NGA DITMIR BUSHATI

Kapërcimi i hendekut në sundimin e ligjit

Besueshmëria e procesit të zgjerimit kërkon që Bashkimi Europian të qëndrojë vendosmërisht në krah të qytetarëve që kërkojnë të njëjtat standarde demokratike që ai ua kërkon vendeve kandidate.

Në kulmin e protestave studentore në Serbi, Komisionerja Europiane për Zgjerimin mbajti një fjalim në kampusin e Kolegjit të Europës në Tiranë, duke u përqendruar te angazhimi i të rinjve dhe roli i shoqërisë civile në proceset demokratike. Në fjalën e saj, ajo bëri një paralelizëm me protestat e të rinjve kundër regjimit komunist në Çekosllovaki në vitin 1968, duke theksuar se anëtarësimi në BE nuk duhet parë si një proces i drejtuar ekskluzivisht nga qeveritë, por si një proces që përfshin shoqërinë në tërësi.

Historia e Çekosllovakisë, sado e largët në kohë, është domethënëse. Por ajo nuk e zëvendëson përgjegjësinë për t’iu përgjigjur zhvillimeve aktuale politike në rajonin tonë. Lëvizja studentore serbe ofroi një shembull të fuqishëm dhe aktual pikërisht të atij lloj angazhimi qytetar, përkushtimi demokratik dhe kërkese për llogaridhënie që Komisionerja po promovonte.

Fakti që ajo nuk e përmendi apo nuk iu referua shprehimisht kësaj lëvizjeje ngre një pyetje legjitime: përse guximi dhe kontributi demokratik i studentëve serbë u lanë pa u përmendur, veçanërisht në një moment kur veprimet e tyre mishëronin kaq qartë pikërisht parimet që fjalimi i saj synonte të promovonte?

Për shumë vite, BE-ja i ka dhënë përparësi iluzionit të një stabiliteti sipërfaqësor në vend të përparimit të mirëfilltë demokratik, duke mbyllur sytë përpara mungesës së kushteve të barabarta të konkurrencës politike dhe erozionit të vazhdueshëm të standardeve demokratike.

Protestuesit serbë kanë qenë vazhdimisht dëshmitarë të vizitave të udhëheqësve europianë në vendin e tyre, të cilët i kanë dhënë mbështetje politike qeverisë, pa trajtuar apo vënë publikisht në pikëpyetje regresin demokratik gjithnjë e më të dukshëm.

Kjo qasje filloi të ndryshonte, ndonëse në mënyrë modeste, vitin e kaluar, kur Komisionerja për Zgjerimin deklaroi se BE-ja ndante të njëjtat kërkesa me lëvizjen studentore.

Pesë muaj pas shpërthimit të protestave masive në Shqipëri kundër korrupsionit dhe mënyrës se si merren vendimet që lidhen me të ardhmen e vendit, BE-ja duket se po ndjek një qasje me «dy pamje paralele» ndaj procesit të anëtarësimit të Shqipërisë.

Ndërsa Shqipëria vazhdon të marrë vlerësime pozitive për kapitujt më pak të debatueshëm të negociatave, përparimi në kapitujt që lidhen me sundimin e ligjit dhe mjedisin mbetet ngushtësisht i ndërthurur me tensionet politike dhe protestat e përditshme që po zhvillohen në të gjithë vendin.

Prej vitesh, debati mbi perspektivën e anëtarësimit të Shqipërisë në BE është përqendruar rreth një sërë sfidash të njohura: sundimi i ligjit, korrupsioni, kapja oligarkike e institucioneve shtetërore, krimi i organizuar dhe dobësitë e vazhdueshme institucionale.

Këto janë pikërisht çështjet që i kanë nxjerrë qytetarët në rrugë.

Kërkesat e tyre për llogaridhënie dhe qeverisje demokratike nuk duhet të shihen si pengesa për rrugën europiane të Shqipërisë. Përkundrazi, ato përfaqësojnë një pjesë thelbësore të këtij procesi.

Duke kërkuar ndryshim dhe duke u kërkuar llogari atyre që janë në pushtet, protestuesit nuk po sfidojnë rrugën e Shqipërisë drejt BE-së. Ata po kërkojnë që ajo të ecë përpara.

Ata po ushtrojnë pikërisht të drejtat dhe përgjegjësitë që përcaktojnë qytetarinë aktive dhe të përgjegjshme në një demokraci.

Qeveria është përpjekur t’i paraqesë protestat si të mbështetura nga aktorë, qëllimi i të cilëve është të minojnë procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.

Megjithatë, protestat dhe rruga drejt anëtarësimit në BE nuk e përjashtojnë aspak njëra-tjetrën.

Protestuesit po kërkojnë pikërisht ato ndryshime që procesi i anëtarësimit në BE, pavarësisht hapjes dhe mbylljes së kapitujve të negociatave, deri më tani nuk ka arritur t’i sjellë: fundin e personalizimit të tepruar të pushtetit politik, normalizimit të korrupsionit dhe krimit të organizuar në jetën publike, pabarazive të vazhdueshme ekonomike dhe polarizimit shoqëror në rritje.

Këto kërkesa meritojnë shqyrtim serioz politik, pasi janë në thelb në përputhje me parimet, vlerat dhe standardet demokratike mbi të cilat mbështeten BE-ja dhe procesi i saj i zgjerimit.

Është e rëndësishme të pranohet se pakënaqësitë që qëndrojnë në themel të protestave në Shqipëri janë të ndryshme nga ato që nxisin mobilizimin e të rinjve në vende të tjera të Europës.

Në të gjithë kontinentin, lëvizjet studentore janë shfaqur gjithnjë e më shumë si reagim ndaj një klime më të gjerë pasigurie dhe pesimizmi në rritje për të ardhmen.

Zhgënjimi i tyre pasqyron një Europë që po përpiqet të përcaktojë drejtimin e saj përballë një sërë sfidash strukturore në rritje: plakjes së popullsisë, rritjes së borxhit publik, presionit në rritje mbi sistemet e mirëqenies sociale ndërkohë që zgjerohen shpenzimet për mbrojtjen, thellimit të ndasive për emigracionin dhe vështirësisë për t’u përshtatur me transformimet teknologjike që do të formësojnë dekadat e ardhshme.

Përballë këtyre sfidave, qeveritë kanë pasur vështirësi të artikulojnë një vizion bindës për të ardhmen për një brez të ri gjithnjë e më të shqetësuar për perspektivat dhe mundësitë e tij.

Në Shqipëri, megjithatë, burimet e pakënaqësisë publike janë të ndryshme.

Zemërimi i ka rrënjët në përvojën e një brezi që është rritur mes skandaleve të përsëritura politike, vështirësive të vazhdueshme sociale dhe ekonomike dhe dominimit të zgjatur të së njëjtës udhëheqje politike.

Të rinjtë kanë parë të njëjtat probleme të rishfaqen vazhdimisht, me pak llogaridhënie dhe me pak zgjidhje të besueshme.

Prandaj, zhgënjimi i tyre nuk është thjesht pasqyrim i pasigurisë për atë që rezervon e ardhmja, por një refuzim i një realiteti politik që ka mbetur kryesisht i pandryshuar prej vitesh.

Ajo që ata kërkojnë është një shkëputje vendimtare nga e kaluara dhe mundësia për të formësuar një të ardhme ndryshe për vendin e tyre.

Kapërcimi i ngërçit aktual politik në Shqipëri kërkon angazhim dhe mbështetje domethënëse nga BE-ja.

Shembujt e mëparshëm të përfshirjes së BE-së në krizat politike në rajon, në kontrast me reagimin e saj ndaj zhvillimeve në Serbi, tregojnë se sa vendimtar mund të jetë një angazhim i tillë për të çuar përpara integrimin europian të një vendi.

Kjo nuk duhet kuptuar si ndërhyrje e jashtme në punët e brendshme.

Përkundrazi, BE-ja ka si autoritetin politik, ashtu edhe instrumentet institucionale për të vepruar si lehtësuese, duke ndihmuar në kapërcimin e hendekut të vazhdueshëm midis sundimit të ligjit si kërkesë formale e anëtarësimit dhe zbatimit të tij real në shoqëri.

Roli i saj duhet të jetë nxitja e llogaridhënies, forcimi i institucioneve demokratike dhe ndihma për krijimin e kushteve për dialog dhe reforma të mirëfillta politike.

Megjithëse Komisionerja për Zgjerimin theksoi së fundmi se mbrojtja e mjedisit dhe trajtimi demokratik i protestave janë pjesë përbërëse e angazhimeve të Shqipërisë për anëtarësimin në BE, këto deklarata ende nuk janë shoqëruar me veprime konkrete.

Duke vepruar kështu, Komisioni Europian rrezikon të humbasë një mundësi të rëndësishme për të forcuar lidhjen mes aspiratave demokratike të qytetarëve dhe procesit të anëtarësimit në BE.

Në fund të fundit, sundimi i ligjit nuk mund të garantohet në mënyrë kuptimplotë kur zëri i qytetarëve nuk dëgjohet realisht dhe kërkesat e tyre për llogaridhënie demokratike mbeten pa përgjigje.

Respektimi i sundimit të ligjit duhet të shkojë përtej angazhimeve formale dhe kritereve të negociatave.

Ai duhet të pasqyrohet në mënyrën se si ushtrohet pushteti dhe se si respektohen në praktikë të drejtat e qytetarëve.

Besueshmëria e procesit të zgjerimit kërkon që BE-ja të qëndrojë vendosmërisht në krah të qytetarëve që kërkojnë të njëjtat standarde demokratike që ajo ua kërkon vendeve kandidate.

Në Shqipëri, ku mbështetja për anëtarësimin në BE mbetet e fortë, protestuesit vazhdojnë ta shohin Europën si një burim parimesh demokratike dhe llogaridhënieje.

Perspektiva e anëtarësimit në BE mbetet, ndoshta më shumë se kurrë, i vetmi vizion politik i aftë të sigurojë mbështetje të gjerë dhe të qëndrueshme në të gjithë shoqërinë shqiptare.

Megjithatë, ruajtja e kësaj mbështetjeje kërkon që BE-ja të tregojë se përkushtimi i saj ndaj standardeve demokratike pasqyrohet jo vetëm në kushtet që vendos për anëtarësimin, por edhe në reagimin e saj ndaj situatës politike me të cilën po përballet Shqipëria.

Rishikimi i politikës së zgjerimit, i publikuar së fundmi, synon ta bëjë BE-në të aftë të përballojë zgjerimin me shtete më të dobëta dhe më të varfra.

Sundimi i ligjit dhe përafrimi gjeopolitik janë parakushte për këtë.

Me Shqipërinë tashmë mes vendeve kryesuese në procesin e anëtarësimit, ndikimi dhe fuqia e BE-së për të ushtruar presion ndaj vendit kanë arritur në një pikë kritike.

Kjo i jep BE-së një mundësi për të ndihmuar në kapërcimin e hendekut në sundimin e ligjit dhe për të dëshmuar një përkushtim më të fortë ndaj së ardhmes demokratike të Shqipërisë.

Kjo do të thotë të sigurohet që reformat të shkojnë përtej angazhimeve formale dhe ndryshimeve ligjore, të bëhen të pakthyeshme dhe të përkthehen në përmirësime të prekshme në jetën e qytetarëve shqiptarë.

Hera e fundit që Kansasi ka zgjedhur një demokrat në Senatin Amerikan ai kishte lindur në vitin 1879 dhe zgjedhjet u bënë përparaLluftës së Dytë Botërore.

Hera e fundit që Texas ka zgjedhur një demokrat në Senatin Amerikan ishte 33 vjet më parë, në vitin 1993.

Republikanët kanë shtetin e Teksasit (Texas) si kanë demokratët Nju Jorkun (New York) ose Kalifornian (California). Jo vetëm që demokratët fituan garën për Senatin Amerikan, por fituan edhe zgjedhjet për guvernator, si dhe të gjitha 17 postet politike të të gjitha niveleve për të cilat u votua dje.

Rekorde të tjera të zgjedhjeve të 3 nëntorit 2026:

Karolina e Jugut (South Carolina) (Senatori i parë demokrat që nga 1998)

Maine (Demokrati i parë që shkon në Senatin Amerikan që nga 1988)

Ajua (Iowa) (Demokrati i parë që shkon në Senatin Amerikan që nga 2008)

Miçigani, zgjodhi Abdul El-Sayed Senatorin e parë musliman të Amerikës, në histori.

Numërimi i votave në Alaska dhe Mississippi vazhdon, dy shtete tradicionalisht republikane ende mund të zgjedhin demokratë në Senatin e Amerikës

Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, dhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, gjatë një takimi më 3 dhjetor 2024.

Media franceze “Le Relève et La Peste”, në një artikull të gazetares Chloe Droulez, i ka kushtuar vëmendje protestave në Shqipëri, duke analizuar mënyrën se si një lëvizje e nisur për mbrojtjen e mjedisit është shndërruar në një reagim më të gjerë kundër qeverisë së Edi Ramës.

Sipas medias franceze, projekti me vlerë rreth 1.4 miliardë euro, i lidhur me kompaninë Affinity Partners të Jared Kushner, ka nxitur reagime për ndikimin e mundshëm në zonat e mbrojtura natyrore dhe për marrëdhëniet mes pushtetit politik dhe interesave private.

Artikulli thekson se lëvizja mori një dimension të ri në mesin e tetorit, kur në protesta iu bashkuan mijëra studentë dhe nxënës të shkollave të mesme.

Ata ngritën shqetësime për tarifat e studimit, kushtet në universitete, sistemin shëndetësor, koston e jetesës dhe mungesën e perspektivës për punësim.

Në shkrim përfshihet edhe dëshmia e një studenteje shqiptare, e cila akuzon kryeministrin Edi Rama për përqendrimin e pushtetit dhe krijimin e një sistemi oligarkik, ku përfitimet ekonomike përqendrohen te njerëzit pranë qeverisë.

Një tjetër çështje e trajtuar nga media franceze është ajo e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku dhe hetimeve të SPAK-ut.

Artikulli përmend akuzat që lidhen me kontrata publike me vlerë mbi 200 milionë euro, të cilat Balluku i kundërshton.

Sipas analizës, kjo çështje është kthyer në një nga temat kryesore të pakënaqësisë publike ndaj qeverisë dhe institucioneve shtetërore.

Media franceze ndalet edhe te përplasjet mes protestuesve dhe Policisë së Shtetit, duke iu referuar dëshmive për përdorim të dhunës dhe ndalime të kundërshtuara nga organizatorët.

Artikulli përmend gjithashtu kallëzimin e paraqitur nga organizata të shoqërisë civile, avokatë dhe qytetarë pranë SPAK-ut, ku kërkohet hetimi i më shumë se 180 rasteve të pretenduara të veprimeve të paligjshme.

Nga ana tjetër, shkrimi thekson se kryeministri Edi Rama ka refuzuar kërkesat për dorëheqje dhe ka përsëritur ftesën për dialog drejtuar studentëve, të cilët deri tani nuk e kanë pranuar atë.

Në fokus është edhe paketa e re e masave të qeverisë për përgjegjësinë financiare të personave që shkaktojnë dëme gjatë protestave, të cilën artikulli e lidh me modelin francez “casseurs-payeurs”.

Në përfundim, “Le Relève et La Peste” e paraqet lëvizjen e flamingove si një mobilizim që ka kapërcyer kauzën fillestare mjedisore dhe është zgjeruar në një protestë me kërkesa politike, ekonomike dhe sociale. gsh

I ftuar në emisionin e mëngjesit ‘Kafe Shqeto’ në Syri tv ka qenë gazetari Genc Burimi.

Ai ka komentuar rezultatet sondazhit te fundit ku opozita e bashkuar  del fituese ne Tiranë dhe tha se PD dhe partitë e tjera të opozitës nuk kishin nevojë për sondazh për ta kuptuar që bashkimi bën fuqinë.  

Flavio Qarri: A me duket mua apo është shqetësues shifra 42 për qind e popullsisë që ende mund të votojnë PS.

Genc Burimi: Do të them tre gjera. Gjëja e parë, nuk e kam zakon të bëj komplimente por komplimentoj Boçin për kurajën e tij sepse nuk është e lehtë në këtë moment në PD ka shumë mendime ka shumë rryma. Por ajo që tha Boçi që linja sot është rrëzimi i kësaj qeverie, bravo.

Gjëja e dytë. Në një vend si Shqipëria ku nuk besoj unë tek zgjedhjet, nuk besoj as tek sondazhet. Dhe sot në momentin që flasim, nuk mund të rrimë pa folur për atë leksion të madh demokracie që demokracia më e madhe e botës, i jep botës. Kur je i zhgënjyer, nuk ka më debate, joi po demokratë nuk kanë program, janë të përçarë, jo po kështu, jo po ashtu.

Kur një popull është i zhgënjyer, të fshin.

Për pyetjen tende. Ku sondazh ka një vlerësim pozitiv për ata që dyshojnë, PD është partia e parë në opozitë për gjithë këto partiçkat e vogla që kishin dyshime. Për të gjithë këto që flasin nëpër  mitingje, Rama në burg, Berisha në burg, PD në burg, PS në burg etj etj…. Do s’do është partia e parë. Lajmi i dytë është lajm i keq. Si është e mundur në këtë vend ku zhgënjimi ndaj Ramës është 1 mijë fish me pak fjalë.

Kjo parti që ka bërë gjëra antishqiptare të jetë sot 42 për qind, te jetë sot partia e parë në vend. Kjo për mua është një nonsens.

Është një leksion. PD nuk kishte nevojë për këtë sondazh për ta ditur, por as partitë e vogla që sigurisht bashkimi bën fuqinë dhe sigurisht nje front i bashkuar është më efikas me mazhoritar se sa partitë e shpërndara dhe të izoluara. Ky sondazh të trajtohet me atë vlerë që ka. Është një sondazh i bërë në një vend ku nuk ka zgjedhje të lira dhe ku nuk ka fjalë të lirë. Pra edhe ata që pyeten, jo vetëm në kuti votimi por edhe me zë nuk besoj që janë po aq të lirë. Frika ekziston. Kur ti i çon në burg ministrin e Drejtësisë, imagjino çfarë mund ti bësh një personi që thotë në sondazh  nuk e dua PS. Kështu që unë e relativizoj.

Flavio Qarri: Pra ju mendoni që mund të ishte më i thellë avantazhi i opozitës nëse do të kishim zgjedhje të lira dhe të ndershme?

Genc Burimi: Zgjedhje të lira dhe të ndershme, dhe fjalë të lirë dhe të ndershme. Komplet. Nuk mundet Flavio që PS të jetë partia e parë në vend në sondazh. Është një nonsens. Do të kishim parë dëgjuar, ndjerë. Është e pamundur. Shikoni edhe njëherë këtë hendek të thellë më SHBA. Janë të pakënaqur e rrezojnë. Dua të them që një zemërim popullor në një vend demokratik menjëherë të përkthehet në votë. Vetëm në Shqipëri ndodh ndryshe. Edhe ky sondazh është një shtojcë për mendimin tim për mënyrën se si votojnë apo mënyrën si lejohen të votojnë. Frika ka hyrë kaq thellë nëpër shpirtra nuk kanë guxim. 42 për qind PS, është e pamundur. Nëse duam të bëjmë zgjedhje, duhet një qeveri teknike. Por të mos harrojmë që qeveria teknike është një kosto për një vend, pasi ata janë njerëz që nuk janë politikë. Që nuk mbajnë përgjegjësi, që nuk janë të zgjedhur. Por është një kosto, por vetëm nëpërmjet qeverisë teknike ti ke garancinë se këta njerëz votojnë të lirë si në SHBA. Sondazhi më i mirë është kutia e votimit…

“Edi Rama e ka shndërruar këtë vend në një diktaturë. Sot jetojmë në një oligarki, ku njerëzit e afërt me të janë bërë miliarderë, ndërsa populli nuk arrin dot as të mbyllë muajin.”

Nga Chloe Droulez, LE RELEVE ET LA PESTE

E lindur nga kundërshtimi ndaj një projekti turistik luksoz në zona të mbrojtura natyrore, “revolucioni i flamingove rozë” është shndërruar gradualisht në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit, pabarazive dhe mungesës së perspektivës. Që nga mesi i tetorit, mobilizimi është zgjeruar me pjesëmarrjen masive të studentëve dhe nxënësve të shkollave të mesme në protesta. Edhe pse disa tubime janë shoqëruar me përplasje, kryeministri Edi Rama refuzon të japë dorëheqjen.

Nga revolta ekologjike te kryengritja politike

Gjithçka nis me mbrojtjen e një territori. Në pranverën e vitit 2026, qytetarët shqiptarë mobilizohen kundër një projekti turistik luksoz të mbështetur nga Affinity Partners, kompania e investimeve e Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump, për të cilin ju kemi folur në qershor.

Me një vlerë të përllogaritur prej 1,4 miliardë eurosh, projekti parashikon ndërtimin e një kompleksi hotelier në ishullin e Sazanit, si dhe ndërtime rezidenciale dhe turistike përgjatë bregdetit të Vjosë-Nartës. Mirëpo, kjo zonë përfshin një hapësirë të gjerë ligatinore, ku jetojnë, ndër të tjera, flamingo rozë, foka dhe breshka detare.

Në Zvërnec, banorët pretendojnë gjithashtu pronësinë mbi tokat e përfshira në projektin e kompleksit luksoz. Për shqiptarët, ky projekt ilustron afërsinë shqetësuese mes pushtetit politik dhe interesave private.

I lindur më 30 maj 2026 në Zvërnec, “revolucioni i flamingove rozë” bëri që disa mijëra njerëz të protestonin në Tiranë dhe në qytete të tjera të vendit, për të bërë që zëri i tyre të dëgjohej.

“Flamingot rozë” kërkojnë dorëheqjen e qeverisë. Ata dëshirojnë gjithashtu shfuqizimin e një ligji të vitit 2024, i cili lejon ndërtimin e strukturave turistike luksoze në zonat e mbrojtura.

Flamingot rozë bashkojnë zemërimin e të rinjve

Mesi i tetorit shënon një tjetër kthesë, me pjesëmarrjen masive të studentëve dhe nxënësve të shkollave të mesme në mobilizim. Më 14 tetor, dhjetëra mijëra të rinj protestojnë në Tiranë për të denoncuar rritjen e tarifave të shkollimit, kushtet dhe kostot e studimeve, mangësitë e sistemit shëndetësor dhe mundësitë e pakta për punësim pas përfundimit të studimeve. Pjesëmarrja e tyre i jep protestës një dimension të ri shoqëror dhe brezor.

Për Anën, një nga të rejat shqiptare që dëshmon për France Inter, kryeministri është përgjegjësi kryesor për krizën: “Edi Rama e ka shndërruar këtë vend në një diktaturë. Sot jetojmë në një oligarki, ku njerëzit e afërt me të janë bërë miliarderë, ndërsa populli nuk arrin dot as të mbyllë muajin.”

Mosbesimi ushqehet gjithashtu nga çështja e Belinda Ballukut, ish-zëvendëskryeministres dhe ish-ministres së Infrastrukturës. Më 20 tetor, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) formalizoi ndaj saj disa akuza: korrupsion, pastrim parash dhe parregullsi në dhënien e kontratave publike.

Faktet, të cilat Balluku i kundërshton, lidhen veçanërisht me dy kontrata ndërtimi me një vlerë totale prej më shumë se 200 milionë eurosh. Shqiptarët kërkojnë burgosjen e saj, duke e kthyer këtë çështje në një simbol të korrupsionit në majat e shtetit.

Rrugët përfshihen nga flakët e zemërimit, ndërsa pushteti mbetet i palëkundur

Ndërsa shumë tubime zhvillohen në mënyrë paqësore, disa marshime shoqërohen me përplasje mes protestuesve dhe forcave të rendit. Dëshmitë dhe pamjet filmike flasin për dhunë policore dhe ndalime të kundërshtuara.

Më 24 tetor, disa organizata të shoqërisë civile, avokatë dhe qytetarë paraqitën një kallëzim pranë Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, duke kërkuar shqyrtimin e më shumë se 180 rasteve të veprimeve të paligjshme.

Bilanci njerëzor dëshmon për dhunën e përplasjeve. Deri më sot, thuhet se janë plagosur rreth 350 persona, mes tyre “200 policë”, pretendon ministri i Brendshëm i Shqipërisë, Ervin Demo. Megjithatë, këto shifra mund të mos pasqyrojnë numrin e plotë të viktimave, pasi përllogaritja përfshin vetëm personat që kanë marrë ndihmë në institucionet shëndetësore të evidentuara.

Edi Rama, nga ana e tij, përjashton kategorikisht mundësinë e dorëheqjes. Pasi i ka shpërfillur kërkesat e tyre për 140 ditë, ai u bën thirrje studentëve për “dialog”, të cilit studentët nuk i besojnë më për shkak të korrupsionit. Kryeministri akuzon aktorë të huaj se po nxisin trazirat dhe e paraqet protestën si një kërcënim për ambiciet evropiane të vendit.

Për të shtypur protestat, ai deklaroi se ishte frymëzuar nga projektligji francez “casseurs-payeurs” (shkatërruesit paguajnë), i miratuar së fundmi nga Senati. Tashmë, qeveria shqiptare mund t’u vendosë një gjobë prej 6 000 dollarësh – gjashtëfishi i pagës mesatare mujore – personave të pranishëm në një protestë që degjeneron në akte dhune, edhe nëse ata vetë nuk kanë kryer asgjë. Në Francë, gjoba mund të arrijë deri në 10 000 euro për person, nëse projektligji miratohet nga Asambleja Kombëtare.

Ndërkohë, opozita vijon aksionet e saj. Më 29 tetor, deputetë të Partisë Demokratike të Sali Berishës penguan zhvillimin e një seance parlamentare duke hedhur tymuese. Dy ditë më vonë, mijëra persona protestuan në Tiranë, duke kërkuar largimin e Ramës.

Me transferimin e beftë të Erion Veliajt në burgun e Fierit, një konflikt mes tij dhe kryeministrit Edi Rama doli në sipërfaqe duke e tejkaluar fatin e Bashkisë së Tiranës.

Përmes avokatit të tij, Plarent Nreca dhe letrave nga burgu, Veliaj pretendon se Rama është kujdesur personalisht për ndëshkimin e tij me transferimin në Fier dhe se po e shantazhon për dorëheqjen e tij nga Bashkia e Tiranës, përmes një mesazhi të përcjellë në burg nga ministri i Drejtësisë, Toni Gogu.

Veliaj thotë se e takoi Gogun në burg në orët e vona të mbrëmjes së premte dhe gjatë takimit iu kërkua në emër të Ramës jo vetëm dorëheqja, por edhe të pranojë se është përfshirë në protestat e Flamingove si dhe të heqë dorë nga avokati i tij, Plarent Ndreca. Në të kundërt, pretendon ai, do t’i shtoheshin akuza të reja penale.

“Refuzoj haluçinacionet bolshevike që unë kam organizuar ose financuar protestat… Sfidoj Kryeministrin e vendit të nxjerrë një provë të vetme për aludimet e protestave. Ndryshe ik!,” shkroi Veliaj.

Qeveria ka folur deri më tani përmes ministrit Gogu, i cili pranoi vizitën në burg, por mohoi kategorikisht t’i kishte përcjellë atij ndonjë mesazh nga kryeministri. Ministri i Drejtësisë tha se ishte i befasuar nga aludimet e Veliajt, të cilat i konsideroi si “stisje të pavërteta”.

Mes pretendimeve të kundërta të secilës palë, SPAK thotë se “nuk ka asgjë për të ndarë” si përgjigje ndaj pyetjes së BIRN nëse kishte nisur zyrtarisht një hetim.

Konflikti mes kryeministrit Edi Rama dhe ish-bashkëpunëtorit të tij të afërt politik, Erion Veliaj, ka ngritur pikëpyetje mbi përdorimin e pushtetit ekzekutiv për ushtrimin e presionit politik dhe ndikim në proceset e drejtësisë. Duke iu referuar akuzave të Veliajt, ekspertë të drejtësisë dhe të shoqërisë civile kërkojnë hetim të pavarur nga organet e drejtësisë, ndërsa e konsiderojnë këtë çështje një test për pavarësinë e SPAK-ut.

“Institucionet e drejtësisë dhe veçanërisht SPAK-u duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Erion Veliajt, sidomos nëse ato përmbajnë dyshime për përdorimin e pushtetit ekzekutiv si instrument presioni politik,” tha avokati Gentian Serjani, drejtues i organizatës për Drejtësi Sociale.

Edhe pse e sheh me skepticizëm përfshirjen e SPAK në një çështje me dimensione politike, Serjani thotë se pretendimet e Veliajt nuk duhet të anashkalohen.

“Çdo pretendim i Veliaj dhe i avokatit të tij duhet të shqyrtohet mbi bazën e provave konkrete, komunikimeve dhe dëshmive përkatëse, dhe jo thjesht mbi bazën e deklaratave publike,” tha Serjani.

Edhe drejtuesi i organizatës ‘Qëndresa Qytetare’, Rigels Xhemollari, argumenton se çështja duhet të hetohet në mënyrë të pavarur dhe vizita e ministrit të Drejtësisë në burg duhet të sqarohet.

“SPAK duhet të verifikojë vizitën e ministrit Gogu në burg, a i përmbush kriteret ligjore apo kemi të bëjmë me një takim ekstraligjor në kufijtë e atij mafioz, siç pretendon kryetari i Bashkisë,” tha Xhemollari.

Sipas tij, akuzat nuk duhet të shndërrohen në një tjetër përplasje politike, por të marrin përgjigje institucionale. Në këtë kontekst ai argumenton se avokati i Veliajt duhej t’i drejtohej menjëherë SPAK-ut për pretendimin që ka për ministrin e Drejtësisë dhe Kryeministrin dhe jo emisioneve televizive.

“Kjo nuk mund të mbetet në terma të retorikës dhe luftës politike, por duhet t’i nënshtrohet verifikimeve ligjore dhe proceduriale,” përfundon ai.

Zef Preçi, drejtor i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, mendon gjithashtu se akuzat e Veliajt duhet të verifikohen në mënyrë të pavarur.

“SPAK dhe institucionet e drejtësisë duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Veliajt,” tha ai për BIRN, duke shtuar se çështja është me ndjeshmëri të lartë publike për shkak se akuza i drejtohet kryeministrit për presion ndaj një të burgosuri.

Preçi beson se rasti i Veliajt ka një ngjashmëri me rastin e ish deputetes socialiste Klotilda Bushka, e cila u akuzua nga SPAK për pengim të drejtësisë, sepse dyshohet se i bëri presion dëshmitares në procesin e Veliajt.

“Në të dyja rastet, një mbajtës i lartë i pushtetit politik akuzohet se ka përdorur pozitën e tij për të ndikuar te një person kyç në një proces penal në zhvillim. Atëherë, nga Kuvendi, në favor të Veliajt; sot, sipas pretendimit, nga qeveria kundër tij,” thotë ai.

Sipas tij, SPAK duhet të tregojë të njëjtën vendosmëri në hetim.

“Vetëm kështu tregohet se standardi kundër ndërhyrjes politike në drejtësi vlen njësoj, pavarësisht se kush ushtron presionin dhe mbi kë,” përfundon ai./BIRN/

Njohuritë juridike, verifikimi rigoroz i fakteve, respektimi i etikës profesionale, mbrojtja e viktimave dhe kontrolli i emocioneve janë ndër shtyllat themelore të raportimit profesional në kronikën e zezë dhe në situatat me ndjeshmëri të lartë.

Etika është busulla që duhet ta orientojë gazetarin në çdo rrethanë, duke përcaktuar kufijtë ndërmjet interesit publik dhe cenimit të dinjitetit njerëzor, ndërmjet informimit dhe sensacionalizmit, si dhe ndërmjet të drejtës për të ditur dhe përgjegjësisë për të mos dëmtuar.

Gazetaria profesionale nuk e ushqen frikën, por e informon shoqërinë; nuk prodhon gjykime, por kërkon dhe prezanton fakte; nuk i shërben zhurmës, por së vërtetës. Sepse gazetaria pa etikë e humb besueshmërinë, ndërsa gazetaria pa verifikim e rrezikon vetë të vërtetën.

“Kur bie telefoni në mesnatë, zjarrfikësit i duhet vetëm të veshë pantallonat dhe të shuajë flakët. Kurse gazetari duhet t’u tregojë një milion njerëzve se kush e ndezi shkrepësen dhe pse.” – David Randall

Kjo thënie e gazetarit dhe autorit britanik David Randall përmbledh në mënyrë domethënëse kompleksitetin e profesionit të gazetarit. Për dallim nga shumë profesione të tjera, gazetaria nuk përfundon me konstatimin e një ngjarjeje.

Ajo kërkon të zbulojë rrethanat, të verifikojë faktet, të identifikojë burimet, të analizojë përgjegjësitë dhe, mbi të gjitha, t’i ofrojë publikut një pasqyrë sa më të saktë të asaj që ka ndodhur.

Kjo përgjegjësi bëhet edhe më e madhe kur gazetari përballet me ngjarje kriminale, tragjedi njerëzore, vrasje, dhunë, aksidente me pasoja fatale, trafikim të qenieve njerëzore, korrupsion, abuzime apo situata të tjera me ndjeshmëri të lartë shoqërore.

Të raportosh për një konferencë shtypi, një aktivitet institucional apo një deklaratë politike është një proces që ka specifikat e veta profesionale.

Por të raportosh nga një vendngjarje kriminale, të mbledhësh informacione në rrethana të tensionuara, të komunikosh me dëshmitarët, institucionet dhe familjarët e viktimave, ndërkohë që duhet të ruash saktësinë, paanshmërinë dhe maturinë, është një sfidë krejt tjetër.

Pikërisht këtu dallohet gazetari që vetëm transmeton informacionin nga gazetari që e kupton thellësisht përgjegjësinë e profesionit të tij.

Kriza si test i vërtetë i profesionalizmit gazetaresk?

Në kohë krizash, qytetarët kërkojnë përgjigje. Ata duan të dinë çfarë ka ndodhur, kush është i përfshirë, cilat janë pasojat dhe çfarë po bëjnë institucionet kompetente.

Në këto rrethana, mediat dhe gazetarët marrin një rol jashtëzakonisht të rëndësishëm në informimin e publikut, transparencën institucionale dhe llogaridhënien.

Mirëpo, pikërisht në momentet kur publiku kërkon informacion të menjëhershëm, gazetari duhet të tregojë se nuk është rob i presionit kohor, i konkurrencës mediatike apo i numrit të klikimeve.

Gazetaria profesionale nuk është garë për të publikuar e para një fotografi, një emër, një pretendim apo një informacion të pakonfirmuar. Nuk është garë për tituj tronditës dhe interpretime të pambështetura në fakte.

Është përgjegjësi publike.

Gazetari duhet të jetë i përgatitur fizikisht, psikologjikisht, emocionalisht dhe intelektualisht. Duhet të jetë vigjilent, këmbëngulës, i pranishëm në terren, i kujdesshëm në komunikim dhe i aftë të përballojë situata që shpesh janë të paparashikueshme.

Përgatitja profesionale nuk nënkupton vetëm njohjen e teknikave të intervistimit apo shkrimit të lajmit. Ajo përfshin edhe kulturën e përgjithshme, njohuritë juridike, edukimin mediatik, aftësinë analitike dhe kontrollin e emocioneve.

Kronika e zezë: ku njohuritë juridike bëhen domosdoshmëri profesionale?

Raportimi për vrasjet, vrasjet e rënda, plagosjet, dhunën në familje, dhunimet, grabitjet, trafikimin, korrupsionin dhe format e tjera të kriminalitetit kërkon njohuri më të thelluara sesa ato që ofron gazetaria e zakonshme informative.

Gazetari duhet t’i njohë dallimet ndërmjet personit të dyshuar, të ndaluarit, të arrestuarit, të akuzuarit dhe të dënuarit. Këto nuk janë sinonime dhe nuk mund të përdoren në mënyrë të pakujdesshme vetëm për ta bërë titullin më tërheqës.

Një person i dyshuar nuk është person i dënuar. Një aktakuzë nuk është aktgjykim. Një arrestim nuk dëshmon fajësi dhe një deklaratë e dhënë në polici nuk përbën domosdoshmërisht një përfundim të pakontestueshëm të një procedure penale.

Gazetari që nuk i kupton këto dallime rrezikon të prodhojë dezinformim, të cenojë reputacionin e individëve dhe të krijojë perceptime të gabuara te publiku.

Prandaj, njohja e terminologjisë juridike nuk duhet të konsiderohet privilegj i gazetarëve që mbulojnë gjykatat. Ajo duhet të jetë pjesë e përgatitjes themelore të secilit gazetar që raporton për çështje kriminale.

Prezumimi i pafajësisë – parim që nuk duhet të negociohet?

Një ndër gabimet më të shpeshta në raportimet për kronikën e zezë është shpallja e parakohshme e fajësisë përmes titujve, formulimeve dhe interpretimeve të gazetarëve.

Shprehjet si “vrasësi”, “dhunuesi”, “krimineli” apo “hajni”, kur ndaj personit nuk ka një vendim përfundimtar gjyqësor që përcakton fajësinë, mund të përbëjnë shkelje serioze të standardeve profesionale dhe etike.

Gazetari nuk është prokuror, gjykatës apo organ hetimor. Ai ka të drejtë dhe detyrim të informojë, të hulumtojë, të kërkojë përgjegjësi dhe të analizojë veprimet institucionale, por nuk mund të marrë rolin e organeve të drejtësisë.

Kjo nuk nënkupton se gazetari duhet të jetë pasiv apo të kufizohet në komunikatat zyrtare. Përkundrazi, ai duhet të jetë këmbëngulës në kërkimin e fakteve, por gjithmonë brenda kufijve të ligjit, etikës dhe interesit publik. Pavarësia editoriale nuk e përjashton përgjegjësinë juridike dhe etike.

Dhuna në familje dhe dhuna ndaj grave: ndjeshmëria nuk duhet të shndërrohet në sensacionalizëm?

Raportimi për dhunën në familje dhe veçanërisht për dhunën ndaj grave përbën një nga fushat më të ndjeshme të gazetarisë.

Në shumë raste, mediat publikojnë hollësi të panevojshme për viktimën, raportet e saj familjare, jetën private, komunikimet personale dhe rrethanat e ngjarjes. Ndonjëherë, këto detaje nuk kanë asnjë vlerë të mirëfilltë informative, por publikohen për të rritur interesimin e lexuesve.

Kjo qasje mund të shkaktojë viktimizim të përsëritur, të cenojë dinjitetin e viktimës dhe të ekspozojë familjarët ndaj presionit publik.

Gazetari duhet të bëjë dallimin ndërmjet asaj që është interesante për publikun dhe asaj që është realisht në interes të publikut.

Jo çdo informacion që sigurohet duhet të publikohet. Jo çdo hollësi që gjendet në një dosje hetimore ka vlerë për lexuesin.

Veçanërisht në fazat fillestare të hetimit, duhet treguar kujdes i shtuar me deklaratat e personave të përfshirë. Ato mund të ndryshojnë, të sqarohen apo të kundërshtohen gjatë procedurave të mëtejshme.

Gazetari duhet t’i verifikojë pretendimet përmes burimeve të pavarura, dokumenteve dhe institucioneve kompetente, duke mos e trajtuar asnjë deklaratë të vetme si të vërtetë përfundimtare.

Mbrojtja e viktimës nuk është pengesë për informimin. Është pjesë e gazetarisë me përgjegjësi.

12 orët e para: kur nxitimi mund të prodhojë dëm profesional?

Një nga problemet që e vërej në raportimet e mediave online është nxitimi për të publikuar informacione menjëherë pas ndodhjes së një ngjarjeje kriminale.

Presioni për të qenë i pari, për të marrë më shumë lexime dhe për të mos mbetur prapa konkurrencës, shpesh i shtyn redaksitë të publikojnë të dhëna që nuk janë verifikuar mjaftueshëm.

Orët e para të një hetimi janë veçanërisht të ndjeshme. Informacionet mund të jenë të pjesshme, dëshmitë mund të jenë kontradiktore dhe rrethanat e ngjarjes ende të paqarta.

Një deklaratë fillestare mund të ndryshojë. Një pretendim mund të rezultojë i pasaktë. Një person që fillimisht është përmendur si i përfshirë mund të mos ketë asnjë përgjegjësi në ngjarje.

Kjo është arsyeja pse gazetari duhet të tregojë maturi dhe të mos e ngatërrojë shpejtësinë me profesionalizmin.

Nuk është e domosdoshme që çdo informacion të publikohet brenda minutës. Është shumë më e rëndësishme që informacioni i publikuar të jetë i saktë.

Nga përvoja ime profesionale, hulumtimi dhe verifikimi i çdo detaji përpara publikimit janë ndër garancitë më të rëndësishme të gazetarisë së besueshme.

Burimet, dokumentet dhe verifikimi: mos e ngatërroni besueshmërinë me autoritetin?

Gazetari duhet të ndërtojë raporte profesionale me policinë, prokurorinë, gjykatat, institucionet dhe burimet e tjera të informacionit.

Por komunikimi me një zyrtar nuk duhet të konsiderohet automatikisht garanci e plotë për vërtetësinë e çdo informacioni.

Edhe burimet zyrtare duhet të trajtohen me standarde verifikimi.

Dokumentet e nënshkruara, vendimet institucionale, aktet procedurale dhe komunikatat zyrtare mund të jenë burime me rëndësi të veçantë, por gazetari duhet të kuptojë përmbajtjen, kontekstin dhe kufijtë e tyre.

Një dokument mund të konfirmojë se një procedurë ka filluar, por jo domosdoshmërisht se pretendimet e paraqitura në të janë vërtetuar.

Një deklaratë e policisë mund të konfirmojë arrestimin, por jo fajësinë e personit.

Prandaj, gazetari duhet të krahasojë burimet, të kërkojë konfirmime të pavarura dhe të mos i publikojë pretendimet si fakte të përfunduara.

Ekziston një shprehje amerikane që e përmbledh mjaft mirë këtë parim: “Edhe kur nëna të thotë të dua, verifikoje.”

Në gazetari, besimi është i rëndësishëm, por verifikimi është i domosdoshëm.

Viktimat, të miturit dhe tragjeditë familjare: dinjiteti njerëzor mbi interesin komercial?

Një nga provat më të vështira për një gazetar është raportimi për vdekjet, vetëvrasjet, vrasjet e grave, dhunimet, aksidentet me pasoja fatale dhe tragjeditë që përfshijnë fëmijë.

Në këto raste, gazetari nuk duhet të harrojë se përtej një lajmi ekziston një familje, një histori njerëzore dhe njerëz që po përballen me dhimbje të jashtëzakonshme.

Publikimi i fotografive të viktimave, identifikimi i panevojshëm i tyre, intervistimi i familjarëve në gjendje shoku dhe përshkrimi i detajuar i mënyrës së vdekjes mund të shkaktojnë pasoja të rënda.

Raportimi për vetëvrasjet, për shembull, kërkon shmangien e hollësive mbi metodat, vendndodhjet dhe elementet që mund të nxisin imitimin e veprimeve të tilla.

Kur në ngjarje përfshihen të mitur, mbrojtja e identitetit dhe interesit më të mirë të fëmijës duhet të jetë përparësi.

Gazetari duhet ta kuptojë se jo gjithçka që mund të fotografohet, regjistrohet apo zbulohet duhet të bëhet publike.

Etika profesionale fillon pikërisht aty ku gazetari është në gjendje të heqë dorë nga një informacion apo fotografi që nuk i shërben interesit publik.

Gazetari nuk është hetues, por duhet të ketë mendësi hulumtuese?

Shpesh e kam theksuar se gazetari duhet të jetë një lloj hetuesi në kuptimin profesional të fjalës, por kjo nuk do të thotë se ai duhet t’i marrë kompetencat e policisë apo prokurorisë.

Gazetari duhet të hulumtojë, të krahasojë deklaratat, të kërkojë dokumente, të analizojë kundërthëniet, të identifikojë mospërputhjet dhe të kërkojë përgjigje nga institucionet.

Ai duhet të jetë i aftë të dallojë një pretendim nga një fakt, një indicie nga një provë dhe një dyshim nga një përfundim juridik.

Mendësia hulumtuese është një nga cilësitë më të rëndësishme të gazetarit profesionist.

Megjithatë, gazetari nuk duhet të ndërhyjë në prova, të pengojë veprimet hetimore, të zbulojë pa arsye identitetin e dëshmitarëve të mbrojtur apo të publikojë informacione që mund të rrezikojnë sigurinë e personave të përfshirë.

Detyra e tij është të informojë dhe të kërkojë llogaridhënie, jo të pengojë drejtësinë.

Emocionet dhe paragjykimet: dobësia që mund ta dëmtojë gazetarinë?

Nuk mund të jemi gazetarë pa ndjenja kur raportojmë për vrasje, dhunime, plagosje, aksidente, trafikim, korrupsion apo tragjedi familjare.

Gazetari është njeri dhe përjeton emocione. Ai mund të tronditet nga një skenë kriminale, të preket nga rrëfimi i një viktime apo të ndiejë revoltë përballë një padrejtësie.

Por ekziston një dallim thelbësor ndërmjet ndjeshmërisë njerëzore dhe paragjykimit profesional.

Emocionet nuk duhet të shndërrohen në përfundime gazetareske. Revolta personale nuk mund të zëvendësojë provën. Simpatia për njërën palë nuk mund të ndikojë në paraqitjen e fakteve.

Gazetari duhet të ruajë aftësinë për të raportuar me dinjitet, edhe kur tema është emocionalisht e rëndë.

Kjo nuk kërkon mungesë ndjenjash, por vetëkontroll, pjekuri dhe integritet profesional.

Media online dhe kurthi i klikimeve: shpejtësia nuk është vlerë nëse dëmton të vërtetën?

Mediat online dhe televizive funksionojnë në një mjedis ku koha ka marrë një rëndësi të jashtëzakonshme.

Publiku kërkon lajme në kohë reale, ndërsa redaksitë përballen me presionin e konkurrencës dhe të audiencës.

Megjithatë, problemi shfaqet kur shpejtësia shndërrohet në kriterin kryesor të suksesit dhe kur titulli bombastik vlerësohet më shumë sesa përmbajtja e verifikuar.

Titujt që shpallin fajtorë, krijojnë panik, dramatizojnë situata të paqarta apo përdorin terma të ekzagjeruar nuk e ndihmojnë informimin publik.

Një titull duhet të jetë tërheqës, por para së gjithash duhet të jetë i saktë.

Një lajm mund të jetë ekskluziv pa qenë sensacional. Mund të jetë i fuqishëm pa qenë tronditës. Mund të tërheqë vëmendjen pa e cenuar dinjitetin e askujt.

Mediat duhet ta kuptojnë se besueshmëria nuk ndërtohet me një klikim, por me vite pune të përgjegjshme.

Siguria e gazetarit në terren: përgatitje fizike, psikologjike dhe profesionale?

Raportimi nga mjediset konfliktuoze, protestat, trazirat, fatkeqësitë natyrore, vendngjarjet kriminale dhe situatat e rrezikshme kërkon përgatitje të veçantë.

Gazetari duhet të dijë si të veprojë në një mjedis të pasigurt, si të vlerësojë rrezikun, si të komunikojë me ekipin dhe si të mbrojë veten dhe burimet e tij.

Përgatitja fizike është e rëndësishme, por nuk mjafton. Po aq e rëndësishme është përgatitja psikologjike, njohja e protokolleve të sigurisë, aftësia për të ruajtur qetësinë dhe për të marrë vendime të shpejta pa rrezikuar jetën.

Gazetari nuk duhet ta dëshmojë profesionalizmin duke u ekspozuar ndaj rrezikut të panevojshëm.

Asnjë fotografi, incizim apo ekskluzivitet nuk vlen më shumë se jeta dhe siguria e gazetarit.

Njohuritë juridike dhe etika – pjesë e domosdoshme e formimit të gazetarit?

Gazetaria bashkëkohore kërkon më shumë sesa aftësi për të shkruar një lajm të mirë.

Ajo kërkon njohjen e ligjeve, procedurave, institucioneve dhe terminologjisë juridike.

Gazetari që raporton për gjykatat duhet të kuptojë funksionimin e sistemit gjyqësor, rolin e prokurorit, avokatit mbrojtës, trupit gjykues, Gjykatës së Apelit, Gjykatës Supreme dhe Gjykatës Kushtetuese.

Duhet të dijë çfarë përfaqëson një kallëzim penal, një aktakuzë, një masë paraburgimi, një aktgjykim dhe një vendim të formës së prerë. Po ashtu, duhet të njohë kufijtë ndërmjet interesit publik, privatësisë, mbrojtjes së burimeve dhe përgjegjësisë për publikimin e informacioneve.

Këto njohuri nuk e shndërrojnë gazetarin në jurist, por e bëjnë atë më të aftë për ta ushtruar profesionin me saktësi dhe përgjegjësi.

Përvoja profesionale dhe kontributi im në trajtimin e raportimit për situatat e ndjeshme?

Të gjitha këto çështje nuk janë vetëm vlerësime teorike apo parime të përgjithshme të gazetarisë. Ato burojnë edhe nga përvoja ime profesionale, hulumtimet, angazhimi në gazetari dhe puna ime akademike.

Për t’i trajtuar më gjerësisht këto problematika, në vitin 2023 kam botuar librin tim me titull: “Mediat, etika, raportimet për situatat e ndjeshme, hetimet dhe nocionet juridike në gazetari”. Në këtë botim kam trajtuar një spektër të gjerë temash që lidhen me raportimin profesional, etik dhe juridik.

Kam analizuar raportimin për vrasjet, vetëvrasjet, plagosjet, aksidentet, dhunën në familje, dhunimet, ngacmimin seksual, trafikimin me qenie njerëzore, prostitucionin, korrupsionin, ryshfetin, vjedhjet, grabitjet, krimet e luftës, terrorizmin, gjenocidin, rrëmbimet, pengmarrjet, krimet kibernetike dhe shumë kategori të tjera të veprave penale.

Vëmendje të veçantë i kam kushtuar raportimit për të miturit, personat me aftësi të kufizuara, personat me probleme të shëndetit mendor, viktimat e dhunës dhe familjet e prekura nga tragjeditë.

Një pjesë e rëndësishme e librit trajton raportet ndërmjet mediave, policisë, prokurorisë dhe gjykatave, si dhe nocionet juridike që gazetarët i përdorin në punën e përditshme.

Kam trajtuar gjithashtu procedurat hetimore, veprimet policore, kallëzimin penal, obduksionin, ngritjen e aktakuzës, raportimin nga seancat gjyqësore, rolin e avokatëve mbrojtës, trupin gjykues, fjalët përfundimtare dhe llojet e aktgjykimeve.

Përfshirja e këtyre temave në një botim profesional ka për qëllim të ndihmojë gazetarët që të mos mbeten vetëm në nivelin e raportimit sipërfaqësor, por të zhvillojnë njohuri më të thelluara për çështjet që trajtojnë.

Gazetaria kërkon përgatitje të vazhdueshme. Njohuritë juridike, etike dhe profesionale nuk janë luks, por domosdoshmëri.

Gazetaria ka nevojë për karakter, jo vetëm për shpejtësi?

Në fund, dua të theksoj se gazetaria profesionale nuk matet vetëm me numrin e lajmeve të publikuara, me shpejtësinë e raportimit apo me audiencën që arrin një medium.

Ajo matet me saktësinë e informacionit, me guximin për të kërkuar të vërtetën, me aftësinë për të mbrojtur interesin publik dhe me respektimin e dinjitetit njerëzor.

Gazetari duhet të jetë i guximshëm, por jo i pamatur; kritik, por jo paragjykues; këmbëngulës, por jo ndërhyrës; emocionalisht i ndjeshëm, por profesionalisht i paanshëm.

Nuk është gjithmonë e lehtë të raportosh për një vrasje, një tragjedi familjare, një rast dhune apo një krim të rëndë. Por pikërisht në këto situata shfaqet niveli i përgatitjes dhe integritetit të gazetarit.

Gazetaria nuk duhet të prodhojë frikë, panik dhe gjykime të parakohshme. Ajo duhet të prodhojë informim, transparencë, vetëdije dhe përgjegjësi shoqërore.

Në një kohë kur informacioni qarkullon me shpejtësi të jashtëzakonshme dhe kur secili mund të publikojë një pretendim në hapësirën digjitale, gazetari profesionist duhet të mbetet pikë referimi për verifikimin, besueshmërinë dhe të vërtetën.

Sepse publiku nuk ka nevojë për një gazetar që vetëm e informon se çfarë ka ndodhur. Ka nevojë për një gazetar që e ndihmon të kuptojë se çfarë ka ndodhur, çfarë dihet, çfarë ende nuk dihet dhe kush duhet të japë përgjegjësi.

E vërteta nuk duhet të jetë viktimë e shpejtësisë, etika nuk duhet të jetë peng i klikimeve dhe gazetaria nuk duhet ta humbë misionin e saj përballë sensacionalizmit.

Hulumto, verifiko dhe raporto – detaji dhe motivi si thelbi i gazetarisë profesionale?

Filozofia ime profesionale në gazetari mbështetet vazhdimisht në një maksimë themelore: “Hulumto, verifiko dhe raporto”. Këto tri veprime përbëjnë boshtin e një gazetarie të përgjegjshme, të besueshme dhe të mbështetur në fakte.

Megjithatë, përtej tyre, një rëndësi të veçantë në ndërtimin e çdo raporti, kronike apo analize informative kanë detajet dhe motivet. Jam i bindur se detaji është shpirti i çdo raportimi, sepse pikërisht përmes tij një ngjarje merr kuptim, kontekst dhe dimension të plotë informativ.

Një kronikë pa detaje të verifikuara rrezikon të mbetet sipërfaqësore, ndërsa një raportim që nuk arrin të identifikojë dhe analizojë motivet e mundshme, aty ku faktet dhe rrethanat e lejojnë, shpesh nuk arrin t’ia shpjegojë publikut thelbin e ngjarjes.

Gazetari duhet të shkojë përtej asaj që shihet në sipërfaqe, të zbërthejë rrethanat, të krahasojë dëshmitë, të analizojë dokumentet dhe të kërkojë përgjigje për pyetjet thelbësore: çfarë ndodhi, si ndodhi, pse ndodhi dhe cilat rrethana e paraprinë ngjarjen?

Natyrisht, motivi nuk duhet të shpallet si fakt pa u konfirmuar nga dëshmitë, dokumentet apo organet kompetente. Detaji e ndërton kronikën, verifikimi ia garanton besueshmërinë, ndërsa analiza e motiveve i jep asaj thellësi profesionale.

Kjo është gazetaria që mbroj dhe promovoj: jo raportimi i shpejtë i një ngjarjeje, por zbërthimi i saj përmes fakteve, saktësisë dhe përgjegjësisë ndaj publikut.

*Mr. sc. Musa Sabedini, gazetar profesionist dhe themelues i platformës “Rajonipress”, iu bashkua në vitin 2011 stafit të rregullt akademik të Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT), ku ligjëron lëndët bazë për formimin e gazetarëve të rinj.

Sabedini është gjithashtu autor i librave universitarë:

• “Mediet, etika, raportimet për situatat e ndjeshme, hetimet dhe nocionet juridike në gazetari” (UBT, 2023);
• “Gazetaria online në Kosovë dhe në rajon: etika dhe sfidat e vetërregullimit” (UBT, 2024);
• “Etika, mburojë e gazetarisë profesionale” (2025).

Në këta libra trajtohen aspekte kyçe të profesionit, nga etika dhe raportimi në kohë krizash deri te gazetaria digjitale dhe sfidat juridike e morale të epokës moderne.

Krahas botimit të këtyre veprave, ai ka prezantuar mbi 12 punime në konferenca ndërkombëtare dhe ka marrë pjesë rregullisht në seminare të OSBE-së dhe të qendrave të trajnimit në fushën e medias.

Çfarë jete kjo e avokatit!

Përtej personalitetit të avokatit Saimir Visha, që ata që e njohin më mirë mund të flasin për të, lajmi për ndarjen e tij nga jeta më bëri të reflektoj për jetën e një avokati si Saimiri.

Një jetë me stres, me hallet e të tjerëve mbi shpinë, që i adopton sikur të ishin hallet e tua personale, me orare të zgjatura, me dilema pa fund, me institucione që nuk dëgjojnë, me mendje të mbyllura që nuk duan të kuptojnë, me beteja që nuk mbarojnë, që mbivendosen njëra mbi tjetrën si gurë në një thes mbi shpinë, që e mban lidhur në fyt.

Me klientë që nuk kanë durim, shpesh me të drejtë edhe ata të shkretët.

Një jetë ku harron të jetosh.

Harron familjen, fëmijët, prindërit, miqtë.

Harron veten. Harron që nuk je prej hekuri.

Çdo ditë të duhet të mprehësh shqisat për të nuhatur anët më të errëta të natyrës njerëzore, aq sa të duket që bota shumë e poshtër.

Dhe nuk ka faj avokati i shkretë.

Shpesh nuk merr asnjë falënderim.

Klientë që të negociojnë çmimet, që të kërkojnë të punosh falas, që shpesh të ngarkojnë edhe përgjegjësi që nuk i ke, që të fajësojnë pa dashje dhe shpesh nuk të falenderojnë me dashje edhe kur ke gjithë meritat që ke sjellë ndryshim në jetën e dikujt.

Të bie të bëhesh psikolog, prift, shok, engjëll, djall, armik, strateg, ilaç, busull, mbrojtës e ku di unë se çfarë tjetër…

Gjithçka, përveçse njeri me jetën tënde.

Truri nuk të pushon kurrë.

As natën, as në fundjavë, as në pushime.

Gjithmonë një dosje, një afat, një hall, një padrejtësi.

Fitoret të gëzojnë vetëm dy minuta, ndërsa humbjet të bëhen barrë të vështira për t’u shlyer.

Gjithmonë duke jetuar me një nevojë konstante migjeniane për t’ia ngjesh malit në zemër atë argumentin në formë grushti që do doje ta kishe.

Dhe befas… një ditë bëhesh një fotografi mortore.

Dosjet mbeten, gjyqet vazhdojnë, klientët gjejnë avokat tjetër.

Çfarë jete kjo e avokatit!

Një jetë e kaluar duke mbrojtur të tjerët, ndërsa harron të jetosh.

Në fund vdekja nuk është shumë ndryshe nga të harruarit e jetës.

E vetmja diferencë është që me vdekjen truri i avokatit bie në paqe.

Lamtumirë, Saimir!

Ma merr mendja që ti, si shumë të tjerë që janë ende këtu, i ke kaluar të gjitha ato më sipër.

Tani je në paqe!

U prehtë në paqe shpirti yt!

Një llogari në Netflix, pikturat familjare dhe komunikimet për ndërtimin e një pishine janë disa nga provat e SPAK që e lidhin ish-zv.kryeministren Belinda Balluku me pronësinë e një vile në Dhërmi, e cila dyshohet se u përfitua në këmbim të favorizimit të kompanisë “Eurocol”. Hetimi për vilën ka nxjerrë gjithashtu në pah një rrjet personash pranë Ballukut dhe një vijimësi marrëdhëniesh të dyshuara abuzive, që sipas prokurorisë datojnë që prej vitit 2014.

Në fund të prillit 2026, kur oficerët e policisë gjyqësore hynë për kontroll në vilën F6 të kompleksit “White Rocks” në Dhërmi, gjetën në muret e saj piktura me inicialet e vajzës së Belinda Ballukut dhe zbukurime ditëlindjeje me emrin e djalit të saj.

Në televizorin e dhomës së ndenjes, aplikacioni Netflix ishte i hapur me adresën elektronike të ish-zëvendëskryeministres, ndërsa profilet e përdoruesve mbanin emrat e saj dhe të fëmijëve.

“Belinda”, “Belenko”, “belen” dhe “princess colin” ishin emrat që hetuesit gjetën të regjistruara në televizor.

Për Prokurorinë e Posaçme, këto ishin vetëm disa nga gjurmët e një pasurie që rezultonte në emra të tjerë, por që, sipas hetimit, zotërohej dhe përdorej prej vitesh nga Balluku dhe familjarët e saj.

Sipas një vendimi për njoftim akuze të 16 tetorit 2026, vila dyshohet se ishte përfituar nga Balluku në këmbim të favorizimit të kompanisë “Eurocol” në një tender të Albcontrol-it të vitit 2014, ku Evis Berberi drejtonte Komisionin e Vlerësimit të Ofertave. Berberi e vijoi më pas karrierën në institucionet e drejtuara nga Balluku, përfshirë ARRSH-në, ndërsa dyshimet për ndërhyrje në tendera u shtrinë edhe te kontratat e infrastrukturës, të përfshira në hetimet e vitit 2025.

Prokuroria pretendon se përfitimi u fsheh përmes një kontrate porosie në emër të ish-futbollistit Igli Tare dhe një kontrate të mëvonshme qiraje me Joana Bushin, ish-shefe e kabinetit dhe bashkëpunëtore e afërt e Ballukut.

Hetimi po kryhet nga prokurorët e posaçëm Dorina Bejko dhe Dritan Prençi. Dokumenti përmban kryesisht arsyetimin e akuzës ndaj personit juridik “Eurocol” sh.p.k në pronësinë e biznesmenit Pandeli Carapuli, bazuar në provat e administruara nga hetimet për kontratat publike, pasurinë e dyshuar të fshehur dhe lëvizjen e fondeve.

Për episodin e vilës në Dhërmi, SPAK ka marrë të pandehur Belinda Ballukun, të cilën e akuzon për pastrim parash, korrupsion dhe fshehje pasurie, administratorin e “Eurocol”, Pandeli Carapuli, ish-futbollistin Igli Tare dhe Joana Bushin për veprën penale të pastrimit të produkteve të veprës penale, në bashkëpunim. E njëjta akuzë është ngritur edhe ndaj personit juridik “Eurocol” sh.p.k., të cilin prokuroria e konsideron pjesë të mekanizmit të fshehjes së përfitimit të dyshuar korruptiv.

Dosja e vilës në Dhërmi është pjesë e një hetimi më të gjerë ndaj ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku, e cila u mor fillimisht e pandehur për abuzimet e dyshuara me tenderin e tunelit të Llogarasë dhe më pas për një sërë procedurash prokurimi në Unazën e Madhe të Tiranës.

Më 20 tetor 2026, SPAK i komunikoi Ballukut akuzat për pesë vepra penale, përfshirë shkeljen e barazisë në tendera në nëntë raste, korrupsionin pasiv në dy cilësi të ndryshme, fshehjen e pasurisë në dy raste dhe pastrimin e parave në bashkëpunim, më shumë se një herë.

Në total, dosja e bashkuar përfshin 24 të akuzuar, individë dhe kompani, mes të cilëve ish-vartës të Ballukut dhe biznesmenë të dyshuar për përfitime të paligjshme nga tenderat publikë.

Balluku i ka mohuar akuzat ndaj saj, ndërsa hetimet kanë shkaktuar një përplasje mes prokurorisë dhe mazhorancës socialiste. Në mars të këtij viti, shumica parlamentare rrëzoi me 82 vota kundër kërkesën e SPAK-ut për autorizimin e arrestimit të ish-zëvendëskryeministres.

Komunikimi i akuzave ndaj Ballukut në tetor 2026 nuk u shoqërua me një kërkesë të re të SPAK-ut për heqjen e imunitetit të saj, ndërsa opozita e kritikoi Prokurorinë për atë që e cilëson si trajtim të diferencuar, duke kërkuar shpjegime për mungesën e një kërkese të re për autorizimin e arrestimit të saj.

Tenderi që parapriu vilën

Sipas SPAK, historia e vilës në kompleksin White Rocks në Dhërmi nis në vitin 2014, kur Albcontrol, institucioni përgjegjës për kontrollin e trafikut ajror, drejtohej nga Belinda Balluku.

Në nëntor të atij viti, institucioni hapi një procedurë prokurimi për rikonstruksionin e godinës teknologjike, me një fond limit prej rreth 73.9 milionë lekësh pa TVSH.

Në garë morën pjesë katër operatorë ekonomikë, me oferta që varionin nga 48.3 milionë deri në 72.4 milionë lekë. Komisioni i Vlerësimit të Ofertave, i drejtuar nga Evis Berberi, në atë kohë zyrtar i Albcontrol-it dhe një nga personat që akuzohen në dosjen e bashkuar, skualifikoi tre ofertuesit e tjerë për mosplotësim të kritereve teknike dhe dokumentare.

Fituese u shpall kompania “Eurocol”, e cila kishte paraqitur ofertën më të lartë prej 72,3 milionë lekësh pa TVSH. Ky tender dhe roli i Evis Berberit, i cili e vijoi karrierën në institucionet e drejtuara nga Balluku, japin një panoramë të një dekade tenderash të dyshuar si të manipuluar, që nisin në Albcontrol dhe vijojnë në Ministrinë e Infrastrukturës dhe institucionet në varësi të saj.

Pas largimit nga Albcontrol-i, Berberi u emërua këshilltar në Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe në qershor 2021 mori drejtimin e Autoritetit Rrugor Shqiptar, ARRSH. Në këtë detyrë, sipas hetimeve të SPAK-ut, Berberi zbatonte udhëzimet e Ballukut për procedurat e prokurimit, përfshirë tenderin e tunelit të Llogarasë dhe lotet e Unazës së Madhe të Tiranës. Komunikimet e sekuestruara në telefonin e tij tregojnë se ai konsultohej me ministren për vendimmarrjen mbi tenderat e mëdhenj, ndërsa hetohet edhe për një sërë tenderash më të vegjël për mbikëqyrjen e punimeve.

Ekspertimi kompjuterik i celularit të sekuestruar në banesën e Berberit ka shërbyer si një prej indicieve për hetimin. Në këtë rast, të dhënat e zbuluara në celular treguan se kriteret e tenderit ishin, me gjasë, hartuar paraprakisht nga vetë kompania private që do të shpallej fituese. Në vendim thuhet se katër ditë përpara se Balluku të nxirrte urdhrin e prokurimit, më 6 nëntor 2014, nga adresa zyrtare elektronike e kompanisë “Eurocol” iu dërgua Berberit dokumenti me titull “Kriteret përfundimtare Albkontrolli (2)”.

Sipas vendimit të SPAK-ut, kushtet e dërguara me email nga kompania u kopjuan fjalë për fjalë nga Njësia e Prokurimit në dokumentet zyrtare të tenderit.

Hetimet zbuluan se një ditë pas shpalljes së garës, administratori i “Eurocol”-it, Pandeli Carapuli, dhe punonjësi i tij, Fejzi Kodra, shkëmbyen mesazhe në celular. “Shiko u shpall ky i fundit. I madh”, i shkruante Carapuli, për të vijuar: “Ok të fillojmë përgatitjet”.

Kur dy kompani konkurruese paraqitën ankesa kundër kritereve kufizuese të tenderit, Balluku ngarkoi Berberin për shqyrtimin e ankesës së parë, ndërsa të dyja ankesat u rrëzuan. Po atë ditë, Carapuli i dërgonte me SMS punonjësit të tij numrin e celularit të Berberit. “Ky është numri i Visit”, i shkruante ai.

Në hapjen e ofertave, më 8 dhjetor 2014, “Eurocol” sh.p.k. u rendit e fundit mes katër konkurrentëve, me ofertën më të shtrenjtë. Por, sipas hetimit, tre ditë më vonë, komisioni i drejtuar nga Evis Berberi skualifikoi të tre garuesit që kishin paraqitur çmime më të ulëta, duke përdorur si shkak skualifikimi po ato kritere që kishte dërguar me email “Eurocol” para nisjes së garës.

Sipas prokurorisë, favorizimi vijoi edhe me lidhjen e kontratës dhe pagesat. Ende pa u publikuar fituesi në Buletinin e Prokurimeve Publike, Berberi i dërgoi kompanisë “Eurocol” draftin e kontratës.

Kontrata u nënshkrua nga Balluku dhe Carapuli më 30 dhjetor 2014, duke përfshirë një klauzolë parapagimi prej 50 për qind të vlerës totale. Vetëm një ditë më pas, më 31 dhjetor 2014, Albcontrol transferoi në llogarinë e “Eurocol”-it 43.4 milionë lekë me TVSH, ndonëse punimet nisën vetëm në shkurt të vitit 2015.

Një vit më vonë, në dhjetor 2015, përmes një procedure me negocim pa shpallje paraprake të njoftimit, ku komisioni i negocimit drejtohej sërish nga Evis Berberi dhe kishte anëtare Joana Bushin, Balluku i dha kompanisë “Eurocol” edhe një shtesë kontrate në kufirin maksimal prej 20 për qind, duke e çuar vlerën totale të paguar nga Albcontrol në afro 102 milionë lekë me TVSH.

Sipas prokurorisë, procedurat e prokurimit dhe marrëdhënia e krijuar mes drejtueses së institucionit dhe kompanisë përbëjnë sfondin e përfitimit të dyshuar korruptiv që u materializua më vonë në vilën F6.

Në arsyetimin e tij, SPAK e lidh përfitimin me vendimmarrjen e Ballukut në Albcontrol, duke iu referuar “paracaktimit, krijimit të avantazheve dhe privilegjeve për shoqërinë fituese” të tenderit të rikonstruksionit.

Sipas prokurorisë, vila e tipit “Begonia”, me një sipërfaqe ndërtimi prej 103 metrash katrorë, verandë prej 34 metrash katrorë dhe një parcelë të rrethuar prej të paktën 300 metrash katrorë, ishte përfitimi i parregullt që Balluku mori në vitin 2018.

“Ky përfitim i parregullt rezulton të jetë marrë nga shtetasja Belinda Balluku në vitin 2018”, shkruajnë prokurorët, duke iu referuar procedurës për blerjen e një vile nga ish-futbollisti i Kombëtares, Igli Tare.

Si u fsheh vila në Dhërmi

Në dhjetor 2018, kompania “Eurocol” lidhi një kontratë me ish-futbollistin Igli Tare për vilën F6 në kompleksin “White Rocks”, me çmim 145 mijë euro. Nga kjo shumë, sipas SPAK-ut, ishin paguar vetëm 70 mijë euro, ndërsa ekspertimi e vlerësoi pronën 420 mijë euro në kohën e kontraktimit, gati trefishin e çmimit të deklaruar.

Prokuroria pretendon se Tare kishte vepruar për llogari të Ballukut dhe se vila ishte shpërblim për favorizimin e ndërtuesit në tenderin e Albcontrol-it. “Kjo pasuri rezulton të jetë krijuar si përfitim i parregullt i dhënë nga shtetasi Pandeli Carapuli, administrator i shoqërisë ‘Eurocol’ sh.p.k., në drejtim të shtetases Belinda Balluku,” thuhet në vendim.

Tare figuron si pronar edhe i një vile tjetër në kompleksin “Green Coast” në Palasë, të cilën SPAK e dyshon gjithashtu si pasuri të fshehur të Ballukut, në një episod tjetër të hetimit që lidhet me tenderat e Unazës së Madhe. Tare i ka mohuar akuzat përmes të vëllait.

Për të fshehur pronësinë e vilës F6, sipas prokurorisë, në maj 2022 Tare lidhi një kontratë qiraje me Joana Bushin, ish-shefen e kabinetit të Ballukut për 450 euro në muaj, shumë që u rrit në 600 euro në vitin 2024. Hetuesit gjetën edhe dy dokumente për depozitimin e shumave prej 5400 eurosh secila nga Bushi në llogarinë e Tares, por arritën në përfundimin se marrëdhënia e qirasë ishte fiktive.

“Për të fshehur këtë pasuri, si produkt i veprës penale të korrupsionit, shtetasja Belinda Balluku ka përdorur shtetasin Igli Tare dhe vartësen e saj, shtetasen Joana Bushi,” arsyetojnë prokurorët.

Sipas prokurorisë, fiktiviteti i kontratës mbështetet kryesisht në provat e gjetura në vilë, komunikimet e drejtpërdrejta të Ballukut për ndërtimin e pishinës, si dhe komunikimet mes personave të tjerë të lidhur me të apo punonjësve të “Eurocol”-it.

Ato përfshijnë referenca të qarta për “vilën e shefes”, ndërsa në një prej celularëve të ekspertuar u gjetën edhe fotografi të një kutie të mbushur me para në euro, të cilën prokuroria e lidh me ambientet e vilës.

Fotografia u gjet në telefonin e pastrueses së familjes dhe ishte dërguar nga bashkëshorti i saj, i cili gjithashtu rezulton se punonte në vilë. Në të shfaqet një kuti e mbushur me tufa kartëmonedhash 50-euroshe, të lidhura me llastik. Sipas hetuesve, fotografia ishte dërguar përmes WhatsApp-it më 17 korrik 2021 dhe paratë ndodheshin “në dukje si në ambientet e vilës F6”.

SPAK e ka përfshirë fotografinë mes provave të administruara për përdorimin e pasurisë dhe marrëdhëniet e personave të lidhur me të, por nuk përcakton shumën totale të parave, origjinën e tyre apo personin të cilit i përkisnin.

Ndërkohë, në disa komunikime Balluku shfaqet drejtpërdrejt. Më 3 prill 2020, Julian Kelo, ish-punonjës i Albcontrol-it, i dërgoi Ballukut një email me subjekt “Pishina”. “Mirëmengjes! Po të nis planet e pishinës”, shkruhej në email.

Email-i iu përcoll më pas nga adresa e Ballukut Viola Haxhiademit, një prej personave që ndiqte punimet dhe që, sipas prokurorisë, kishte një vilë në afërsi. Sipas ekspertimit, investimet dhe mobilimi i vilës, përfshirë pishinën, u vlerësuan në rreth 9.8 milionë lekë.

Megjithëse prokuroria pretendon se vila ishte përfituar përmes korrupsionit, ndjekja penale për korrupsionin aktiv dhe shkeljen e barazisë në tendera në këtë rast është parashkruar për shkak të kalimit të afatit pesëvjeçar. Parashkrimi nuk e ka penguar SPAK-un të ngrejë akuzën për pastrim parash ndaj Ballukut dhe personave të tjerë të dyshuar si të përfshirë në këtë aferë./BIRN