Ndjenjat kundër emigrantëve ekzistonin shumë kohë para Donald Trumpit. Politika shpesh i përgjigjet ndjenjës publike, jo nevojave të ekonomisë.

Në Evropë, dhe veçanërisht në Shtetet e Bashkuara, armiqësia ndaj emigrantëve po rritet. Në të njëjtën kohë, ekonomitë më të pasura të botës janë tepër të interesuara për punëtorë të huaj. Por migrimi i fuqisë punëtore po bie në nivel global, edhe pse shoqëritë në plakje përballen me mungesë gjithnjë e më të madhe të fuqisë punëtore, sipas një raporti të Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), që u publikua muajin e kaluar.

Trendi filloi shumë kohë para rizgjedhjes së Donald Trump, i cili gjatë fushatës së tij të suksesshme, sulmoi emigrantët. Sipas OECD-së, një organizatë që monitoron politikat globale ekonomike dhe sociale, migrimi i fuqisë punëtore në 38 vende anëtare ra me më shumë se një të pestën në vitin 2024.

Rënia i atribuohet më pak kërkesës sesa kundërshtimit politik në rritje ndaj imigracionit dhe rregulloreve më të rrepta të vizave në disa vende të industrializuara. Në të njëjtën kohë, migrimi i përkohshëm i fuqisë punëtore, në këto vende ka vazhduar të rritet.

Rënia e shkaktuar nga disa vende
“Pjesa më e madhe e rënies së migrimit të përhershëm të fuqisë punëtore mund t’i atribuohet ndryshimeve të politikave në Mbretërinë e Bashkuar dhe Zelandën e Re”, tha për DW Ana Damas de Matos, një analiste e lartë në OECD.

Në Zelandën e Re, rënia lidhet me përfundimin e një skeme të lejeqëndrimit pas pandemisë, e cila lejoi më shumë se 200,000 migrantë të përkohshëm dhe anëtarët e familjeve të tyre të vendoseshin përgjithmonë në vend. Programi më i madh i qëndrimit në vend skadoi në korrik 2022. Pas Brexit, Mbretëria e Bashkuar reformoi rregulloret e vizave për punonjësit e kujdesit shëndetësor, duke shtrënguar kriteret e pranueshmërisë dhe duke përjashtuar mundësinë e ardhjes së anëtarëve të familjes, gjë që çoi në një rënie të ndjeshme të aplikimeve për vizë.

Sipas OECD-së, sektori i kujdesit shëndetësor është veçanërisht i ndjeshëm ndaj mungesës së fuqisë punëtore për shkak të kufizimeve të tilla. Seeta Sharma, një eksperte e migracionit që ka punuar si këshilltare në Kombet e Bashkuara dhe në qeverinë e Indisë, beson se rregulloret më të rrepta për studentët e huaj në Mbretërinë e Bashkuar janë kundërproduktive.

“Rruga nga universiteti në punë tani është e kufizuar”, i thotë ajo DW. “Kjo do të çojë në një rënie të regjistrimeve. Shtetasit e Indisë, për shembull, nuk do të shpenzojnë më shuma të mëdha për arsim jashtë vendit nëse nuk kanë një rrugë të qartë karriere më pas.”

Raporti i OECD-së tregon se India, me 600.000 emigrantë vitin e kaluar, ishte padyshim vendi kryesor për sa i përket punëtorëve migrantë në vendet e OECD-së. Pas saj vijnë Kina dhe Rumania.

Sektori i teknologjisë vuan nga kufizimet e SHBA-së
Në SHBA, nën administratën e Biden, u vendosën kufizime më të rrepta për të ashtuquajturat viza H-1B. Ky është programi kryesor që u lejon ekspertëve të huaj të punojnë në këtë vend në fusha të tilla si teknologjia, inxhinieria dhe mjekësia. Ndërsa Trump ka rritur koston e vizave për punëdhënësit nga 2.000-5.000 dollarë në deri në 100.000 dollarë. Ai dëshiron të kufizojë mundësitë për qëndrim të përhershëm në të gjithë sektorët.

Në Australi, pragjet e pagave që duhet të përmbushin punëtorët e kualifikuar për të marrë një vizë janë rritur. Edhe në Kanada, rrugët e hyrjes për punëtorët e përkohshëm të huaj janë ndryshuar. Migrimi i lidhur me punën ka rënë ndjeshëm edhe në vendet nordike – vetëm Finlanda, për shembull, ka një rënie prej 36 përqind krahasuar me vitin e kaluar.

Në Gjermani, imigracioni i përhershëm ra me 12 përqind vitin e kaluar, për shkak të rregullave më të rrepta të imigracionit të futura nga ish-kancelari Olaf Scholz. Sipas këtyre rregullave, 586.000 punëtorë të huaj hynë në vend, por numri i njerëzve që hynë me viza pune ishte 32 përqind më i ulët se vitin e kaluar. Këto reforma nga qeveria e Scholz janë zgjeruar më tej nga kabineti aktual të kancelarit Friedrich Merz.

Herbert Briker, profesor i ekonomisë në Universitetin Humboldt të Berlinit, thotë se kjo po shkakton probleme për ekonominë gjermane. “Për shumë vite, Gjermania ka përfituar nga një migrim mesatar vjetor prej 550.000 personash”, tha Briker për DW. “Ne kemi nevojë për migrim për të zëvendësuar punëtorët që shkojnë në pension. Pa të, nuk mund të mbahet një furnizim i qëndrueshëm i punës.”

Kërkesë e lartë për punëtorë migrantë në Evropë
Në të gjithë Bashkimin Evropian, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, qytetarët nga vendet jashtë BE-së mbushën rreth dy të tretat e vendeve të punës të krijuara midis viteve 2019 dhe 2023. Kjo tregon se sa i varur është bërë Bashkimi dhe Evropa në tërësi nga punëtorët migrantë.

Globalisht, Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO) vlerësoi se kishte 167.7 milion punëtorë migrantë në vitin 2022, që është 4.7 përqind e fuqisë punëtore totale globale. Më shumë se dy të tretat e tyre (114.7 milion) jetonin dhe punonin në vende me të ardhura të larta. Pavarësisht një rënieje në vitin 2024, migrimi global i fuqisë punëtore mbetet mbi nivelet para pandemisë.

Megjithatë, raporti i OECD tregon se si ky migrim mund të ndalet papritur. Arsyeja qëndron në rezistencën politike, të nxitur më shumë nga frika e migrimit të paligjshëm sesa nga kërkesa ekonomike ende rekord e lartë. Agjenda aktuale e Trumpit e ka intensifikuar më tej këtë dinamikë. Që nga marrja e detyrës në janar, ai ka lëshuar një sërë urdhrash ekzekutivë që synojnë të godasin si imigracionin e ligjshëm ashtu edhe atë të paligjshëm. Administrata e tij argumenton se masat janë të nevojshme për të mbrojtur punëtorët amerikanë dhe për të siguruar një sistem të bazuar vetëm në kualifikimet e punës.

Viza të përkohshme në vend të qëndrimit të përhershëm
Ndërsa numri i emigrantëve të përhershëm ra në vitin 2024, migrimi i përkohshëm ose sezonal i punës ka mbetur i njëjtë, sipas OECD-së. Kjo pasqyron një preferencë nga qeveritë për programe afatshkurtra që ato më pas mund t’i zgjerojnë ose kufizojnë sipas dëshirës.

Eksperti i migracionit Sharma e përshkruan atë me keqardhje: “Le t’i sjellim njerëzit kur kemi nevojë për ta dhe të mbyllim derën kur nuk kemi nevojë për ta – nuk duam asnjë prej tyre në vendin tonë përgjithmonë.”

Programet e punës së përkohshme sezonale mbeten të kërkuara në Australi, Evropë dhe Amerikën e Veriut – veçanërisht në bujqësi, sektorin e kujdesit dhe ndërtim. Por programet e migrimit të përkohshëm po përdoren ]gjithnjë e më shumë edhe për teknikët dhe punëtorët e tjerë shumë të kualifikuar, tregon analiza e OECD-së.

Burokracia i mban emigrantët në punë me kualifikim të ulët
Megjithatë, OECD u bën thirrje vendeve të industrializuara jo vetëm të tërheqin më shumë punëtorë emigrantë, por edhe të përqendrohen në integrimin e tyre më të mirë në tregun e punës. Klubi i vendeve të industrializuara përmend kurset e gjuhëve dhe aksesin në shërbimet sociale si parakushte kryesore për këtë, si dhe njohjen e aftësive dhe kualifikimeve në mënyrë që punëtorët e huaj të mund të kontribuojnë plotësisht në vendet pritëse. Ata shpesh punësohen në vende pune shumë më poshtë kualifikimeve dhe aftësive të tyre.

Kjo ndodh kryesisht për shkak të proceseve të ngadalta dhe burokratike për miratimin e diplomave dhe kualifikimeve, vëren profesor Briker, i cili gjithashtu hulumton fenomenet e migracionit në Institutin Gjerman për Kërkime të Punësimit (IAB).
Reformat në Gjermani, të cilat kishin për qëllim ta bënin vendin me ekonominë më të madhe në Evropë më tërheqës, kanë dështuar për shkak të burokracisë së përhapur.

“Njohja e diplomave dhe trajnimit profesional zgjat me vite, gjë që e bën të vështirë ardhjen e punëtorëve të kualifikuar”, tha Briker për DW. “Si rezultat, aktualisht na mungojnë rreth tre milionë punëtorë.”

Politikëbërësve po u kërkohet gjithashtu të krijojnë rrugë më të qarta për punëtorët migrantë të përkohshëm për të fituar qëndrim të përhershëm dhe për të shfrytëzuar plotësisht aftësitë e tyre, gjë që do të ndihmonte në zbutjen e mungesës së fuqisë punëtore.

Ndërsa Trump shpesh ka folur pozitivisht për nevojën për migrim bazuar në kualifikimet dhe aftësitë e tyre, viti i tij i parë në Shtëpinë e Bardhë është shënuar nga përpjekjet për të bllokuar këto rrugë. Kjo e ka zgjeruar më tej hendekun midis domosdoshmërisë ekonomike dhe vullnetit politik.

Retorika mbi imigracionin nga Trump dhe politikanë të tjerë të krahut të djathtë, e cila shpesh mund të jetë shumë e ashpër, ka dërguar, siç e thotë Seeta Sharma, “valë tronditëse” ndërkombëtarisht – në Indi dhe më gjerë.

“Reagimet nga një vend armiqësor ku është e vështirë të gjesh punë luajnë një rol të madh në modelet e migracionit”, thotë ekspertja indiane. Ajo shton se kufizimet e mëtejshme mbi migrimin e ligjshëm të fuqisë punëtore nga Shtetet e Bashkuara mund të çojnë në një rritje të imigracionit të paligjshëm./ DW