Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së, Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

Tetëmbëdhjetë ditë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit , duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në orët e para të luftës dhe duke eliminuar udhëheqës të tjerë politikë dhe ushtarakë, do të kishte qenë e sigurt të supozohej se qendra e pushtetit të Republikës Islamike ishte destabilizuar në mënyrë fatale.

“Por, ndërsa fillon java e tretë e luftës, po bëhet e qartë se ky vlerësim nuk përputhet me realitetin. Struktura e pushtetit të Iranit e ka kapërcyer tronditjen fillestare”, tha për DW analisti i Lindjes së Mesme, Habib Hosseini‑Fard.

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

Kjo duket se është ende kështu pasi Izraeli të martën tha se kishte vrarë Ali Larijani-n, sekretarin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare në Iran, i cili mbikëqyr koordinimin në mbrojtje dhe politikën e jashtme. Izraeli tha gjithashtu se kreu i milicisë Basij, Gholamreza Soleimani, u vra në një sulm tjetër të hënën.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha të hënën se Irani kishte nisur më shumë se 300 sulme ndaj Omanit, Arabisë Saudite, Izraelit, Jordanisë, Qipros, Turqisë, Azerbajxhanit, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit, Irakut, Kuvajtit dhe Bahreinit gjatë dy javëve të fundit.

Ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite tha të hënën se kishte kapur më shumë se 60 dronë në hapësirën e saj ajrore që nga mesnata. Kjo ilustron shkallën e paprecedentë të konfrontimit.

Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan gjithashtu një vdekje në Abu Dhabi dhe një person të plagosur, të cilët autoritetet thanë se u shkaktuan nga rënia e mbeturinave nga predhat iraniane.

Strukturat fleksibile të komandës si një recetë për sukses
Në këtë sfond, Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka përjashtuar negociatat, duke thënë se nuk do të ketë armëpushim për sa kohë që SHBA-të dhe Izraeli vazhdojnë të sulmojnë objektivat iraniane.

Ai duket se është në gjendje të mbështetet në një aparat ushtarak ende të fuqishëm, me IRGC-në si aktorin kryesor të aftë për t’iu përgjigjur në mënyrë fleksibile situatave që ndryshojnë vazhdimisht.

IRGC u krijua pas Revolucionit Islamik të vitit 1979 sepse sundimtarët e rinj nuk i besonin ushtrisë së ndërtuar nën Shahun. Mandati i saj ishte të parandalonte një grusht shteti dhe të mbronte ideologjinë shtetërore.

Së bashku me ushtrinë e rregullt, IRGC-ja sot formon forcat e armatosura të Iranit dhe është në varësi të udhëheqësit fetar dhe politik të Republikës Islamike, Udhëheqësit Suprem Mojtaba Khamenei . Personeli i saj vlerësohet të jetë deri në 200,000.

“Gjatë dy dekadave të fundit, IRGC ka evoluar nga një institucion hierarkik në një strukturë të rrjetëzuar”, sipas ekspertit të Lindjes së Mesme Habib Hosseinifard. “Komandat provinciale kanë autoritet të gjerë dhe mund të veprojnë në mënyrë të pavarur nga komanda qendrore”, i tha ai DW.

Hosseinifard shtoi se “thellësia strategjike dhe siloset nëntokësore të raketave të Iranit e bëjnë gjithashtu të pamundur shkatërrimin e aftësive të tij ushtarake në një kohë të shkurtër – një realitet që shpjegon vazhdimin e sulmeve pavarësisht pretendimeve të SHBA-së për shkatërrim maksimal”.

SHBA-të dhe Izraeli kanë thënë se rreth 15,000 objektiva në Iran janë goditur tashmë nga sulmet ajrore. Megjithatë, Irani arrin të qëllojë me raketa qytetet izraelite. Të martën në mëngjes, ambasada amerikane në Bagdad u shënjestrua nga sulme me dronë dhe raketa. Vendet e Gjirit dhe anijet në Gjirin Persik janë goditur gjithashtu nga sulmet.

Pse Irani ende mund të luftojë si një ‘shtet i dështuar’
Reza Talebi, një analist politik, thekson strukturën e brendshme të Iranit dhe paralajmëron kundër supozimeve të thjeshta rreth një kolapsi të mundshëm të pushtetit në Iran.

“Ideja se një periudhë dobësie shtetërore apo edhe një ‘shtet i dështuar’ do të çonte automatikisht në kapitullimin e forcave ushtarake nuk pasqyron realitetet strukturore në Iran”, tha Talebi.

“Aktorët e shtyrë ideologjikisht brenda aparatit ushtarak dhe të sigurisë janë të lidhur ngushtë me vetë ekzistencën e sistemit.”

Talebi thekson se Garda Revolucionare nuk është thjesht një organizatë ushtarake.

“Gardat Revolucionare kontrollojnë gjithashtu strukturat e pushtetit ekonomik dhe ideologjik që shtrihen shumë përtej Iranit”, tha ai.

Përfshin “Forcën Quds”, një njësi speciale e IRGC-së përgjegjëse për operacionet jashtë vendit, dhe grupet militante në të gjithë Lindjen e Mesme që mbështesin objektivat e Iranit, përfshirë shkatërrimin e Izraelit.

Dhe organizata kontrollon gjithashtu një konglomerat ndërtimi të quajtur Khatam‑al‑Anbia, i cili luan një rol kryesor në projekte të shumta strategjike të infrastrukturës dhe investime multi-miliardë dollarëshe. Kompania u krijua në fund të viteve 1980 për të rindërtuar vendin pas luftës me Irakun.

“Këto ndërlidhje organike e bëjnë jashtëzakonisht të vështirë heqjen dorë të shpejtë ose vullnetare nga pushteti”, tha Talebi.

“Nëse vetëm shtresa e jashtme e sistemit dobësohet, kjo nuk çon domosdoshmërisht në kolaps; përkundrazi, mund të rrisë tensionet dhe të intensifikojë konfliktet e brendshme brenda aparatit të pushtetit”, shtoi ai.

Nëse sistemi shembet, shton ai, një shpërbërje e ngjashme me Sirinë ose Afganistanin do të ishte më e mundshme sesa një transferim i rregullt i pushtetit.

Rënia e plotë e pamundur
Prandaj, Talebi beson se “një aparat sigurie i shembur plotësisht nuk është domosdoshmërisht objektivi” për SHBA-në dhe Izraelin.

Nga perspektiva e Izraelit, një strukturë sigurie e dobësuar, por ende funksionale në Teheran, mund të jetë më e parashikueshme sesa një vakum total pushteti.

Sipas Hosseini-Fard, SHBA-të dhe Izraeli tani duket se po synojnë dobësimin e kapaciteteve ushtarake të mbetura të Iranit dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit , ndërkohë që kryejnë sulme të synuara ndaj institucioneve të sigurisë për të lehtësuar protestat e brendshme.

Megjithatë, një armëpushim në të ardhmen e afërt dhe/ose një rënie e Gardës Revolucionare janë të dyja të pamundura, tha Hosseini-Fard.

Ai vuri në dukje se pas tronditjes fillestare, Irani krijoi qëllimisht pasiguri në Ngushticën e Hormuzit, duke rritur presionin mbi ekonominë globale. Dhe me sulmet ndaj infrastrukturës dhe bazave ushtarake në rajonin e Gjirit, dimensionet rajonale të konfliktit po zgjerohen.

“Skenari më i mundshëm është një vazhdim i luftës – qoftë në nivelin e saj aktual ose në një formë të zgjeruar”, tha ai./DW