Nga Aurore Maubian, L’EXPRESS

Përballë kërcënimit rus, një apel për ndihmë.

Ministrat e Mbrojtjes të Malit të Zi dhe Shqipërisë kanë deklaruar se dëshirojnë mbështetjen e NATO-s për të luftuar përhapjen gjithnjë e më të madhe të dezinformimit rus në vendet e tyre.

“Rusia zhvillon vazhdimisht fushata informimi që synojnë dobësitë e shoqërisë malazeze dhe të shoqërive të tjera të Ballkanit Perëndimor”, deklaroi Dragan Krapović, duke ftuar zyrtarët e nivelit të lartë të Aleancës që të vizitojnë vendin e tij për ta konstatuar nga afër këtë situatë.

Por, përtej vizitave diplomatike, ajo që kërkojnë autorët e kësaj kërkese është dërgimi i ekspertëve të Aleancës ushtarake.

Ministri shqiptar i Mbrojtjes, Ermal Nufi, deklaroi se NATO duhet të jetë “më aktive në identifikimin e mënyrave për të kundërshtuar aktorët keqdashës në internet”.

Sipas diplomatëve të Aleancës, të intervistuar nga “Politico”, dërgimi i një ekipi ekspertësh do të kërkonte konsensusin e vendeve anëtare. Megjithatë, kjo mundësi mund të shqyrtohet nga aleatët.

Ndikimi gjithnjë e më i madh i aktorëve të huaj

Kjo nuk do të ishte hera e parë që NATO ndërmerr një nismë të tillë. Në vitin 2019, Aleanca kishte miratuar dërgimin e ekipeve të reagimit për të luftuar kërcënimet hibride në Malin e Zi. Në vitin 2021, edhe Lituania përfitoi nga këto ekipe.

Një vit më vonë, në vitin 2022, ishte Shqipëria ajo që mirëpriti ekspertët e NATO-s, pas një sulmi kibernetik iranian që paralizoi institucionet qeveritare.

Nëse Podgorica dhe Tirana dëshirojnë ta përsërisin këtë bashkëpunim, kjo lidhet me faktin se Moska po intensifikon sulmet hibride në territorin europian.

Që prej muajit maj, qeveria shqiptare e ka akuzuar Rusinë se ka nxitur organizimin e protestave kundër korrupsionit.

Në origjinë të kësaj lëvizjeje protestuese qëndron një projekt për ndërtimin e një kompleksi luksoz hotelerie në një zonë natyrore të mbrojtur, i paraqitur në vitin 2024 dhe i lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrin e Donald Trump.

Por zemërimi qytetar shpërtheu hapur dy vite më vonë, në muajin maj, pas vendosjes së gardheve me tela me gjemba përreth plazheve të Zvërnecit, rreth 150 kilometra në jugperëndim të Tiranës.

Që prej asaj kohe, lëvizja protestuese është zgjeruar vazhdimisht, duke u përqendruar në denoncimin më të gjerë të korrupsionit qeveritar. Në mesin e muajit tetor, protestave, të cilat vijojnë ende, iu bashkuan edhe studentë dhe nxënës të shkollave të mesme, për të kundërshtuar kushtet e këqija të studimit.

Përveç Rusisë, kryeministri i vendit ka akuzuar edhe Iranin se është përpjekur të nxisë pakënaqësinë dhe protestat.

Ai ka denoncuar veçanërisht një aktivitet të koordinuar në rrjetet sociale, duke folur për mijëra profile të aktivizuara nga territori iranian me qëllim ndikimin në debatet publike në Shqipëri.

Edhe ministri i Mbrojtjes ka vënë në shënjestër “organizata të lidhura në mënyrë të tërthortë me Rusinë”, duke pretenduar se ka vërejtur “ndërveprimet e tyre në internet”.

Megjithatë, këto akuza duhen trajtuar me kujdes. Edhe pse në Shqipëri janë dokumentuar fushata dezinformimi të lidhura me Moskën, deri më tani nuk ka prova publike që të mbështesin pretendimet e Edi Ramës për përfshirjen e Rusisë apo Iranit në organizimin e protestave.

Të dyja vendet, ndërkohë, kanë mohuar çdo ndërhyrje.

Megjithatë, ndikimi rus në Shqipëri nuk është një fenomen i ri. Sipas një raporti të Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Investigative (BIRN), Moska prej disa vitesh përhap narrativa kundër anëtarësimit të vendit në Bashkimin Europian dhe nxit përçarje lidhur me çështje shoqërore, veçanërisht për të drejtat e personave LGBTQ+.

Në lojë është edhe anëtarësimi në BE

Lufta kundër këtij dezinformimi është edhe më urgjente për këto vende të Ballkanit, pasi së shpejti pritet të zhvillohen zgjedhje.

Në Malin e Zi, zgjedhjet parlamentare do të mbahen në verën e vitit 2027. Ndërsa në Shqipëri, zgjedhjet vendore do të zhvillohen në muajin maj.

Të dyja vendet synojnë gjithashtu të bëhen anëtare të Bashkimit Europian.

Mali i Zi, vendi i presidentit Jakov Milatović, është në rrugën e duhur dhe shpreson të anëtarësohet në BE deri në vitin 2028.

Të mërkurën, më 4 nëntor, Komisioni Europian prezantoi perspektivat e anëtarësimit për katër vendet kandidate: Malin e Zi, Shqipërinë, Ukrainën dhe Moldavinë.

Aktualisht, Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 21 nga 33 kapitujt e negociatave të hapura, duke i mundësuar Bashkimit Europian të shqyrtojë mundësinë e nënshkrimit të traktatit të anëtarësimit në qershor të vitit 2027. Megjithatë, ky proces mbetet i kushtëzuar nga vijimi i negociatave dhe miratimi i të 27 vendeve anëtare.

Nga ana tjetër, Shqipëria pritet të jetë në gjendje të përfundojë negociatat me Brukselin vitin e ardhshëm, sipas Komisionit Europian.

Megjithatë, ky i fundit i kërkon vendit që, paralelisht, të vijojë dialogun politik gjithëpërfshirës, reformat në drejtësi të nisura tashmë, si dhe luftën kundër korrupsionit.

Këto janë sfidat me të cilat duhet të përballet Shqipëria e presidentit Bajram Begaj, nëse dëshiron të realizojë objektivin e shpallur për t’iu bashkuar Bashkimit Europian deri në fund të kësaj dekade.

Ekonomia shqiptare po përqendrohet gjithnjë e më shumë në Tiranë, ndërsa diferencat në zhvillimin ekonomik mes qarqeve mbeten të mëdha.

Ekonomia shqiptare u rrit me 4.03% në terma realë në vitin 2024, por nga kjo rritje  3.24 pikë përqindje erdhën vetëm nga Tirana, e ndjekur nga Durrësi me 0.29 pikë përqindje dhe Vlora me 0.15 pikë përqindje.

Të dhënat konfirmojnë një përqendrim të fortë të aktivitetit ekonomik në kryeqytet. Tirana prodhoi 46.94% të PBB-së kombëtare në vitin 2024, nga 45.75% një vit më parë, duke e zgjeruar peshën e saj me 1.19 pikë përqindje. Në vlerë nominale, ekonomia e Tiranës arriti në rreth 1.18 trilionë lekë, nga 2.52 trilionë lekë që ishte PBB-ja e gjithë vendit.

Qarqet e tjera me ritme shumë më të ulëta

Diferencat janë edhe më të dukshme në ritmet e rritjes ekonomike. Në vitin 2024, Tirana shënoi një rritje reale prej 7.08%, ndjeshëm mbi mesataren kombëtare prej 4.03%.

Durrësi u rendit i dyti me 2.82%, i ndjekur nga Vlora me 2.53%. Në pjesën tjetër të vendit, rritja ekonomike ishte shumë më e ngadaltë. Elbasani dhe Berati u zgjeruan me nga 1.56%, Gjirokastra me 1.32%, Korça me 1.20% dhe Lezha me 1.19%.

Në fund të renditjes qëndrojnë Shkodra, me rritje vetëm 0.19%, Dibra me 0.27%, Fieri me 0.57% dhe Kukësi me 0.63%. Kjo do të thotë se, megjithëse ekonomia kombëtare u rrit me mbi 4%, pjesa më e madhe e qarqeve regjistroi ritme rritjeje shumë më të ulëta se mesatarja.

Diferencat në ecurinë ekonomike po reflektohen edhe në shpërndarjen territoriale të prodhimit. Ndërsa Tirana rrit peshën e saj në PBB, qarqet e tjera, me përjashtim të pak rasteve, po humbasin terren në strukturën e ekonomisë kombëtare.

Veriu dhe Jugu, së bashku rriten më pak se Tirana

Rajoni Qendër, që përfshin Tiranën dhe Elbasanin, gjeneroi 52.87% të PBB-së kombëtare në vitin 2024, nga 51.87% një vit më parë. Ekonomia e këtij rajoni u rrit me 6.43% në terma realë, duke dhënë një kontribut prej 3.34 pikësh përqindje në rritjen ekonomike kombëtare. Ndërkohë, rajoni Veri u rrit me vetëm 1.60%, ndërsa rajoni Jug me 1.31%.

Të dy rajonet së bashku kontribuuan me 0.69 pikë përqindje në rritjen ekonomike të vendit, shumë më pak se kontributi prej 3.24 pikësh përqindje që dha vetëm Tirana. Rajoni Veri prodhoi 21.68% të PBB-së në vitin 2024, ndërsa Jugu 25.45%. Të dyja rajonet e ulën peshën e tyre krahasuar me vitin e mëparshëm.

Tirana ka PBB për frymë gati trefishin e Kukësit

Pabarazitë ekonomike shfaqen edhe në nivelin e PBB-së për frymë, tregues që mat vlerën e prodhimit ekonomik në raport me popullsinë. Sipas INSTAT, PBB-ja mesatare për frymë në Shqipëri arriti në 1.06 milionë lekë në vitin 2024. Tirana kishte nivelin më të lartë, me 1.56 milionë lekë për frymë, ose 47% mbi mesataren kombëtare. Në vendin e dytë renditet Durrësi, me 1.15 milionë lekë për frymë, rreth 8.8% mbi mesataren, i ndjekur nga Fieri me 1.03 milionë lekë.

Në anën tjetër, Kukësi regjistroi nivelin më të ulët, me vetëm 568 mijë lekë për frymë, ose 46.3% nën mesataren kombëtare. Dibra kishte 610 mijë lekë për frymë dhe Berati 613 mijë lekë, nivele përkatësisht rreth 42.4% dhe 42.2% nën mesataren e vendit.

Diferenca mes Tiranës dhe Kukësit është 2.7 herë, duke nxjerrë në pah hendekun e madh në kapacitetin ekonomik të qarqeve. Nga 12 qarqet e Shqipërisë, vetëm Tirana dhe Durrësi kishin PBB për frymë mbi mesataren kombëtare.

Duhet theksuar se PBB-ja për frymë nuk është e barabartë me të ardhurat që marrin banorët, por mat prodhimin ekonomik të krijuar në një territor në raport me popullsinë e tij. /Monitor.al

Detaje janë zbardhur nga vendimi i Gjykatës së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) ndaj ish-drejtueses së Shërbimit Informativ të Shtetit (SHISH), Vlora Hyseni, e cila akuzohet se ka ndihmuar me informacione sekrete Ergys Agasin teksa ndodhej në arrati. Një ditë më parë, Apeli i GJKKO vendosi të lërë në fuqi masën e sigurisë “arrest në shtëpi” ndaj saj.

Sipas dokumenteve gjyqësore që citon News24, në dosje përfshihen edhe komunikimet telefonike të Agasit me dy shtetas izraelitë, të identifikuar si Shalev I. dhe Srulik E.K., ku ai përmend njohjen e afërt me Hysenin dhe ndikimin që ajo mund të kishte.

Në një prej mesazheve, Agasi shprehet se e kishte shoqe të ngushtë drejtuesen e shërbimit sekret, ndërsa në një tjetër pretendon se ajo do të ndërhynte personalisht në një situatë në favor të tij.

“E kam shoqe të ngushtë shefen e shërbimit sekret”, thotë Ergys Agasi në një prej komunikimeve me shtetasin  Shalev I.

Ndërsa në komunikimin me shtetasin tjetër, Srulik E.K., Agasi i shkruan: “Jemi me fat që këtu e kanë kapur vetë amerikanët dhe e dinë sjelljen e tij dhe diçka tjetër, drejtoresha e Shërbimit Sekret do të takohet vetë me të dhe do t’i flasë për këtë punë, duke i sjellë prova që prokurori e ka bërë këtë për interesa të tjera”.

Gjykata vlerëson se këto komunikime tregojnë ekzistencën e mundshme të një rrjeti ndërkombëtar në shërbim të interesave të grupit kriminal, duke rritur rrezikun që Vlora Hyseni, nëse do të ishte e lirë, të mund të përdorte kontakte dhe kanale jashtë kontrollit të autoriteteve.

“Komunikimet e ndërmjetësuara nga Agasit me shtetasit me pseudonimet Shalev I., dhe Srulik E., të cilët përmenden në lidhje me çështje që kanë të bëjnë me drejtuesen e Shërbimit Sekret, tregojnë arsyeshëm praninë e një rrjeti ndërkombëtar në funksion të interesave të grupit kriminal, rrjet ky që rrit shkallën konkrete të rrezikut se Hyseni, po të mbetej në gjendje të lirë, do të kishte akses të privilegjuar ndaj kanaleve të largimit apo të fshehjes që janë jashtë kontrollit efektiv të organeve proceduese.”, thuhet në dokument.

Më herët, në dosjen e Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit (SPAK) janë zbardhur edhe komunikime të drejtpërdrejta mes Agasit dhe Hysenit, ku flitej për persona që sipas tyre u donin të keqen.

Një ditë më parë, Hyseni u la në masën e arrestit në shtëpi nga Apeli i GJKKO. Ndaj saj, janë vendosur dy masa sigurie  “arrest shtëpie” dhe “pezullim nga ushtrimi i funksioneve publike” pasi dyshohet se ka ndihmuar Ergys Agasin me informacione shtetërore teksa ndodhej në arrati. Vlora Hyseni dyshohet se ka kryer dy vepra penale, përkrahje të autorit të krimit dhe zbulim të akteve sekrete. Panorama

Një gazetar i huaj, i cili trajton kryesisht çështjet e arkitekturës, ka zbuluar se ku fshihet Edi Rama gjatë protestave të të rinjve.

Gazetari Fred A. Bernstein i revistës ‘Architectural Digest’ vizitoi Tiranën kur vendi ishte përfshirë nga revolta studentore.

Qëllimi i tij ishte të zbulonte se përse arkitektët e huaj po vijnë në Shqipëri.

“Kështu, më 19 tetor fluturova drejt Tiranës – për një udhëtim të shkurtër anësor nga Greqia, ku ndodhesha me pushime me bashkëshortin tim – për të parë disa nga ndërtesat e reja dhe për të intervistuar Ramën rreth tyre. Por mbërrita në një periudhë trazirash civile. Kryeministri, asistenti i të cilit më kishte thënë se nuk kishte nevojë ta shtyja udhëtimin, sepse gjithçka ishte në rregull, ishte zhvendosur në një vendndodhje të sigurt në periferi të qytetit. Edhe vila e ruajtur nga forca të shumta sigurie, ku ai pranoi të zhvillonte intervistën, një ndërtesë prej betoni të papërpunuar, e lyer me të kuqe të ndezur, është kryesisht vepër e arkitektit spanjoll Pablo Bofill,” shkruan gazetari.

Sipas tij, revolta e shqiptarëve drejtohet edhe kundër arkitektëve të huaj që kanë zbarkuar në Shqipëri.

“Rama më thotë – zyrtarisht dhe ndoshta pa u menduar mirë – se të vetmit arkitektë shqiptarë që kanë probleme me afrimin e tij ndaj studiove të huaja janë “ata mediokrit”,” shkruan gazetari.

Ndërkohë ai thekson se në protestat rinore kundër Ramës ka shumë studentë të arkitekturës.

“Në fakt, dukej sikur nuk e vinte re aspak atmosferën në rrugë dhe dëshironte të promovonte edhe më shumë grupin e arkitektëve të huaj me të cilët bashkëpunon. Aty nga fundi i intervistës sime gjysmëorëshe, ai përmend se po mendon ta kthejë “The Albanian Files” në një muze, me nga një sallë për secilën prej 60 studiove të huaja, ku të ekspozohen vizatime, makete dhe fotografi të punëve të tyre. Ai tha se tashmë ka gjetur një vend për atë që, sipas tij, do të jetë “një depo e madhe ëndrrash, shpresash dhe sfidash, iluzionesh dhe zhgënjimesh. Do të jetë një vend i mrekullueshëm për t’u vizituar”. Natyrisht, projektuesi i tij do të përzgjidhet përmes një konkursi ndërkombëtar arkitekture,” shkruan ai. sn

Miliarderi i teknologjisë Elon Musk ka regjistruar një rekord të ri në financimin e fushatave politike në SHBA, duke shpenzuar të paktën 446 milionë dollarë për të mbështetur kandidatët republikanë në zgjedhjet e mesit të mandatit. Megjithatë, investimi i tij gjigant nuk dha rezultatet e pritshme, pasi demokratët fituan garat kryesore ku ai kishte përqendruar paratë dhe vëmendjen.

Drejtori ekzekutiv i Tesla-s dhe SpaceX tejkaloi ndjeshëm shpenzimet e zgjedhjeve të vitit 2024, kur kishte investuar rreth 290 milionë dollarë në mbështetje të Donald Trump dhe kandidatëve republikanë.

Këtë herë, Musk synonte të ndihmonte republikanët të ruanin kontrollin e Kongresit, duke financuar të paktën tetë komitete politike Super PAC të lidhura me këtë forcë politike.

Nga shuma totale, të paktën 216 milionë dollarë shkuan për organizatën e tij America PAC, ndërsa 168 milionë dollarë u derdhën në Fondin e Lidershipit të Senatit, i cili mbështeti disa kandidatë republikanë, përfshirë Ken Paxton në Teksas.

Por rezultatet e zgjedhjeve rezultuan një goditje për miliarderin. Demokratët fituan të pesë garat për Senat ku America PAC kishte shpenzuar më shumë para në mbështetje të kandidatëve republikanë.

Humbja më e bujshme ishte në Teksas, shteti ku Musk ka përqendruar një pjesë të madhe të aktiviteteve të tij ekonomike dhe politike. Kandidati demokrat James Talarico arriti të mposhtë republikanin Ken Paxton, pavarësisht miliona dollarëve të shpenzuar kundër tij.

Vetëm për reklama dhe mesazhe kundër Talaricos, America PAC shpenzoi të paktën 28 milionë dollarë. Musk gjithashtu përdori vazhdimisht platformën e tij X për të sulmuar kandidatin demokrat.

Pas fitores, Talarico iu drejtua drejtpërdrejt miliarderëve në fjalimin e tij: “Ne sapo vërtetuam se të gjitha paratë e botës nuk janë të krahasueshme me njerëzit e Teksasit”.

Humbje për republikanët pati edhe në garat për Senat në Michigan, Maine, Ohio dhe Iowa, ku organizatat e financuara nga Musk kishin investuar dhjetëra milionë dollarë në reklama kundër kandidatëve demokratë.

Megjithëse investimi i tij nuk solli fitoren e synuar, shpenzimet e Musk ndikuan në rritjen e kostove të fushatave, duke i kthyer disa prej garave në zgjedhjet më të shtrenjta në historinë amerikane.

Por pasojat mund të jenë edhe më të gjera për bizneset e miliarderit. Kompanitë e tij kanë përfituar nga kontratat federale dhe nga një klimë më pak kufizuese rregullatore gjatë administratës Trump.

Në Teksas, ku autoritetet shtetërore kanë mbështetur disa prej projekteve të tij, fitorja e demokratëve mund të sjellë një qasje më kritike ndaj aktiviteteve të Musk.

Guvernatorja e ardhshme demokrate, Gina Hinojosa, ka kërkuar vendosjen e një moratoriumi për ndërtimin e qendrave të të dhënave dhe ka qenë e përfshirë në një betejë ligjore për të siguruar akses në komunikimet mes zyrës së guvernatorit Greg Abbott dhe Musk.

Ndërkohë, demokratët në Dhomën e Përfaqësuesve kanë paralajmëruar hetime mbi aktivitetin e miliarderit gjatë drejtimit të Departamentit të Efikasitetit Qeveritar (DOGE), si dhe shqyrtimin e fondeve federale që përfitojnë kompanitë e tij.

Humbjet elektorale mund të shënojnë kështu një ndryshim të rëndësishëm në marrëdhëniet mes Musk dhe politikës amerikane, duke ngritur pikëpyetje se deri ku mund të shkojë ndikimi i parave të miliarderëve në zgjedhjet e ardhshme presidenciale të vitit 2028. bw

Për vite me radhë, marrëdhënia mes Edi Rames dhe Erion Veliajt  është perceptuar si një raport i veçantë besimi, mbështetjeje dhe afërsie personale, ku Rama shihej si figura që i hapi rrugën politike Veliajt, ndërsa ky i fundit si një prej bashkëpunëtorëve më të rëndësishëm të kryeministrit.

Por ajo që dikur konsiderohej një aleancë e konsoliduar, sot po përballet me një krizë të thellë, pas pretendimeve të kryebashkiakut Erion Veliaj për kërcënime të Edi Ramës.

Veliaj iu bashkua Partisë Socialiste, u bë pjesë e strukturave drejtuese dhe më pas mori poste të rëndësishme në qeverisjen e Ramës.

Fillimisht si ministër i Mirëqenies Sociale dhe Rinisë, e më pas si kandidat dhe kryetar i Bashkisë së Tiranës, ai u shndërrua në një prej figurave kryesore të mazhorancës.

Rrugëtimi i tyre i përbashkët politik nisi në vitin 2003 kur asokohe kryebashkiaku i Tiranës, Edi Rama akuzohej se qëndronte pas protestave të organizatës “MJAFT” të drejtuar nga Erion Veliaj kundër kryeministrit socialist Fatos Nano.

Madje për këto, Veliaj ka deklaruar keshtu: “Një ditë Edi Rama, mentori im më tha: Ti djalë do vazhdosh të protestosh apo do përfshihesh të bësh ca punë konkrete. Ai ishte mentori im”.

Lëvizja “G99” e Veliajt garoi si parti në zgjedhjet parlamentare të 2009-ës ku u përball me një dështim spektakolar duke marrë vetëm 0.86% të votave në rang vendi. Kështu, formësimi i një projekti politik si ai i Veliajt që supozohej të ishte vetëm në rritje, e detyroi Ramën të merrte iniciativën direkte duke e emëruar si sekretar për rininë dhe emigracionin në PS dhe më pas duke e përfshirë në listat për deputet në 2013-ën. Nga aty, Veliaj u emërua si ministër deri në vitin 2015 kur mori drejtimin e bashkisë së Tiranës, gjë që e shfaqi në sytë e publikut dhe të të gjithë faktorëve politikë si “pasuesin e Edi Ramës” në krye të PS.

Që prej asaj kohe, pavarësisht pretendimeve nga ana e opozitës apo intrigave për ‘luftë të brendshme’, Veliaj dhe Rama tregonin se raportet mes tyre vetëm forcoheshin dhe rriteshin me vijimin e ecurisë së fitoreve të njëpasnjëshme të PS në zgjedhje.

Madje, duke iu përgjigjur edhe raportimeve të vazhdueshme nga opozita për krisje mes tij dhe Ramës, në vitin 2022 gjatë një interviste, Veliaj tha se opozita do të lutej në pafundësi për një gjë të tillë, por theksoi se kjo nuk do ndodhte kurrë.

“Kështu që ju kam thënë opozitës do t’i bëhen gjunjët kallo dhe do luten deri në pafundësi të jetës që unë edhe Edi Rama të kemi një konflikt edhe prej këtij konflikti të rikthehet Saliu me Ilirin. Kjo s’ka për të ndodhur kurrë”– shprehej Veliaj në 2022-in ndërsa në një tjetër intervistë të 2023 e cilësonte si “vëllain e tij të madh”.

SHIKO VIDEON KETU

Disa nga deklaratat e tyre

Erion Veliaj: “Jo vetëm kryetari i këshillit është një katundar nga Peza, Toni Gogu, por jam entuziast që për herë të parë kemi një përfaqësim…po jemi dy katundar…”

Erion Veliaj: “Një ditë Edi Rama, mentori im më tha: Ti djalë do vazhdosh të protestosh apo do përfshihesh të bësh ca punë konkrete. Ai ishte mentori im”

Erion Veliaj: “Ju kam thënë, opozitës do ti bëhen gjunjët me kallo dhe do të luten deri në pafundësi të jetës që unë dhe Rama të kemi një konflikt dhe nga ky konflikt të rikthehet Saliu me Ilirin. Kjo nuk ka për të ndodhur kurrë”

Edi Rama: “Unë dal në 5:30 nga shtëpia për të shkuar në punë, ti do dalësh nesër në 4:30 do lyesh shkallët, ti personalisht”

Edi Rama: “Ju siguroj që ky grup armiqësor nuk e ka të gjatë, Erion  Veliaj mund të dalë në televizor sa të dojë, mund të mbjellë pemë sa të dojë, por një ditë në ato pemë do të varet, do të varet si shembull që në këtë parti grupet armiqësore do të marrin goditjen e duhur.

Transferimi nga burgu i Durresit ne ate te Fierit

Zhvillimi më i fundit që e ktheu konfliktin në një përplasje të hapur lidhet me transferimin e Erion Veliajt nga paraburgimi në Durrës drejt institucionit të vuajtjes së dënimit në Fier.

Pas këtij transferimi, Veliaj publikoi një letër të shkruar me dorë, përmes së cilës ngriti akuza të rënda ndaj kryeministrit Edi Rama dhe ministrit të Drejtësisë, Toni Gogu.

Sipas versionit të Veliajt, ministri Gogu e kishte vizituar në burg, në orët e vona të mbrëmjes së 30 tetorit 2026, dhe gjatë takimit i kishte përcjellë një mesazh në emër të kryeministrit.

Në letrën e tij, kryebashkiaku pretendon se i janë komunikuar tri kërkesa kryesore:

1-Të pranonte përfshirjen në organizimin ose financimin e protestave të njohura si protestat e “Flamingove” dhe studentëve, në të kundërt do të përballej me akuza të tjera dhe me një dënim që, sipas pretendimit të tij, mund të shkonte deri në 100 vite burg.

2-Të hiqte dorë nga drejtimi i Bashkisë së Tiranës dhe t’ia delegonte kompetencat Arbër Hajdarit.

3-Të ndërpriste konsultimin dhe bashkëpunimin me avokatin e tij, Plarent Ndreca. Panorama

NGA DITMIR BUSHATI

Kapërcimi i hendekut në sundimin e ligjit

Besueshmëria e procesit të zgjerimit kërkon që Bashkimi Europian të qëndrojë vendosmërisht në krah të qytetarëve që kërkojnë të njëjtat standarde demokratike që ai ua kërkon vendeve kandidate.

Në kulmin e protestave studentore në Serbi, Komisionerja Europiane për Zgjerimin mbajti një fjalim në kampusin e Kolegjit të Europës në Tiranë, duke u përqendruar te angazhimi i të rinjve dhe roli i shoqërisë civile në proceset demokratike. Në fjalën e saj, ajo bëri një paralelizëm me protestat e të rinjve kundër regjimit komunist në Çekosllovaki në vitin 1968, duke theksuar se anëtarësimi në BE nuk duhet parë si një proces i drejtuar ekskluzivisht nga qeveritë, por si një proces që përfshin shoqërinë në tërësi.

Historia e Çekosllovakisë, sado e largët në kohë, është domethënëse. Por ajo nuk e zëvendëson përgjegjësinë për t’iu përgjigjur zhvillimeve aktuale politike në rajonin tonë. Lëvizja studentore serbe ofroi një shembull të fuqishëm dhe aktual pikërisht të atij lloj angazhimi qytetar, përkushtimi demokratik dhe kërkese për llogaridhënie që Komisionerja po promovonte.

Fakti që ajo nuk e përmendi apo nuk iu referua shprehimisht kësaj lëvizjeje ngre një pyetje legjitime: përse guximi dhe kontributi demokratik i studentëve serbë u lanë pa u përmendur, veçanërisht në një moment kur veprimet e tyre mishëronin kaq qartë pikërisht parimet që fjalimi i saj synonte të promovonte?

Për shumë vite, BE-ja i ka dhënë përparësi iluzionit të një stabiliteti sipërfaqësor në vend të përparimit të mirëfilltë demokratik, duke mbyllur sytë përpara mungesës së kushteve të barabarta të konkurrencës politike dhe erozionit të vazhdueshëm të standardeve demokratike.

Protestuesit serbë kanë qenë vazhdimisht dëshmitarë të vizitave të udhëheqësve europianë në vendin e tyre, të cilët i kanë dhënë mbështetje politike qeverisë, pa trajtuar apo vënë publikisht në pikëpyetje regresin demokratik gjithnjë e më të dukshëm.

Kjo qasje filloi të ndryshonte, ndonëse në mënyrë modeste, vitin e kaluar, kur Komisionerja për Zgjerimin deklaroi se BE-ja ndante të njëjtat kërkesa me lëvizjen studentore.

Pesë muaj pas shpërthimit të protestave masive në Shqipëri kundër korrupsionit dhe mënyrës se si merren vendimet që lidhen me të ardhmen e vendit, BE-ja duket se po ndjek një qasje me «dy pamje paralele» ndaj procesit të anëtarësimit të Shqipërisë.

Ndërsa Shqipëria vazhdon të marrë vlerësime pozitive për kapitujt më pak të debatueshëm të negociatave, përparimi në kapitujt që lidhen me sundimin e ligjit dhe mjedisin mbetet ngushtësisht i ndërthurur me tensionet politike dhe protestat e përditshme që po zhvillohen në të gjithë vendin.

Prej vitesh, debati mbi perspektivën e anëtarësimit të Shqipërisë në BE është përqendruar rreth një sërë sfidash të njohura: sundimi i ligjit, korrupsioni, kapja oligarkike e institucioneve shtetërore, krimi i organizuar dhe dobësitë e vazhdueshme institucionale.

Këto janë pikërisht çështjet që i kanë nxjerrë qytetarët në rrugë.

Kërkesat e tyre për llogaridhënie dhe qeverisje demokratike nuk duhet të shihen si pengesa për rrugën europiane të Shqipërisë. Përkundrazi, ato përfaqësojnë një pjesë thelbësore të këtij procesi.

Duke kërkuar ndryshim dhe duke u kërkuar llogari atyre që janë në pushtet, protestuesit nuk po sfidojnë rrugën e Shqipërisë drejt BE-së. Ata po kërkojnë që ajo të ecë përpara.

Ata po ushtrojnë pikërisht të drejtat dhe përgjegjësitë që përcaktojnë qytetarinë aktive dhe të përgjegjshme në një demokraci.

Qeveria është përpjekur t’i paraqesë protestat si të mbështetura nga aktorë, qëllimi i të cilëve është të minojnë procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.

Megjithatë, protestat dhe rruga drejt anëtarësimit në BE nuk e përjashtojnë aspak njëra-tjetrën.

Protestuesit po kërkojnë pikërisht ato ndryshime që procesi i anëtarësimit në BE, pavarësisht hapjes dhe mbylljes së kapitujve të negociatave, deri më tani nuk ka arritur t’i sjellë: fundin e personalizimit të tepruar të pushtetit politik, normalizimit të korrupsionit dhe krimit të organizuar në jetën publike, pabarazive të vazhdueshme ekonomike dhe polarizimit shoqëror në rritje.

Këto kërkesa meritojnë shqyrtim serioz politik, pasi janë në thelb në përputhje me parimet, vlerat dhe standardet demokratike mbi të cilat mbështeten BE-ja dhe procesi i saj i zgjerimit.

Është e rëndësishme të pranohet se pakënaqësitë që qëndrojnë në themel të protestave në Shqipëri janë të ndryshme nga ato që nxisin mobilizimin e të rinjve në vende të tjera të Europës.

Në të gjithë kontinentin, lëvizjet studentore janë shfaqur gjithnjë e më shumë si reagim ndaj një klime më të gjerë pasigurie dhe pesimizmi në rritje për të ardhmen.

Zhgënjimi i tyre pasqyron një Europë që po përpiqet të përcaktojë drejtimin e saj përballë një sërë sfidash strukturore në rritje: plakjes së popullsisë, rritjes së borxhit publik, presionit në rritje mbi sistemet e mirëqenies sociale ndërkohë që zgjerohen shpenzimet për mbrojtjen, thellimit të ndasive për emigracionin dhe vështirësisë për t’u përshtatur me transformimet teknologjike që do të formësojnë dekadat e ardhshme.

Përballë këtyre sfidave, qeveritë kanë pasur vështirësi të artikulojnë një vizion bindës për të ardhmen për një brez të ri gjithnjë e më të shqetësuar për perspektivat dhe mundësitë e tij.

Në Shqipëri, megjithatë, burimet e pakënaqësisë publike janë të ndryshme.

Zemërimi i ka rrënjët në përvojën e një brezi që është rritur mes skandaleve të përsëritura politike, vështirësive të vazhdueshme sociale dhe ekonomike dhe dominimit të zgjatur të së njëjtës udhëheqje politike.

Të rinjtë kanë parë të njëjtat probleme të rishfaqen vazhdimisht, me pak llogaridhënie dhe me pak zgjidhje të besueshme.

Prandaj, zhgënjimi i tyre nuk është thjesht pasqyrim i pasigurisë për atë që rezervon e ardhmja, por një refuzim i një realiteti politik që ka mbetur kryesisht i pandryshuar prej vitesh.

Ajo që ata kërkojnë është një shkëputje vendimtare nga e kaluara dhe mundësia për të formësuar një të ardhme ndryshe për vendin e tyre.

Kapërcimi i ngërçit aktual politik në Shqipëri kërkon angazhim dhe mbështetje domethënëse nga BE-ja.

Shembujt e mëparshëm të përfshirjes së BE-së në krizat politike në rajon, në kontrast me reagimin e saj ndaj zhvillimeve në Serbi, tregojnë se sa vendimtar mund të jetë një angazhim i tillë për të çuar përpara integrimin europian të një vendi.

Kjo nuk duhet kuptuar si ndërhyrje e jashtme në punët e brendshme.

Përkundrazi, BE-ja ka si autoritetin politik, ashtu edhe instrumentet institucionale për të vepruar si lehtësuese, duke ndihmuar në kapërcimin e hendekut të vazhdueshëm midis sundimit të ligjit si kërkesë formale e anëtarësimit dhe zbatimit të tij real në shoqëri.

Roli i saj duhet të jetë nxitja e llogaridhënies, forcimi i institucioneve demokratike dhe ndihma për krijimin e kushteve për dialog dhe reforma të mirëfillta politike.

Megjithëse Komisionerja për Zgjerimin theksoi së fundmi se mbrojtja e mjedisit dhe trajtimi demokratik i protestave janë pjesë përbërëse e angazhimeve të Shqipërisë për anëtarësimin në BE, këto deklarata ende nuk janë shoqëruar me veprime konkrete.

Duke vepruar kështu, Komisioni Europian rrezikon të humbasë një mundësi të rëndësishme për të forcuar lidhjen mes aspiratave demokratike të qytetarëve dhe procesit të anëtarësimit në BE.

Në fund të fundit, sundimi i ligjit nuk mund të garantohet në mënyrë kuptimplotë kur zëri i qytetarëve nuk dëgjohet realisht dhe kërkesat e tyre për llogaridhënie demokratike mbeten pa përgjigje.

Respektimi i sundimit të ligjit duhet të shkojë përtej angazhimeve formale dhe kritereve të negociatave.

Ai duhet të pasqyrohet në mënyrën se si ushtrohet pushteti dhe se si respektohen në praktikë të drejtat e qytetarëve.

Besueshmëria e procesit të zgjerimit kërkon që BE-ja të qëndrojë vendosmërisht në krah të qytetarëve që kërkojnë të njëjtat standarde demokratike që ajo ua kërkon vendeve kandidate.

Në Shqipëri, ku mbështetja për anëtarësimin në BE mbetet e fortë, protestuesit vazhdojnë ta shohin Europën si një burim parimesh demokratike dhe llogaridhënieje.

Perspektiva e anëtarësimit në BE mbetet, ndoshta më shumë se kurrë, i vetmi vizion politik i aftë të sigurojë mbështetje të gjerë dhe të qëndrueshme në të gjithë shoqërinë shqiptare.

Megjithatë, ruajtja e kësaj mbështetjeje kërkon që BE-ja të tregojë se përkushtimi i saj ndaj standardeve demokratike pasqyrohet jo vetëm në kushtet që vendos për anëtarësimin, por edhe në reagimin e saj ndaj situatës politike me të cilën po përballet Shqipëria.

Rishikimi i politikës së zgjerimit, i publikuar së fundmi, synon ta bëjë BE-në të aftë të përballojë zgjerimin me shtete më të dobëta dhe më të varfra.

Sundimi i ligjit dhe përafrimi gjeopolitik janë parakushte për këtë.

Me Shqipërinë tashmë mes vendeve kryesuese në procesin e anëtarësimit, ndikimi dhe fuqia e BE-së për të ushtruar presion ndaj vendit kanë arritur në një pikë kritike.

Kjo i jep BE-së një mundësi për të ndihmuar në kapërcimin e hendekut në sundimin e ligjit dhe për të dëshmuar një përkushtim më të fortë ndaj së ardhmes demokratike të Shqipërisë.

Kjo do të thotë të sigurohet që reformat të shkojnë përtej angazhimeve formale dhe ndryshimeve ligjore, të bëhen të pakthyeshme dhe të përkthehen në përmirësime të prekshme në jetën e qytetarëve shqiptarë.

Hera e fundit që Kansasi ka zgjedhur një demokrat në Senatin Amerikan ai kishte lindur në vitin 1879 dhe zgjedhjet u bënë përparaLluftës së Dytë Botërore.

Hera e fundit që Texas ka zgjedhur një demokrat në Senatin Amerikan ishte 33 vjet më parë, në vitin 1993.

Republikanët kanë shtetin e Teksasit (Texas) si kanë demokratët Nju Jorkun (New York) ose Kalifornian (California). Jo vetëm që demokratët fituan garën për Senatin Amerikan, por fituan edhe zgjedhjet për guvernator, si dhe të gjitha 17 postet politike të të gjitha niveleve për të cilat u votua dje.

Rekorde të tjera të zgjedhjeve të 3 nëntorit 2026:

Karolina e Jugut (South Carolina) (Senatori i parë demokrat që nga 1998)

Maine (Demokrati i parë që shkon në Senatin Amerikan që nga 1988)

Ajua (Iowa) (Demokrati i parë që shkon në Senatin Amerikan që nga 2008)

Miçigani, zgjodhi Abdul El-Sayed Senatorin e parë musliman të Amerikës, në histori.

Numërimi i votave në Alaska dhe Mississippi vazhdon, dy shtete tradicionalisht republikane ende mund të zgjedhin demokratë në Senatin e Amerikës

Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, dhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, gjatë një takimi më 3 dhjetor 2024.

Media franceze “Le Relève et La Peste”, në një artikull të gazetares Chloe Droulez, i ka kushtuar vëmendje protestave në Shqipëri, duke analizuar mënyrën se si një lëvizje e nisur për mbrojtjen e mjedisit është shndërruar në një reagim më të gjerë kundër qeverisë së Edi Ramës.

Sipas medias franceze, projekti me vlerë rreth 1.4 miliardë euro, i lidhur me kompaninë Affinity Partners të Jared Kushner, ka nxitur reagime për ndikimin e mundshëm në zonat e mbrojtura natyrore dhe për marrëdhëniet mes pushtetit politik dhe interesave private.

Artikulli thekson se lëvizja mori një dimension të ri në mesin e tetorit, kur në protesta iu bashkuan mijëra studentë dhe nxënës të shkollave të mesme.

Ata ngritën shqetësime për tarifat e studimit, kushtet në universitete, sistemin shëndetësor, koston e jetesës dhe mungesën e perspektivës për punësim.

Në shkrim përfshihet edhe dëshmia e një studenteje shqiptare, e cila akuzon kryeministrin Edi Rama për përqendrimin e pushtetit dhe krijimin e një sistemi oligarkik, ku përfitimet ekonomike përqendrohen te njerëzit pranë qeverisë.

Një tjetër çështje e trajtuar nga media franceze është ajo e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku dhe hetimeve të SPAK-ut.

Artikulli përmend akuzat që lidhen me kontrata publike me vlerë mbi 200 milionë euro, të cilat Balluku i kundërshton.

Sipas analizës, kjo çështje është kthyer në një nga temat kryesore të pakënaqësisë publike ndaj qeverisë dhe institucioneve shtetërore.

Media franceze ndalet edhe te përplasjet mes protestuesve dhe Policisë së Shtetit, duke iu referuar dëshmive për përdorim të dhunës dhe ndalime të kundërshtuara nga organizatorët.

Artikulli përmend gjithashtu kallëzimin e paraqitur nga organizata të shoqërisë civile, avokatë dhe qytetarë pranë SPAK-ut, ku kërkohet hetimi i më shumë se 180 rasteve të pretenduara të veprimeve të paligjshme.

Nga ana tjetër, shkrimi thekson se kryeministri Edi Rama ka refuzuar kërkesat për dorëheqje dhe ka përsëritur ftesën për dialog drejtuar studentëve, të cilët deri tani nuk e kanë pranuar atë.

Në fokus është edhe paketa e re e masave të qeverisë për përgjegjësinë financiare të personave që shkaktojnë dëme gjatë protestave, të cilën artikulli e lidh me modelin francez “casseurs-payeurs”.

Në përfundim, “Le Relève et La Peste” e paraqet lëvizjen e flamingove si një mobilizim që ka kapërcyer kauzën fillestare mjedisore dhe është zgjeruar në një protestë me kërkesa politike, ekonomike dhe sociale. gsh