Kur shëtit në Tiranë ose në bregdet, sheh kudo kulla të reja dhe hotele luksoze. Për shumë njerëz duket si shenjë përparimi. Por pas këtij betoni fshihet një problem serioz, pastrimi i parave të drogës në sektorin e ndërtimit. Këtë e konfirmojnë raportet e SPAK-ut, Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH) dhe institucioneve evropiane.

Hetimet e SPAK-ut, të mbështetura nga përgjimet e aplikacionit Sky ECC (2019-2021), kanë zbuluar grupe kriminale që kanë qarkulluar fitime të kombinuara prej rreth 1 deri në 2 miliardë euro brenda pak viteve. Kjo nuk është shifra e një grupi të vetëm, por totali i disa grupeve të goditura (si Çela-Balla, Hoxhosmani-Dervishaj etj.). Shumë nga këto para dyshohen se kanë hyrë në ndërtim.

Në një ekonomi normale, çmimet rriten kur rriten pagat. Në Shqipëri ndodh e kundërta.Paga mesatare në Tiranë shkon nga 500–600 € në muaj. Çmimi mesatar i metrit katror të banesave në qendër të Tiranës luhatet mes rreth 4,000 € (dhe më shumë në disa projekte).

Pse? Sepse ata që kanë para nga trafiku i drogës nuk pyesin për çmimin. Ata paguajnë cash (para në dorë) për të “pastruar” paratë. Shembulli më i freskët është rasti “Korporata Aruba” (qershor 2026), ku SPAK zbuloi se gjysma e vlerës së disa pallateve u financua me para të pista. Rezultati është se ndërtuesit rrisin çmimet sepse ka blerës të tillë. Çiftet e reja dhe familjet me pagë normale e kanë shumë të vështirë të blejnë një apartament në kryeqytet.

Në korrik 2026, 1 euro blihet me rreth 94 lekë (nga 120-125 lekë disa vite më parë). Fillimisht duket mirë, por ka efekte negative. Remitancat nga emigrantët konvertohen në më pak lekë çka dëmton prindërit e moshuar që mbahen nga fëmijët e tyre në emigracion. Bizneset që eksportojnë (fasoneri, bujqësi) fitojnë më pak sepse të ardhurat në euro kthehen në më pak lekë, ndërsa shpenzimet janë në lekë.

Raportet e OSCE/ODIHR (2021-2025) flasin për blerje vote dhe presion në zgjedhje ndërsa ka akuza për përdorimin e parave dhe grupeve të deogës në këtë mes. Transparency International dokumenton “ligje të bëra me porosi” që favorizojnë disa kompani në tendera publike (p.sh. koncesioni Milot-Balldren).

Kur disa biznese kanë kapital të pistë ose lidhje politike, kompanitë e ndershme që paguajnë taksa e kanë të vështirë të konkurrojnë. Kështu që taksat e shqiptarëve përdoren më pak për shkolla, spitale, rrugë ose shërbime publike.

Kullat krijojnë iluzionin e mirëqenies, por në realitet shqiptarët përjetojmë një ekonomi të shtrembëruar. Çmimet e banesave janë përtej mundësive të shumicës. SPAK-u ka bërë goditje të rëndësishme, si rasti “Korporata Aruba” me sekuestrime të mëdha pronash.

Ky fenomen nuk është vetëm çështje e drejtësisë – është çështje që prek çdo familje shqiptare. Sa më i fortë të jetë shteti i së drejtës, aq më të mëdha janë shanset për një ekonomi të shëndetshme ku puna e ndershme shpërblehet.