Njëqind e njëmbëdhjetë gazetarë, përfshirë shtatë gra, janë vrarë në vitin 2025, sipas raportit vjetor të Federatës Ndërkombëtare të Gazetarëve (IFJ) mbi gazetarët dhe profesionistët e medias të vrarë në vitin 2025. I publikuar përpara Ditës së të Drejtave të Njeriut (10 dhjetor), gjetjet e raportit nxjerrin në pah një tjetër vit shumë vdekjeprurës për gazetarët dhe punonjësit e medias – me 46% të vdekjeve që ndodhin në Gaza, Palestinë.

Që nga viti 1990 dhe publikimi i listës së saj vjetore të të Vrarëve, IFJ ka regjistruar 3,156 vdekje në të gjithë botën, një mesatare prej 91 vdekjesh në vit dhe 859 në dhjetë vitet e fundit. Federata ka publikuar gjithashtu listën e 533 gazetarëve në burg: Republika e Kinës shquhet si burgosësi më i madh në botë.

Për të tretin vit radhazi, Lindja e Mesme dhe Bota Arabe kanë qenë rajoni më i prekur.

Me 69 gazetarë të vrarë – përfshirë 51 në Palestinë – rajoni i Lindjes së Mesme dhe Botës Arabe përbënte 62% të të gjithë profesionistëve të medias të vrarë në mbarë botën. Jemeni renditet i dyti me 13 vdekje, pastaj Ukraina me tetë. Sudani raportoi gjashtë vdekje, India katër dhe disa vende të tjera – përfshirë Filipinet, Meksikën, Perunë dhe Pakistanin – humbën secili nga tre gazetarë. Këto shifra nxjerrin në pah përqendrimin e rrezikut në zonat e konfliktit, ndërsa nënvizojnë nevojën për të forcuar mbrojtjen e profesionistëve të medias dhe për të sjellë para drejtësisë ata që vrasin gazetarë.

Lindja e Mesme dhe Bota Arabe (69) Lindja e Mesme dhe Bota Arabe mban një rekord makabër për numrin e gazetarëve të vrarë, me 69 vdekje.

Gazetarët palestinezë kanë paguar çmimin më të lartë, si rezultat i luftës në Gaza, ku IFJ regjistroi 51 vrasje. Më emblematik ishte sulmi i synuar i 10 gushtit ndaj Anas Al-Sharif, një gazetar i Al Jazeera-s: ai u vra së bashku me pesë gazetarë dhe punonjës të tjerë të medias në një tendë që strehonte gazetarë në periferi të Spitalit Al Shifa në qytetin e Gazës. Në Jemen, gazetarët kanë paguar gjithashtu çmimin përfundimtar për këtë konflikt, me një sulm nga Ushtria Izraelite në zyrat e gazetës ’26 Shtatori’ që vrau 13 gazetarë dhe punonjës të medias. Ky konsiderohet si një nga sulmet më të këqija të të gjitha kohërave ndaj zyrave të medias.

Gazetarët u shënjestruan dhe u vranë gjithashtu në Siri (2) dhe Iran (2) për shkak të punës së tyre, ku u regjistrua edhe një vdekje aksidentale, duke e çuar numrin total të gazetarëve të vrarë në Iran në tre.

Qeveritë në të gjithë rajonin kanë treguar gjithashtu vendosmërinë e tyre për të shtypur lirinë e shtypit duke mbjellë frikë tek gazetarët kritikë: 74 gazetarë janë aktualisht të burgosur, kryesisht në Izrael (41 gazetarë palestinezë të ndaluar), Egjipt (15) dhe Jemen (11).

Azi-Paqësor (15)

IFJ dënon vrasjen e 15 gazetarëve në rajonin e Azi-Paqësorit, përfshirë katër në Indi, tre në Pakistan, tre në Filipine, dy në Bangladesh, plus dy në Afganistan dhe një në Nepal. Vlen të përmendet veçanërisht vrasja brutale e gazetarit indian Mukesh Chandrakar më 1 janar. Ai u rrah për vdekje me një shufër hekuri për raportimin e tij dhe më vonë u gjet në një gropë septike.

Rajoni i Azi-Paqësorit vazhdon të burgosë numrin më të madh të gazetarëve për punën e tyre: 277 janë aktualisht pas hekurave. Me 143 gazetarë të burgosur, Kina (përfshirë Hong Kongun) mbetet burgu më i madh në botë për profesionistët e medias. Kjo pasohet nga Mianmari me 49 dhe Vietnami me 37.

Evropa (10)

IFJ ka regjistruar 10 vrasje në Evropë këtë vit: tetë në Ukrainë, një në Rusi dhe një në Turqi.

Është hera e tretë në dhjetë vitet e fundit që Evropa ka regjistruar një numër kaq të lartë gazetarësh të vrarë – së pari në vitin 2015 me masakrën e Charlie Hebdo (revistë satirike) në Paris, pastaj në vitin 2022 pas pushtimit rus të Ukrainës. Këtë vit, lufta midis Rusisë dhe Ukrainës ka qenë veçanërisht vdekjeprurëse, me nëntë gazetarë të vrarë.

Shifrat gjithashtu nxjerrin në pah një trend thellësisht shqetësues: përdorimin e dronëve për të synuar gazetarët ose automjetet e tyre. Gazetarët ukrainas Olena Hramova, Yevhen Karmazin dhe Tetyana Kulyk, si dhe gazetari francez Antoni Lallican, u vranë qëllimisht nga dronë rusë. Gazetari rus Ivan Zuev thuhet gjithashtu se u vra në një sulm me dron.

Në Evropë, numri i gazetarëve të burgosur (149) është rritur me gati 40% krahasuar me vitin e kaluar, kryesisht për shkak të intensifikimit të represionit në Azerbajxhan dhe Rusi. Kjo është shifra më e lartë e regjistruar në Evropë që nga viti 2018.

Afrika (9)

Nëntë punonjës të medias u vranë në Afrikë në vitin 2025. Edhe një herë, Sudani ishte epiqendra e vrasjeve të gazetarëve në rajon, duke përbërë gjashtë nga vdekjet. Që nga fillimi i konfliktit në Sudan më 15 prill 2023, gazetarët që raportojnë për luftën civile janë shënjestruar posaçërisht nga fraksionet ndërluftuese, veçanërisht nga Forcat e Mbështetjes së Shpejtë (RSF). Diku tjetër, IFJ gjithashtu regjistroi nga një vrasje në secilin vend në Mozambik, Pra Somalia dhe Zimbabve.

Gazetarët afrikanë vazhduan të burgosen me akuza të paqarta dhe të sajuara. Njëzet e shtatë gazetarë janë ende të burgosur në Afrikë. Eritrea (7) është burgosësi më i madh i gazetarëve në kontinent, disa prej të cilëve kanë qenë pas hekurave për më shumë se një dekadë. Shumë vende afrikane vazhdojnë ta përdorin ligjin e tyre kombëtar si armë, duke e përdorur atë për të heshtur gazetarët.

Amerika (8)

Rajoni ka regjistruar tetë vrasje këtë vit. Meksika dhe Peruja kryesojnë listën e vendeve ku praktikimi i gazetarisë mund të jetë fatal: ata kanë parë tre gazetarë të vrarë vetëm në vitin 2025. Situata në Peru është veçanërisht shqetësuese pasi ky është një vend që nuk ka parë krime fatale kundër gazetarëve për gati një dekadë. Kolumbia dhe Ekuadori kanë regjistruar nga një vrasje secila.

Për më tepër, IFJ ka regjistruar gjashtë gazetarë të burgosur në rajon, përfshirë katër në Venezuelë.

Presidenti i IFJ-së, Dominique Pradalié, tha: “Vrasjet dhe burgosjet e gazetarëve po rriten në vitin 2025 dhe është thellësisht e turpshme të shohësh sa pak po bëjnë qeveritë në mbarë botën për t’i mbrojtur ata ose për të mbështetur parimet themelore të lirisë së shtypit. Në vend të kësaj, po dëshmojmë shënjestrim të drejtpërdrejtë, përpjekje të hapura për të heshtur zërat kritikë dhe përpjekje për të kontrolluar narrativën mbi çështjet me interes publik. Këto veprime janë të gjitha në shkelje të qartë të ligjit ndërkombëtar.

Bota duhet të zgjohet ndaj këtyre sulmeve brutale ndaj gazetarëve dhe ndaj përpjekjeve në rritje për të kufizuar të drejtën e publikut për informacion pluralist dhe të pavarur. Ka ardhur koha – në të vërtetë, është vonuar shumë – për të miratuar një instrument ndërkombëtar të dedikuar për sigurinë dhe mbrojtjen e gazetarëve. Prandaj, ne i nxisim të gjitha Shtetet Anëtare të Kombeve të Bashkuara të ecin përpara drejt këtij qëllimi pa vonesë. Më shumë se kurrë, njerëzit kudo meritojnë akses të plotë në informacion dhe gazetarët duhet të mbrohen nga çdo përpjekje për t’i heshtur ata. Ne kërkojmë drejtësi”.