Një propozim për ndryshim politik, kushtetues dhe institucional
HYRJE E AUTORIT
Kjo thirrje mbështetet në përvojën historike të ndryshimeve të mëdha politike e kushtetuese, në mësimet e revolucioneve qytetare dhe në nevojën që, përballë një krize të thellë të besimit te institucionet, të mendohet jo vetëm për largimin e pushtetit të sotëm, por edhe për ndërtimin e një rendi të ri institucional.
Nuk pretendoj se kam përgatitur një projekt juridik të përfunduar, as se çdo mekanizëm i propozuar këtu është zgjidhur deri në hollësi. Po parashtroj një ide politike dhe qytetare, e cila duhet të diskutohet, të kundërshtohet kur është e nevojshme dhe të plotësohet nga juristë, ekonomistë, studiues të shkencave shoqërore, profesorë, gazetarë, intelektualë dhe specialistë të tjerë, brenda e jashtë Shqipërisë.
Qëllimi është të hapim një debat serioz për një rrugë të mundshme daljeje nga kriza. Nuk mjafton të kërkojmë ndryshimin. Duhet të mendojmë edhe se si do të realizohet ai, me çfarë institucionesh, me çfarë garancish dhe me çfarë përgjegjësie ndaj qytetarëve.
Kjo thirrje i drejtohet, në radhë të parë, protestës qytetare dhe, nëpërmjet saj, gjithë popullit shqiptar.
- KËRKESA PËR LARGIMIN E PUSHTETIT
DHE DOMOSDOSHMËRIA E NJË RRUGE TË RE
Kërkesa për dorëheqjen e Edi Ramës është kërkesë politike e drejtpërdrejtë dhe mbetet në qendër të kësaj thirrjeje.
Por largimi i kryeministrit, sado i rëndësishëm të jetë, nuk e zgjidh vetvetiu krizën e institucioneve. Nëse pas tij gjithçka mbetet sipas të njëjtave rregulla, të njëjtave marrëdhënie politike dhe të njëjtit mekanizëm pushteti, ndryshimi mund të mbetet vetëm në sipërfaqe.
Prandaj, çështja nuk është vetëm kush duhet të largohet. Çështja është edhe se çfarë duhet të vijë pas tij.
A mund të ndërtohet një rend i ri politik duke ia lënë të gjithë procesin Kuvendit ekzistues, me përbërjen, interesat dhe marrëdhëniet e tij të sotme? A mund të pritet që një institucion i përfshirë në krizën e besimit të hartojë vetë, pa një mandat të ri e të qartë qytetar, të gjitha rregullat që do të përcaktojnë të ardhmen?
Për këto arsye, propozoj që protesta dhe shoqëria shqiptare të hapin një proces të ri politik e qytetar, me një synim të qartë: krijimin e Asamblesë Kushtetuese të Popullit Shqiptar.
Protesta nuk ka pse ta kufizojë veten vetëm te kundërshtimi. Ajo mund të marrë përsipër edhe formulimin e një alternative institucionale, të kuptueshme për qytetarët dhe të hapur për diskutim publik.
- PROPOZIMI: ASAMBLEJA KUSHTETUESE
E POPULLIT SHQIPTAR
I bëj thirrje grupit drejtues dhe nismëtar të protestës që të shqyrtojë mundësinë e shpalljes së një nisme publike për krijimin e Asamblesë Kushtetuese të Popullit Shqiptar.
Kjo Asamble do të kishte një mandat të përkohshëm dhe një detyrë të përcaktuar: të përgatiste zgjidhjet politike, kushtetuese, ligjore dhe institucionale të nevojshme për një tranzicion të besueshëm, për zgjedhje të lira e të ndershme dhe për krijimin e institucioneve të reja mbi baza të qarta demokratike.
Asambleja nuk duhet të shndërrohet në një pushtet pa kufij. Mandati i saj duhet të jetë i përcaktuar, kompetencat të qarta, veprimtaria transparente dhe kohëzgjatja e kufizuar.
Ajo duhet të punojë për një qëllim konkret: t’i hapë vendit rrugën drejt institucioneve që burojnë nga vullneti i lirë i qytetarëve dhe që i nënshtrohen ligjit.
Përpara se të nisë veprimtarinë, duhet të përcaktohen edhe baza juridike, mënyra e përfaqësimit dhe procedurat përmes të cilave propozimet e saj mund të marrin fuqi ligjore e kushtetuese. Asnjë ndryshim nuk duhet të mbështetet vetëm te një deklaratë politike; ai duhet të ketë një rrugë të përcaktuar, të njohur dhe të kontrollueshme.
III. KUSH DO TA PËRBËJË ASAMBLENË?
Asambleja duhet të përfaqësojë shoqërinë shqiptare, jo vetëm partitë politike dhe strukturat e tyre.
Në të duhet të gjejnë vend njerëz me formim profesional, integritet publik dhe përvojë të dëshmuar: juristë, ekonomistë, profesorë, studiues të shkencave shoqërore, specialistë të administrimit, inxhinierë, përfaqësues të kulturës, të arsimit, të sipërmarrjes, të profesioneve të lira dhe të shtresave të ndryshme shoqërore.
Duhet të përfaqësohen edhe rajonet e vendit, gratë e burrat, brezat dhe grupet profesionale e qytetare. Përfaqësimi nuk mund të kufizohet te Tirana dhe te rrethet e ngushta politike.
Do të ishte e dëshirueshme që një pjesë e rëndësishme e anëtarëve të mos ketë qenë pjesë e strukturave drejtuese të qeverisjes dhe të opozitës partiake. Kjo nuk duhet të kthehet në një përjashtim arbitrar të njerëzve për shkak të bindjeve të tyre, por në një përpjekje për të siguruar pavarësi, besueshmëri dhe largësi nga konfliktet e interesit.
Si do të propozohen përfaqësuesit?
Komisioni Nismëtar i Lëvizjes duhet të hapë një proces publik propozimesh.
Ai mund të paraqesë emra të njerëzve të njohur për formimin dhe integritetin e tyre. Por lista nuk duhet të jetë e mbyllur dhe as të përcaktohet vetëm nga nismëtarët.
Qytetarët duhet të kenë të drejtën të propozojnë emrat e tyre, përfshirë njerëz që ata i kërkojnë medoemos të jenë pjesë e Asamblesë. Propozimet duhet të regjistrohen, të shqyrtohen sipas rregullave të shpallura dhe të bëhen publike.
Duhet të përcaktohet një procedurë e besueshme për verifikimin e identitetit të propozuesve, të kandidaturave dhe të mbështetjes qytetare. Përzgjedhja përfundimtare duhet të mbështetet në një mekanizëm të hapur, të barabartë dhe të kontrollueshëm nga vëzhgues të pavarur.
Përbërja e Asamblesë duhet të jetë rezultat i një mandati të qytetarëve, jo emërim i njëanshëm nga ndonjë parti, grup apo individ.
- KOMISIONI NISMËTAR DHE SPECIALISTËT
Komisioni Nismëtar i Lëvizjes do të kishte detyrën të hapte procesin, të organizonte konsultimet dhe të siguronte kushtet për ngritjen e Asamblesë.
Pasi të përcaktohej përbërja e saj, Asambleja, në bashkëpunim me Komisionin Nismëtar, do të duhej të krijonte grupe pune me specialistë të fushave përkatëse.
Veçanërisht të rëndësishëm do të ishin:
juristët e së drejtës kushtetuese dhe administrative;
ekonomistët dhe specialistët e financave publike;
studiuesit e shkencave politike e shoqërore;
specialistët e zgjedhjeve dhe të administrimit zgjedhor;
ekspertët e qeverisjes vendore dhe të reformës territoriale;
specialistët e teknologjisë, të sigurisë së të dhënave dhe të proceseve digjitale.
Këto grupe nuk duhet të jenë dekorative. Ato duhet të përgatisin alternativa konkrete, të argumentuara dhe të krahasueshme, të cilat Asambleja do t’i diskutojë publikisht.
Për çdo propozim të rëndësishëm duhet të bëhen të ditura arsyeja, pasojat, kostot dhe mënyra e zbatimit.
- DETYRAT KRYESORE TË ASAMBLESË
Asambleja duhet të ketë një mandat të kufizuar, me objektiva të qarta dhe një afat të shpallur publikisht.
Detyrat e saj kryesore do të ishin:
- Përgatitja e propozimeve kushtetuese.
Të shqyrtojë ndryshimet e nevojshme në Kushtetutë dhe mundësinë e kalimit drejt një republike presidenciale, duke përcaktuar kompetencat e Presidentit, marrëdhëniet me Kuvendin, përgjegjësinë e qeverisë, kontrollin kushtetues dhe mekanizmat që pengojnë përqendrimin e pushtetit.
- Hartimi i një Kodi të ri Zgjedhor.
Të përgatisë rregulla që garantojnë barazi të kandidatëve, transparencë financiare, administrim të paanshëm, numërim të besueshëm dhe mekanizma efektivë ankimi.
- Rishikimi i ligjit për zgjedhjet vendore dhe ndarjen territoriale.
Të shqyrtojë organizimin e pushtetit vendor, përfaqësimin e komuniteteve dhe mundësinë e ndryshimeve që e bëjnë administrimin vendor më të përgjegjshëm ndaj qytetarëve.
- Përgatitja e kuadrit për një qeveri kujdestare.
Të përcaktojë përbërjen, kompetencat, kufizimet dhe kohëzgjatjen e një qeverie të përkohshme, në mënyrë që ajo të administrojë vendin dhe të përgatisë zgjedhje të besueshme, pa përdorur pushtetin për avantazh partiak.
- Krijimi i garancive për administrimin e zgjedhjeve.
Të propozojë një administratë zgjedhore të pavarur, me kritere profesionale, transparencë të plotë dhe vëzhgim të besueshëm.
- Përcaktimi i kalendarit të tranzicionit.
Të përgatisë një kalendar të qartë për ndryshimet ligjore, funksionimin e institucioneve të përkohshme dhe mbajtjen e zgjedhjeve.
- Përcaktimi i procedurës për zgjedhjen e Presidentit.
Nëse synohet kalimi në republikë presidenciale, duhet të vendoset publikisht nëse Presidenti do të zgjidhet drejtpërdrejt nga qytetarët apo sipas një procedure tjetër demokratike. Kjo çështje duhet të zgjidhet në përputhje me modelin kushtetues të propozuar dhe me procedurat ligjore të miratuara.
Asnjë nga këto detyra nuk duhet të mbetet në nivelin e parullës. Për secilën duhet të ketë propozim konkret, përgjegjësi të përcaktuar dhe afat.
- NJË REPUBLIKË PRESIDENCIALE:
ÇFARË DUHET TË SQAROHET?
Propozoj që Asambleja të shqyrtojë seriozisht mundësinë e transformimit të Shqipërisë në një republikë presidenciale.
Ky ndryshim nuk mund të jetë thjesht zëvendësimi i një figure politike me një tjetër. Duhet të përcaktohet se si do të zgjidhet Presidenti, çfarë kompetencash do të ketë, si do të kontrollohet ushtrimi i tyre dhe si do të mbrohen të drejtat e qytetarëve.
Një model i tillë duhet të garantojë ndarjen e pushteteve, pavarësinë e drejtësisë, kontrollin parlamentar, transparencën e vendimmarrjes dhe përgjegjësinë kushtetuese të Presidentit.
Duhet të shmanget krijimi i një pushteti të pakontrolluar, pavarësisht se kush do ta ushtrojë atë.
Asambleja duhet të shqyrtojë modelet demokratike të vendeve të ndryshme dhe të paraqesë për diskutim një projekt të përshtatur me kushtet e Shqipërisë. Përfundimi nuk mund të vendoset nga një grup i ngushtë; ai duhet të kalojë përmes procedurave të ligjshme dhe të garantojë vullnetin e qytetarëve.
VII. QEVERIA KUJDESTARE DHE VAZHDIMËSIA E SHTETIT
Ndryshimi i institucioneve nuk duhet të shkaktojë ndërprerjen e funksionimit të shtetit.
Shërbimet publike duhet të vazhdojnë. Pagat, pensionet, arsimi, shëndetësia, siguria publike, shërbimet vendore dhe detyrimet e shtetit ndaj qytetarëve nuk mund të lihen pezull për shkak të tranzicionit.
Prandaj, një nga detyrat kryesore të Asamblesë do të ishte përgatitja e kuadrit ligjor për një qeveri kujdestare, me mandat të kufizuar dhe përgjegjësi të qarta.
Sipas këtij propozimi, qeveria kujdestare do të zgjidhej nga Asambleja për të ushtruar funksionet ekzekutive gjatë periudhës së tranzicionit. Ajo do të duhej të përbëhej nga njerëz me aftësi profesionale, integritet dhe përvojë, të cilët nuk do ta përdornin administratën shtetërore për të favorizuar ndonjë forcë politike.
Kompetencat e saj duhet të përcaktohen me ligj. Ajo nuk duhet të marrë vendime të pakthyeshme për të ardhmen e vendit, përtej atyre që kërkohen për funksionimin e shtetit dhe realizimin e zgjedhjeve.
Qeveria kujdestare duhet t’i nënshtrohet transparencës, kontrollit dhe raportimit publik.
VIII. ADMINISTRATA: FUNKSIONI PUBLIK
NUK ËSHTË PRONË PARTIAKE
Një nga problemet që duhet trajtuar është politizimi i administratës dhe përdorimi i saj për interesa partiake.
Administrata publike nuk mund të jetë pronë e një partie dhe as e një grupi patronazhi. Ajo duhet t’i shërbejë qytetarit dhe shtetit.
Propozoj një riorganizim të thellë të administratës, me synimin për të larguar ndikimin e paligjshëm partiak dhe për të vendosur në funksionet publike njerëz me formim kulturor, teknik, inxhinierik, politik, shoqëror dhe profesional, sipas kërkesave të secilit pozicion.
Personat e emëruar përmes patronazhit partiak, kur kjo provohet dhe kur nuk përmbushen kriteret ligjore të funksionit, duhet të zëvendësohen nëpërmjet procedurave të ligjshme, transparente dhe të kontrollueshme. Vlerësimi duhet të mbështetet në kritere profesionale dhe në verifikimin e fakteve, jo në hakmarrje politike apo në përkatësi personale.
Ky proces duhet të shoqërohet me konkurse të hapura, kritere të qarta, kontroll të pavarur dhe garanci kundër emërimeve të reja klienteliste.
Nuk duhet të zëvendësohet një patronazh me një patronazh tjetër. Qëllimi është krijimi i një administrate profesionale, të qëndrueshme dhe të përgjegjshme.
Ndryshimet duhet të bëhen me faza, duke ruajtur vazhdimësinë e shërbimeve publike dhe duke mos cenuar të drejtat e punonjësve që i përmbushin detyrimet e tyre ligjore.
- DREJTËSIA DUHET TË VAZHDOJË TË FUNKSIONOJË E PAVARUR
Gjatë fazës fillestare të tranzicionit, institucionet e drejtësisë duhet të vazhdojnë punën dhe të ruajnë pavarësinë e tyre.
Gjykata Kushtetuese, Gjykata e Lartë dhe gjykatat e tjera duhet të vazhdojnë të ushtrojnë kompetencat e tyre sipas Kushtetutës dhe ligjit. Asambleja nuk duhet të ndërhyjë në çështjet gjyqësore, në vendimmarrjen e gjyqtarëve apo në procedurat që janë në zhvillim.
Edhe Avokati i Popullit dhe Avokatura e Shtetit duhet të vazhdojnë veprimtarinë e tyre gjatë tranzicionit.
Çdo reformë e mëvonshme në këto institucione duhet të trajtohet veçmas, me ekspertizë profesionale, respektim të pavarësisë institucionale dhe procedura ligjore.
Ndryshimi politik nuk mund të justifikojë kapjen e drejtësisë nga një pushtet i ri. Një nga garancitë kryesore të rendit demokratik duhet të jetë pikërisht pavarësia e institucioneve që kontrollojnë ligjshmërinë e pushtetit.
- KRYETARI I ASAMBLESË
ËSHTË DHE KREU I PËRKOHSHËM I SHTETIT
Në kuadrin e këtij propozimi, duhet të shqyrtohet mundësia që Kryetari i Asamblesë të ushtrojë përkohësisht edhe funksionin e kreut të shtetit, pa kompetenca ekzekutive.
Kjo do të synonte të shmangte përqendrimin e drejtimit politik dhe ekzekutiv në të njëjtat duar gjatë periudhës së tranzicionit.
Kryetari i Asamblesë do të kishte një rol të përcaktuar, përfaqësues dhe garantues të procesit, ndërsa qeveria kujdestare do të ushtronte funksionet ekzekutive brenda kufijve të mandatit të saj.
Por kjo zgjidhje duhet të vlerësohet nga specialistët e së drejtës kushtetuese dhe të përcaktohet me një bazë juridike të qartë. Duhet të sqarohen mënyra e zgjedhjes, kohëzgjatja, kompetencat, përgjegjësia dhe procedura e përfundimit të mandatit.
Asnjë funksion i përkohshëm nuk duhet të kthehet në pushtet të pakufizuar. Përkohshmëria duhet të garantohet nga afati, ligji dhe kontrolli publik.
- ZGJEDHJET E REJA DHE MANDATI I QYTETARËVE
Një nga detyrat përfundimtare të Asamblesë duhet të jetë krijimi i kushteve për zgjedhje të lira, të ndershme dhe të besueshme.
Për këtë qëllim duhen rregulla të qarta për administrimin zgjedhor, financimin e fushatave, barazinë e konkurrimit, numërimin e votave, ankimet dhe vëzhgimin e pavarur.
Duhet të shqyrtohet edhe mundësia e zhvillimit të zgjedhjeve parlamentare dhe vendore në të njëjtën ditë, nëse ekspertiza juridike, organizative dhe financiare tregon se kjo është e realizueshme dhe nuk cenon cilësinë e procesit zgjedhor.
Kjo nuk duhet të vendoset paraprakisht si detyrim, por të vlerësohet si mundësi konkrete, duke pasur në qendër të drejtën e qytetarit për të votuar lirisht dhe për të pasur besim te rezultati.
Nëse vendoset modeli presidencial, duhet të përcaktohet edhe mënyra e zgjedhjes së Presidentit, në përputhje me modelin kushtetues dhe me procedurat ligjore të miratuara.
Asambleja duhet ta përfundojë misionin e saj pasi të jenë krijuar kushtet ligjore dhe institucionale për zgjedhjet, të jenë zgjedhur institucionet e reja dhe ato të kenë marrë detyrën sipas procedurave të përcaktuara.
Pas formimit të Kuvendit të ri, Presidentit dhe qeverisë së re, Asambleja duhet të shpërbëhet. Ajo nuk duhet të mbetet një pushtet paralel dhe as të konkurrojë institucionet që burojnë nga zgjedhjet.
XII. NJË PROCES I HAPUR, JO NJË MARRËVESHJE NËN DORË
Ky propozim nuk duhet të jetë pronë e një partie, e një individi apo e një grupi të ngushtë.
Çdo qytetar duhet të ketë të drejtën ta njohë, ta diskutojë, ta kritikojë dhe të propozojë ndryshime. Kandidaturat për Asamblenë, kriteret e përzgjedhjes, rregullat e funksionimit, projektet ligjore dhe afatet duhet të jenë publike.
Duhet të organizohen konsultime në Tiranë dhe në qytetet e tjera, në zonat rurale, në universitete, në mjediset profesionale dhe në bashkësitë shqiptare jashtë vendit.
Gazetarët, intelektualët, juristët, ekonomistët, profesorët dhe organizatat qytetare duhet të ftohen të marrin pjesë në debat.
Çdo propozim duhet të vlerësohet për përmbajtjen dhe pasojat e tij, jo për emrin e personit që e paraqet.
Për të garantuar besueshmërinë, procesi duhet të ketë rregulla të qarta, transparencë financiare, publikim të dokumenteve dhe mekanizma të pavarur verifikimi.
XIII. SI MUND TË NISË PROCESI?
I bëj thirrje Komisionit Nismëtar të Lëvizjes që ta shqyrtojë këtë propozim dhe të marrë nismën për hapjen e një procesi publik.
Hapat fillestarë mund të jenë:
Shpallja publike e idesë për krijimin e Asamblesë Kushtetuese të Popullit Shqiptar.
Hapja e konsultimit publik dhe dokumentar mbi përbërjen, mandatin dhe detyrat e saj.
Krijimi i një grupi të pavarur juristësh dhe specialistësh për të përcaktuar rrugën kushtetuese e ligjore të procesit.
Publikimi i kritereve dhe hapja e propozimeve për përfaqësuesit.
Hartimi i një kalendari pune dhe publikimi i çdo faze të procesit.
Paraqitja e propozimeve për diskutim të gjerë qytetar, përpara se të merret ndonjë vendim përfundimtar.
Këta hapa nuk e zëvendësojnë vullnetin e popullit dhe as procedurat kushtetuese. Ata krijojnë mundësinë që qytetarët të marrin pjesë në mënyrë të organizuar, të informuar dhe të besueshme.
Përpara se Asambleja të ushtrojë çfarëdo kompetence me pasoja juridike, duhet të përcaktohet rruga ligjore që e bën të mundur këtë proces. Kushtetuta shqiptare parashikon procedura të posaçme për ndryshimet kushtetuese; ato duhet të respektohen ose të trajtohen shprehimisht nga ekspertët përkatës.
XIV. TEKNOLOGJIA MODERNE:
MUNDËSI PËR NJË ORGANIZIM TË SHPEJTË
Mund të ngrihet pyetja nëse një proces i tillë mund të organizohet brenda një kohe të shkurtër.
Përgjigjja është se teknologjia moderne, mjetet e fuqishme të komunikimit dhe sistemet digjitale të përpunimit të të dhënave e bëjnë të mundur organizimin e shpejtë të konsultimit publik dhe dokumentar, propozimin e kandidatëve dhe mandatimin e përfaqësuesve.
Me një organizim të qartë, procedura transparente dhe verifikim të besueshëm të vullnetit qytetar, Asambleja Kushtetuese e Popullit Shqiptar mund të formësohet brenda një kohe rekord, pa cenuar seriozitetin, përfaqësimin dhe legjitimitetin e procesit.
Teknologjia duhet të vihet në shërbim të vullnetit të popullit, jo ta zëvendësojë atë. Ajo mund ta përshpejtojë procesin; besueshmëria e tij duhet të garantohet nga rregullat e qarta, transparenca dhe kontrolli i pavarur.
- THIRRJE PËR VEPRIM
Protestës qytetare i bëj thirrje që, krahas kërkesës për largimin e Edi Ramës, të hapë debatin për rrugën institucionale që duhet të ndjekë vendi.
Komisionit Nismëtar i bëj thirrje që ta shqyrtojë këtë propozim, të ftojë specialistët e duhur dhe të krijojë kushtet për një diskutim publik serioz.
Juristëve, ekonomistëve, profesorëve, intelektualëve, gazetarëve dhe specialistëve të fushave të ndryshme u bëj thirrje të kontribuojnë me njohuritë dhe përvojën e tyre, duke i dhënë këtij propozimi përmbajtjen profesionale që kërkon.
Qytetarëve shqiptarë u bëj thirrje të mos e shohin të ardhmen e vendit vetëm si çështjen e zëvendësimit të një qeverie me një tjetër. Të kërkojnë edhe rregulla që pengojnë përsëritjen e së njëjtës krizë, institucione që i shërbejnë publikut dhe mekanizma që garantojnë përgjegjësinë e pushtetit.
Kjo nuk është thirrje për të hequr dorë nga kërkesa politike. Është thirrje për t’i dhënë asaj një rrugë të qartë, një synim institucional dhe një perspektivë përtej ditës së sotme.
Ndryshimi kërkon vendosmëri, por edhe përgatitje. Kërkon pjesëmarrje qytetare, por edhe rregulla. Kërkon njerëz të besueshëm, por edhe institucione që nuk varen vetëm nga besueshmëria e një individi.
Asambleja Kushtetuese e Popullit Shqiptar është një propozim për t’i hapur këtij diskutimi një rrugë konkrete.
Le ta diskutojmë hapur. Le ta vëmë në provë. Le ta plotësojmë me dijen dhe përvojën e njerëzve që duan një shtet funksional, të drejtë dhe demokratik.
Ndryshimi nuk është vetëm çështja se kush largohet. Është edhe çështja se si ndërtohet ajo që vjen pas. Populli duhet të ketë fjalën në të dyja.
SHËNIM
Mund të ngrihet pyetja nëse një proces i tillë mund të organizohet brenda një kohe të shkurtër.
Përgjigjja është se teknologjia moderne, mjetet e fuqishme të komunikimit dhe sistemet digjitale të përpunimit të të dhënave e bëjnë të mundur organizimin e shpejtë të konsultimit publik dhe dokumentar, propozimin e kandidatëve dhe mandatimin e përfaqësuesve.
Me një organizim të qartë, procedura transparente dhe verifikim të besueshëm të vullnetit qytetar, Asambleja Kushtetuese e Popullit Shqiptar mund të formësohet brenda një kohe rekord, pa cenuar seriozitetin, përfaqësimin dhe legjitimitetin e procesit.
Teknologjia vihet në shërbim të vullnetit të popullit, pa e zëvendësuar atë. Ajo mund ta përshpejto-jë procesin; besueshmëria e tij garantohet nga rregullat e qarta, transparenca dhe kontrolli i pavarur.
Xhevair Lleshi, Mjeshtër i Madh, botues, shkrimtar, psikolog
QENDRA TRADITË-ART-LIBRA (QTAL), Tiranë