Nga Aurore Maubian, L’EXPRESS

Përballë kërcënimit rus, një apel për ndihmë.

Ministrat e Mbrojtjes të Malit të Zi dhe Shqipërisë kanë deklaruar se dëshirojnë mbështetjen e NATO-s për të luftuar përhapjen gjithnjë e më të madhe të dezinformimit rus në vendet e tyre.

“Rusia zhvillon vazhdimisht fushata informimi që synojnë dobësitë e shoqërisë malazeze dhe të shoqërive të tjera të Ballkanit Perëndimor”, deklaroi Dragan Krapović, duke ftuar zyrtarët e nivelit të lartë të Aleancës që të vizitojnë vendin e tij për ta konstatuar nga afër këtë situatë.

Por, përtej vizitave diplomatike, ajo që kërkojnë autorët e kësaj kërkese është dërgimi i ekspertëve të Aleancës ushtarake.

Ministri shqiptar i Mbrojtjes, Ermal Nufi, deklaroi se NATO duhet të jetë “më aktive në identifikimin e mënyrave për të kundërshtuar aktorët keqdashës në internet”.

Sipas diplomatëve të Aleancës, të intervistuar nga “Politico”, dërgimi i një ekipi ekspertësh do të kërkonte konsensusin e vendeve anëtare. Megjithatë, kjo mundësi mund të shqyrtohet nga aleatët.

Ndikimi gjithnjë e më i madh i aktorëve të huaj

Kjo nuk do të ishte hera e parë që NATO ndërmerr një nismë të tillë. Në vitin 2019, Aleanca kishte miratuar dërgimin e ekipeve të reagimit për të luftuar kërcënimet hibride në Malin e Zi. Në vitin 2021, edhe Lituania përfitoi nga këto ekipe.

Një vit më vonë, në vitin 2022, ishte Shqipëria ajo që mirëpriti ekspertët e NATO-s, pas një sulmi kibernetik iranian që paralizoi institucionet qeveritare.

Nëse Podgorica dhe Tirana dëshirojnë ta përsërisin këtë bashkëpunim, kjo lidhet me faktin se Moska po intensifikon sulmet hibride në territorin europian.

Që prej muajit maj, qeveria shqiptare e ka akuzuar Rusinë se ka nxitur organizimin e protestave kundër korrupsionit.

Në origjinë të kësaj lëvizjeje protestuese qëndron një projekt për ndërtimin e një kompleksi luksoz hotelerie në një zonë natyrore të mbrojtur, i paraqitur në vitin 2024 dhe i lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrin e Donald Trump.

Por zemërimi qytetar shpërtheu hapur dy vite më vonë, në muajin maj, pas vendosjes së gardheve me tela me gjemba përreth plazheve të Zvërnecit, rreth 150 kilometra në jugperëndim të Tiranës.

Që prej asaj kohe, lëvizja protestuese është zgjeruar vazhdimisht, duke u përqendruar në denoncimin më të gjerë të korrupsionit qeveritar. Në mesin e muajit tetor, protestave, të cilat vijojnë ende, iu bashkuan edhe studentë dhe nxënës të shkollave të mesme, për të kundërshtuar kushtet e këqija të studimit.

Përveç Rusisë, kryeministri i vendit ka akuzuar edhe Iranin se është përpjekur të nxisë pakënaqësinë dhe protestat.

Ai ka denoncuar veçanërisht një aktivitet të koordinuar në rrjetet sociale, duke folur për mijëra profile të aktivizuara nga territori iranian me qëllim ndikimin në debatet publike në Shqipëri.

Edhe ministri i Mbrojtjes ka vënë në shënjestër “organizata të lidhura në mënyrë të tërthortë me Rusinë”, duke pretenduar se ka vërejtur “ndërveprimet e tyre në internet”.

Megjithatë, këto akuza duhen trajtuar me kujdes. Edhe pse në Shqipëri janë dokumentuar fushata dezinformimi të lidhura me Moskën, deri më tani nuk ka prova publike që të mbështesin pretendimet e Edi Ramës për përfshirjen e Rusisë apo Iranit në organizimin e protestave.

Të dyja vendet, ndërkohë, kanë mohuar çdo ndërhyrje.

Megjithatë, ndikimi rus në Shqipëri nuk është një fenomen i ri. Sipas një raporti të Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Investigative (BIRN), Moska prej disa vitesh përhap narrativa kundër anëtarësimit të vendit në Bashkimin Europian dhe nxit përçarje lidhur me çështje shoqërore, veçanërisht për të drejtat e personave LGBTQ+.

Në lojë është edhe anëtarësimi në BE

Lufta kundër këtij dezinformimi është edhe më urgjente për këto vende të Ballkanit, pasi së shpejti pritet të zhvillohen zgjedhje.

Në Malin e Zi, zgjedhjet parlamentare do të mbahen në verën e vitit 2027. Ndërsa në Shqipëri, zgjedhjet vendore do të zhvillohen në muajin maj.

Të dyja vendet synojnë gjithashtu të bëhen anëtare të Bashkimit Europian.

Mali i Zi, vendi i presidentit Jakov Milatović, është në rrugën e duhur dhe shpreson të anëtarësohet në BE deri në vitin 2028.

Të mërkurën, më 4 nëntor, Komisioni Europian prezantoi perspektivat e anëtarësimit për katër vendet kandidate: Malin e Zi, Shqipërinë, Ukrainën dhe Moldavinë.

Aktualisht, Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 21 nga 33 kapitujt e negociatave të hapura, duke i mundësuar Bashkimit Europian të shqyrtojë mundësinë e nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit në qershor të vitit 2027. Megjithatë, ky proces mbetet i kushtëzuar nga vijimi i negociatave dhe miratimi i të 27 vendeve anëtare.

Nga ana tjetër, Shqipëria pritet të jetë në gjendje të përfundojë negociatat me Brukselin vitin e ardhshëm, sipas Komisionit Europian.

Megjithatë, ky i fundit i kërkon vendit që, paralelisht, të vijojë dialogun politik gjithëpërfshirës, reformat në drejtësi të nisura tashmë, si dhe luftën kundër korrupsionit.

Këto janë sfidat me të cilat duhet të përballet Shqipëria e presidentit Bajram Begaj, nëse dëshiron të realizojë objektivin e shpallur për t’iu bashkuar Bashkimit Europian deri në fund të kësaj dekade.