VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Zef Mirdita, krishtërimi dhe shqiptarët – Nga MOIKOM ZEQO

By | April 8, 2016

Komentet

SHBA arreston doktorin që prodhoi dhe shiti koronavirusin në Kinë?

Shtetet e Bashkuara të Amerikës sapo kanë zbuluar personin i cili dyshohet se bëri dhe e shiti virusin Corona në Kinë. Është ky doktor Charles Lieber, shef i Deparatamentit të Kimisë dhe Biologjisë në Universitetin e Harvardit, raportojnë mediet amerikane.

Njësitë Federale janë parë në mëngjesin e ditës së djeshme në shtëpinë e doktorit 60 vjeçar Charles Lieber, i cili është arretuar teksa ishte në zyrën e tij në Universitetin e Harvardit, raportojnë mediet amerikane, transmeton IndeksOnline.

Adrew Llelling, zyrtar në Shtëpinë e Bardhë, ka thënë para medieve se aktakuza që e ngarkon doktorin Lieber ka të bëjë me një kontratë që ai e ka nënshkruar në Universitetin kinez në Wuhan, e për të cilin është paguar 15 mijë dollarë në muaj plus shpenzimet e tjera shtesë.

Ai tutje thuhet se ka marrë më shumë se 1.5 milion dollarë për hulumtimin e tij për laboratorin kinez. Të gjitha këto i ka kryer teksa po punonte në Harvard dhe merrte para të mëdha nga shteti amerikan, përkatësisht nga Departamenti i Mbrojtjes nga Instituti i Shëndetësisë. Po ashtu një natë më parë janë arrestuar edhe dy shtetas kinezë.

Militantët, homofobët, Albini dhe Vjosa – Nga Lis Bukuroca

Nuk janë vetëm militantët e VV-së, që revoltohen, shajnë e kërcënojnë, por ithtarët e të gjitha partive „përleshen“ në facebook. Megjithëkëtë, akuzohen kryesisht ata të VV-së. Tani është në modë djallëzimi i Albin Kurtit dhe krahasimet i bëhen me Stalinin, Hitlerin dhe Kim Jong Un e Koresë Veriore

 

Një shtresë nuk e sheh, nuk dëshiron ta përkap atë që faktikisht është, por e beson atë që i pëlqen, por që realisht nuk është. Shpesh herë njerëzit nga interesi, apo mirënjohja (i punësuar vetë apo dikush nga familja, përfitimi, shpresa për punësim etj.) shpërfillin realitetin dhe ndërtojnë një realitet të rrejshëm. Këtë pastaj e propagandojnë si të vërtetë të pakontestueshme dhe e besojnë. Ata të shkëputur nga ndjenja e objektivitetit, te kundërshtari shohin çdo të metë të vogël, por te lideri i vet, i idealizojnë dhe fisnikërojnë edhe të mëdhatë.

Për ta bërë kundërshtarin më të lig se sa komunisti i vet në krye, militantët e LDK-së Albin Kurtin e identifikojnë me Stalinin. Pra, disa shkallë më lartë, disa mijëra herë më të rrezikshëm. Kështu veprojnë edhe disa militantë të komandantëve. E quajnë Hitler, pra më të lig se Millosheviqin. Pse e bëjnë? Sepse ata përpiqen të mbrojnë pasurinë e vet! Ata trishtohen dhe tmerrohen para shtetit juridik!

Merre me mend Ti dhe krahaso një politikan si Albini, me një diktator paranojak si Stalini, që ka vrarë 3-20 milionë veta. Merri me mend kampet e përqendrimit, 50 milionë të vrarë në LDB dhe krahasoje Albin Kurtin me psikopatin tjetër Adolf Hitlerin! Dhe, gjoja kanë frikë nga instalimi i diktaturës në Kosovë! Me NATO-në brenda! Merre me mend Ti!

Kur një njeri krahasohet me të ligën më sipërore të mundshme, atëherë përligjet edhe likuidimi!

Çdo shqiptar politikisht i lirë, i pavarur, e di se LDK e Mustafës nuk synon shtet juridik, përndryshe do të duhej të arrestonte pikësëpari njerëz nga kryesia e vet. Sikur ta dëshironte atë shtet, kurrë nuk do të kishte ngulur këmbë për të marrë Ministrinë e Punëve të Brendshme, të cilën e pati (Skender Hyseni) edhe kur nga Kosova rekrutoheshin islamistët për Siri!

Por pse na duken se shumica janë të VV-së ata që bëjnë shantazhe? Sepse i është bashkangjitur populli, njerëz pa parti dhe nuk na duken shumë, por janë bërë shumë! Dhe, ajo shumicë nuk është as militante, as anëtare e ndonjë partie, as antiamerikane! Ajo është ajo shumica, që nesër do t’i prezantojë LDK-së llogarinë! Thjeshtë është ajo shtresa e idealistëve, që priste ndërtimin e shtetit ligjor, por që Hashim Thaçi, (duhet të kihet parasysh edhe roli i Vlora Çitakut në Uashington ) ua zhduku si shpresë dhe si ëndërr. Është ajo shumicë, që në anketa e trishton LDK-në të marrë me mend zgjedhjet.

Fushata e ashpër bëhet tani nga militantët e LDK-së. Edhe pse e rrëzuan qeverinë e vet, nuk pushojnë me etiketimet, insinuatat, përbuzjet dhe talljet. Disa janë obsesionuar nga Albin Kurti. E shajnë të majtën, edhe pse e majta në Europë është parti moderne dhe gjendet kudo nëpër kuvende, apo qeveri. Kurtin e shajnë si „komunist“, edhe pse vetë kanë në krye të partisë anëtarin e Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë: Isa Mustafën.

Lëdëkistët, apo më saktë militantët e Mustafës, përpiqen të shpëtojnë fytyrën dhe çajnë kokën në çfarë mënyrë ta arsyetojnë, si të përligjin një koalicion me ata që i akuzonin për krime ekonomike dhe politike.

Nuk janë (vetëm) ithtarët e Albinit homofobë. Homofobia predikohet nga klerikët e monoteizmit dhe ekziston kudo në Ballkan dhe jashtë tij, por më shumë aty ku nuk kanë përjetuar iluminizmin! Homofobi ka kudo ku në shtëpi fëmija edukohet në frymë diskriminuese dhe linçuese ndaj tyre. Dhe, vështirë të gjendet familje në Ballkan ku i thuhet djalit: „Jeta është e jotja, martohu me burrë ose me grua!“ Arsyeja? Brutalisht normale dhe ordinere: Deri para 25 vjetëve në Perëndim për homoseksualizëm dënohej njeriu! Ne nuk edukohemi për të përbuzur vetëm homoseksualët, por për të diskriminuar edhe gratë dhe motrat tona!

Po pse vërtetë LDK rrëzoi qeverinë e vet? Arsyeja kryesor ishte t’i tregohet Vjosa Osmanit vendi dhe, nëse ajo nuk përkulet, çfarë do të mund të pasojë! LDK ka një paqe dhe harmoni të rrejshme. Ajo gjendet para shpërthimit, edhe atë mes brezit të ri të Republikës (intelektualëve të rinj idealistë) dhe brezit makiavelist, (oligarkëve, fraksioni i Thaçit) shumëfytyrësh të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës.

James Pardew: “Washingtoni përzihet tinëzisht në Ballkan derisa koronavirusi mbërthen botën”

James Pardew është ish-ambasador i SHBA-së në Bullgari dhe ish-ndihmëssekretar i NATO-s. Përmes një vështrimi të publikuar në “The Hill”, ai ka komentuar qasen e administratës Trump karshi Kosovës.

Në vijim po e japim të plotë vështrimin e tij:

Cili interes i mundshëm amerikan realizohet përmes diplomacisë së vazhdueshme të administratës Trump, e cila është duke e destabilizuar Kosovën, shtetin e vogël dhe të brishtë pro-amerikan të Ballkanit, gjatë një pandemie globale? Dhe, përse ekipi e Trumpit e bën këtë, kur ishte SHBA-ja ajo që e ndali Serbinë – me forcë – që të kryejë gjenocid në Kosovë më 1999?

Një gjë e tillë zgjon kureshtje të veçantë, pasi që SHBA-ja ishte akterja kryesore në pavarësimin e Kosovës dhe pasi që Kosova ka qenë shteti më pro-amerikan në Evropë, pas pavarësisë. Sidoqoftë, diplomacia e vazhdueshme amerikane sot e favorizon Serbinë, aleaten më të afërt të Rusisë në rajon.

I dërguari i Trumpit, Richard Grenelli është duke u munduar ta detyrojë Kosovën që t’i pranojë kërkesat serbe, në kuadër të “negociatave” për normalizimin e raporteve midis dy shteteve.

Grenelli po i udhëheq përpjekjet e tanishme diplomatike në Kosovë, ai po ashtu mban postin e ambasadorit të SHBA-së në Gjermani dhe është ushtrues detyre i drejtorit të Inteligjencës amerikane. Është kjo një gamë absurde detyrash për dikë me përvojë të kufizuar diplomatike dhe pa kurrfarë përvojë në inteligjencë.

Grenelli raportohet të ketë qenë katastrofik si ambasador në Gjermani, nëse si standard merret raporti bashkëpunues me aleatin më të rëndësishëm demokratik të Amerikës në Evropë. Zyrtarët gjermanë mezi që e presin largimin e Grenellit, transmeton KOHA.

Ambasadorja e SHBA-së në OKB, Susan Rice e quajti Grenellin “njërin prej personave më të papëlqyeshëm dhe më të pasinqertë që kam takuar ndonjëherë”.

Serbia sot udhëhiqet prej presidentit Aleksandër Vuçiq, nacionalistit serb që po e shfrytëzon urrejtjen etnike si mjet politik për të fituar përkrahje lokale politike – ashtu si bëri Slobodan Milosheviqi në vitet nëntëdhjetë. Sot, liderët serbë në Beograd vazhdojnë të nxisin përçarje dhe armiqësi, si në Bosnjë, ashtu edhe në Kosovë. Vladimir Putini është i gatshëm ta ndihmojë Beogradin në gjithçka që e cenon unitetin e Evropës Perëndimore dhe SHBA-së.

Ajo çfarë po bëjnë tani në Kosovë Trumpi dhe Grenelli, paraqet një shkëputje prej politikave të suksesshme amerikane në rajon, në mënyrë rrënjësore.

Një parim i SHBA-së që solli paqe në rajon nga 2008-ta, ishte koncepti se kufijtë ishin të pandryshueshëm dhe se zgjidhjet politike duhej të gjendeshin Brenda kufijve të shteteve të caktuara. Marrëveshja e Ohrit që e parandaloi luftën në Maqedoni shkruan në mënyrë të qartë se “nuk ka zgjidhje territorial për çështjet etnike”. Të drejtat, jo territoret, janë zgjidhje e këtyre problemeve.

Udhëheqja amerikane me një koalicion të fortë të partnerëve ndërkombëtarë përdori diplomacinë intensive dhe forcën ushtarake për t’i dhënë fund gjenocidit serb në Bosnjë, për ta ndalur një fatkeqësi mizore humanitare të radhës në Kosovë dhe për ta parandaluar një luftë civile në Maqedoni, gjatë viteve 1995-2008, teksa ish-Jugosllavia po shpërbëhej. Përpjekjet e udhëhequra prej amerikanëve në ish-Jugosllavi ishin një sukses i madh i politikës së jashtme për SHBA-në, në periudhën e hershme post-sovjetike.

Sot, Kosova është shtet sovran demokratik, i njohur prej 97 shteteve. Por, Serbia e ka përdorur ndikimin e saj për ta bllokuar anëtarësimin e Kosovës në OKB dhe në institucionet tjera ndërkombëtare. Si kundërpërgjigje, Kosova ka vënë tarifë 100 për qind mbi mallrat serbe që hyjnë në vend. Grenelli e ka nxitur Kosovën që t’i heqë tarifat, në mënyrë që të vazhdojnë negociatat e ndërprera.

Përderisa sanksionet ndërkombëtare dhe tarifat janë politikë e preferuar e administratës Trump, kundërshtimi, prej Trumpit, i tarifave legjitime si levë ndërkombëtare, është më shumë se ironik.

Për t’i bërë presion Prishtinës që ta heqë embargon, SHBA-ja pezulloi ndihmat e domosdoshme për Kosovën. Disa zyrtarë në Washington madje edhe e shtruan mundësinë e largimit të kontingjentit të vogël të trupave amerikane në Kosovë, esencialë për sigurinë në Ballkan që nga 1999-ta. Ishte ky faktor i rëndësishëm në rrëzimin e Qeverisë së kryeministrit Albin Kurti, teksa koronavirusi po përhapej nëpër rajon. Kosova tani qeveriset prej një Qeverie në detyrë.

Grenelli duket se e preferon qasjen e politikanit të kahmotshëm të Kosovës dhe presidentit aktual, Hashim Thaçit, i cili e ka favorizuar një marrëveshje me Beogradin, madje edhe nëse përfshin shkëmbim territorial midis Kosovës dhe Beogradit.

E këshillova Thaçi gjatë një bisede personale në Washington, para më shumë se një viti, se marrëveshja për shkëmbim territoresh ishte një truk serb që nuk do të shpinte askund dhe se ai nuk mund t’ besonte administratës Trump në çfarëdo negociatash me Beogradin. Ai ka shpërfillur këtë këshillë timen.

Shumë pyetje ngritën lidhur me misionin e Grenellit në Kosovë. Përse dikush me përvojë aq të kufizuar dhe me portofol aq të rëndësishëm shtetëror do të përfshihej në negociatat midis dy kundërshtarëve të dobët në Ballkan? Përse Grenelli po mban qëndrim pro-serb në bisedime? Përse SHBA-ja po e destabilizon një shtet pro-amerikan në një periudhë aq të brishtë?

Diçka këtu është e dyshimtë.

Si entuziast i përkushtuar i Trumpit, Grenelli thjeshtë mund të synojë që me çdo kusht ta gëzojë shefin e vet. Por, dyshoj se në këtë mes ka diçka më shqetësuese, posaçërisht pasi që kam dyshime të thella rreth raporteve të Trumpit me Vladimir Putinin. Dyshoj – pa dëshmi – se Putini ia ka paraqitur qëndrimet e veta pro-serbe Trumpit, e ka theksuar se shqiptarët janë myslimanë dhe pastaj i ka kërkuar Trumpit ndihmë në negociata.

Ashtu si edhe me të gjitha emërimet tjera të pamenduara mirë, Trumpi e bëri shërbëtorin e tij lokal, Grenellin agresiv dhe armiqësor, njeriun e tij kryesor për Kosovën. Kjo do të ishte një dhuratë për Putinin, që kënaqet në nxitjen e telasheve – të çfarëdo lloji – në Evropë.

Të kesh angazhim diplomatik të inspiruar prej Trumpit në ish-Jugosllavi është sikur ta lësh një dyvjeçar të luajë me qiri të ndezur midis kashtës.

Misioni i Grenellit në Kosovë rrezikon të nxisë jostabilitet në Ballkan dhe nuk i shërben asnjë interesi shtetëror amerikan. Politika aktuale amerikane në Kosovë do të mund të përkufizohej paaftësi diplomatike në rastin më të mirë, e mbase edhe keqpërdorim zyrtar.

Teksa COVID-19 ka mbërthyer SHBA-në dhe Evropën, Grenelli nuk duhet të nxisë përplasje në Ballkan, ku i mungojnë njohuritë, përvoja dhe aftësia diplomatike për përmirësimin e gjendjes.

Në vend të kësaj, SHBA-ja duhet ta promovojë një qeveri stabile në Kosovë, për t’u përballur me krizën aktuale shëndetësore.

Raporti Kosovë-Serbi është problem afatgjatë që meriton vëmendje serioze dhe profesionale, e jo politika gjysmake të njëanshme që shkojnë në favor të interesave serbe dhe ruse.

(Express)

Shpallet në kërkim KKD dhe ministri Majko – Nga TAULANT DEDJA

Këto muaj ku pandemia covid-19 ka detyruar shtetet të marrin masa të forta izolimi komunitar dhe kufitar, shumë shtetas kanë mbetur në rrugë pa rrugë. Por vendet me qeverisje humane dhe racionale i kanë dalë për zot qytetarëve të tyre duke u siguruar në kushte të vështira kthimin në shtëpi. Ndërsa shteti shqiptar, ka lënë prej disa ditësh 33 shqiptarë në vijën e gjelbër mes Greqisë dhe Shqipërisë në mëshirë të fatit dhe shtetit fqinj, dhe nuk e di sa të tjerë në vende të tjera në pritje të “Lasgushit”. Sot bëhet me dije se 10 prej tyre janë kthyer mbrapsht në Greqi, disa kanë hyrë me forcë në territorin shqiptar dhe janë gjobitur, 7 kanë mbetur ende në zonën neutrale në pritje.

Përveç disa mediave që kanë shprehur shqetësim për këta qytetarë, askush tjetër nuk është ndjerë. Ata që kanë në dorë çelsat e portave apo sekretin e zgjidhjeve rrinë me shpresën e kalimit me heshtje edhe të kësaj çështjeje si shumë të tjera ose përcjellin prej rehatisë së divanit mesazhe dhe zgjidhje çnjerëzore.

Kujtojmë se qeveria shqiptare posaçërisht për emigrantët ka ngritur një ministri diaspore, e cila duhet të dijë që nuk është vetëm për aktivitete shpërndarjeje çmimesh apo reklamime suksesesh, por edhe për të përcjellë zërin e grupeve që ajo përfaqëson.

Ministri Majko është zhdukur nga daljet publike. Burime të brendshme thonë se ka patur merakun e gazetës së diasporës, si i vetmi rast për të justifikuar vendin e punës. Aty do t’i dilte emri në një shkrim ku do ngrinte në piedestal dashurinë në kohën e kolerës, pa kuptuar në fakt as librin e Markezit dhe as situatën e sotme.

Krahas Majkos, vepron edhe Këshilli Koordinues i Diasporës, i cili është një organ që përfaqëson emigrantët shqiptarë që jetojnë e punojnë jashtë kufijve të atdheut. Ky këshill përbëhet prej 15 anëtarësh, 3 prej të cilëve përfaqësojnë shqiptarët në SHBA, 2 të Kanadasë, 6 të Europës, 2 të Britanisë, një Turqisë, një Australisë. Dhe ja ku u bënë 15 pjesëtarët. Ndër këta 15 anëtarë, të cilët jo të gjithë janë gjithmonë gojëkyçur, një prej tyre duhet të jetë edhe përfaqësues i diasporës në Greqi. Nuk është ndjerë as ky anëtar dhe as anëtarët e Europës mesa duket. Pra funksioni i këtij këshilli si përfaqësues të emigrantëve nuk po duket i shprehur në rast konkret nevoje. Kujt i duhet ky këshill atëherë? Për raste suksesesh s’ka nevojë njeri për lajmëtarë. Njerëzit kanë nevojë për një dorë kur kanë halle.

Gazetari i njohur në Londër Petrit Kuçana, para disa ditësh i drejtoi një letër këtij këshilli pikërisht për këtë qëllim. Të ndërhynte dhe të ushtronte funksionin ndërlidhës mes diasporës dhe qeverisë shqiptare. Deri më sot kjo letër nuk ka marrë përgjigje zyrtare. Kryetari i KKD nuk është ndjerë, anëtarët mesa duket nuk veprojnë më vete pa një lider. Ndërkohë që këta anëtarë janë zgjedhur aty në bazë të kriterit të integritetit të lartë dhe reputacionit në komunitetin ku ata jetojnë si dhe aftësisë për të përmbushur detyrat për mbajtjen dhe forcimin e marrëdhënieve ndërmjet vendit të origjinës e diasporës. Vërejmë se në rastin konkret të nevojës për prezencën e KKD, nuk po shpaloset botërisht as integriteti dhe as aftësia. Lind pyetja, a ka vlerë reale ky këshill? Dyshojmë.

Sa i përket Minstrit të Diasporës, shqiptarët edhe njëherë ta marrin vesh mirë se ministri është i zënë me prokurimet e qelesheve që t’i shpërndajë ato në udhëtimet e radhës nëpër botë sapo të çelen kufijtë. Madje valixhen me padurim duhet ta ketë lënë te dera gati.

Në mungesë të këtyre të sipërpërmendurve, të cilët i shpallim në kërkim, kujt t’i kërkosh hesap? Ministrit të Jashtëm në detyrë do thoni ju. Sigurisht që edhe ai ka pjesën e vet të madhe, por siç e dini ai është thjesht në detyrë i komanduar nga një tjetër. E kështu zinxhir venë këto punë, njëri ia delegon tjetrit dhe halli mbetet jetim edhe pse dikushi ka thënë që është babai i të gjithëve.

Urojmë që bashkëatdhetarëve mbetur rrugëve t’u dalë nëna për zot, se babain e morëm vesh që është vetëm për show.

Koronavirusi- “The Guardian”: Bota po lufton infeksionin e shekullit të 21-të me armë të shekullit 20

Një profesor i Epidemiologjisë dhe Mjekësisë në Universitetin e Oksfordit tha se bota po lufton infeksionin e shekullit të 21-të me armë të shekullit 20.

 

Në një opinion botuar në “the Guardian”, David J. Hunter thotë se:

Covid-19 ka ekspozuar mangësitë e sistemeve kombëtare të zbulimit dhe parandalimit të sëmundjeve në shumë vende të Europës dhe në Shtetet e Bashkuara. Në Mbretërinë e Bashkuar, gjurmimi i kontakteve u braktis herët për shkak të mungesës së kapacitetit…

Pas një dekade shtrëngimi dhe decentralizimi, ne jemi duke u përpjekur të rikuperojmë kujtesën e humbur të muskujve të përgjigjes së shëndetit publik.

Nuk do të kalojnë 100 vjet deri në pandeminë tjetër. Rritja e popullsisë, pushtimi njerëzor i habitateve të kafshëve dhe rifillimi i udhëtimit të shpejtë midis kontinenteve do të kujdeset për këtë. Më urgjentisht ne kemi nevojë për një sistem për të parandaluar që një valë e dytë e pandemisë Covid-19 të jetë më e keqe sesa e para.

Mungesa jonë e sistemeve të informacionit koherent dhe të bashkuar do të thotë që ende nuk mund t’u përgjigjemi shumë pyetjeve të rëndësishme klinike, që kanë të bëjnë me këtë epidemi.

Cilat sëmundje dhe ilaçe paraekzistuese predispozojnë njerëzit ndaj infeksionit Covid-19 ose një rezultat të keq?

A janë disa njerëz gjenetikisht të ndjeshëm dhe, nëse po, duhet që terapikët dhe dizajni i vaksinave të marrin parasysh këtë?

Pse disa të rinj kanë nevojë për shtrimin në spital, por shumica mezi vërejnë infeksionin?

Kujdesi shëndetësor i së ardhmes mund t’u përgjigjet këtyre pyetjeve, duke drejtuar disa programe kompjuterike.

Pasi të ketë kaluar kulmi i epidemisë, do të na duhet të hapim ekonominë dhe të rifillojmë udhëtimet e nevojshme, ndërkohë që mbajmë një kapak mbi Covid-19. Zgjidhjet krijuese po fillojnë të na afrojnë atje më shpejt, siç janë aplikacionet për të ndjekur me kë jemi në kontakt, kështu që ato mund të paralajmërojnë nëse infektohemi dhe testimi javor i të gjithë popullatës, përmes një rrjeti të shpërndarë laboratorësh.

Në Mbretërinë e Bashkuar, një aplikacion për monitorimin e përhapjes së simptomave të ngjashme me Covid-19 u shkarkua më shumë se 2 milionë herë brenda disa ditësh. Në SHBA, një rrjet i lidhur me bluetooth me një termometër dixhital krijon një hartë të ‘motit’ shëndetësor që gjurmon epideminë. Fuqia punëtore e shëndetit publik ka nevojë për mjete të reja dixhitale si këto, për të qenë në gjendje t’i përgjigjen me shpejtësi. Dhe ndërsa gërmojmë nga kjo katastrofë akute, duhet të ndërtojmë bazat për reagimin e ardhshëm.

Imagjinoni nëse mund të lidhim informacionin e faktorit të rrezikut nga të dhënat e kujdesit parësor me të dhënat e rezultatit Covid-19 në orë dhe jo në muaj, dhe kështu t’u përgjigjeni të gjitha pyetjeve në lidhje me faktorët e rrezikut për infeksionin dhe vdekjen.

Imagjinoni nëse mund të lidhim të dhënat Covid-19 me sekuencat e gjenomit individual në një bazë të dhënash të sigurt kërkimi për pesë milion prej nesh, siç parashikohet nga Iniciativa e Përshpejtimit të Detektimit të Sëmundjeve në Mbretërinë e Bashkuar dhe kështu t’i përgjigjemi pyetjes së ndjeshmërisë gjenetike.

Reagimi ndaj pandemisë duket se ka gjasë të shkaktojë një recesion, nëse jo edhe një depresion në shkallë të plotë. Investimi në një infrastrukturë kombëtare shëndetësore dixhitale të lidhur me biomostra do të përfaqësonte një pjesë të vogël të përgjigjes ekonomike deri më tani.

Të menduarit për infrastrukturën e informacionit mbi shëndetin publik të shekullit 21 nuk filloi me Covid-19.

NHS Digital, NHSX dhe Kërkimi i të Dhënave të Shëndetit në Mbretërinë e Bashkuar janë përpjekur të lehtësojnë lidhjet e të dhënave shëndetësore. Megjithatë, përparimi ka qenë i ngadaltë dhe informacioni është i qetë. Një hendek i madh është se për shumicën e pacientëve me NHS ne nuk regjistrojmë në mënyrë rutinore të dhëna të thjeshta të faktorit të rrezikut, të tilla si histori familjare të sëmundjes ose strukturës shtëpiake dhe mbështetëse. Në botën e vjetër ky ishte lloji i intervistës dhe futja e të dhënave me dorë; tani mund të mblidhet dhe rifreskohet nga shumica e njerëzve në një aplikacion.

Natyrisht, lidhja e të dhënave shëndetësore kërkon pëlqimin individual. Përsëri, pëlqimi mund të kërkohet në mënyrë efikase në internet dhe shumica e pacientëve janë të befasuar kur mësojnë se të dhënat e tyre nuk përdoren si për përfitimin e tyre, ashtu edhe për të mirën e popullatës.

Përvoja e të dhënave të kujdesit tregon rëndësinë e transparencës së përdorimit dhe aksesit të të dhënave, si dhe kufizimin e përdorimit të të dhënave për hulumtime shëndetësore në interes të publikut. Konfidencialiteti individual, pëlqimi individual për përdorimin e informacionit të tyre mjekësor dhe pavarësia e kombeve të devotshme duhet të respektohen të gjithë.

Një sistem i unifikuar dhe gjithëpërfshirës i të dhënave shëndetësore jo vetëm që do të na sigurojë platformën për të përmirësuar reagimin tonë ndaj valëve të mëvonshme të Covid-19, dhe epidemive pas kësaj, ajo gjithashtu do të mundësonte kuptim më të mirë të faktorëve të rrezikut për sëmundjet joinfektive siç janë kanceri, sëmundja e zemrës, infarkti dhe diabeti, që janë puna kryesore e NHS midis pandemive./ The Guardian

Ndërmjet Institucionalizmit të Vjetër dhe Anokracisë së Re – Nga Faton Bislimi

Zhvillimet e fundit politike në vend, nga aspekti tragjikomik janë goxha një satirë interesante. Në kohën kur një numër i madh popujsh po vuajnë pasojat e pandemicë Covid-19, elita jonë politike ua ka “lehtësuar” sado pak këtë brengë Kosovarëve duke ua plasu në planin e parë krizën politike në të cilën tanimë ka hyrë vendi.  Kjo satirë ka qenë jo vetëm e panevojshme, por gjithësesi edhe krejtësisht e papranueshme. Cilidoqoftë benefiti politik I kujdo, populli ynë nuk e ka merituar servimin e kësaj gjendje assesi.

Rënja e Qeverisë së Kosovës përmes mocionit të mosbesimit me 25 Mars e ka vënë vendin në një rrugëtim politik me shumë të panjohura.

Gjatë muajit Mars, kisha bërë dy shkrime – njëri i botuar në mediat tona në shqip, dhe tjetri i botuar në anglishtë në SHBA – me anë të së cilave kisha elaboruar nevojën e koordinimit të politikës sonë me SHBA-të dhe mbi të gjitha kisha dhënë arsyet e interesimit kaq të hovshëm e me kaq nguti të Shtëpisë së Bardhë, respektivisht Presidentit Trump, përmes të derguarit të tij të posaqëm për dialogun Kosovë-Serbi, Ambasadorit Richard Grenell.

Politika e jashtme e SHBA-ve vis-à-vis Kosovës ka qenë gjithëherë e përkrahur nga të dyja taboret kryesore politike në SHBA – nga republicanët e demokratët. Dhe, kjo, falë lobit tone në SHBA nën ombrellën e Ligës Qytetare Shqiptaro Amerikane që tash e tri dekada ka punuar me vetmohim dhe intensivisht me shumë miq nga të dyja taboret politike si në Kongres ashtu edhe në Administratën e SHBA-ve.

Fakti që jemi në vit zgjedhor presidencial në SHBA është një prej arsyeve kyce që ka ndikuar në interesimin e madh të Presidentit Trump për cështjen e Kosovës. Atij i duhet një fitore në arenen e politikës së jashtme amerikane dhe nuk ka tokë më fertile se Kosova për të bërë një gjë të tillë. Kjo, për shkak të faktit se ne jemi populli me pro-amerikan në botë, se si të tillë, normalisht se jemi të gatshëm të sakrifikojmë thuajse gjithëkca për të ruajtur miqësinë tone permanente me SHBA-të.

Por a ishte vetëm arsyeja e mosmarrëveshjeve në mes të Qeverisë së Kosovës dhe kërkesave të Ambasadorit Grenell për tarifën që coi Kosovën në këtë amulli politike pas rrëzimit të Qeverisë? Apo, thjeshtë, ishin konceptet politike mbi të cilat veprojnë ish-partnerët e koalicionit që nuk duruan ecjen tutje?

Institucionalizmi si Membranë Politike e LDK-së

Institucionalizmi në literaturën e shkencave politike definohet si teoria që shpjegon se si strukturat shoqerore, rregullat, normat, e rutinat e ndryshme behen pjese e një manuali autoritativ për sjelljen e shoqërisë.  Një nga institutionalistët më në zë Richard W. Scott shton se institucionalizmi është vënja në pah e miteve racionale, isomorfizmit, dhe legjitimitetit. Tutjje, kolegu i tij Micheal E. Kraft, si njëri nga protagonistët kryesor të asaj që njihet si “institucionalizëm i vjetër (Old Institutionalism)” thekson se institucionalizmi është “politikbërja që vë theksin tek aspektet ligjore dhe formale të strukturave qeverisëse.” Tutje, shkencëtarët kyc të institucionalizmit, apo teorisë dominuese tashmë që njihet si “institucionalizmi i ri, apo neo-institucionalizmi (New Institutionalism, Neo-institutionalism)”  – si Scott, DiMaggio dhe Powell, Meyer dhe Rowan, Schuman, etj — njëzëri pohojnë se për të mbijetuar, institucionet, duhet t’i përshtaten rregullave dhe sistemit të besimit që zotëron hapësirën ku ato veprojnë.

Në Kosovë, asnjëhërë më shumë nuk folet e nuk përmendet institucionalizmi sesa kur fjala është për LDK-në. LDK njihet si parti institucionaliste dhe plotë njerzë që sot flasin në emër të LDK-së (e, disa besa kam mëdyshje se deri dje nuk e kanë dijtë sakt as kuptimin e akronimit LDK!) e kanë gojën plotë institucionalizëm. Andaj, është mire të shohim se në kuptimin e teorisë politike të institucionalizmit, LDK si lëvizje gjithëpopullore për pavarësi në dekadën e parë të jetës së vet ka qënë pikërisht organizatë institucionaliste, sipas definimit të Scott. Ajo ka krijuar një organizim vetqeverisës në vitet e 1990-ta dhe tek strukturat shoqërore ka ndikuar që të mirëkuptohen mitet racionale dhe legjitimiteti i asaj që funksiononte si “Republika e Kosovës,” edhepse në kushte të okupimit brutal serb. Më pastaj, LDK ka vazhduar të sillet konform normës së Kraft, në periudhën e pasluftës dhe paspavarësisë, duke bërë politikë të thirrur kryesisht në norma të formaliteteve qeverisëse dhe shoqërore. Andaj, edhe sot, nëse ndalemi tek intepretimi i Kraft, thirrja per mocion të mosbesimit ndaj Qeverisë dh errëzimi i Qeverisë përmes mocionit të mosbesimit si instrument formal e ligjor, është në kuadër të këtij lloj institucionalizmi të Kraft, që tanimë në shkenca politike njihet si “institucionalizmi i vjetër.”

Duke mbetë tek institucionalizmi i vjetër, LDK nuk duket se i shërben as interest të vet politik partiak, e as atij shtetëror. Institucionalizmi i LDK-së duhet të evaluojë, duhet të ecë përpara ashtu sic ka ecë vet teoria e institucionalizmit në shkenca politike, tek ajo që tani quhet “institucionalizmi i ri,” apo “neo-institucionalizëm.” E, neoinstitucionalizmi definohet nga aspekti i mbijetesës dhe vijueshmërisë së institucioneve të cilat për të mbijetuar, duhet t’i përshtaten rregullave dhe sistemit të besimit që zotëron hapësirën ku ato veprojnë. Neoistitucionalizmi tanimë në disiplina e teorive institucionaliste ku gravitojnë shumica absolute e shkencatëreve politik të kësaj fushe, sic edhe e kam cekë më lartë.

Një LDK neoinstitucionaliste do të duhej të vepronte në përputhshmëri me sistemin e besimit që zotëron hapësiron ku ne jemi sot. Me fjalë tjera, një LDK neoinstitucionaliste do të vepronte konform situates aktuale në vend. Një LDK neoinstitucionaliste nuk do ta conte vendin në amulli politike duke rrëzuar qeverinë ku vet ishte pjesëmarrëse, sepse sistemi vlerave të përkushtimit në këtë kohë prioritet kishte pandeminë e jo politikën.

A ka pasur arsye LDK të largohej nga qeverisja e përbashkët me LVV? Po, gjithësesi! Por, jo në këtë kohë. Një LDK neoinstitucionaliste do të qëndronte në Qeveri deri në momentin e parë që vendi do kthehej në normalitet, ashtu edhe sic kishte thene edhe vet Kryetari Mustafa në një letër drejtuar Kryeministrit Kurti disa dite para shkarkimit të Ministrit Veliu.

Kjo nuk ndodhi. LDK institucionaliste nuk eci në hap me kohën, si duket, dhe nuk arriti që këtë sfidë të panevojshme të krijuar nga Kurti ta kthente në avatazh politik për veti, dhe të tregohej tamam një parti neoinstitutcionaliste, ashtu sic e kërkon koha.

 

Anokracia (autocracy light) si Rezultat i Kultit Politik të Vetëvendosjes!

Në anën tjetër, veprimet e Kryeministrit, tanimë në detyrë, Albin Kurti, treguan një egocentrizëm të panevojshëm për të. Kulmi i shpërfaqjes së egocentrizmit të tij ishte shkarkimi i Ministrit Veliu, pa paralajmërim e pa konsultë paraprake me liderin e LDK-së, ashtu sic parashihej në marrëveshjen që ai vet e kishte nënshruar me Kryetarin Mustafa. Them kulmi, sepse Kurti edhe në raste tjera kishte shfaqur egocentrizmin e tij, përsëri pa pike nevoje – sic ishte rasti me vendimin për heqjen graduale të tarifës dhe vendosjes së reciprocitetit.

Egocentrizmi është definuar si njëanshmëri kognitive që në vitin 1979 nga shkencëtarët Micheal Ross dhe Fiore Sicoly. Mirëpo, ajo që është më relevante këtu, vjen nga disiplina e psikologjisë politike, që ndërlidhë egocentrizmin me autokracinë.

Autokracia në shkenca politike definohet si një sistem i qeverisjes ku një person apo një parti ka pushtet të plotë apo absolut. Realisht, forma me e përhaur e autokracisë që nga përfundimi i Luftës së Ftohtë ka qenë anokracia. Anokracia, sipas shkencatëreve politik, Monty G. Marshall dhe Benjamin R. Cole, është formë e qeverisjes ku ndërthuren autokracia dhe demokracia. Pra, anokracia është një “autocracy light” apo një version i lehtë i autokracisë që përmbanë ne vete elemente të demokracisë.

Egocentrizmi i shpërfaqur nga Kryeministri Kurti dhe përkrahja në rritje për Lëvizjen Vetëvendosje! janë indikatorë bazë që një version i lehtë i autokracisë mund të arrijë në vendin tone. Mirëpo, ajo që na shpëton nga autokracia si e tillë është se rritja e përkrahjes për Kurtin nuk është sistematike aq sa është euforike; nuk është e rrënjosur në ideologjinë e tij aq sa është shpërthim i mllefit ndaj partive tjera apo alternativave tjera politike që ofron vendi. E këtu, “fajin” nuk e ka Kurti, por dëshimet e njëpasnjëshme të Qeverive të kaluara që janë krijuar nga partitë tjera pa LVV-në, deri tek kjo e fundit, e cila edhe nuk zgjati më shume se 50 ditë.

Një element tjetër që duhet pasë parasysh tek rritja e përkrahjes për Kurtin është animi tradicional yni me viktimën. Si popull i stërvuajtur, ne kemi predispozicion të parreshtur për t’u vënë në anën e viktimës. E, rrëzimi i Qeverisë LVV-LDK përmes mocionit të mosbesimit në kohë të pandemisë e ka lënë Kurtin viktimë në sytë e një shtrese të madhe të popullatës sonë. Ky “viktimizim politik” vecsa mund të thellohet në rast të krijimit të një qeverie të re, pa zgjedhje, në javët në vijim.

Krejt këto elemente, marrë sëbashku, trajektojnë një mundësi për rritje të përkrahjes ndaj Kurtit dhe LVV-së në zgjedhjet e ardhëshme. E kjo, normalisht, se i shkon për shtati Kurtit, dhe e yshqen tutje kultin politik të LVV-së.

Shpresa që u thye por nuk u shua 

Pas zgjedhjeve të 6 Tetorit, dhe vecanërisht pas marrëveshjes për koalicion në mes LVV dhe LDK, Kosova fitoi atë që natyrshëm u quajtë “Qeveri e Shpresës.” Kjo Qeveri, përkundër pritjeve të mëdha nga qytetarët, nuk zgjati më shumë se 50 ditë. Shpresa u thye, por nuk u shua assesi. Lincimet publike dhe lufta virtuale në mes ish-partnerëve të Qeverisë së Shpresës nëpër rrjete sociale e studio televizive nuk i bënë nder asnjërës pale. Këto janë shpërthime të momentit. Tek disa individë të caktuar, këto shpërthime kundërshtuese ndaj pales tjetër, janë më shumë uluritje për një cope pushtet në Qeverine e re që pritet të bëhen sesa gjithëcka tjetër. Andaj, kjo luftë e tanishme fjalësh nuk duhet marrë si përthyerje e pashpresë në asnjë moment. Shpresa nuk është shuar se vendi do të ketë një Qeveri që i del Zot vendit dhe popullit në mënyrën më të mire të mundëshme. Zgjedhjet e ardhëshme, nuk kam dyshim, do ta përcaktojnë këtë lloj qeverie. Andaj, sot duhet të jemi të matur dhe të përgjegjshëm për besimin qytetarë të dhënë për secilin subjekt fitues – në këtë rast si për LVV ashtu edhe LDK. Fundja, ne mund t’i ndryshojmë pozicionet tona politike sa herë që duam, por nuk mund të ndryshojmë popullin para të cilin kërkojmë besimin sa herë që dalim në zgjedhje. Ne mund të kalkulojmë e ndryshojmë sakot saherë që të ndryshon moti, por nuk guxojmë në asnjë rast të harrojmë se populli është ai i njejti që po na sheh ditë e më mire, dhe do të na vlerësojë ose ndëshkojë – në kohën e duhur – jo për nga sedra që kem vesh në atë moment, por për nga veprimet dhe vendimet tona që kanë prekë sedrën e tyre shpirtërore tash e sa vjet!

Faton Bislimi është anëtar i Komitetit Këshillues Strategjik për Diplomacinë Qytetare pranë German Marshall Fund të SHBA-ve në Washington, DC, si dhe anëtar ekzekutiv i Bordit të Drejtërove të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane në New York. Ka qenë kandidat i LDK-së në zgjedhjet e fundit parlamentare. 

Një mister i mbështjellë me enigmë

Mike Eckel

Një dërgesë e ndihmave për luftimin e koronavirusit ka ngritur vetullat edhe në Shtetet e Bashkuara, edhe në Rusi.

Aeroplani i mallrave i Ministrisë ruse të Mbrojtjes, i ngarkuar me maska, ventilatorë dhe pajisje të tjera mjekësore, ka arritur në Aeroportin Ndërkombëtar të Nju Jorkut “John F. Kennedy” më 1 prill.

Sipas Kremlinit, kjo ka qenë “ndihmë humanitare” për Shtetet e Bashkuara në luftën kundër COVID-19 – sëmundjes që e shkakton koronavirusi.

Por, një ditë më vonë, Departamenti amerikan i Shtetit e ka kundërshtuar Kremlinin, duke thënë se SHBA-ja e ka blerë dërgesën nga Rusia.

Departamenti i Shtetit nuk ka pranuar të bëjë publike se sa ka paguar.

Më pas ka folur Ministria e Jashtme ruse, duke thënë se Moska dhe Uashingtoni e kanë ndarë koston.

Por, tani ka edhe një problem tjetër: dy nga subjektet ruse të përfshira në dërgesë, janë sanksionuar nga administrata e Shteteve të Bashkuara, për shkak të aneksimit të rajonit ukrainas të Krimesë nga Rusia, në vitin 2014.

Për të shtuar konfuzionin edhe më shumë, një zyrtar anonim i administratës amerikane është cituar të ketë thënë se kostoja nuk është ndarë: Shtetet e Bashkuara e kanë paguar gjithë dërgesën.

Situata e krijuar ngre disa pyetje te vëzhguesit: A i kanë shkelur Shtetet e Bashkuara sanksionet e veta apo kanë bërë përjashtime për shkak të dërgesës? Nëse po, pse? Dhe, pse ka deklarata kundërthënëse për pagesën?

Shqetësime për propagandë

Disa ditë më herët, presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka folur për dërgesën me ndihma, duke thënë se ajo ka ardhur pas një bisede telefonike që ka zhvilluar me homologun e tij rus, Vladimir Putin. Trump ka folur për të sikur të ishte punën e kryer.

Më 2 prill, Trump është pyetur nga gazetarët për dërgesën dhe, konkretisht, nëse ai mendon se ajo mund të përdoret si mesazh propagandues nga Kremlini.

“Ai ka qenë shumë i mirë”, ka thënë Trump duke iu referuar bisedës së tij me Putinin.

“Ai ka thënë: E kemi. Edhe ata për vete kanë vështirësi me këtë virus, siç e dini. Ka qenë një gjest i mirë i presidentit Putin. Nuk kam mundur të them jo. Kam thënë: do ta marr”, është shprehur Trump teksa ka përshkruar bisedën e tij me Putinin.

“Nuk jam i shqetësuar për Rusinë dhe propagandën, madje aspak. Ka shumë gjëra mjekësore, me cilësi shumë të lartë, që i kam pranuar. Mund të shpëtojnë shumë jetë dhe do t’i marr çdo ditë”, ka thënë Trump.

Kritikët perëndimorë dhe rusë të Moskës thonë se Kremlini është duke e përdorur ndihmën si pjesë të një fushate propaganduese, në mes të pandemisë globale të koronavirusit.

Në Moskë, media shtetërore ruse ka transmetuar materiale për dërgesën, përsfhirë pamje nga aeroplani i mallrave Antonov, duke u mbushur me furnizime. Në kutitë e kartonit shkruante “Nga Rusia, me dashuri”.

Ambasadori rus në Shtetet e Bashkuara ka thënë në një postim të llogarisë së ambasadës në Facebook se ai shpreson se Qeveria amerikane do ta ndihmojë Rusinë në të ardhmen, nëse ëshë e nevojshme – “pa ndonjë politizim”.

“Ne mund të sigurojmë pajisje emergjente, të nevojshme për të shpëtuar amerikanë. Misioni humanitar rus mund të jetë i suksesshëm edhe nëse një jetë e vetme shpëtohet”, ka thënë Anatoly Antonov.

“Ne jemi të sigurt se Shtetet e Bashkuara, nëse është e nevojshme, do të na ndihmojnë dhe ne do ta pranojmë me kënaqësi ndihmën. Pa asnjë politizim”, ka shtuar ai.

“Furnizimet e nevojshme”

Në fjalimin e dytë televiziv për krzën e koronavirusit në Rusi – të transmetuar më 2 prill, në ditën kur aeroplani rus ka arritur në Nju Jork – Putin nuk e ka përmendur dërgesën.

Por, dërgesa ka nxitur kritikat e disa kundërshtarëve më të zëshëm të Rusisë, përfshirë Aleksei Navalnyn dhe Aleancën e Mjekëve – një organizatë joqeveritare që ka kritikuar hapur përgjigjen e shtetit rus ndaj koronavirusit.

“Kjo është e mrekullueshme”, ka thënë grupi me sarkazëm.

Ndihmat ruse ndaj SHBA-se

Ndihmat ruse ndaj SHBA-se

“Ne mbledhim para në gjithë vendin për të blerë pajisje mbrojtëse për punonjësit mjekësorë dhe autoritetet tona i shesin ato në Shtetet e Bashkuara. Kjo është një lloj talljeje”.

Një ditë pasi Departamenti amerikan i Shtetit e ka pëshkruar dërgesën si “blerje të furnizimeve të nevojshme”, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Rusisë, Maria Zakharova, ka thënë se kostoja e dërgesës është ndarë.

“Gjysma e kostos së furnizimeve është paguar nga Fondi Rus i Investimeve Direkte [RDIF] dhe gjysma nga pala amerikane”, ka thënë ajo, duke shtuar se RDIF “luan rol të rëndësishëm” në bashkëpunimin biznesor SHBA-Rusi dhe “e mbështet biznesin amerikan në Rusi”.

Më 3 prill, një zyrtar anonim i administratës amerikane e ka kundërshtuar Zakharovan.

“Shtetet e Bashkuara blejnë furnizime dhe pajisje nga vendet tjera. Ne e vlerësojmë që Rusia i shet ato nën vlerën e tregut”, ka cituar Reuters zyrtarin amerikan.

Synime të këqija?

RDIF, i cili thotë se ka 10 miliardë dollarë pasuri nën administrim, është fond sovran dhe përdoret – ngjashëm sikur fondet sovrane të pasurisë në vendet e tjera – nga Qeveria ruse, për të investuar në projekte në gjithë botën.

Në vitin 2015, ky fond është futur në listën e sanksioneve, të përpiluar nga Departamenti amerikan i Thesarit.

Për rrjedhojë, individët dhe kompanitë amerikane janë ndaluar që të marrin hua ose të investojnë në të.

Fondi është sanksionuar për shkak të lidhjeve të tij me një bankë tjetër ruse, Vnesheconombank, e cila është sanksionuar në kuadër të masave kundër aneksimit rus të Krimesë.

Në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë, zëdhënësi i RDIF-it, Arseny Palagin, ka thënë se sanksionet ekzistuese nuk zbatohen në këtë rast.

“Sanksionet sektoriale, të vendosura kundër disa ndërmarrjeve ruse dhe degëve të tyre, prekin vetëm transaksione specifike, që kanë të bëjnë me financimin afatgjatë të këtyre kompanive nga subjektet amerikane dhe evropiane, në formë të kapitalit ose borxhit”, ka thënë Palagin në një përgjigje përmes emailit.

“Të gjitha transaksionet e tjera, përfshirë bashkinvestimet dhe transaksionet e tjera biznesore, janë të lejuara”, ka thënë ai.

Ventilatorët që janë përfshirë në dërgesën për SHBA-në raportohet se janë siguruar nga kompania e njohur si Radio-Electronic Technologies.

Një aeroplan me ndihma nga Rusia

Një aeroplan me ndihma nga Rusia

Kjo kompani është në prani të Rostec, një konglomerat i madh shtetëror që përfshin disa nga prodhuesit më të njohur të teknologjisë në Rusi.

Radio-Electronic Technologies është sanksioniar nga Thesari amerikan qysh në korrik të vitit 2014, në kuadër të masave që lidhen me Krimenë.

Departmenti amerikan i Thesarit nuk i është përgjigjur kërkesës për koment dhe zyrtarët amerikanë nuk kanë folur publikisht për ndonjë debat brenda administratës, në lidhje me dërgesën ruse.

Në komentet për dërgesën, të bëra më 31 mars, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka sugjeruar se ka pasur zyrtarë ose agjenci amerikane që kanë shprehur kundërshtime ndaj dërgesës. Ai po ashtu i ka bërë jehonë një vlerësimi rus – pa ndonjë provë specifike – se disa zyrtarë amerikanë përpiqen të minojnë perspektivat e bashkëpunimit dypalësh.

“Duket se kanë qenë disa në palën amerikane, që, së paku, nuk kanë kontribuar në zgjidhjen e shpejtë të çështjeve teknike për zbatimin e marrëveshjes së dy presidentëve”, ka thënë Peskov.

Brian O’Toole, ish-analist në Thesarin amerikan, ka thënë se nuk ka domosdoshmërisht diçka të gabuar në përfshirjen e Fondit, sa u përket sanksioneve.

Përfshirja e prodhuesit të ventilatorëve, megjithatë, është më problematike, ka thënë ai.

“Edhe nëse [administrata e SHBA-së] përfundon duke i shkelur sanksionet e saj, duke blerë respiratorë, ose ventilatorë, ose pajisje të tjera, ajo nuk do t’i ndëshkojë agjencitë e saj”, ka thënë O’Toole për Radion Evropa e Lirë.

“Problemi më shumë është se ata nuk e dinë se çfarë po bëjnë – që është një kritikë e vazhdueshme e kësaj administrate”, ka shtuar ai.

“Gishti i mesëm”

As Departamenti i Shtetit dhe as Ministria e Jashtme ruse nuk e kanë zbuluar vlerën e dërgesës; zyrtari i paidentifikuar i administratës amerikane i ka thënë agjencisë Reuters se mallrat janë shitur “nën vlerën e tregut”.

Bazuar në llojin dhe numrin e ventilatorëve të përfshirë në dërgesë dhe listën e çmimeve të paraqitura në faqen e internetit të prodhuesit, vetëm ventilatorët duket se kushtojnë rreth 76 milionë rubla, afërsisht 1 milion dollarë.

Është e sigurt se Qeveria ruse e ka ditur se ka përfshirë dy subjekte që janë sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara, ka thënë O’Toole.

“Është një rrëfim i pakuptimtë në shumë mënyra. Më shumë se gjithçka, duket se Putin po ngre sërish gishtin e mesëm ndaj nesh”, ka thënë O’Toole.

“Është normale për Putinin që të zgjedhë një kompani [të sanksionuar] për transaksione, për të na futur në lojë”, ka thënë ai.

Andrew Weiss, ish-këshilltar i Këshillit për Siguri Kombëtare në SHBA, gjatë presidencës së Barack Obamës, ka thënë se “të gjitha marrëveshjet midis Trumpit dhe Putinit gjatë tre vjetëve e gjysmë janë përshkuar nga ky element i shkuarjes së pashpjegueshme të Trumpit pas Putinit”.

“Putin luan shumë lehtë me këtë, përfiton dhe përpiqet të hedhë hije mbi politikën amerikane”, ka thënë Weiss.

Përgatiti: Valona Tela

ANKTHI I TRADHTARËVE TË KOSOVËS: POPULLI QË DO T’I SHPORRË SHUMË SHPEJT! – Nga Kolonel Hajro LIMAJ Drejtor i Institutit të Politikave të Sigurisë Kombëtare

 

Nga kriza politike e ditëve të fundit ne Kosovë ,e krijuar nga skenaristët e përhershëm Hashim Thaçi dhe Isa Mustafa, në kohën kur e gjithë bota është ngritur në këmbë për t’u mbrojtur nga kercënimi jetësor i COVID-19, u sqaruam nga shumë debate, fakte dhe deklarime të brendshme dhe të jashtme për shkaqet e vërteta dhe të vetme të mësymjes për shkarkimin e qeverisë Kurti. Vendimet e qeverisë 50 ditore të drejtuara nga Albin Kurti për politikat e brendëshme dhe të jashtëme të Kosovës, duket se tronditën të gjithe paraardhësit e tij shtetarë, qeveritarë dhe politikë, vecanërisht Thaçin dhe Mustafën, të cilët kanë probleme të vjetra e të reja edhe me drejtësinë në Kosovë dhe në Hagë.

1.Me vendimet e qeverisë dhe ligjërimin në kuvend, Thaçit iu hoq e drejta e përfaqësimit të Kosovës në dialogun me Serbinë, detyrë, e cila sipas kushtetutes i takon kryeministrit.

2.Kurti, i vendosur dhe pa asnjë ekuivok, deklaroi se të gjitha takimet e ardhëshme me Serbinë dhe negociatorët amerikanë dhe europianë, do të kryhen vetëm nga kryeministri.

3.Gjatë takimeve dhe diskutimeve direkte me Serbinë apo edhe me negociatorët e SHBA-së, Bashkimit Europian apo të institucioneve të ndryshme të sigurisë botërore, do të trajtohen problemet dhe çeshtje të marrëveshjes përfundimtare me Serbinë, përjashtuar sovranitetin dhe tërësinë territoriale të saj, të njohur nga 115 vende të botës. Kosova dhe shqiptarët janë të gatshëm që të kenë me Serbinë marrëdhënie të fqinjësisë të mirë, sikur Franca-Gjermania, por, së pari, Serbia duhet të njohë krimet, të kërkojë ndjesë dhe të heqë dorë nga lufta që bën kundër shtetit të vogël të Kosovës, të cilit ia pengon anëtarësimin në OKB, si dhe në institucionet ndërkombëtare, sikur UNESCO, OMS, INTERPOL etj

4. Pastrimi i administratës dhe shkrirja e bordeve të panevojshme, rishikimi i korrupsionit dhe krimit ekonomik në qeverisjet e kaluara tronditën dhe frikësuan në palcë Thaçin, Mustafën dhe të gjithe gardën e vjetër, që ka qeverisur Kosovën. Masat që Kurti po merrte për formimin dhe konsolidimin e shtetit demokratik dhe ligjor të Kosovës, e tmerruan Thaçin, që akuzohet deri për tradhëti kombëtare dhe është paralajmëruar për shkarkim nga detyra dhe ndjekje penale. Në këto kushte, ai zgjodhi si varkë shpëtimi të realizonte skenarin e shkarkimit të qeverisë Kurti me bashkëpunëtorin e tij, Isa Mustafa. Që Mustafa ishte me zemër dhe urdhëra kundër krijimit të qeverisë Kurti, e tregoi plotësisht vehten gjatë bisedimeve për formimin e koalicionit qeverisës, të cilin e tejzgjati për 2 muaj. Kushtëzimi që i bënte Kurtit, që në marrëveshje të shkruhej Isa Mustafa, si presidenti i ardhshëm i Kosovës, tregoi karakterin e tij të pasinqertë, karrierist dhe të pavlera. Në vend të interesave të popullit të varfër e të shumëvuajtur të Kosovës ai kërkonte të mbreteronte vetë, kur më parë ishte dëshmuar si një kryeministër pa aftësi drejtuese,apo më tepër. Për ta rrëzuar qeverinë Kurti me mocionin e besimit, Mustafa përdori si preteks shkarkimin që i bëri kryeministri ministrit të Punëve të Brendëshme, Agim Veliu, me arësyen bindëse se ai, në kundërshtim të plotë me funksionimin e një anëtari të qeverisë, bënte opozitë kundër saj.Shkarkimi nga detyra e një ministri është e drejtë eskluzive e kryeministrit dhe jo e pazareve politike, që kërkon Mustafa, ky varrmihës politik i fshehtë apo i urdhëruar i një qeverisjeje demokratike.Vendimet me shumicë ministrore janë të detyrueshme për të gjithë, ai që është kundër jep dorëheqjen dhe pastaj është i lirë të mbrojë e komentojë mendimet dhe qëndrimet e tij. Dhe më e madhja, Isa Mustafa si pikë të dytë përdori “antiamerikanizmin “ e Kurtit për mos-heqjen tërësisht të taksave ndaj mallrave nga Serbia dhe Bosnje- Hercegovina, pa i vënë asnjë kusht Beogradit, që të ndalë revanshin e ndërmarrë për tërheqjen e njohjes së shtetit të Kosoves në disa nga vendet e Botës së Tretë. A ka shërbim më të madh ndaj Serbisë dhe ortakllëk më të hapur me Vuçiçin? Qëndrimi i kryetares së kuvendit,Vjosa Osmani, e cila është nën kryetare e LDK-së në mbeshtetjen zyrtare ndaj politikave dhe qëndrimeve të qeverisë Kurti ngriti në këmbë dhe bëri për vehte shumicën e popullit liri dhe shtet-dashës të Kosovës. Në faqet zyrtare të Kurtit dhe të Osmanit me mijëra qytetare të Kosoves, Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi, Diasporës Shqiptare u shprehin hapur e me kurajo mbështetjen e tyre. Vjosa dhe Albini janë besnikë edhe të SHBA, edhe të BE, edhe të popullit të Kosovës! Prandaj populli më proamerikan,kosovar i votoi më shumë këta të dy pikërisht për këtë dashuri të sinqertë ndaj SHBA-ve.. Hashim Thaçi dhe Isa Mustafa janë dy liderë të komprometuar, që kanë vjedhur me mashtrim votat e popullit të Kosovës për të zgjatur pushtetin! Ekspertët amerikanë dhe evropianë e dinë shumë mirë se me çfarë manovrash kanë uzurpuar pushtetin Hashim Thaçi dhe Isa Mustafa, sikur e di edhe populli i Kosovës. Faktorizimi i Hashim Thaçit dhe Isa Mustafës nga Richard Grenell është absurd. Nuk përkon me stilin e demokracisë amerikane! .

5.Debatet e shkakut kryesor të rrëzimit të qeverisë Kurti, ku i dërguari i administratës së Trumpit, Grenell, akuzohet se mbështeti Thaçin për largimin e Kurtit, për arësye se ai kundërshtonte çdo lloj diskutimi apo harte për shkëmbim territoresh, e detyruan atë që menjëhere të dilte dhe të justifikohej, duke thënë se “nuk ishte në dijeni”. Por e gjithë masmedia amerikane dhe evropine Grenellin e përshkruajnë jo vetëm si ambasadorin amerikan më të dështuar në Gjermani, por edhe si një përfaqësues të një pjese të administratës Trump, që mund të realizojë një marreveshje të shpejtë Vuçiç -Thaçi, kur më parë deklaronte se do të mbështeste çdo marrëveshje, që ata do të firmosnin. Dhe kjo do të përdorej si një sukses politik i Trump për zgjedhjet presidenciale të muajit nëntor, fushata e të cilave ka filluar, me një bilanc negativ apo dizavantazh për Trump në frontin e politikës së jashtme. Por ndaj Grenellit analistë me emër ne gazetat kryesore amerikane dhe evropiane kanë shtruar më shumë të drejtë një pyetje thelbësore: Nëse shkëmbimi i territoreve nuk është duke u negociuar, atëherë përse në deklarimet e tij nuk shprehej formulimi,”njohje reciproke e sovranitetit dhe e integritetit territorial të Kosovës”. Qëndrueshmëria në detyrë e Kurtit ose kalimi në zgjedhje të përgjithëshme të parakoheshme, ku ai, nga sondazhet jo vetëm do t’i fitojë thellë zgjedhjet, por mund të krijojë i vetëm qeverinë, do ta shpëtojë nga ky revansh i realizimit të pershpejtuar të një marrëveshjeje Thaçi-Vuçiç, nga e cila Kosova do të humbasë territore dhe shumë të drejta të tjera të njohura sot ndërkombëtarisht. Këtë fitore ai do ta ketë më të lehtë, nëse kryetarja aktuale e Kuvendit, një intelektuale dhe atdhetare e vërtetë, do të shkëputet nga Mustafa dhe do të krijojë sa më parë një parti, që të përfaqësojë LDK-në e vërtetë apo të Ibrahim Rugovës dhe të ardhmen e Kosovës.

6.”Gjarpëri” i Kosovës, Hashim Thaçi, duke shfrytëzuar COVID-19, kërkoi të shpallte gjendjen e jashtëzakonëshme, me të cilën ai përfitonte shumë nga kompetencat që i jepen në këtë gjendje. Kundërshtimi i prerë i kryeministrit Kurti, e detyroi presidentin deri sa t’i bënte thirrje popullit të Kosovës, që të mos zbatonte vendimet e qeverisë për masat kundër koronavirusit, kur e gjithë bota po merr masa më të forta për ndalimin e lëvizjes së njerëzve, të mjeteve të transportit, të punës në fabrika, arësim në të gjitha nivelet. Prandaj, me të drejtë, më 30 mars 2020, ministri i brendshëm e kallzoi Thaçin në prokurori për shkelje të ligjeve kushtetuese. Dhe po të kishte shtet me pushtete të ndara do të dënohej 5 vjet me burgim.

7.Në këtë situatë të vështirë të Kosovës, ku në vend që Thaçi dhe Mustafa të mbeshtesnin qeverinë Kurti, për të shpëtuar jetën e qytetarëve të Kosovës ndaj rrezikut të COVID-19, krijuan skenarin e rrëzimit të qeverisë. Qëndrimeve dhe deklarateve hipokrite të Thaçit, Mustafës dhe Grenellit iu përgjigj miku i madh i shqiptarëve, kongresisti Eliot Engel, i cili shkruan më 20 mars: “Unë e kam vizituar Kosovën shumë herë dhe me besim mund të them se amerikanët nuk marrin një mirëseardhje më të ngrohtë në asnjë vend tjetër në botë”. Si kryesues i Komitetit për Marrëdhënie me Jashtë në Dhomën e Përfaqësuesve, ai shprehu shqetësimin e tij rreth qasjes së administratës së Donald Trump karshi Kosovës. “Kjo është arsyeja pse unë jam shqetësuar gjithnjë e më shumë me taktikat e ashpra që administrata e Trump po përdor me Prishtinën. Departamenti i Shtetit ka kërkuar prej kohësh që Kosova të heqë tarifat e saja ndaj Serbisë. Por kjo administratë shkoi drejt ndëshkimeve ekonomike vetëm pak javë pasi qeveria Kurti mori detyrën. Në vend që të linte një qeveri të re të ballafaqohej me pandeminë, agjencitë e saj dhe të vendosë procedura të brendshme, SHBA-ja kontribuoi në një krizë politike në Prishtinë mbi taksën për Serbinë”..“Presioni që i është imponuar Prishtinës për tarifat është i pabalancuar”,sepse “diplomatët serbë po lëvizin nëpër vende të ndryshme të globit duke bërë presion për të tërhequr pavarësinë e Kosovës dhe Serbia po i thellon marrëdhëniet me Moskën, duke blerë sasi të konsiderueshme të armatimit rus”. “Në fakt, nën Aktin Kundër Kundërshtarëve të Amerikës përmes Sanksioneve (CAATSA) të miratuar nga Kongresi, pas ndërhyrjes së Rusisë në zgjedhjet e vitit 2016, këto blerje të armëve kërkojnë nga Administrata të vendosë sanksione ndaj Serbisë. Ne as që i kemi imponuar ato sanksione dhe as nuk kemi bërë presion mbi Serbinë për t’i dhënë fund përpjekjeve të saj të ç’njohjeve të pavarësisë së Kosovës”,,Andaj konsideron ai, “diçka nuk është në rregull me politikën e SHBA-së dhe ne duhet ta korrigjojmë atë”. “Ne duhet të fillojmë me ribalancimin e qasjeve tona ndaj Serbisë dhe Kosovës. Ne duhet të punojmë me aleatët tanë evropianë për t’i trajtuar të dy vendet si partnerë të pavarur dhe sovranë, duke zbatuar standarde të qëndrueshme për të dy palët ndërsa përpiqemi të rinisim bisedimet e paqes. Kur ligji amerikan thotë se duhet të sanksionojmë Serbinë për shkak të lidhjeve të saj të sigurisë me Rusinë, kjo duhet të ndodhë”. Për më tepër, SHBA duhet të rifillojë menjëherë ndihmën e saj përmes Korporatës së Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC). Modeli MCC bazohet në tregues objektivë, të bazuar nga të dhënat dhe në një bazë të dakorduar reciprokisht midis SHBA-së dhe vendit pranues. Përdorimi i kësaj ndihme si presion për veprimet që nuk kanë të bëjnë me MCC ose misionin e saj, e bëjnë agjencinë në një tjetër mjet presioni – pikërisht në çfarë nuk synon të mos jetë”. “Po ashtu personalitete të tjera politike dhe mediatike amerikane ditët e fundit kanë shprehur të njejtin shqetësim për gabimet e një pjese të administratës së presidentit aktual, me përfaqësuesin e tij të posaçëm Grenell, si edhe ndaj përfaqësuesit të tij për Ballkanin Perendimor, dhëndërin e Beogradit, Palmer. Por edhe pse më qetë, shprehet qartësisht dhe publikisht se Bashkimi Europian,veçanërisht zonja e hekurt e Gjermanise, Angela Merkel, nuk janë dakord me këto qëndrime të Thaçit, Mustafës, Ramës dhe Grenellit, duke refuzuar çdo lloj negociatash Kosovë –Serbi pa reciprocitetin e barabartë dhe veçanërisht me kushtin që të mos shtrohet në asnjë tavolinë bisedimesh idea apo kërkesa serbo-ruse e ndryshimit të kufijve dhe për shkembimin e territoreve. Ata mbrojnë vendosmërisht sovranitetin dhe tërësinë territorialë të Kosovës, duke i kushtëzuar prerë Serbisë se pa njohur pavarësine dhe shtetin e Kosovës nuk do të bëhet kurrë anëtare e Bashkimit Europian. Për këtë qëllim, ditët e fundit BE emëroi edhe negociatorin e saj, i cili do të lëvizë brenda këtij kuadri. Në këto ditë të vështira BE e rishprehu dashamirësinë dhe mbështetjen e Kosovës edhe me 5 milionë euro ndihmë për të zbutur dëmet nga coronavirusi, ndërsa SHBA me 1 milion euro.

Të gjitha keto sqarime i bëjme për të influencuar tek opinioni publik i Botës Shqiptare, mbi të vertetat rreth gjendjes, që po kalon Kosova, kur përsëri Thaçi, si president i Kosovës nuk mbron interesat më madhore të vendit, por kërkon të rishkelë kushtetutën për krijimin e një qeverie të re të gardës së vjetër të korruptuar dhe të denigruar. Se përse kuptohet lehtë. Ai kërkon të realizojë qëllimet e tij të mbrapshta me Vuçiçin dhe t’i shpëtojë gjykimit ndërkombëtar dhe atij të Kosovës. Nga ana e tij, Isa Mustafa, një gur i vjetër shahu, diletant dhe dilerant në politikë, sot në mengjes, më 31 mars, kërcënoi kundërshtarët e tij kosovarë dhe “disa shqiptarë”(nënkuptohet nga Tirana, Shkupi, Tetova), që këmbëngullin për shporrjen dhe dënimin sa me shpejte të tij dhe të Thaçit, sepse me kundërvënien e tyre përbëkan shqetësim “për jetën e qytetarëve, familjeve …”.Është e pritshme që ai dhe Thaçi të ndjejnë frikë dhe panik e të kërcënojnë. Ata e ndjejnë se fundi i poshtërsive të tyre do të jetë i shpejtë. Fatkeqësisht, Bota shqiptare vazhdon të prodhojë shumë tradhëtarë, të cilëve populli kërkohet t’u kundërvihet me vigjilencë e në rrugë demokratike, duke i flakur me votë nga institucionet shtetërore dhe duke i vënë pas hekurave.

ASKUSH NUK MUND TË KRAHASOHET ME PRESIDENTIN DR. I. RUGOVA – Nga Xhafer LECI

 

Krahasimi i Prof.Isa Mustafës me Presidentin historik Dr.I. Rugova,nga disa simpatizantë  të LDK-së, është një fyerje dhe njollosje e figurës brilante të Presidentit Rugova!

Rugovistat E Bashkuar është me Lidhja BesëLidhja dhe Rugovistat Ldk Bashkuar.
29 Mars në 1:55 MD ·
Tradita Vazhdon në Hap me Rugoven në miqësi të Përherëshme me SHBA-të….
Krenaria e LDK-së Akademik Isa Mustafa

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) dhe unë, i besojmë pa rezerva Shteteve të Bashkuara të Amerikës. I kemi besuar gjithmonë dhe gjithmonë na ka rënë mirë

Më poshtë do sjell fakte, nga dy libra të ish Kryeministrit, Jusuf Zejnullahut: “Stuhi lufte mbi Kosovë” dhe “Rezistenca e thyer”, duke i lexuar përmes tyre kam mësuar të vërtetën historike të pamohueshme për Prof.Isa Mustafën.

Isa Mustafa u tregua, njeriu karrierist, i pazareve nga viti 2014, kur bëri koalicion me PDK-në, e deri në ditët e sotme, ka bërë shumë gabime të mëdha në dëm të Kosovës, si përkrahjen që i dha Hashim Thaçit të bëhet president i Kosovë, miratimin në Parlamentin e Kosovës për faljen e Çakorit, Kullës, Hajalës, me 8.200 hektarë tokë Malit të Zi. E deri tek rrëzimi i Qeverisë aktuale të Albin Kurtit. Idesë  së Beogradit për rrëzimin e Qeverisë Kurti, si gjithmonë i kaprirë  Presidenti Hashim Thaçi, nga radhët e LDK-së ju ka bashkangjitur harmonikashi Skënder Hyseni, cili udhtoj së bashku me H.Thaçin në Amerikë për marrje leje…
Po këta, Thaçi,Kryeministër e Hyseni Mninistër i Brendshëm në vitin 2015 në Vjenë të Austrisë, kanë nënshkruar dokumentin për demarkacionin përcaktues të vijës kufitare të Kosovës  me Malin e Zi, sigurisht jo pa dijen e Isa Mustafës,sepse S.Hyseni ishte i LDK-së, në faktë gjithmonë është bërë krahë i PANit. Kësaj radhe nuk dua të merrem me ata të subjekteve tjera politike, sepse kam shkruar shumëherë,e përsëri do shkruaj.  Kësaj radhe do merrem vetëm me të parin e LDK-së, Prof.Isa Mustafa, mendoj se kam të drejt,sepse jam me LDK-në dhe,kam kontribuar në mënyrë të organizuar në shumë fusha,nga viti 1990 e deri në ditët e sotme.

Në vitin 2014 pata bërë një shkrim me titull: „LDK kurrë më si dikur”.

http://www.zemrashqiptare.net/news/38557/xhafer-leci-ldk-kurre-me-si-dikur.html

Nuk dua të merrëm me gjëra për të cilat nuk posedoj dëshmi, siç shkruajnë disa për keqëpërdorimin e 3%-shit.
Për ta njohur të vërtetën se kush është Isa Mustafa, po e filloj me kohën e Qeverisë së Jusuf Zejnullahut, të cilën e ka drejtuar ai nga 4 dhjetori 1989 e deri me 5 korrik 1990. Dihet se këtë Qeveri, me grusht-shtet, e ka rrëzuar Serbia.
Shënim: Unë Xh.Leci, z.Jusuf Zejnullahu, e kam takuar në janar të vitit 1992 në Lugano të Zvicrës dhe në tetor 1992 në Lubjanë të Slovenisë.
Në vitin 2015 kam zhvilluar një intervistë me J.Z.
http://www.zemrashqiptare.net/news/39546/leci-interviste-me-kryeministrin-jusuf-zejnullahu.html

I kam lexuar dy libra të Jusuf Zejnullahut: “Stuhi lufte mbi Kosovë” dhe “Rezistenca e thyer”, përmes të cilave kam mësuar më shumë për Isa Mustafën. J.Zejnullahu shkruan: Si kryeministër që isha, Isa Mustafën e kam punësuar në Qeverinë e Kosovës, vetëm pse ka qenë ish drejtor i Entit për Planifikim, i cili i mbante të gjitha shënimet për Kosovë dhe nuk doja që të kam probleme në kontinuitetin e përdorjes së tyre ditor në Qeveri. Ka qenë ky sektor minor në qeveri pa rëndesi, perveç kryerjen e shënimeve. J.Zejnullahu, shkruan se një muaj e gjysmë pas zgjedhjes në krye të Qeverisë, kuvendit ia kam ofrue dorëheqjen, pasi kam ardhë në konflikt të rëndë me udheheqjen politike të Kosovës, në krye me Rrahman Morinën dhe udhëheqjes së Serbisë, që donin ta rrënonin Autonominë e Kosovës. Bashkë me mua kanë dhanë dorheqje edhe 6 antarë shqiptarë të Qeverisë. Isa Mustafa nuk ka dhanë dorëheqje. Pas 4 muaj sa ka zgjat debati dramatik Kuvendi i përkrahur nga populli shqiptar i Kosovës nuk donin të ma aprovonin dorëheqjen, Isa mustafa nuk ishte në dorëheqje dhe u radhit në anën e udhëheqjes politike të Kosovës të drejtuar nga Rrahman Morina dhe asaj të Serbisë, çka në shtypin dhe TV-të e Serbisë I.Mustafa u cilsonte si luftëtar konsekuent i politikës së Serbisë ndaj Kosovës.

 

Në mbedhjen vendimtare të Qeverisë së Kosovës dhe të Qeverisë së  Serbisë, ne të cilën që në expoze, në fillim të mbledhjes, e hedha poshtë politikën e Serbisë ndaj Kosovës dhe e mbështeta altënativen politike, dmth, të LDK-së, Isa Mustafa kjart u deklarue kundër Alternativës, që do te thotë kundër LDK-së dhe nuk vuni asnjë dyshim në politikën e Serbisë, ndaj rrënimit të pozitës kushtetuese të Kosovës, që në mbledhje u kuptue si kundërshtim i hapur i qendrimeve të mija, mbi politikën e Serbisë pushtuese dhe u kërkue votim, për pranimin e ultimatumit të Serbisë. Në këtë situatë, duke hedhë poshtë këtë ultimatum prej 5 pikave, e kam ndërpre mbledhjen e pëbashkët pa e aprovue atë.

Isa Mustafa ka dhënë dorëheqje pas katër muajve debate në kuvend, tek pasi Tomislav Sekulliq, anëtar i qeverisë, në kuvend deklaroi se Jusuf Zejnullahu dhe 6 anatarë shqiptarë kanë dhënë dorëheqje, se nuk pajtohen me politikën e Serbisë mbi Kosovën. Pas kesaj delegatët ju kanë drejtue Isës me kërkesë që të deklarohet se a është për qendrimin kryetarit Zejnullahu a po me Serbi. Tek pas këtij presioni Isa ka dhënë dorheqje. Dihet se Kuvendi i Kosovës nuk e ka pranuar dorëheqjen time, shkruan Jusufi, por ne vend të saj e ka votue votëbesimin e plotë. Pas grusht-shtetit të Serbisë, unë jam larguar nga Kosova, bashkë me kuvendin e Kosovës, për te vazhduar punën. Kam mund t`i tuboj vetëm 5 antarë të qeverisë, dy janë burgosur ndërsa të tjerët kanë kaluar në ilegalitet.

Nga e majta: Jusuf Karakushi, Jusuf Zejnullahu, Isa Mustafa, Muhamet Bicaj,Salih Shabanaj, biznismen, mik i Stipe Mesiqit,ish kryetar i (YU) dhe më vonë i Kroacisë, si  dhe nip i ish drejtorit të RTP, Agim Malaj.

Në mesin e tyre ishte edhe Isa, të cilin e solla nga Rjeka në Samobor afër Zagrebit, ku isha në ilegalitet të thellë, pasi kërkohesha nga KOS-i, shërbim sekret ushtarak, për burgosje me akuzë “për rrënimin e shtetit jugosllav”. Në atë kohë isha i përqendruar në formimin e qeverisë së unitetit bashkë me LDK-në dhe në marrëveshje të plotë me kryetarin Dr. Ibrahim Rugova, me të cilin u dakorduam në një takim në Zagreb, për formimin e kësaj Qeverie. Paralel punonim edhe në strategjinë e veprimeve, në kushte të okupacionit në drejtim të mbijetimit të popullit me një kontribut prej 1,5% dhe të çlirimit nga okupacioni. E kemi hartue projekt vendimin për kontribut dhe Isën e kam obligue që të udhëheqë me kët punë që do te thotë me financa.

Duke u nisur nga kjo pa ndonjë qëllim e pa dashje nuk i kam pas para sysh veprimet e Isa Mustafës në Qeverinë paraprake te drejtuar nga Nazmi Mustafa, sepse ajo Qeveri ka aprovuar dy vendime të rënda për të keqen e Kosovës, një e ka aprovuar vendimin për izolimin e mbi 150 intelektualve shqiptarë atdhetarë të Kosovës para aprovomit te Kushtetutës se Serbisë dhe, e dyta ajo Qeveri i ka pranuar vendimet e Serbisë me të cilën hiqet autonomia e Kosovës, do me thënë e ka pranuar kushtetuten e Serbisë për heqjen e autonomisë së Kosovës. Ky lëshim ka shkaktuar pasoja në punën e Qeverisë, ma von në të gjitha momentet e kundërshtimit të politikës së Serbisë në Kuvend dhe sjellja në Mbledhjen e dy qeverive Kosovë Serbi ne Gërmi të Prishtinës dhe ma von ne mërgim. Për mue është tejet enigmatike si ka mundësi një njeri cili ishte kundër altenativës që do të thotë kundër LDK-së, te bëhet kryetar saj pas vdekjes së presidentit Ibrahim Rugova?!

Është  siptomatike se I.Mustafa në vazhdimësi ma ka bërë me dije se nuk dëshiron të vazhdon punën në qeveri, por ma vonë ai do të hynë në Qeveri të Përkohshme të LDK-së, e cila u formue me një grup të delegatëve bash në kohën kur ishim në aktivitet të përbashkët për qeveri të unitetit. Isa i cili kishte obligim kushtetues të konsultohet me mua, në tinzi u fut në një Qeveri të Përkohshme, që do të thotë se nuk ishte hera e parë që bënte këso mashtrimesh. Bisedat dhe aktivitetin për formimin e qeverisë së unitetit dhe bisedat me kryetarin e LDK-së Ibrahim Rugovën, nuk i kam diskutue me antarët e qeverisë e as me Isën, sidomos pas pubikimit të bisedave tona dhe mbledhjeve të kuvendit në shtypin e Beogradit, që u pa se dikush nga rrethi i brendshëm po jipte informata. Është shumë e dyshimtë se si u futë I.Mustafa në Qeveri të Përkohshme, duke ditur qendrimin e tij kur dihet që LDK-së, ia kemi dorëzue një kopje të stenogramit nga mbledhja e Gërmisë.

Gabimet deri në faje të Isa Mustafës, nuk janë të zakonshme për një akademik. Karrierizmi i tij është i shfrenuar. Por edhe shantazhimi është i mundshëm, veçse i një natyre tjetër nga ata të PAN-it. Pabesia e dinakria janë të dëshmuara, si në sjelljen ndaj ish-presidentit Sejdiu, braktisjen e VLAN-it, koalicioni me PDK-në fshehurazi partisë, bërjen e Hashimit president, përkundër porosisë të Ibrahim Rugovës e tjera, deri tek Mocioni, ku preferohet PAN-i, edhe pse dihen të bëmat e tij kriminale, para Vetëvendosjes!

Njëfarë “Lidhja”, e cila u reklamua në zgjedhjet e vitit 2015, a mos ishte ajo LDK-ja e re, për të cilën kryetari Isë premtori pas zgjedhjes së tij në Kuvendin e 7-të të LDK-së?! Pastaj u heshtë, sepse disa rugovistë nëpër komuna nuk e përfillën, e injoruan, me dyshimin si diçka e keqe.

Ethet për t`u bërë president, janë një arsye tjetër, që Isa Mustafa shkel mbi çdo parim, në kërkim të aleatëve të rinj, sepse  deputetët e VV-së nuk e duan një Hashim të dytë president!

Nga e majta: Jusuf Karakushi, Jusuf Zejnullahu, Isa Mustafa, Muhamet Bicaj,Salih Shabanaj, biznismen, mik i Stipe Mesiqit,ish kryetar i (YU) dhe më vonë i Kroacisë, si  dhe nip i ish drejtorit të RTP, Agim Malaj.

 

Lufta, më e drejtë është të thuhet masakra, në Kosovë mbaroi. Lirinë dhe pavarësinë i kemi dhuratë nga ndërkombëtarët. Epërsia diplomatike dhe ushtarake e Serbisë, në raport me Kosovën, është e dukshme. Por një luftë diplomatike mund të bëhet, duke krijuar forcën prijëse, nga spektri politik i pa inkriminuar. Kjo u arrit me shumë mund, por u shkatërrua me dashjen e LDK-së, duke inicuar Mocionin e mosbesimit për Qeverinë Kurti! Ky rast unik, shtoi dyshimin në Isa Mustafën, me rrethin e tij të ngushtë, ka një vartësi nga bota e nëndheshme, pra e PAN-it.

 

Isa Mustafa, si intelektual, kurrë nuk provoi ta krijojë as unitetin brenda-partiak dhe as atë në raport me forcat progresiste të spektrit politik të Kosovës. Ai zhveshi LDK-në nga fryma rugoviane, kopjoi praktikat e partive ekstreme të majta, duke kthyer metodën moniste të zgjedhjeve në parti, për të mbetur sundimtarë të dhunshëm të LDK-së. Kryetari Isë, duke ruajtur postin e kryetarit, pa hyrë në votën e fshehtë, në dy Kuvendet zgjedhore të fundit të LDK-së, ia mundësoi edhe klanit të tij këtë vazhdimësi sundimi. Tani e shantazhojnë atë se “po na lëvizi nga postët, e ndajmë LDK-në!”

Thirrja në strukturat e partisë, është kamuflim i dalë boje. Këtë  e provoi edhe Mocioni, që përkundër vullnetit të strukturave, të anëtarësisë dhe të shumicës së popullit, po e kthen PAN-in në pushtet. Përjashtimi i PDK-së dhe përqafimi me dy partitë tjera të PAN-it, AAK dhe Nisma, është mashtrim neveritës i klanit Mustafa. Sepse të bëmat e krimit të organizuar, të korrupsionit dhe të haraçit masiv, janë po aq të shprehura, sa edhe tek shefja e tyre PDK-e

Wendlingen, 03.04.2020

Uashingtoni po mundëson një krizë të re në Ballkan – Nga JANUSZ BUGAJSKI

Ndërsa pandemia e koronavirusit shqetëson Uashingtonin, administrata e Trump pa dashje po inkurajon një konflikt të ri në Ballkan. Në një përpjekje të nxituar për të ndërtuar një marrëveshje midis Serbisë dhe Kosovës, Shtëpia e Bardhë mund të dobësojë mjaft arritje të Perëndimit dhe të nxisë rivalitete të reja rajonale.

Kosova është në mes të një krize politike, pasi qeveria me koalicioni ra për shkak të mosmarrëveshjeve mbi kundërpërgjigjet ndaj pandemisë. Por beteja e vërtetë ka vënë në vështirësi Presidentin Hashim Thaçi, i cili ka diskutuar në mënyrë të fshehtë ndarjen e Kosovës me presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiç, duke iu kundërvënë kryeministrit Albin Kurti, i cili kundërshton çdo ndryshim kufiri. Uashingtoni ka mbajtur qartësisht anën e Thaçit me shpresën e dëshpëruar se kështu mund të zgjidhet më shpejt mosmarrëveshja Serbi-Kosovë.

Problemi thelbësor është refuzimi i Beogradit për ta njohur Kosovën si një shtet të pavarur. Ky bllokim pengon ambiciet e Serbisë për të hyrë në BE dhe ngrin anëtarësimin e Kosovës në institucionet ndërkombëtare. Në vend që të bien dakord për hapat drejt njohjes dypalëshe, Thaçi dhe Vuçiç duket se besojnë se një shkëmbim territoresh do të jetë një shkop magjik në normalizimin e marrëdhënieve.

Rënia e qeverisë së Kurtit i jep Thaçit mundësinë që të anashkalojë qeverinë dhe parlamentin në marrëveshjet me Beogradin. Thashethemet e përhapura në Prishtinë për shkëmbim territoresh të mbështetur nga SHBA madje detyruan Departamentin e Shtetit të lëshojë një deklaratë që mohon ekzistencën e ndonjë plani sekret. Por formulimi i deklaratës ndikoi pak në qetësimin e frikës në rritje se Thaçi dhe Vuçiç po negociojnë me bekimin e Uashingtonit.

Nëse shkëmbimi i territoreve konsiderohet nga disa zyrtarë si diçka kaq e rëndësishme, atëherë lind pyetja se pse kjo është diskutuar vetëm në fshehtësi dhe mohohet rregullisht. Nëse Uashingtoni mbështet ndryshimet territoriale, atëherë do të duhet të jetë e qartë se si kjo do të ndërrmerret saktësisht dhe me legjitimitet të plotë demokratik. Një shkëmbim i besueshëm territoresh do të kërkonte disa parakushte: njohjen nga njëra-tjetra të Serbisë dhe Kosovës si shtete të pavarura; miratimin e popullit përmes votimit parlamentar apo një referendumi popullor; ndryshimet e nevojshme kushtetuese; dhe ndihmë gjatë zhvendosjes vullnetare të qytetarëve të prekur nga shkëmbimet territoriale.

Pa një paketë të tillë gjithëpërfshirëse, do të shfaqen tre kërcënime afatshkurtra: vendase, rajonale dhe ndërkombëtare. Ndryshimi i kufijve do të krijojë edhe më shumë konflikte si në Serbi ashtu edhe në Kosovë. Pa miratim parlamentar dhe popullor, marrëveshjet e bëra pas dyerve të mbyllura do të rrisin sensin e protestës. Në Kosovë, kjo do të intensifikojë betejat politike, veçanërisht nëse vendi nuk përfiton anëtarësim në OKB. Ndërsa në Serbi, nëse marrëveshja nuk kulmohet me anëtarësim në BE, humbja e ndonjë territori shtesë mund të ndezë nacionalizmin. Trazira të kësaj natyre ka gjasa që të bëhen edhe më të dhunshme gjatë kohërave të krizës ekonomike, frikës dhe pasigurisë për shkak të pandemisë.

Në nivel rajonal, ndryshimet kufitare të miratuara nga SHBA do të inkurajojnë separatistët dhe irredentistët t’i interpretojnë ata si legjitimim i homogjenizimit kombëtar. Me abuzimin e qartë të parimit të multi-etnitetit , kërkesat për mono-etnicitet mund të përshkallëzohen dhe potencialisht të përfshijnë disa vende. Institucionet perëndimore dhe forcat e NATO-s mund të gjenden të papërgatitur rëndshëm për valën e destabilitetit që mund të përfshijë rajonin. Thirrja që disa qindra trupa amerikane të tërhiqen nga misioni jetik i NATO-s në Kosovë do t’i hedhin zjarrit benzinë.

Rishikimet e territorit në Kosovë mund të rrisin mbështetjen ndaj bashkimit me Shqipërinë. Një lëvizje e tillë mund të përhapet në Maqedoninë e Veriut, ku të paktën një e katërta e popullsisë është shqiptare. Kërcënimet ndaj integritetit territorial të Maqedonisë së Veriut potencialisht mund ta vënë si Bullgarinë ashtu edhe Shqipërinë përballë një konflikti në zgjerim. Tërësia serbe në Bosnje-Hercegovinë do të kërkojë aplikimin e precedentit të Kosovës në ndarje nga Bosnja, çfarë do të jetë rasti gjithashtu me popullatën kroate në Hercegovinën perëndimore dhe popullsinë boshnjake në rajonin e Sanxhakut në Serbi.

Në rang ndërkombëtar, perspektiva e shkëmbimeve të territoreve i shton një dimension të ri planeve përçarëse të Moskës në Ballkanin Perëndimor dhe përbën një precedent që mund të përdoret tjetërkund. Moska është e vetëdijshme që nacionalistë të ndryshëm në Ballkan do t’i vihen pas mundësisë së marrjes së territoreve dhe mund të inkurajohen të ndjekin edhe më fort pretendimet e tyre më ambicioze irredentiste. Zyrtarët ruse, në të njëjtën kohë, mund të ofrojnë marrëveshje rajonale dhe të përfshijnë veten si ndërmjetës.

Mbështetja e Kremlinit për shkëmbim territoresh në Ballkan gjithashtu vendos precedentë të vlefshëm, veçanërisht për ndarjen nga ana e tij të Ukrainës, Gjeorgjisë, Moldavisë dhe shteteve të tjera në shënjestër. Ndryshimet e detyruara të kufirit nga Moska mund të përshkruhen si lëvizje legjitime që reflektojnë mbështetjen e Perëndimit për homogjenizimin etnik në Ballkan. Kjo mund të ulë thirrjet për sanksione ekonomike ndaj Rusisë si kundërpërgjigje për grryerjen e territoreve të fqinjëve të saj. Në vend që të zhvelftësojë trazimin dhe destabilizim e Ballkanit nga Moska, mbështetja e SHBA për ndryshimin e kufijve mund të rezultojë të kthehet në një dhuratë për Presidentin Putin.

Dita 63, Albania
WASHINGTON IS ENABLING A NEW BALKAN CRISIS
Janusz Bugajski, 3 April 2020

While the coronavirus pandemic preoccupies Washington, the Trump administration is inadvertantly stoking a new conflict in the Balkans. In a hastened effort to forge a settlement between Serbia and Kosova the White House could unravel many Western achievements and incite new regional rivalries.

Kosova is in the midst of a political crisis as the coalition government fell apart because of disagreements over responses to the pandemic. But the real battle has pitted President Hashim Thaci, who has secretly discussed Kosova’s partition with Serbia’s President Aleksandar Vucic, against Prime Minister Albin Kurti, who opposes any border changes. Washington has evidently sided with Thaci in the forlorn hope that it can quickly settle the Serbia-Kosova dispute.

The core problem is Belgrade’s refusal to recognize Kosova as an independent state. This paralysis hinders Serbia’s ambitions to enter the EU and freezes Kosova’s entry into international institutions. Instead of agreeing on steps toward bilateral recognition, Thaci and Vucic seem to believe that an exchange of territory will be a magic wand in normalizing relations.

The fall of the Kurti government provides an opportunity for Thaci to bypass government and parliament in making deals with Belgrade. The swirling rumors in Prishtina about U.S. supported land swaps even forced the State Department to issue a statement denying that there is any secret plan. But the wording of the statement did little to assuage growing fears that Thaci and Vucic are negotiating with Washington’s blessing.

If a land swap is considered by some officials to be such a great deal then one wonders why it has only been discussed in secrecy and is regularly denied. If Washington supports territorial changes it should be clear how exactly this will occur with full democratic legitimacy. A credible land exchange would require several preconditions: Serbia and Kosova recognizing each other as independent countries; popular approval through a parliamentary vote or public referendum; necessary constitutional amendments; and assistance to citizens affected by the land swaps during their voluntary relocation.

Without such a comprehensive package, three immediate threats will surface: domestic, regional, and international. Border alterations will create even more conflicts in both Serbia and Kosova. Without plebiscites and parliamentary approval, deals struck behind closed door will accelerate feelings of grievance. In Kosova this will intensify political battles especially if the country does not benefit from UN membership. And in Serbia, the loss of any more territory could inflame nationalism if the deal does not culminate in EU accession. Such disputes are more likely to turn violent during times of economic disruption, fear, and uncertainty that the pandemic has unleashed.

Regionally, border changes approved by the U.S. will encourage separatists and irredentists to interpret them as legitimizing national homogenization. With the principle of multi-ethnicity evidently jettisoned, demands for mono-ethnicity can escalate and potentially unravel several countries. Western institutions and NATO forces may find themselves woefully unprepared for the wave of instability that could engulf the region. Calls for several hundred American troops to be withdrawn from the vital NATO mission in Kosova will add fuel to the flames.

Territorial revisions in Kosova could raise support for unification with Albania. Such momentum could spread to North Macedonia where at least a quarter of the population is Albanian. Threats to North Macedonia’s territorial integrity could potentially bring both Bulgaria and Albania into an expanding conflict. The Serb entity in Bosnia-Herzegovina will demand the application of the Kosova precedent in splitting from Bosnia, likewise with the Croat population in western Herzegovina and the Bosniak population in Serbia’s Sandjak region.

Internationally, the prospect of land swaps adds another dimension to Moscow’s divisive plans in the Western Balkans and establishes usable precedents elsewhere. Moscow is well aware that various Balkan nationalists will pounce on the prospect of territorial acquisitions and can be encouraged to pursue even more ambitious irredentist claims. Russian officials can simultaneously offer regional settlements and inject themselves as mediators.

Kremlin support for Balkan land exchanges also establishes valuable precedents, particularly for its own partition of Ukraine, Georgia, Moldova, and other targeted states. Moscow’s coerced border changes can be depicted as legitimate moves that mirror Western support for ethnic homogenization in the Balkans. This could reduce calls for economic sanctions against Russia for carving up its neighbors’ territories. Instead of pushing back on Moscow’s subversion and destabilization of the Balkans, U.S. supported border changes could turn out to be a gift for President Putin.

Argument – SHUMË ARSYE PËR TË GJETUR VETVETEN Nga Rudina Papajani

I keni parasysh ato ditë gri, ato nota të errëta që sillen si sonambul rreth jush duke ju ndotur disi me frymë të keqe.

Po atë ndjenjë disfatiste sikur ke humbur nga dështimi i rradhës .Janë shumë arsye pse duhet të buzëqeshim,

të gjejmë atë çelësin e munguar kur portat na përplasen në fytyrë,atë aspekt me diapazon të ngushtë ku skepticizmi të bën të arsyetosh gabim.Duhen zgjedhur arsye reale mbi shpjegimet irracionale sepse duhet shikuar përtej perdes së justifikimeve.

Duke gjetur motivin përse të ecim gjejmë vetveten,atë energji- kohë për të hedhur poshtë barrierën frikë.

Duke krijuar ekuilibrin monitoron situatën duke i hapur rrugë disponimit të një ideje të caktuar.

Nuk mjafton vetëm dëshira dhe vullneti,duhet një fakt orientues i mbështetur në një llogjikë të ftohtë.

Sekreti qëndron te vëmendja si dhe sa të aftë duhet të jemi me ambjentin ku përballemi duke konfirmuar gjëra të reja.

Ideja për të gjetur vetveten kërkon praktika inovatore,një tabelë vizionare që të hapi përpara vetes sonë një bllok inspirimi.

Natyrisht një moment pushimi është një pauzë reflektimi ku ndahen ëndrrat me detyrat,duke ndarë praktikën me domosdoshmërinë për të ecur përpara.Spektri i jetës reale na shfaq vështirsi duke paragjykuar veten se nuk jemi të aftë për t’u prezantuar përballë sfidave.

Të qënit artiste,shkrimtare apo poete është një motivim, një pasion me objektiva të qarta,një tablo koherente që shërben si nxitës i mirë midis një ëndre dhe një objektivi që duhet realizuar….. RUDINA PAPAJANI

“Gabimi vdekjeprurës që bëri Trump”, shkrimi në “The New York Times”

Thomas L. Friedman/ Amerika ka një president të dashuruar pas tregjeve, por të paditur ndaj Nënës Natyrë. Dhe SHBA-ja po paguan një çmim tepër të madh për këtë gjë, dhe do të paguajë një çmim edhe më të madh kur bëhet fjalë për ndryshimin e klimës, në rast se Trumpi do të mbetet në krye të vendit.

Si ndodhi kështu? Unë besoj se forca më e fuqishme në planet është Nëna Natyrë. Dhe forca e dytë më e fuqishme është Atë Lakmia, pra tregjet. Koronavirusi u përhap në Shtetet e Bashkuara, pasi presidenti Trump e pa në fillim problemin përmes “lenteve” të tregjeve, dhe më pas me ato të shkencës së sistemeve natyrore.

Në fillim, Trump i kaloi ditët e para të pandemisë duke vëzhguar ecurinë e tregjeve, dhe duke minimizuar potencialin e virusit për t’u përhapur shpejt. Nëse tregjet po shkonin mirë për investitorët, Trump mendonte se kjo do të thoshte se ai po ee menxhonte mirë situatën përballë sëmundjes COVID-19 të Nënës Natyrë, një nga mekanizmat e shumtë darvinianë që ajo përdor për të ndarë pa mëshirë të dobëtit nga të fortët.

Trump mendoi se bllokimi i fluturimeve me Kinën, mjaftonte për ta frenuar këtë epidemi në rritje, dhe për të qetësuar tregjet, pa pasur nevojë për testimet në masë, apo kufizimet e mëdha dhe karantinat që kishin vendosur më herët me sukses Koreja e Jugut, Hong Kongu dhe Singapori.

Dhe ishte gabimi i tij vdekjeprurës. Nëna Natyrë, nuk u mahnit nga Trump apo tregjet e tij. Mjerisht, Nëna Natyra, nuk e “e nis” ditën e saj të punës në 9:30 të mëngjesit dhe ta mbyllë në orën 4 të pasdites. Nuk punon nga e hëna deri të premte, dhe më pas pushon në fundjavë.

Siç thotë Rob Uotson, një nga ambjentalistët e mi të preferuar, i pëlqen t’u kujtojë njerëzve: “Nëna Natyrë është thjesht kimi, biologji dhe fizikë. Kaq”.

Ju nuk mund të flisni ëmbël më të. As ta joshni, apo manipuloni. Me siguri, ju nuk mund t’i thoni:”Nëna Natyrë, ndalo së shkatërruari tregun tim të bukur të aksioneve”. Kjo është pikërisht ajo që bëri fillimisht Trump me koronavirusin, dhe kjo është ajo që po përpiqet të bëjë ende me çështjen e ndryshimit të klimës.

Por tani duhet të përqëndrohemi absolutisht në luftën kundër këtij virusi. Dhe Trump duket se më në fund është duke u zgjuar nga gjumi, si pasojë e fuqisë së COVID-19 të Nënës Natyrë, duke udhëzuar që distancimi social të vazhdojë të paktën deri më 30 prill. Dhe kjo është një gjë pozitive.

Por ndërsa ne e fitojmë këtë betejë me koronavirusin, dhe fillojmë të mendojmë për raundin tjetër të stimujve që duam të injektojmë në ekonomi – dhe do të ketë një raund tjetër – është shumë e rëndësishme të mos harrojmë se sa shumë më shkatërrues mund të jetë për të gjithë ne ndryshimi i klimës, dhe të sigurohemi që të investohemi mbi një rezistencë afatgjatë edhe ndaj këtij fenomeni.

Sepse ka një dallim të madh midis koronavirusit dhe ndryshimit të klimës:pasi kurba e pandemisëtë rrafshohet, ajo mund të zhduket, ose të parandalohet përgjithmonë nga një vaksinë. Dhe kështu rinis jeta normale. Por kur akulli i Grenlandës dhe Antarktidës të jetë shkrirë, ne njerëzit duhet të përballemi me pasojat e rritjes së nivelit të detit, lëvizjet masive të popullsive, dhe llojet e ndryshme të motit ekstrem.

Në rastin e ndryshimit të klimës nuk ka një “imunitet të tufës”. Ka vetëm efekte të pafundme mbi tufën e njerëzve. Të mendosh mbi ndryshimet klimatike, madje edhe në mes të kësaj pandemie, është në fakt e dobishme në një numër aspektesh. Së pari, këto dy problematika ndjekin ligje të ngjashme natyrore, dhe kanë strategji të përbashkëta zbutjeje.

“Si pandemia e COVID-19, ashtu edhe ndryshimi i klimës, vënë në lëvizje elementë që mund të nxjerrin nga binarët sistemin shëndetësor të një vendi, apo klimën e planetit”-vuri në dukje Hal Harvi, themeluesi i ‘Energy Innovation”.

Me koronavirusin, “një sëmundje e hershme bëhet një problem mbarëbotëror, që përshkon me shpejtësi vendin, dhe shndërrohet në një epidemi”. “Do të ndodhë saktësisht e njëjta gjë edhe me ndryshimin e klimës. Rritja e temperaturave e shkaktuar nga njeriu, aktivizon forcat komplekse të natyrës:Nëse për shembull e shpërfytyrojmë tundrën në Alaskë, Kanada dhe Rusi, ajo tokë e shkrirë do të lëshojë në atmosferë miliarda tonë dioksid karboni dhe metan shtesë. Vetëm veprimet e hershme, mund të parandalojnë një katastrofë të madhe”- shton ai.

Kjo është arsyeja, pse rregulli i parë i shkencëtarëve për zbutjen e ndryshimit klimatik, qëllon të jetë edhe rregulli i parë për zyrtarët e shëndetit publik për zbutjen e pandemisë së COVID-19: Menaxho të pashmangshmen, në mënyrë që të shmangësh të pakontrollueshmen.

Trump ishte i ngadaltë në menaxhimin e të pashmangshmes. Le të shpresojmë që performanca e përmirësuar e ekipit të tij, do të shmangë të pakontrollueshmen. Një parim i dytë që ndajnë ndryshimet klimatike dhe pandemitë është: Nëse nuk kujdesemi për kushtet që na mundësojnë të ecim përpara, në një moment do të ngecim në vend numëro.

Kina gaboi me importin dhe përzierjen e “jetës së egër” me mishin dhe ushqime e zakonshme në tregjet e saj të lagështa. Dhe kjo duket se ka sjellë si SARS, ashtu edhe koronavirusin e ri. Kjo praktikë duhet të marrë fund. Ne në Amerikë, ndërtuam qytete në brigje dhe lumenj për lundrim dhe peshkim.

Ne kultivuam tokat e Mes-Perëndimit, ku tokat, shiu dhe temperaturat janë ideale. Nëse vazhdojmë ta ngopim atmosferën me karbon, do të minojmë të gjitha kushtet që i dhanë mundësi Amerikës të përparojë për kaq shumë kohë. Dhe nëse ndodh kjo gjë, shoqëria jonë do të ketë nevojë për ndihma të pafundme, për të zhvendosur qytetet, dhe për ta marrë veten nga efektet negative të ekstremiteteve të motit.

Së fundmi, epidemiologët do t’ju thonë se ndryshimi i klimës, mund të jetë motori tjetër i shkëlqyer për pandeminë e radhës. Ky virus, mund të bartet nesër lehtë nga mushkonjat, të cilat për shkak të temperaturave të ngrohta në veriun global, janë në gjendje të migrojnë në vende ku nuk kam emigruar kurrë më parë.

Për të gjitha këto arsye, ndërsa investojmë në infrastrukturë, për të shpëtuar ekonominë tonë nga kriza aktuale, ne duhet ta bëjmë këtë, edhe për ta bërë shoqërinë tonë më elastike ndaj pandemisë dhe ndryshimit të klimës. Tani që e kemi ”shijuar” zemërimin e Nënë Natyrës në formën e COVID-19 dhe ndryshimit të klimës, le ta bëjmë atë aleaten tonë.

Ajo është aq e lumtur të ndihmojë, po aq sa është e lumtur të shkatërrojë. Le të shfrytëzojmë kiminë, biologjinë dhe fizikën, për të mos përmendur diellin dhe erën, për të krijuar vaksinat dhe sistemet energjitike që na imunizojnë nga viruset dhe ekstremitetet e motit, dhe le mos të shtojmë zakonet tonë të këqija, që vetëm sa do të na sëmurin sërish. / “The New York Times” – Bota.al