François Farcy, drejtor i policisë gjyqësore federale në Liège, përshkruan transformimin e grupeve kriminale shqipfolëse në Belgjikë, përdorimin e tyre të dhunës, evolucionin e aktiviteteve të tyre dhe sfidat e bashkëpunimit ndërkombëtar.

Nga Joel Matriche, LE SOIR

François Farcy është drejtor i Policisë Federale Gjyqësore Liège-Huy-Verviers. Ai ka punuar për më shumë se dhjetë vjet kundër krimit të organizuar.

Trafiku i drogës ka evoluar nga kanabisi i prodhuar në vend në Shqipëri, në importimin e tij masiv nga Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara nëpërmjet qendrave si Aeroporti i Bierset. Si kanë evoluar grupet kriminale shqipfolëse në Belgjikë? Cilat janë karakteristikat e tyre specifike?

Filloi në fillim të viteve 2000 me vjedhje me thyerje në Verviers dhe një reputacion për dhunë brenda skenës së prostitucionit në Anversë. Ata zhvilluan shpejt një sërë aktivitetesh kriminale, duke përfshirë trafikimin e kokainës në shkallë të vogël, prostitucionin dhe imigracionin e paligjshëm, siç ilustrohet nga klani Murati. Organizata e tyre bazohet shumë në familje dhe klan, duke iu përmbajtur Kanunit, një kod stërgjyshor i omertà-s dhe hakmarrjes, të cilin kriminelët e kanë shfrytëzuar.

Falë diasporës së tyre të gjerë, ata janë bërë lojtarë të mëdhenj ndërkombëtarë, duke negociuar në kushte të barabarta me grupet e tjera kriminale. Natyra e dhunës së tyre ka evoluar, duke kaluar nga hiper-dhuna publike në dhunë më “të brendshme” ose të deleguar nëpërmjet “krimit si shërbim”.

Si u bë trafikimi i drogës, veçanërisht kokaina, biznesi i tyre kryesor dhe cilat metoda pastrimi parash preferojnë ata? Dhe çfarë roli luan korrupsioni në Shqipëri në mbështetjen dhe zgjerimin e operacioneve të tyre?

Trafikimi i drogës ka evoluar nga kanabisi i prodhuar në vend në Shqipëri (si në Lazarat) dhe vjedhja e ngarkesave në importimin masiv të kanabisit nga Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara nëpërmjet qendrave si Aeroporti i Bierset. Kokaina është bërë një aktivitet industrial, me rrjete nxjerrjeje dhe importimi të krijuara në Amerikën Latine dhe Afrikën Perëndimore.

Për pastrimin e parave, ata kanë kaluar nga metodat themelore si transportimi i parave të gatshme dhe transfertat me Ëestern Union në sisteme më komplekse, duke përfshirë blerjen e kompanive – e kam humbur numërimin se sa kompani import-eksporti bananesh ka në Shqipëri – dhe përdorimin e kriptovalutave. Bizneset lokale si kafenetë dhe berberhanet mund të shërbejnë gjithashtu si fasada. Korrupsioni mbetet endemik në Shqipëri, duke lejuar që fitimet kriminale të riinvestohen në pasuri të paluajtshme dhe turizëm. Vështirësisë i shtohet fakti se në Shqipëri, njerëzit e ndryshojnë identitetin e tyre aq lehtë sa ndërrimi i këmishave. Kështu përfundoni me shqiptarë që kanë emra belgë ose francezë.

Përballë këtij kërcënimi në rritje, cilat strategji po përdoren për të luftuar këto rrjete? Si po përparon bashkëpunimi me autoritetet shqiptare?

Bashkëpunimi ndërkombëtar është i organizuar përmes projekteve si Aton, të udhëhequra nga DIA italiane (Drejtoria e Hetimit Anti-Mafia), e cila bashkon 55 agjenci ligjzbatuese në 45 vende për të mbështetur hetimet mbi rrjetet e krimit të organizuar. Projekti evropian Empact synon gjithashtu rrjetet kriminale më kërcënuese. Këto iniciativa ofrojnë mbështetje operacionale, duke përfshirë financimin për operacionet, vendosjen e personelit dhe përkthimin e dokumenteve. Në një Shqipëri që ndryshon me shpejtësi, marrëveshjet e bashkëpunimit nënshkruhen dhe zbatohen për të adresuar sfidat kryesore, duke përfshirë luftën kundër pastrimit të parave dhe korrupsionit të autoriteteve lokale, të cilat ndonjëherë e pengojnë konfiskimin e aseteve kriminale, duke bërë të nevojshme ndërhyrjen e SPAK, i cili mbrohet dhe financohet ndërkombëtarisht.