VOAL

VOAL

Albanische Secondos wollen ins Bundeshaus

June 16, 2015
2 Comments
  • author avatar
    Jack 5 years ago Reply

    Hallo, wenn Sie Reparaturen durchführen müssen und mit dem Austausch von Rohren beginnen möchten, würde ich Ihnen raten, sich an Spezialisten dieser Firma rohrreinigung-bonstetten.ch zu wenden. Ich denke, dass sie hinsichtlich des Austauschs von Rohren die qualifiziertesten Spezialisten sind.

Komentet

Nënë gjakovare- Nga ARIF EJUPI

 

(Kushtuar nënave gjakovare)

Nënë gjakovare, shqiponjë mbi Çabrat,
gurrë burimi e Erenikut.
Djemtë dhe vajzat e tua,
tmerr për armikun.

Mbaje kokën lart,
ndjehu krenare,
të vetmin djalë Atdheut ia fale,
të njeh e gjithë bota,
nënë gjakovare.

Gjaku i fëmijëve të tu,
dritë për Gjakovën
dhe Kosovën.

Nënë gjakovare,
nënë e një dhembjeje të madhe,
që rëndon si plumb në zemër,
gjakun e bijve e bijave të saj
kurrë nuk e harron, gjithnjë krenare,
simbol i nënës së vërtetë shqiptare.

Arif Ejupi
Gjenevë, 23 mars 2026

Derë e Pavdekësisë- Nga ARIF EJUPI

 Fëmijët e familjes Jashari , të vrarë nga forcat serbe në këto ditë marsi të vitit 1998; e vetmja e mbijetuar Besarta.
Në tokën e vet, në shtëpinë e vet, pragun e së cilës e mbrojtën burrat dhe gratë e familjes.
Lufta e Kosovës e shpjeguar pa nevojë për më shumë fjalë.

 

Derë e mikpritjes dhe e bujarisë,
derë burrash të besës e të qëndresës,
derë që s’ia njeh frikën flakës as barotit,
derë stërnipësh të Gjergj Kastriotit.

Derë e Jasharajve,
nderi i kombit.

Me shpirt e zemër,
ushtarë të lirisë,
yje të Dardanisë.

Djem petritë,
fëmijë engjëllorë,
vasha trimëresha,
nëna zemërguri.

Madhërishëm mbi varre u valon
flamuri.

Prehuni të qetë,
jeni burim
i krenarisë dhe i nderit,
jeni rreze dielli.

Me gjakun tuaj shkruat historinë
dhe rrënuat murin ndarës
Kosovë–Shqipëri.


Arif Ejupi
Gjenevë, mars 2026

Zvicër: Ngushëllimi i dy shoqatave për familjen e Don Kelmend Spaqit

Me rastin e ndërrimit të jetës dhe kalimit në Përjetësi të famulltarit të Kishës Katolike “Shna Ndout” në Gllogjan të Pejës, DON KELMEND SPAQI, Meshtar i përkushtuar për bamirësi ndaj Kombit e Atdheut në veçanti dhe Besimit në përgjithësi, Shoqata Humanitare”FAMILJA NDIHMON FAMILJEN” dhe Bashkimi i Intelektualëve Shqiptarë në Zvicër, shprehin ngushëllimet më të sinqerta për familjen Spaqi, për besimtarët dhe bashkëpunëtorët e tij.

Të gjithë të pikëlluarit paqin pranë qëndresen e arsyeshme në këto qaste dhimbjeje dhe pikëllimi tue i përballua ato me dinjitet e krenari e tue kujtuar e nderuar veprimtarinë e tij, njerëzore, profesionale e mbi të gjitha atdhetare.

Kosova Dardane dhe mbarë populli shqiptarë do ta kujton përherë e s’do ta harron asnjë herë brez pas brezi, DON KELMEND SPAQIN i cili e shëndrroi Kishën e Gllogjanit të Pejës në një strehimore sigurie për qindra banorë shqiptarë që ndiqeshin për t’u vrarë e masakruar nga forcat ushtarake e paramilitare serbe gjatë viteve 1998-1999 siç ndodhnin vrasje e masakrime anë e këndë Kosovës në atë kohë. Ai, vet doli në mbrojtjen e të strehuarëve në Kishë gjatë bisedimeve me serbët dhe u shpreh: ” Nuk ka këtu as katolik as musliman, ka njerëz të pa fajshëm. Bëni çka të doni, kjo është nga unë.Pushkatomni më së pari mu, e krejt stafin këtu, atëherë mundeni me i prek ata.” Dhe ishte vendimi i tij për t’u rënë kambanave të kishës për të njoftuar kohën e iftarit dhe syfyrit për bashkëkombësit myslimanë gjatë muajit të Ramazanit.

Në vitin 1990 ka përkrah e ndihmuar aksionin gjithëpopullor “Familja ndihmon familjen”FNF”

Familjarët paqin qëndresën e arsyeshme dhe rujatshin përherë kujtimet më të mira për jetën dhe veprimtarinë e tij, për bamirësi dhe atdhetarizem.

I nderuari DON KELMEND SPAQI, pusho i qetë në përjetësi. Dheu i Atdheut u shërbeft si mbulojë dhe roje në ruajtjen e veprimtarisë tuaj atdhetare dhe shërbeft si shembull për bamirësi e atdhetarizem brez pas brezi.

Për Shoqatatë: Abas Fejzullahi

2026-04-03

Solothurn Zvicër

 

Kur emocionet verbojnë, e vlerat flasin: rasti i Vedat Muriqit- Nga ARIF EJUPI

 

Fitorja e mbrëmshme e Real Mallorca ndaj gjigantit Real Madrid 2:1 riktheu në vëmendje një realitet që shpesh harrohet në futboll: se edhe më të mëdhenjtë mund të mposhten, ndërsa heronjtë mund të lindin nga momente të papritura.

Në këtë përballje, ishte pikërisht prizrenasi Vedat Muriqi, i cili vulosi fitoren e Real Mallorca në minutat shtesë, duke dëshmuar edhe një herë se është një nga sulmuesit më të spikatur në La Liga.

Muriqi, me 19 gola këtë sezon, renditet ndër më të mirët në kampionatin e Spanjës, menjëherë pas yllit francez Kylian Mbappé.

Paraqitja e tij madhështore ndaj Real Madridit na rikthen pas në kohë, te një moment që për futbollin tonë ishte historik: ndeshja Kosovë – Turqi 0:1 në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Në atë ndeshje, pavarësisht rëndësisë së jashtëzakonshme, një pjesë e opinionit publik reagoi në mënyrë të padrejtë ndaj Muriqit. Në vend që loja të analizohej me gjakftohtësi, në rrjetet sociale u përdorën fjalë të rënda e fyese, sjellje kjo që nuk i shërben as sportit dhe as kulturës sonë.

Në fakt, realiteti i asaj ndeshjeje ishte shumë më kompleks. Dëshira e çdo lojtari për t’u bërë protagonist në një ndeshje historike bëri që loja të fragmentohej dhe të mungonte bashkëpunimi i duhur në repartin e sulmit.

Vedat Muriqi, si sulmues i qendrës, varet drejtpërdrejt nga shërbimi i bashkëlojtarëve dhe, në mungesë të topave, nuk mund të jetë efikas.

Futbolli nuk është sport individual. Një sulmues nuk mund të gjykohet vetëm nga fakti nëse shënon apo jo, por edhe nga konteksti i lojës: organizimi i ekipit, strategjia, presioni i ndeshjes dhe mbështetja nga shokët e skuadrës.

Shembulli i ndeshjes së fundit në Spanjë e dëshmon më së miri këtë të vërtetë: kur një lojtar i sulmit si Muriqi shërbehet siç duhet nga bashkëlojtarët, shkëlqimi i tij është i pashmangshëm.

Andaj, është e domosdoshme që si shoqëri dhe si tifozë: të gjykojmë me maturi dhe jo me emocione të momentit, të respektojmë kontributin e çdo lojtari që përfaqëson vendin dhe të kuptojmë se suksesi në futboll është rezultat i punës kolektive.

Vetëm kështu mund të ndërtojmë një kulturë sportive të shëndetshme, ku kritika është konstruktive dhe jo shkatërruese.

Vedat Muriqi mbetet një nga ambasadorët më të denjë të futbollit kosovar, një lojtar që, kur i krijohet hapësira, di të bëhet hero.

ARIF EJUPI

VIDEO- Gol fantastik me të jashtmen, Shaqiri dhuron “show” ndaj Jang Bojs

Xherdan Shaqiri është rikthyer te goli në elitën e futbollit zviceran, teksa mbrëmjen e djeshme realizoi një gol fantastik me të jashtmen, në duelin ndaj Jang Bojs, që u mbyll me rezultatin 3 me 3.

 

34-vjeçari rrëmbeu skenën në minutën e 41-të të sfidës, duke shënuar golin e 2 me 1. Ky ishte realizimi i 11-të në 30 javë për futbollistin me origjinë shqiptare. Shaqiri gjithashtu ka dhuruar edhe 10 asiste. Për më tepër shikoni pamjet e golit të Shaqirit.

PANORAMASPORT.AL

(Video) “Bisedë në studio” Adriatik Lapaj përballë gazetarëve të Unionit të Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD) – Adriatik Lapaj “Rama duhet të kishte ikur që dje”

 

Adriatik Lapaj “Rama duhet të kishte ikur që dje”

Në kuadër të platformës së diskutimeve “Bisedë në studio”, Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD) zhvilloi një bashkëbisedim me Adriatik Lapaj, themelues i Lëvizjes Politike “Shqipëria Bëhet”.

Biseda u karakterizua nga një seri pyetjesh dhe debat mbi situatën politike në Shqipëri dhe sfidat e opozitës.

Gazetarja Elida Buçpapaj ngriti pyetjen e qëndrimit të forcës politike që ai përfaqëson ndaj krimeve të komunizmit, si dhe nevojën për një qartësi më të madhe institucionale mbi këtë kapitull të së kaluarës. Ajo u ndal gjithashtu te domosdoshmëria e bashkimit të opozitës, duke theksuar se sfida nuk qëndron te vullneti për bashkim, por te mënyra konkrete e realizimit të tij.

Nga ana e tij, gazetari Artan Kutra adresoi dimensionin ndërkombëtar, duke pyetur mbi qëndrimin e Lëvizjes politike “Shqipëria bëhet” në lidhje me kërcënimet e Iranit ndaj Shqipërisë.

Gazetarja Alba Kepi ngriti pikëpyetje mbi natyrën dhe rezultatin e protestës 107 ditore para Kryeministrisë, duke kërkuar një vlerësim tnga Lapaj nëse ajo përbënte një dështim, një tërheqje apo qe pjesë e një strategjie të ardhshme elektorale. Po ashtu, ajo kërkoi një përkufizim më të qartë të profilit ideologjik të kësaj lëvizje politike, nëse ajo frymëzohet nga e majta apo nga idelaet e djathta

Gazetari Skënder Buçpapaj u ndal me pyetjen e tij tek roli i elitës shqiptare, si në atdhe ashtu edhe në diasporë, duke kërkuar një vlerësim më realist mbi ndikimin dhe besueshmërinë e saj në proceset demokratizuese, sidomos në kontekstin e marrëdhënieve të saj me politikën.

Një qasje më krahasuese solli gazetari Genc Burimi, i cili ngriti çështjen se pse, pavarësisht një konteksti të favorshëm politik, nuk është arritur ende të fitohet mbështetja e shumicës së qytetarëve. Ai solli si shembull rastin e Francës dhe ngriti diskutimin mbi mungesën e një fenomeni të ngjashëm në Shqipëri.

Ndërsa gazetari Ardi Murraj rikujtoi angazhimin e mëparshëm të Lapajt me diasporën dhe periudhën e gjatë të protestës, duke kërkuar një pasqyrë mbi strategjinë në vijim, si dhe mbi mundësitë konkrete për të sfiduar dhe zëvendësuar partitë tradicionale në skenën politike shqiptare.

Një pjesë e rëndësishme e debatit u fokusua te format e veprimit opozitar, përfshirë protestat qytetare dhe efektivitetin e tyre. U shtrua nevoja për të kuptuar nëse këto protesta përbëjnë një mjet presioni real apo kërkojnë riformatim strategjik për të prodhuar rezultat politik.

Gjatë diskutimit u trajtuan gjithashtu tema të rëndësishme si reforma zgjedhore dhe nevoja për garantimin e standardeve të lira dhe të ndershme të zgjedhjeve, si dhe çështja e votës së diasporës, e konsideruar si një element kyç për përfaqësim më të drejtë politik. Një vëmendje e veçantë iu kushtua gjendjes së mediave në Shqipëri, sfidave të pavarësisë së tyre dhe ndikimit të politikës në informimin publik.

Po ashtu, u diskutua mbi qeverisjen aktuale nën  kryeministrin Edi Rama, reagimin e opozitës përballë zhvillimeve politike, protestat qytetare dhe alternativat që ofrohen nga forcat e reja opozitare në përpjekje për të sjellë ndryshim në skenën politike shqiptare.

“Rama duhet të kishte ikur që dje” , u shpreh Lapaj.

“Po përse nuk ndodhi?”, pyesin gazetarët e UGSHPD.

UGSHPD, e themeluar në vitin 2021 nga gazetarë nga vende të ndryshme të Europës e në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me seli në Zvicër, vazhdon të luajë një rol aktiv në nxitjen e debatit publik dhe mbrojtjen e standardeve të gazetarisë. Përmes aktiviteteve të tilla, Unioni synon të fuqizojë zërin e diasporës dhe të kontribuojë në një diskurs më të hapur, kritik dhe profesional mbi çështjet që prekin shoqërinë shqiptare.

Bashkëbisedimi “Bisedë në studio” konfirmoi edhe një herë rëndësinë e dialogut të drejtpërdrejtë mes politikës dhe medias profesioniste, duke sjellë për publikun shqiptar një panoramë më të qartë të ideve, sfidave dhe alternativave në skenën politike shqiptare.
.

Unioni i Gazetarëve Shqiptarë Profesionistë të Diasporës (UGSHPD)

Verband Albanischer Berufsjournalisten der Diaspora (VABD)

Union of Professional Albanian Journalists of Diaspora (UPAJD)

L’Union des journalistes professionnels Albanais de la Diaspora (UJPAD)

Unione dei Giornalisti Professionisti Albanesi della Diaspora (UGPAD)

Arkivi i Voal.ch- 2015 nga ARIF EJUPI: MIRUSH KABASHI NË GJENEVË – LUAN ‘ZOTI IBRAHIM DHE LULET E KURANIT’

E Enjte, 01.29.2015, 08:58am (GMT+1)

 

Në teatrin qendror të Gjenevës,është shfaqur për të parën herë në Gjuhën Shqipe, dhe me përkthim në frëngjisht monodrama “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” Kjo vepër monumentale e romancierit, profesorit dhe filozofit të famshëm francez me prejardhje hebraike Eric-Emmanuel Schmitt, ndonëse e shkurtër është plot me dëshmi e të vërteta se edhe në situatat më ekstreme kur ka gatishmëri, e vullnet mund të ndërtohet harmonia dhe paqja me të tjerët pavarësisht religjionit apo përkatësisë nacionale. Prandaj me të drejtë kritikët letrar dhe njohësit e vërtetë të artit skenik këtë roman të dramatizuar të Schmitit e konsiderojnë si një thesar të veçantë të letërsisë frënge dhe të asaj botërore.

Bazuar në këto vlera artistike dhe morale kjo novelë me gjithsej tetëdhjetekatër faqe është përkthyer në mbi tridhjetë gjuhë të botës. Po ashtu është shndërruar në film e në dramë me monolog, dhe si e tillë është bërë tejet tërheqëse për të gjithë artdashësit. Aktori më i preferuar i botës së filmit Omar Sharif, (emri i vërtetë Michel Demitri Shalhoub) në saje të figurës së Zotit Ibrahim, dhe aktrimit të përkryer në këtë rol më, 2003 shpërblehet nga Organizata e Kombeve të Bashkuara me “ÇMIMIN E PAQES”.

Duke e njohur shpirtin human të shqiptarit dhe dëshirën e tij të flaktë për art e kulturë këtë vepër të çmuar e merr mundimin ta adaptojë në shqip Mjeshtri i Madh e me reputacion i skenës sonë Mirush Kabashi. Qëndrueshmëria, pasioni, dhe pesë vjet punë sistematike në kushte tejet të vështira bënë që më në fund kjo vepër simbol mirëbesimi dhe dashurie reciproke të finalizohet me sukses. Debutimi në Durrës, pastaj prezantimi i suksesshëm në skenën e teatrit të Tiranës, Preshevës, Ulqinit, Gjakovës dhe Prishtinës, janë vetëm fillimi. Kjo monodramë u shfaq edhe në Toronto të Kanadasë, ku u cilësua si një nga krijimet me të bukura dhe më të pëlqyera të Kabashit. Kurse në fund të tetorit të kaluar Mirush Kabashi, në një nga teatrot më të njohura të Londrës, interpretoi në mënyrë të papërsëritshme monodramën tjetër “Apologjia e Vërtetë e Sokratit”.

Pas këtij suksesi aktori i mirënjohur Mirush Kabashi bartës i dhjetëra shpërblimeve dhe dekoratave në nivel vendi dhe në atë ndërkombëtar mori kurajën që monodramën “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” ta sjellë në Gjenevë, në vendin pikë takimi të kulturave botërore.

Interpretimi me mjaft profesionalizëm dhe shumëllojshmëria e roleve si dhe kontributi dhënë gjatë katër dekadave afirmimit të kulturës shqiptare bëri që më, 19 dhjetor 2014 Presidenca e Republikës së Shqipërisë, për arritje të larta në fushën e artit dramatik ta shpërblejë Z. Kabashi me titullin “NDERI I KOMBIT” Gjithashtu Kabashi është dekoruar edhe më herët me titujt “ARTIST I MERITUAR”dhe “MJESHTËR I MADH I PUNËS” I frymëzuar nga puna plot suksese Kabashi virtuoz e refleksiv mbrëmë e inskenoi në teatrin me renome “Théâtre Salle Centrale Madeleine” të Gjenevës, monodramën “Zoti Ibrahim dhe lulet e Kuranit” Këtë paraqitje bindëse të Kabashit me porosi fund e krye pozitive e përcollën rreth pesëqind mërgimtarë shqiptarë. Duhet theksuar se në mesin e shikuesve pati edhe nxënës e studentë zviceranë .

Me nivelin e tij të lartë artistik dhe përsosmërinë interpretuese për një orë e më shumë pa bërë as më të voglin lapsus Kabashi solli tek publiku ndjeshmëri, përjetime dhe emocione të fuqishme të karakterizuara me lot e të qeshura. Të interpretosh paralelisht shtatë personazhe që dallojnë nga njëri-tjetri dhe të ruash komunikimin me publikun është vërtetë diçka e jashtëzakonshme dhe impresionuese.

Me vetitë e tij të veçanta prej artisti të denjë këtë di ta bëjë vetëm Mirush Kabashi. Ai si rrallëkush para shikuesit sjell momente mjaft prekëse të jetës së një djaloshi çifut i cili dita-ditës po degradohej e po zhytej në amoralitet duke bredhur derë me derë bordeleve të Parisit. Ky i ri i braktisur nga prindërit e tij dhe i gjendur në udhëkryq e që po zvetënohej pa fajin e tij shpëtimin dhe ngrohtësinë e humbur familjare do ta gjejë tek dyqanxhiu mysliman Zoti Ibrahim, i cili duke parë se jeta e pakontrolluar e këtij adoleshenti ishte në rrezik e adopton atë, duke i falur ngrohtësi dhe mirësi. Monodrama përmbyllet me vdekjen tragjike të Zotit Ibrahim në një aksident komunikacioni në Iran. Në këto çaste të dhimbjes dhe të dëshpërimit aktori Kabashi lotët e tij i përcjellë dhe tek shikuesit. Ai me dhuntinë e tij prej aktori të madh bëri që edhe publiku me lot në sy ta përjetojë ndjenjën e humanes dhe të njerëzishmërisë.

Nga kjo monodramë mund të nxjerrim mësime praktike,që pa paragjykime në këtë kohë të turbulencave dhe mosdurimit fetar e racial t’i themi stop dhunës dhe në vend të saj të krijojmë hapësira për tolerancë,mirëkuptim e respekt të ndërsjellë.

Në fund të shfaqjes aktori Mirush Kabashi falënderoi të gjithë pjesëmarrësit, e posaçërisht shprehi mirënjohjen e tij të sinqertë ndaj Autortiteve Kantonale të Gjenevës, Loterie Romande dhe Komunitetin Shqiptar të Gjenevës, që mundësuan prezantimin e kësaj shfaqjeje të rëndësishme në këtë qytet të lashtë të kulturës dhe të diplomacisë botërore.

www.voal-online.ch

Shasime Osmani, vajza nga Kërçova në Parlamentin e Bernës

Për një sistem arsimor që nuk lë askënd pas dore!

Ditën e diel, në kantonin e Bernës u mbajtën zgjedhjet parlamentare. Parlamenti kantonal ka 160 anëtarë, të cilët u votuan dhe u zgjodhën nga 9 zona zgjedhore.

Mes emrave të rinj është edhe ai i një shqiptareje nga Kërçova e Maqedonisë së Veriut, Shasime Osmanit, e cila është e para që zgjidhet deputete.

Shasime Osmani është anëtare e Partisë Socialdemokrate, e cila së bashku me Partinë Popullore Zvicerane, kanë arritur të rrisin numrat e deputetëve të tyre në parlament.

Pas fitores, ajo postoi një foto duke u përqafuar me një mikeshë, shoqëruar me shkrimin: “Po më rrjedhin vetëm lot.“

Gjyshi i saj është vendosur në Zvicër që prej vitit 1979. Babai i Shasimes emigroi në vitin 1993, ndërsa 6 vite më vonë, vetë ajo, asokohe 1 vjeçe dhe nëna e saj, shkuan pranë të atit.

Ajo është studente e drejtësisë në Universitetin e Bernës. Ka përfunduar kualifikimin në biznes dhe ka një diplomë profesionale. Është rritur në lagjen Bümplitz-Bethlehem të Bernës, një zonë ku fëmijët përballen shpesh me vështirësi arsimore dhe sociale.

Osmani është njëkohësisht këshilltare në qytetit të Bernës. Fokusi i saj është i qartë migracioni, arsimi, barazia sociale dhe barazia gjinore.

Mediat zvicerane e prezantuan deputete si “një zë për ata që nuk kanë zë”, dhe qytetarët e Bernës i dhanë besimin e tyre për t’i përfaqësuar.

Në posterin e saj lexohet: Për një sistem arsimor që nuk lë askënd pas dore!

Ndërsa në rrjetin social ajo shkruante me sinqeritet: “Si studente e gjeneratës së parë dhe bijë e një pastrueseje, e di nga përvoja personale se sa të rëndësishme janë mundësitë e barabarta dhe qasja në arsim. Arsimi nuk duhet të jetë privilegj. Unë mbështes mundësitë e barabarta!”

Një kauzë shumë e bukur, që ia vlen t’i kushtohesh!

Voal.ch i uron suksese në rrugëtimin e saj!

 

E vërteta nuk mbrohet me hamendje dhe përvetësim- Nga ARIF EJUPI

 

Fatkeqësisht, ne shpeshherë punët i nisim nga bishti e jo nga koka. Kjo nuk është vetëm metaforë, por një realitet i dhimbshëm në mënyrën se si trajtohen çështjet me rëndësi kombëtare në Kosovë dhe Shqipëri.

Kur mungon rendi logjik i veprimit, mungon edhe përgjegjësia dhe aty fillon deformimi i së vërtetës.

Rasti i financimit të botimeve pa një verifikim të mirëfilltë profesional është tregues i qartë i kësaj qasjeje. Institucionet përkatëse, në radhë të parë Kuvendi i Republikës së Kosovës si organi më i lartë ligjdhënës, përpara çdo mbështetjeje financiare është dashur të formojnë komisione profesionale të përbëra nga ekspertë të së Drejtës Penale, Kriminalistikës dhe fushave të përafërta, me qëllim që çdo material të shqyrtohej me përgjegjësi dhe standarde të mirëfillta shkencore.

Në mungesë të këtij filtri, përgjegjësia nuk mbetet vetëm individuale, ajo bëhet institucionale. Sot, libri është bërë produkt pa standard. Shumëkush shkruan, sepse askush nuk kërkon kriter.

Shtëpitë botuese, në vend që të jenë rojtarë të cilësisë dhe etikës, janë kthyer në mekanizma përfitimi, ku bluhet bashkë gruri dhe egjra, pa dallim dhe pa përgjegjësi.

Në këtë realitet, anashkalimi i Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në Prishtinë është jo vetëm i padrejtë, por edhe i rrezikshëm.

Ky institucion, që nga 14 dhjetori 1989, ka bërë një punë titanike në dokumentimin e burgosjeve, keqtrajtimeve, dhunimeve, vrasjeve dhe dëmeve materiale që Serbia i ka shkaktuar popullit shqiptar të Kosovës.

Krimet nuk kanë filluar me luftën e viteve 1998–1999. Ato janë paraprirë nga një dhunë sistematike dhe e organizuar shtetërore. Masakrimi i Ismet Gjocajt në Deçan, i Januz Zenelit në burgun e Beogradit dhe i Besnik Restelicës në burgun e Prishtinës, janë vetëm disa nga dëshmitë e kësaj dhune, që për nga natyra dhe qëllimi përbëjnë forma të rënda të krimit dhe gjenocidit.

KMDLNJ kishte shtrirje në të gjitha komunat përmes nënkëshillave të saj dhe ishte në kontakt të vazhdueshëm me delegacione ndërkombëtare. Veç kësaj, anëtarët e kësaj shoqate joqeveritare nuk mbetën vetëm dëshmitarë të krimit, ata u bënë edhe pjesë e sakrificës. Avokati i njohur Bajram Kelmendi u vra dhe u masakrua nga forcat serbe së bashku me dy djemtë e tij, ndërsa në frontet e luftës ranë edhe figura të tjera si Shaban Shala dhe shumë të tjerë.

Në vitin 1997, raporti i përgatitur nga Elizabeth Rehn evidentoi qartë karakterin e proceseve të montuara kundër shqiptarëve, duke theksuar se aktakuzat përgatiteshin në Beograd dhe lexoheshin në Prishtinë.

Në të njëjtën kohë, zëri i juristit Bajram Kelmendi, anëtar i KMDLNJ, në Dialogun Shqiptaro-Serb në Ulqin, kumboi si një e vërtetë historike: “Kosova duhet të jetë e pavarur.”

Edhe pse pa mbështetje institucionale dhe pa financim të qëndrueshëm, KMDLNJ arriti ta ndërkombëtarizojë çështjen e Kosovës. Përfaqësuesit e saj, përmes Federatës Ndërkombëtare të të Drejtave të Njeriut në Paris, morën pjesë në nënkomisionet e OKB-së në Gjenevë, duke paraqitur dëshmi konkrete për krimet dhe gjenocidin.

Kjo u bë falë mbështetjes së mërgatës shqiptare, veçanërisht në Zvicër, dhe jo falë institucioneve shtetërore.

Puna e tyre ishte konkrete, e dokumentuar dhe e verifikueshme: buletine në disa gjuhë, mijëra fotografi, dëshmi të drejtpërdrejta, ekspozita ndërkombëtare dhe prezencë aktive në internet – në një kohë kur teknologjia nuk ishte e përhapur sa sot.

Pikërisht këtu qëndron paradoksi më i madh: sot, një pjesë e konsiderueshme e këtyre materialeve përdoren në libra dhe studime, por pa referencë, pa burim dhe pa etikë. Fotografitë merren, përdoren dhe publikohen pa u shënuar me emblemën e KMDLNJ-së.

Pra, përvetësohet puna e tjetrit dhe fshihet gjurma e së vërtetës. Kjo nuk është vetëm padrejtësi është rrezik. Kur deformohet burimi, deformohet edhe historia. Sikur të kontribuonim pa hile të gjithë, nuk do të kishim nevojë të çonim pluhur kot.

Rruga e drejtë nuk është ndërtimi i institucioneve të reja pa bazë, por konsolidimi i asaj që është ndërtuar me sakrificë. Fillimisht duhej të mblidhej, sistemohej dhe arkivohej i gjithë materiali ekzistues, e pastaj të ndërtohej një institut i mirëfilltë për studimin e krimeve dhe gjenocidit.

Sepse duke e minimizuar punën e pararendësve dhe duke promovuar vetëm veten, ne nuk ndërtojmë, ne shkatërrojmë. Shkatërrojmë kujtesën, shkatërrojmë të vërtetën dhe, në fund, shkatërrojmë vetveten.

Largimi i tabelave në atë mënyrë nuk ofendon vetëm z. Shkëlzen Gashi, por më tepër ata që “paguan iriqin për pulë”. Sepse kur mungon kriteri dhe përgjegjësia, gabimi nuk është më individual, ai bëhet turp kolektiv.

 

ARIF EJUPI

P.S. Autori është anëtar shumëvjeçar i KMDLNJ-së dhe njëri nga përfaqësuesit e saj në nënkomisionet e të drejtave të njeriut të Organizatës së Kombeve të Bashkuara në Gjenevë.

 

PREMTIMI (Kushtuar dëshmorit Mehmet Maliq Ejupi)- Nga ARIF EJUPI

 

Atë të hëne paradite, më 27 mars 1989,
u bëre beden në mbrojtje të Aktit më të lartë të Atdheut,
me vrull rinor, farkuar ndër furtuna,
zëshëm i thirre demokracisë.

Një gjakprishur, rritur në urrejtje,
shfryu vrerin fashist,
duke të goditur pamëshirshëm me automatik.
Kur pa që u shtrive në tokë,
puthi tytën e armës pa e kuptuar
se ti u bëre ylber,
e ai — fantazmë.

Me plagë të hapura
të shtrinë në arkivol.
Atë natë dhembje e pikëllimi —
fytyra jote shkëlqimin
ia mori hënës;
iu bashkove në amshim nënës.

Mijëra njerëz
ecëm pas teje
në rrugëtimin tënd të fundit
drejt Vendenisit.

Një burrë mbi një kalë dori,
nga Bajgora, pa varrin
e porsaçelur dhe tha:
“Medalje nderi për Atdhe”.

Kurora, dafina e sytha pemësh
u lutën për shpirtin tënd të ndritur.

Flamuri i Arbrit
u ngrit në shtizë,
si jehona e zërit tënd
në demonstratë.

Gjaku yt i derdhur
në kalldrëmet e Besianës
u bë premtim:
së shpejti
edhe mbi Dardani
dielli do të ngrohë.

Arif Ejupi
Gjenevë, mars 1996

Sllovakia nuk e njeh Kosovën – por sot njohu fuqinë e djemve të saj!- Nga ARIF EJUPI

Kombëtarja e Kosovës në futboll sonte shkëlqeu në Bratislavë, duke e mundur Sllovakinë vendase me rezultatin 3:4. Në këtë përballje të vlefshme të play-off-it, të gjithë futbollistët e përzgjedhur nga kryetrajneri Franko Foda u angazhuan maksimalisht dhe treguan lojë të shkëlqyer.
Kombëtarja e Kosovës, edhe pse pësoi gol që në minutën e 4-të të pjesës së parë, nuk u demoralizua. Ajo, me sulme të shpejta dhe të organizuara për mrekulli, arriti të barazojë rezultatin në 1:1 në minutën e 21-të nëpërmjet Hoxhës.
Siç ndodh shpeshherë në lojën e futbollit, një pakujdesi e vogël mund të kushtojë. Në minutën e 45-të, mbrojtja e Kosovës u tregua e ngathët dhe sulmuesi sllovak Lukas Haraslin e solli skuadrën e tij në avantazh 2:1.
Me të filluar pjesa e dytë e lojës, kosovarët atakuan furishëm portën e portierit sllovak Martin Dúbravka. Një krosim të shkëlqyeshëm të Vojvodës nga krahu i majtë, në minutën e 47-të, e shndërroi në gol Fisnik Asllani. Ai gjuajti sikur me katapultë, me kokë, aq fuqishëm sa që çdo përpjekje e portierit sllovak për ta evituar golin ishte e kotë.
Barazimi i rezultatit në 2:2 sikur u dha krahë futbollistëve të Kosovës. Ata kaluan në epërsi 3:2, në minutën e 60-të, pas një gjuajtjeje të lirë dhe precize, të ekzekutuar me mjeshtëri nga sulmuesi Florent Muslija.
Kësaj radhe ra në sy edhe angazhimi i lojtarëve të mbrojtjes së Kosovës, të cilët shpeshherë u përfshinë edhe në sulm.
Një gjuajtje të harkuar bukur të Vedat Muriqit, e cila për një çast u largua nga mbrojtësit e Sllovakisë, u përpoq ta dërgonte në rrjet Albian Hajdari, por topi u dëbua nga portieri Dúbravka. Aty reagoi shpejt Kreshnik Hajrizi, i cili në minutën e 72-të e ngriti rezultatin e Kombëtares së Kosovës në 4:2.
Sllovakët, me traditë të gjatë në futboll, duke parë disfatën, sikur u ndjenë të turpëruar dhe, në finish të ndeshjes, sulmuan pandërprerë portën e portierit kosovar Arijanet Muriq. Ata arritën vetëm ta zbusin humbjen në 3:4, në minutën e fundit të lojës së rregullt, me golin e David Strelec, i cili në këtë ndeshje ishte golashënues i dyfishtë.
Në referimin e Espen Eskås u vërejtën disa lëshime, por nuk ndikuan në rezultat.
Kombëtarja e Kosovës dhe selektori i saj, Franko Foda, më 31 mars 2026 do ta kenë shansin jetik për të arritur majat e suksesit. Nëse, Kosova, në stadiumin “Fadil Vokrri”, do ta mposhtë Turqinë, do të bëhet pjesëmarrëse e Kampionatit Botëror të Futbollit, që do të mbahet në SHBA, Meksikë dhe Kanada.
ARIF EJUPI

Kanuni i Lekë Dukagjinit në fokus të një debati akademik në Gjenevë- Nga ARIF EJUPI

 

 

Sot, në një nga amfiteatrot e Fakultetit Juridik dhe Ekonomik të Universitetit të Gjenevës, u mbajt një ligjëratë me interes të veçantë mbi Kanunin e Lekë Dukagjinit dhe fillesat e tij historike.

Ligjërues i kësaj teme ishte MA. Leonard Ferati, ekspert i shkencave sociale dhe këshilltar në Grand Conseil të Republikës dhe Kantonit të Gjenevës. Ai paraqiti një analizë të thelluar mbi origjinën, strukturën dhe funksionimin e Kanunit si një sistem i hershëm i rregullimit shoqëror ndër shqiptarë.

Tema zgjoi interes të madh te studentët shqiptarë dhe të huaj, të cilët ndoqën me vëmendje shpjegimet mbi këtë trashëgimi juridike dhe kulturore, e cila për shekuj me radhë ka ndikuar në organizimin e jetës shoqërore në hapësirat shqiptare.

Gjatë ligjëratës u theksua se Kanuni duhet kuptuar në kontekstin historik të kohës kur ai ka vepruar, si një mekanizëm vetërregullues në mungesë të institucioneve shtetërore.

Megjithatë, u nënvizua gjithashtu se interpretimi dhe përdorimi i tij në kohët moderne mbetet një çështje e ndjeshme dhe shpesh problematike.

Në këtë kuadër të diskutimit u potencua se situata ndërlikohet dukshëm nga fakti se, në disa raste, Kanuni vazhdon të perceptohet dhe të përdoret paralelisht me sistemin e drejtësisë moderne.

Kjo bashkëjetesë e heshtur mes ligjit dhe zakonit, me të mirat dhe të metat e saj, krijon paqartësi dhe tension, sidomos kur normat tradicionale përdoren në mënyrë selektive — herë si vlerë kulturore, e herë si mjet për të anashkaluar institucionet ligjore.

Pas ligjëratës, zoti Ferati iu përgjigj me përkushtim pyetjeve të shumta të të pranishmëve, duke ofruar sqarime të mbështetura në burime të shkruara dhe në qasje bashkëkohore studimore.

Diskutimi u karakterizua nga një frymë akademike dhe reflektuese, duke dëshmuar interesin e vazhdueshëm për të kuptuar drejt raportin mes traditës dhe ligjit në shoqërinë moderne.

Në fund, u bë e ditur se këtë sesion debatues e organizoi Shoqata e Studentëve Shqiptarë në Gjenevë, e cila vazhdon të japë një kontribut të çmuar në promovimin e temave me rëndësi kombëtare dhe akademike në mesin e studentëve shqiptarë dhe ndërkombëtarë në Republikën dhe Kantonin e Gjenevës.

ARIF EJUPI
Gjenevë, 25 mars 2026

 

 


Send this to a friend