“Edi Rama e ka shndërruar këtë vend në një diktaturë. Sot jetojmë në një oligarki, ku njerëzit e afërt me të janë bërë miliarderë, ndërsa populli nuk arrin dot as të mbyllë muajin.”

Nga Chloe Droulez, LE RELEVE ET LA PESTE

E lindur nga kundërshtimi ndaj një projekti turistik luksoz në zona të mbrojtura natyrore, “revolucioni i flamingove rozë” është shndërruar gradualisht në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit, pabarazive dhe mungesës së perspektivës. Që nga mesi i tetorit, mobilizimi është zgjeruar me pjesëmarrjen masive të studentëve dhe nxënësve të shkollave të mesme në protesta. Edhe pse disa tubime janë shoqëruar me përplasje, kryeministri Edi Rama refuzon të japë dorëheqjen.

Nga revolta ekologjike te kryengritja politike

Gjithçka nis me mbrojtjen e një territori. Në pranverën e vitit 2026, qytetarët shqiptarë mobilizohen kundër një projekti turistik luksoz të mbështetur nga Affinity Partners, kompania e investimeve e Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump, për të cilin ju kemi folur në qershor.

Me një vlerë të përllogaritur prej 1,4 miliardë eurosh, projekti parashikon ndërtimin e një kompleksi hotelier në ishullin e Sazanit, si dhe ndërtime rezidenciale dhe turistike përgjatë bregdetit të Vjosë-Nartës. Mirëpo, kjo zonë përfshin një hapësirë të gjerë ligatinore, ku jetojnë, ndër të tjera, flamingo rozë, foka dhe breshka detare.

Në Zvërnec, banorët pretendojnë gjithashtu pronësinë mbi tokat e përfshira në projektin e kompleksit luksoz. Për shqiptarët, ky projekt ilustron afërsinë shqetësuese mes pushtetit politik dhe interesave private.

I lindur më 30 maj 2026 në Zvërnec, “revolucioni i flamingove rozë” bëri që disa mijëra njerëz të protestonin në Tiranë dhe në qytete të tjera të vendit, për të bërë që zëri i tyre të dëgjohej.

“Flamingot rozë” kërkojnë dorëheqjen e qeverisë. Ata dëshirojnë gjithashtu shfuqizimin e një ligji të vitit 2024, i cili lejon ndërtimin e strukturave turistike luksoze në zonat e mbrojtura.

Flamingot rozë bashkojnë zemërimin e të rinjve

Mesi i tetorit shënon një tjetër kthesë, me pjesëmarrjen masive të studentëve dhe nxënësve të shkollave të mesme në mobilizim. Më 14 tetor, dhjetëra mijëra të rinj protestojnë në Tiranë për të denoncuar rritjen e tarifave të shkollimit, kushtet dhe kostot e studimeve, mangësitë e sistemit shëndetësor dhe mundësitë e pakta për punësim pas përfundimit të studimeve. Pjesëmarrja e tyre i jep protestës një dimension të ri shoqëror dhe brezor.

Për Anën, një nga të rejat shqiptare që dëshmon për France Inter, kryeministri është përgjegjësi kryesor për krizën: “Edi Rama e ka shndërruar këtë vend në një diktaturë. Sot jetojmë në një oligarki, ku njerëzit e afërt me të janë bërë miliarderë, ndërsa populli nuk arrin dot as të mbyllë muajin.”

Mosbesimi ushqehet gjithashtu nga çështja e Belinda Ballukut, ish-zëvendëskryeministres dhe ish-ministres së Infrastrukturës. Më 20 tetor, Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) formalizoi ndaj saj disa akuza: korrupsion, pastrim parash dhe parregullsi në dhënien e kontratave publike.

Faktet, të cilat Balluku i kundërshton, lidhen veçanërisht me dy kontrata ndërtimi me një vlerë totale prej më shumë se 200 milionë eurosh. Shqiptarët kërkojnë burgosjen e saj, duke e kthyer këtë çështje në një simbol të korrupsionit në majat e shtetit.

Rrugët përfshihen nga flakët e zemërimit, ndërsa pushteti mbetet i palëkundur

Ndërsa shumë tubime zhvillohen në mënyrë paqësore, disa marshime shoqërohen me përplasje mes protestuesve dhe forcave të rendit. Dëshmitë dhe pamjet filmike flasin për dhunë policore dhe ndalime të kundërshtuara.

Më 24 tetor, disa organizata të shoqërisë civile, avokatë dhe qytetarë paraqitën një kallëzim pranë Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, duke kërkuar shqyrtimin e më shumë se 180 rasteve të veprimeve të paligjshme.

Bilanci njerëzor dëshmon për dhunën e përplasjeve. Deri më sot, thuhet se janë plagosur rreth 350 persona, mes tyre “200 policë”, pretendon ministri i Brendshëm i Shqipërisë, Ervin Demo. Megjithatë, këto shifra mund të mos pasqyrojnë numrin e plotë të viktimave, pasi përllogaritja përfshin vetëm personat që kanë marrë ndihmë në institucionet shëndetësore të evidentuara.

Edi Rama, nga ana e tij, përjashton kategorikisht mundësinë e dorëheqjes. Pasi i ka shpërfillur kërkesat e tyre për 140 ditë, ai u bën thirrje studentëve për “dialog”, të cilit studentët nuk i besojnë më për shkak të korrupsionit. Kryeministri akuzon aktorë të huaj se po nxisin trazirat dhe e paraqet protestën si një kërcënim për ambiciet evropiane të vendit.

Për të shtypur protestat, ai deklaroi se ishte frymëzuar nga projektligji francez “casseurs-payeurs” (shkatërruesit paguajnë), i miratuar së fundmi nga Senati. Tashmë, qeveria shqiptare mund t’u vendosë një gjobë prej 6 000 dollarësh – gjashtëfishi i pagës mesatare mujore – personave të pranishëm në një protestë që degjeneron në akte dhune, edhe nëse ata vetë nuk kanë kryer asgjë. Në Francë, gjoba mund të arrijë deri në 10 000 euro për person, nëse projektligji miratohet nga Asambleja Kombëtare.

Ndërkohë, opozita vijon aksionet e saj. Më 29 tetor, deputetë të Partisë Demokratike të Sali Berishës penguan zhvillimin e një seance parlamentare duke hedhur tymuese. Dy ditë më vonë, mijëra persona protestuan në Tiranë, duke kërkuar largimin e Ramës.