Forcat amerikane dhe ato izraelite kanë vazhduar të sulmojnë Iranin, teksa Senati amerikan e ka hedhur poshtë një propozim që do ta kufizonte autoritetin e presidentit amerikan, Donald Trump për të vazhduar aksionin ushtarak kundër shtetit të Lindjes së Mesme pa miratim të Kongresit.
Trump ka thënë më 4 mars se çdo zyrtar iranian që synon pozitat më të larta për t’i zëvendësuar liderët e vrarë, “do të përfundojë i vdekur”, dhe është zotuar se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli do të vazhdojnë fushatën ushtarake kundër Iranit.
“Jemi në pozicion shumë të fuqishëm tani, dhe udhëheqja e tyre po largohet shpejt. Secili që dëshiron të bëhet lider, do të përfundojë i vdekur”, ka thënë Trump në një takim me liderë të sektorit të teknologjisë në Shtëpinë e Bardhë më 4 mars.
“Po ia dalim mirë në frontin e luftës, nëse e them butë këtë. Dikush më ka pyetur se deri në numrin 10 sa do ta vlerësoja? Do të thosha 15”, ka deklaruar Trump.
Presidenti është zotuar se nuk do të lëshojë pe në fushatën e përbashkët ushtarake me Izraelin, që e ka lënë të vrarë liderin suprem të Iranit, Ali Khamenei dhe shumë zyrtarë tjerë të sigurisë, ushtrisë dhe politikës.
Trump ka thënë se arsenali i raketave balistike të Teheranit “po zhduket me shpejtësi”.
Presidenti amerikan ka thënë se e ka urdhëruar sulmin për t’ia parandaluar këtij shteti krijimin e armës bërthamore, por ka thënë se dëshiron që Teherani të mos ketë as program të raketave balistike, që t’i japë fund dhunës kundër protestuesve anti qeveritarë, mijëra prej të civilëve janë vrarë në një shtypje brutale shtetërore në javët e fundit.
Duke tentuar t’i ulë shqetësimet për prezencën e trupave ushtarake amerikane në tokën iraniane, Shtëpia e Bardhë ka thënë më 4 mars se angazhimi i trupave tokësore në Iran “nuk është pjesë e operacionit në këtë moment”.
Ndërkohë, zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, ka thënë se dy aleatët kanë shënuar “arritje historike” në luftën e tyre – e cila ka hyrë në ditën e gjashtë – kundër Iranit.
Një zëdhënës i tij ka thënë se sulmet ndaj Iranit kanë qenë të domosdoshme pasi Teherani ka qenë duke rindërtuar programin e armëve bërthamore në “bunkerët nëntokësorë” dhe që ka pasur sinjale se ka planifikuar të sulmojë “Izraelin dhe forcat amerikane në rajon” por pa ofruar më shumë hollësi.
Republikanët kundërshtojnë kufizimet për kompetencat e luftës
Një propozim i paraqitur në Senatin amerikan parashihte që çdo sulm i mëtejshëm ushtarak të autorizohej nga Kongresi.
Por, shumica e republikanëve e kundërshtuan atë, duke argumentuar se presidenti, si komandant i përgjithshëm i forcave të armatosura, e ka autoritetin t’i drejtojë operacionet ushtarake.
Demokratët thanë se votimi është provë për rendin kushtetues. Senatori nga Nju Jorku, Chuck Schumer, tha se ligjvënësit duhet të vendosin nëse do t’i dërgojnë “bijtë dhe bijat” e amerikanëve në rrezik.
Nga ana tjetër, udhëheqës republikanë mbrojtën presidentin Trump. Senatori nga Dakota e Jugut, John Thune, tha se Trump po vepron për t’i mbrojtur forcat amerikane, ndërsa senatori nga Karolina e Jugut, Lindsey Graham, e quajti propozimin jokushtetues.
Situata në rajonin e Lindjes së Mesme
Ndërkohë, trafiku ajror në Lindjen e Mesme vazhdon të jetë i bllokuar teksa Irani vazhdon kundërpërgjigjen duke lëshuar raketa dhe dronë drejt Izraelit dhe vendeve të tjera të rajonit ku gjenden baza ushtarake amerikane.
Shumë vende perëndimore po përpiqen t’i evakuojnë mijëra shtetas të tyre që kanë mbetur të bllokuar në rajon pas nisjes së fushatës së gjerë ajrore nga Uashingtoni dhe Tel Avivi më 28 shkurt.
Departamenti amerikan i Shtetit tha se fluturimi i parë për evakuimin e shtetasve amerikanë u realizua nga Lindja e Mesme më 5 mars, por nuk dha hollësi të tjera.
NATO-ja dënon Iranin
Aleanca ushtarake e NATO-s dënoi Iranin pasi sistemet e aleancës perëndimore ndaluan një raketë balistike iraniane para se ajo të hynte në hapësirën ajrore të Turqisë.
“NATO qëndron në krah të të gjithë aleatëve, përfshirë Turqinë, teksa Irani i vazhdon sulmet pa dallim në gjithë rajonin”, tha zëdhënësja e aleancës, Allison Hart, më 4 mars.
Ajo shtoi se kapacitetet e parandalimit dhe mbrojtjes së NATO-s mbeten të forta në të gjitha fushat, përfshirë mbrojtjen ajrore dhe atë nga raketat.
Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit tha se sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, foli me ministrin e Jashtëm turk, Hakan Fidan, për zhvillimet e fundit në Iran dhe në gjithë Lindjen e Mesme.
Sipas tij, Rubio i tha Fidanit se sulmet ndaj territorit sovran të Turqisë janë të papranueshme dhe premtoi mbështetje të plotë nga Shtetet e Bashkuara.
Arabia Saudite rrëzon raketa
Ndërkohë, Saudi Arabia njoftoi në orët e para të 5 marsit se kishte kapur tri raketa lundruese që po niseshin drejt vendit.
“Tre raketa lundruese u kapën dhe u shkatërruan jashtë qytetit të Al‑Kharj”, njoftoi Ministria saudite e Mbrojtjes në rrjetin X – dikur Twitter. Nuk u raportuan viktima apo dëme.
Fundoset një nëndetëse iraniane
Më herët, shefi i Pentagonit, Pete Hegseth, konfirmoi se një nëndetëse amerikane kishte fundosur një anije luftarake iraniane pranë brigjeve të Shri Lankës.
Hegseth e përshkroi sulmin – ku humbën jetën të paktën 87 marinarë dhe dhjetëra të tjerë u plagosën ose u zhdukën – si një “vdekje të heshtur”. Autoritetet e Shri Lankës thanë se 32 marinarë iranianë shpëtuan.
Macron paralajmëron Izraelin
Ndërkohë, Izraeli i rriti sulmet kundër pozicioneve të grupit Hezbollah në Liban, pasi ky i fundit lëshoi raketa drejt veriut të Izraelit. Hezbollahu konsiderohet organizatë terroriste nga SHBA-ja.
Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha më 4 mars se i kishte kërkuar kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, të përmbahet nga nisja e një ofensive tokësore në Liban.
“Ritheksova nevojën që Hezbollahu t’i ndalë menjëherë sulmet ndaj Izraelit dhe më gjerë. Kjo strategji përshkallëzimi është një gabim i rëndë që rrezikon gjithë rajonin”, shkroi Macron në X.
Ai shtoi se i kishte bërë thirrje Netanyahut të respektojë integritetin territorial të Libanit dhe të shmangë një ofensivë tokësore, duke theksuar se është e domosdoshme që palët t’i kthehen marrëveshjes së armëpushimit.
Ka raportime se forcat tokësore izraelite mund të kenë kaluar tashmë kufirin me Libanin, megjithëse hollësitë mbeten të paqarta.
