Zyrtarë të inteligjencës evropiane kanë ngritur shqetësimin se Rusia mund të ndërmarrë një “test” ndaj NATO-s në muajt e ardhshëm, duke paralajmëruar se një përshkallëzim i mundshëm mund të ndodhë “pas muajsh, jo pas vitesh”. Paralajmërimi vjen në një kohë kur lufta në Ukrainë po i afrohet dimrit të pestë dhe kur sulmet me dronë e raketa mes Rusisë dhe Ukrainës janë intensifikuar.

Kryeministri polak Donald Tusk deklaroi në parlament se vlerësimet e shërbimeve të inteligjencës tregojnë se Rusia mund të ndërmarrë një sulm me dronë ose raketa në territorin e NATO-s në muajt e ardhshëm, me synimin për të testuar reagimin e aleancës dhe efektivitetin praktik të Nenit 5. Presidenti francez Emmanuel Macron i cilësoi këto paralajmërime si të dokumentuara dhe të bazuara mirë, ndërsa thirri një takim urgjent në Paris me liderët e partive dhe kandidatët për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027, ku u diskutua edhe kërcënimi i perceptuar nga Rusia.

“Muaj, jo vite” për një përshkallëzim të mundshëm

Kreu i agjencisë së inteligjencës së sigurisë së Republikës Çeke, BIS, Michal Koudelka, tha se skenari mund të përfshijë një pushtim të kufizuar të territorit të NATO-s që kufizohet me Rusinë, provokime me flamur të rremë ose një fushatë të gjerë ndikimi. Sipas tij, një situatë e tillë mund të zhvillohet “gjatë muajve, jo viteve”, megjithëse ai theksoi se po bëhen përpjekje për të parandaluar një përshkallëzim të tillë.

Megjithatë, zyrtarët e vendeve baltike kanë shfaqur një qasje më të kujdesshme. Letonia, Estonia dhe Lituania kufizohen me territorin rus dhe kanë paralajmëruar se burimet e Moskës janë të kufizuara për shkak të luftës në Ukrainë. Ata gjithashtu kanë ngritur shqetësimin se ekzagjerimi i mundësisë së një sulmi të afërt mund t’i shërbejë interesave të Kremlinit.

Drejtori i përgjithshëm i shërbimit shtetëror të sigurisë së Letonisë, Normunds Mezviec, tha se nuk shihen shenja për një sulm të afërt, por pranoi se ekzistojnë indikacione se Moska po përgatitet për veprime më vendimtare në Evropë. Sipas tij, mbetet e paqartë nëse bëhet fjalë për plane konkrete dhe të menjëhershme apo për pjesë të një strategjie më të gjerë për të krijuar frikë dhe pasiguri në shoqëritë perëndimore.

Çfarë thonë shërbimet e inteligjencës?

Zyrtarët evropianë të inteligjencës nuk kanë bërë publike informacionet konkrete mbi të cilat bazohen vlerësimet e tyre për muajt e ardhshëm. As Mezviec dhe as Koudelka nuk kanë dhënë detaje mbi informacionet e mbledhura për planet e supozuara ruse. Ata gjithashtu nuk kanë komentuar nëse vizita e drejtorit të CIA-s, John Ratcliffe, në Moskë muajin e kaluar kishte lidhje me një paralajmërim ndaj Kremlinit për pasojat e mundshme të një sulmi ndaj NATO-s.

Nga ana tjetër, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke deklaruar se një sulm rus ndaj NATO-s “nuk ka të bëjë fare me realitetin dhe qëllimet e Federatës Ruse”.

Në Evropë, megjithatë, paralajmërimet rikthejnë në vëmendje situatën përpara pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022, kur zyrtarët amerikanë paralajmëronin se Rusia po përgatitej për një ofensivë, ndërsa Moska i mohonte kategorikisht këto vlerësime.

Shqetësim për sabotimet ruse në Evropë

Përveç mundësisë së një përshkallëzimi të drejtpërdrejtë, agjencitë perëndimore të inteligjencës po ndjekin edhe aktivitetin e dyshuar sabotues rus në Evropë. Sipas tyre, Moska ka shmangur deri tani veprime që mund të shkaktonin një përgjigje të koordinuar të NATO-s, por ka zhvilluar një fushatë sabotimi dhe incidente të izoluara që, sipas këtyre agjencive, synojnë të testojnë kufijtë e Perëndimit.

Kreu i inteligjencës çeke, Koudelka, e përshkroi taktiken ruse si “përshkallëzim për hir të çpërshkallëzimit”, duke pretenduar se qëllimi është të ushtrohet presion mbi shoqëritë perëndimore dhe të kufizohet mbështetja për Ukrainën. Sipas tij, Moska llogarit që përshkallëzimi i presionit mund t’i shtyjë vendet evropiane të reduktojnë mbështetjen për Ukrainën.

Në javët e fundit, shqetësimi për sabotimet është rritur. Kreu i shërbimit suedez të inteligjencës dhe sigurisë ushtarake, Thomas Nilsson, e cilësoi një incident me një dron të armatosur në aeroportin e Leipzigut, të cilin autoritetet gjermane ia atribuuan shërbimeve ruse të inteligjencës, si një “ndryshim të lojës”. Ai paralajmëroi se incidente që mund të shkaktojnë viktima ose të godasin infrastrukturën kritike mund të ndryshojnë ndjeshëm situatën.

Sipas zyrtarëve të inteligjencës, aktiviteti rus mund të zhvendoset gjithnjë e më shumë drejt objektivave infrastrukturore të lidhura me mbështetjen perëndimore për Ukrainën. Përmenden si objektiva të mundshëm infrastruktura hekurudhore dhe objekte të lidhura me industrinë e mbrojtjes.

Sipas vlerësimit të tre drejtuesve të inteligjencës, intensifikimi i sabotimeve mund të synojë dobësimin e mbështetjes evropiane për Ukrainën, krijimin e përçarjeve brenda NATO-s dhe shtimin e shqetësimit në mesin e popullsive evropiane. Ndërkohë, zyrtarët baltikë vazhdojnë të theksojnë se nuk shohin shenja për një sulm të afërt, duke bërë dallimin mes kërcënimit afatgjatë nga Rusia dhe një sulmi të menjëhershëm ndaj NATO-s. bw