë që kërkuan të drejtën e votës.

Qytetarë që, në një moment të historisë së tyre, refuzuan të pranonin se përçmimi ishte çmimi i stabilitetit.

Pse guximi i tyre duhet të festohet në librat e historisë dhe të shpërfillet kur shfaqet sot?

Ne kemi protestuar.

Ne kemi shkruar.

Ne kemi folur.

Ne kemi kaluar kufij për t’u bashkuar me ata që mbushin sheshet e Tiranës.

Dhe ajo që kemi parë nuk ishte as urrejtje, as dhunë.

Pamë diçka shumë më të fuqishme.

Qytetarë që refuzojnë ta braktisin vendin e tyre në duart e indiferencës.

Ja pse po ju shkruajmë.

Jo për të kërkuar dhembshurinë tuaj.

Por për të kërkuar vëmendjen tuaj.

Sepse heshtja ndërkombëtare shumë shpesh interpretohet si leje për të vazhduar.

Sepse devijimet autoritare lulëzojnë kur demokracitë zgjedhin të shohin nga ana tjetër.

Sepse një popull që ngrihet në mënyrë paqësore meriton më shumë sesa përçmim.

Dhe sepse, në fund të fundit, Evropa nuk do të gjykohet nga fjalimet që mban për demokracinë.

Ajo do të gjykohet nga popujt që zgjedh të dëgjojë kur ata i bëjnë thirrje për ndihmë.

Ne ftojmë të zgjedhurit, intelektualët, gazetarët, mbrojtësit e mjedisit, artistët, sindikalistët dhe të gjithë qytetarët e përkushtuar ndaj vlerave demokratike të qëndrojnë përkrah nesh.

Jo për një parti.

Jo për një udhëheqës.

Por për një parim të thjeshtë:

Asnjë qeveri nuk është mbi popullin e saj dhe asnjë vend nuk duhet të trajtohet si mall.

Shqipëria nuk është në shitje.

Populli i saj nuk është në shitje.

E ardhmja e saj nuk është në shitje.

Paris, qershor 2026

Kolektivi i qytetarëve të diasporës shqiptare në Evropë