Mendimi i Max Weber përvetëson një qasje historiciste ndaj studimit të shoqërive, duke kërkuar të gjurmojë individualitetin e veçantë të secilës epokë historike, secilës shoqëri dhe tendencat e saj, veçanërisht në lidhje me epokën moderne. Weberi ishte i interesuar në lindjen dhe zhvillimin e kapitalizmit, duke hedhur poshtë konceptin materialist të Marksit, i bindur se vlerat dhe besimet kontribuojnë në formësimin e stratifikimit shoqëror po aq sa kushtet ekonomike. Studimi i Weberit për kapitalizmin është pjesë e një analize më të gjerë historiko-krahasuese të feve dhe shoqërisë: hulumtimi i tij e çoi atë të shqyrtonte shoqëritë e lashta lindore deri në shfaqjen e protestantizmit në shoqëritë perëndimore. Ai e gjurmon sistemin fetar si një element themelor në konstituimin e organizimit shoqëror dhe dimensionin e tij ekonomik: për shembull, ai identifikon asketizmin e brendshëm botëror të etikës protestante si një faktor të domosdoshëm në zhvillimin e zhgënjimit botëror (domethënë, eliminimin e të gjitha vlerave simbolike dhe mistike nga gjërat botërore), procesin e racionalizimit dhe ndarjen e sferave të ndryshme të shoqërisë – të gjitha proceset që përbënin tendencat themelore që po zhvilloheshin në shoqëritë moderne në atë kohë. Kapitalizmi lidhet pikërisht me shfaqjen e etikës protestante dhe këto procese.

Studimet e tij përqendrohen gjithashtu në sistemin politik (duke analizuar, nga njëra anë, procesin e ndarjes në rritje të pushtetit politik nga të gjitha sferat e tjera dhe legjitimitetin e tij, dhe, nga ana tjetër, studimin e burokracisë, një epifenomen i atij procesi ndarjeje), në metodologjinë sociologjike (me teorizimin e konceptit të tipit ideal, një mjet për interpretimin e fenomeneve që rrjedhin nga analiza e realitetit konkret dhe parimin e lirisë së vlerës), dhe në jetën në metropolin modern. Ndër veprat e tij të gjera janë “Etika Protestante dhe Shpirti i Kapitalizmit” (1904-1905), “Kuptimi i Lirisë së Vlerës së Shkencave Sociologjike dhe Ekonomike” (1917), “Politika dhe Shkenca si Profesione” (1919), “Shkenca si dhunti” (1919), “Metoda e Shkencave Historiko-Sociale” (1922, pas vdekjes) dhe “Ekonomia dhe Shoqëria” (1922). Max Weber vdiq në Mynih më 14 qershor 1920, në moshën 56 vjeç, i goditur nga epidemia e madhe e gripit spanjoll të pasluftës. Ai konsiderohet gjerësisht si një nga themeluesit e sociologjisë moderne dhe një nga sociologët më të rëndësishëm të shekullit të 20-të./Elida Buçpapaj