VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Virtyti i guximit intelektual të Arshi Pipës – Nga Mithat Gashi*

By | July 24, 2017

Komentet

TV ILIRËT NË ÇIKAGO – Nga Skënder Karaçica

 

Aktualiteti politik dhe kombëtar në Emisionin ,,FOL SHQIP,,

Në TV Ilirët në Çikago ka nisur Emisioni politik dhe kombëtar ,,FOL SHQIP,, me redaktorin Gëzim Muhaj, ku po marrin pjesë me angazhimet e tyre intelektualë e veprimtarë shqiptaro-amerikanë në Çikago.

Diaspora shqiptare në Amerikë tash e një shekull ishte një zë i fuqishëm për çështjen shqiptare në Ballkan për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës në përkrahjen e shtetit amerikanë(Senati dhe Kongresi)në Uashington me administratën e miqësisë së përjetshme amerikane dhe gardianë i Lirisë dhe Pavarësisë së Kosovës.

Në tryezën e sotme TV Ilirët në Çikago dhe tema bosht aktualiteti politik në Kosovë dhe dialogu Kosovë-Serbi,ishte tema e debatit që u organizua me të ftuarit udhëheqja e SHSHA-së(Skënder Karaçica,drejtor ekzekutiv-Mahmut Skenderi,sekretar)dhe veprimtari Arbër Ajeti,u debatua për aktualitetit të rrjedhës së dialogut Kosovë-Serbi karshi rrafshit që ka marrë tashti tryeza në Bruksel në relacionet shqiptaro-serbe dhe shtetndërtimi i Republikës së Kosovës.

Për një shekull diaspora shqiptare në Amerikë ka participunuar nga vetvetja për kthesat historike në shekullin e kaluar për çështjen shqiptare në Ballkan për lirinë e pavarësinë e Kosovës,u tha zëshëm në tryezën e TV Ilirët në Çikago.

Emisioni informtativo-politik TV Ilirët ,,FOL SHQIP,,do të emetohet çdo të shtunë në ekranin e këtij mediumi në gjuhën shqipe,thotë redaktori Gëzim Muhaj.

Çikago,13 tetor 2018

Si të dërgosh ndihma dhe shpresë në atdheun e harruar nga politikanët, por aq të dashur për diasporën – Nga Marjana Bulku

Shëndeti është çështje e përbashkët e çdo moshe , e çdo kohe ku distancat nuk të pengojnë të kërkosh shpresën aty ku ajo mungon, ta ndërtosh shpresën pikërisht atëherë kur ajo të nevojitet më shumë se gjithçka. Janë këto motivet që kanë nxitur Ina Farkën drejt projektit C.U.R.E Support Hospitals in Dibra Albania që përveçse një kontribut konkret në fushën e përkujdesjes shëndetsore është një thirrje për vemendje e kujdes, trajtim dhe investim duke investiguar nevojat emergjente të spitaleve në Shqiperi e më pas duke u plotësuar ato me investime konkrete. Kavaja dhe Dibra përkatësisht në zemër të Shqipërisë dhe në verilindje të saj janë përzgjedhur si rajonet e duhura për ta aplikuar këtë projekt i cili shpresojmë të vijojë gjatë. Investimi për shëndetin është investimi për jetën , ashtu siç rikonstruktohen rrugë e teatro, zyra e mure , jeta nis e mbaron në spitale.Vlera e pajisjeve që do të eksportohen drejt Shqipërisë me vlerë prej 500.000$ është falas por ku transporti kushton – shprehet Ina Farka, inicuesja e këtij projekti jetik.

 

-Janë rreth 826 artikuj mjeksorë që do të transportohen nga Amerika e largët drejt Dibrës e Kavajës.

Eksperti ka vlerësuar nevojat e spitaleve të targetuara si pjesë e projektit ndërkohë që faza e donacioneve për mbledhjen e fondeve për transport është ende në proçes. Një proçes ku nuk mungojnë dhurimet e emigrantëve, simbolike dhe bujare vlera më e madhe e të cilave është malli, dashuria dhe detyrimet për vendin amë që duket se nuk shuhen kurrë. Patriotizmi ka jo vetëm ngjyrat kuq e zi, por edhe akte si këto që kthejnë sytë andej nga varfëritë e shpirtit, të shëndetit dhe të vullnetit munden të shndërrohen në pasuri të humanizmit dhe solidaritetit. Këto 826 artikuj që do tē udhëtojnë nga Amerika drejt vendit amë e më pas drejt Kavajës, Dibrës, etj etj, janë ngarkuar me tonelata malli e dashurie për vendin tonë të përbashkët që na bën të ndjehemi shqiptarë kudo jemi e mbi të gjitha humanë.

 

Unë e pyeta Inën për shumë gjëra dhe ajo më tha thjeshtësisht: “Qëllimi i këtij projekti është shëndeti dhe jo Ina, shpresa dhe jo rrahjet e gjoksit “unë unë”

E megjithatë unë kërkova diçka më shumë rreth saj dhe  do ta kufizoj portretin e saj human e plot vlera vetëm në atë profesional:

 

Doktore e shkencave juridike, aktualisht  punon në departamentin Homeland Securety Immigration  and Costumes Enforcement.

 

(Ndjesë Inës për keto detaje të pjesshme që janë edhe një tjetër dëshmi se dashuria i ka sytë kah atdheu edhe kur njeriu ndihet i plotesuar ketu. )

 

Ajo që ne me vullnet të përbashkët duam të ndajmë me ju janë detajet e mëposhtme për çdo informacion, kureshtje kontribut apo më shumë.

Protestë shqiptare, mos të udhëtojë asnjë shqiptar nga Kosova nëpër Serbi…! – Nga Skënder Karaçica

Si shihet atdheu nga larg

Dy të rinjtë nga Kosova u rrahën brutalisht në Krahinën e Vojvodinës (Serbi). Protestë shqiptare, mos të udhëtojë asnjë shqiptar nga Kosova nëpër Serbi…!

Serbia fashiste nuk ka ndryshuar kursin e vet shekullor kundër popullit shqiptar dhe Kosovës. Për këto dyqind vjet (1844-1999), populli shqiptar ishte në luftë për çlirim dhe liri kundër regjimeve fashiste deri në shkallë të gjenocidit dhe të shfarosjes deri në substancë nga regjimet shekullore të Serbisë.

Dy të rinjët nga Kosova që kishin shkuar për të gjetur punë në Novi Sad ( Krahina e Vojvodinës nën Serbi) u rrahën brutalisht nga moshatarët e tyre serbë, vetëm pse ata flisnin shqip dhe ishin shqiptarë nga Republika e Kosovës.

Protestë gjithshqiptare! Asnjë shqiptarë nga Kosova që nga sot, nesër dhe gjithmonë e mot,mos të marrin udhë nëpër Serbi, kur e kur edhe ty, edhe të tjerëve… mund tju gjejë e zezdita nga dora vrastare fashiste e Serbisë!

Protestë shqiptare! Nga sot dhe nesër merrni udhë në Rrugën e Kombit dhe në vendet ku tashti jeni me familje dhe punë në vendet e BE-së… e jo nëpër udhët e Serbisë!

Vetëm pse ultranacionalisti V.Sheshel e dogji famurin e shtetit të lirë dhe sovran të Kroacisë në Beograd, delegacioni i Kuvendit të këtij vendi (Zagrebi zyrtar) e ndërpreu vizitën zyrtare në Beograd dhe u kthye për në Zagreb!

Populli shqiptar nga Kosova: Në shenjë proteste kolektive që nga sot dhe nesër, mos merrni udhën për në vendet BE-së nëpër Serbi!

Çikago,8 tetor 2018

For Rose By Rafaela Prifti

Last Thursday Rose Karagjozi was laid to rest at the Pine Lawn Cemetery, New York, next to her husband, Agim Karagjozi. She embodied the best values of the Albanian traditions and the fine qualities of the American feminism while always adhering to her own convictions.

When she was a child, her family joined a number of anti-communist dissidents who fled Albania at the end of World War II. They were all forced to live temporarily in refugee camps in Europe. Her parents had been among the founders  of Balli Kombëtar. During this impressionable period in Rose’s young life, her parents and family members continued to work closely with prominent figures such as Mithat Frasheri and others who campaigned for the national Albanian movement.

In 1949, Rose and the Peshkopia family had crossed the Atlantic Ocean to live permanently as free citizens in the United States. Her earlier experiences of fleeing the tight grip of communism, and then gaining awareness of the national ideals had already shaped her political outlook. The introduction to American culture must have provided the opportune conditions for her to become the woman she was meant to be. In her public schooling as well as the community life, she was inspired by the democracic ideals and lived by them. Although still a young adult at the time of her union with Agim Karagjozi, she was a determined and out-spoken woman.

Soon after their marriage, the young couple joined Vatra as an unaffiliated and apolitical organization founded on the ideals of the Albanian patriotism. Their partnership with Vatra was a lifetime commitment. When Agim Karagjozi began the duties of the Chairman, it was Rose who took on the responsibilities of a growing family and hosted the meetings of Vatra at their house in Floral Park. The Pan-Albanian Federation had moved from Boston to New York where there was no office space available for a number of years. During that time, my father Naum Prifti, who was Vatra’s Secretary for over a decade, recalls that Rose graciously welcomed the members of Vatra and fellow countrymen who visited with the Karagjozis. She often spoke passionately about her roots and childhood years in Gjirokaster. In his notes, he writes, “It was remarkable to see her extend the same hospitality to her husband’s and Vatra’s colleagues, as she did to the friends of their children and even grandchildren.”

Rose Karagjozi was more than a supportive wife, and a reliable partner of Vatra’s Chairman for close to two decades. She was a valuable contributing member of the Pan-Albanian Federation with which she had aligned her personal mission of ending the reign of communism, and with which she shared her husband, her family and her life. In the eulogy of the eldest son, Zudi Karagjozi, a Board member of Vatra, Rose’s traits of character are decsribed with eloquence and affection: “Mom was a unique woman of her time. She followed her own rules and always stood for integrity. Rose was never afraid to speak out even if the timing might not have been appropriate. He reveals her big personality as well as her big heart. “Mom will always be remembered for her strong support to end communism and her love for the Albanian people and the lands.”

Her succesors will carry on with her memory. Vatra was Rose’s second family and Vatra will forever miss her ROSE!

(Foto album) Bebja shqiptare me emrin Siena Saliu !

Po i sjellim lexuesit të voal.ch fotoalbumin e një bebeje shqiptare që sapo ka ardhur në këtë botë.

Ajo quhet Siena Saliu, është fëmija i parë i Drilon dhe Irma Saliut, shtetas Amerikanë me prejardhje nga Kosova.

Fotot i sjellim se Siena e vogël i ngjan një luleje të bukur, duke i uruar e dëshiruar fat e jetë të gjatë me prindër, gjyshër e të afërm.

Mirë se ke ardhur në botën tonë e dashur Siena!

Të gjithë ne duhet të ndikojmë e të mos kursehemi që kjo botë të bëhet më e mirë për hatrin e brezit të ri,

fëmijëve dhe Ëngjëjve si Siena e gjithë fëmijëve e botës!

(Sipas traditës shqiptare kur t’i shihni këto foto, mos harroni të thoni “mashalla”)

Me nderime

voal.ch

Editorët

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

Fotografia e Rita Saliu

 

Fotografia e Rita Saliu

Ndërron jetë Mustafë Elezi METALIA veteran i Vatrës dhe komunitetit shqiptar ne SHBA – Nga Dalip Greca

 

Mustafë Elezi, një nga figurat më të njohura të komunitetit shqiptar ka mbyllur sytë përgjithmonë sot, në moshën 92-vjeçare. Lajmin e kanë dhënë në rrjetet shoqërore fëmijët e tij.
Të pamet hapen të martën, 2 tetor:
Në orën 2:00 – 9:00
Adresa:
F. Ruggerio & Sons
732 Yonkers Ave
Yonkers NY 10704
914.375.1400
Varrimi ditën e mërkurë në mëngjez.
Mustafë Elezi ishte një figurë e shquar e Federatës PanShqiptare Vatra, po ishte edhe një mik, dashamirës i gazetës “Illyria” e i shumë organizatave, lëvizjeve dhe nismave të mira në komunitetin shqiptar të Amerikës.
Një i mbijetuar i madh i stuhive të ndryshme historike të kombit shqiptar.

Redaksia e gazetës “Illyria” dhe botuesi Vehbi Bajrami i shprehin ngushëllimet familjes të Mustafë Elezit. I përjetshëm qoftë kujtimi i tij.

(Me këtë rast po botojmë një shkrim të gjerë për jetën e tij të botuar në “Illyria”, në maj 2009, nga gazetari Dalip Greca).

Mustafë Elezi, nga Dragobia në SHBA, një jetë mes dy botëve

Nga Dalip Greca

Mustafë Elezi është një ndër shqiptarët që erdhi në SHBA në fundvitet ’60 të shekullit të shkuar. Ai jeton në shtëpinë e tij dy katëshe në Yonkers, NY. Ftesa e Illyria-s për një intervistë për sfidat dhe sukseset e jetës së tij, e gëzoi pa masë. Na priti në krye të shkallëve të shtëpisë dykatëshe. Atë ditë kishte mysafirë nga Shqipëria, të nipin me të shoqen, që të dy juristë. Mustafa ka siguruar një mirëqenie të kënaqshme falë punës dhe përkushtimit të vetë atij dhe të fëmijëve, që i ka të mbarë e të suksesshëm. Ndjehet i gëzuar nga mirënjohja dhe përkujdesja që tregojnë fëmijët për të, për të cilët ai thotë se janë krenaria dhe gëzimi i jetës së tij. Ka investuar por dhe ata ia kanë shpërblyer. I ka shkolluar të gjithë dhe mundimi nuk i ka shkuar kot. Edhe pse vitet ia kanë shtuar pleqërinë, Mustafë Elezi nuk ndahet nga veprimtaritë e komunitetit. As nga Shqipëria që e do aq shumë, paçka se ia patën mohuar. Tani është në prag të një udhëtimi drejt vendlindjes. Vizitat në vendlindje, ia mbajnë shpirtin ngrohtë, siç shprehet vetë ai.
Mustafa ndjehet vatran në shpirt dhe që prej vitit 1968, ku është bërë pjesë e saj, nuk mund t’i largohet.Ishte edhe në veprimtarinë e fundprillit organizuar nga Vatra në promovimin e librit “Zonja e zezë, Nexhmije Hoxha”. Është antikomunist me shpirt nga që komunizmi ia pat nxirë jetën, jo vetëm atij, por të gjithë fisit.
Familja e Jah Elezit të Dragobisë, pjesë e së cilës është Mustafa, në shekullin e shkuar ishte me emër në të gjithë Malësinë e Gjakovës e më tej. Ajo përmendej për tradita e trimëri në Kosovë , Plavë-Guci e Shqipëri. Para Luftës së Dytë Botërore, kjo familje e madhe prej më shumë se 50 anëtarësh i nënshtrohej rregullave të traditës patriarkale, ku punët përballeshin bashkë e miku pritej me bujari e besë. Familja e Jah Elezit ka jetuar në Dragobi dhe Çerem. Sa herë mësynin sllavët nga Gryka e Dragobisë, Eleztë ishin në ballin e luftës. Komunizmi këtë familje të madhe nacionaliste, e shpalli armike të popullit! Për pesëdhjetë vjet kalvari që përshkoi familja e Jah Elezit, qe i përgjakur; me të pushkatuar, të burgosur e të internuar deri në vitin 1990.

Luftëtarët e lirisë shpallen armiq

Mustafe Elezi – i ri
Lufta e Dytë Botërore i gjeti Eleztë në ballin e Luftës për liri. Tre djemtë e Sali Jah Metalisë; Jah Sali Metalia, Abaz Sali Metalia dhe Mustafë Sali Metalia ishin rreshtuar në radhët e luftëtarëve të lirisë kundër pushtuesve. Njëri vëlla, Jah Sali Metalia i ishte përgjigjur menjëherë kushtrimit për të shkuar në Kosovë. Ai kishte përfunduar gjimnazin e Shkodrës dhe ishte ndër ata djem që me thirrjen e parë të Mit’hat Frashërit shkoi në Kosovë. Gjatë kohës së pushtimit ai ishte kryetar i komunës së Junikut. Ishte koha kur një pjesë e inetelektualëve të Shqipërisë dhe të Kosovës menduan se ishte realizuar bashkimi kombëtar dhe rrezikuan veten për të shërbyer sipas aftësive intelektuale, kudo ku kishte nevojë Kosova. Ishte koha kur Ago Agaj, Kudret Kokoshi, e intelektualë të tjerë të Shqipërisë i shkonin në ndihmë Kosovës. Jah Metalia mbeti ushtar dhe idhtar i Mit’hat Frashërit dhe iu përgjigj thirrjes së tij. Në betejën e Junikut Jah Sali Elezi ishte në ballë të luftës. Tri ditë zgjati beteja, por heronjtë u ndëshkuan duke u shpallë armiq të popullit. Komunistët shqiptarë dhe ata jugosllavë e akuzuan Jahon për bashkëpunim me pushtuesin, ndërkohë që Juniku i tij dhe e tërë Kosova ranë sërish në pushtimin sllav. Ai u masakrua së bashku me 100 kosovarë. U pushkatuan pa gjyq ata që deshën të mbronin Junikun dhe Kosovën.Familja Elezi trashëgonte patriotizmin e Jah Elezit, që kishte prirë në betejën e Valbonës. Ai kishte marrë pjesë së bashku me Bajram Currin në mbrojtje të Prizrenit, pat luftuar për mbrojtjen e Plavës dhe Gucisë dhe kudo ku kriste pushka e shqiptarit për liri.
Mustafë Elezi ishte vetëm 17 vjeç kur iu përgjigj thirrjes së Atdheut për të luftuar për liri. Ishte një ndër partizanët e vegjël në moshë të Brigadës 25 partizane. Kur partizanët çliruan Tropojën, i kërkuan atit të tij që të niste me ta djalin. Ishte djalë i ri plot ideale dhe mendonte se populli shqiptar pas lufte do të vendoste pushtet demokratik dhe do të gëzonte një jetë më të mirë.Sakrifikoi rininë e vet nëpër male në të ftohtë e shpesh i pangrënë. Luftoi që nga Tropoja në Gjakovë, Ferizaj, Prishtinë, Mitrovicë etj. Por u zhgënjye shpejt; në vend të demokracisë komunistët vendosën diktaturën më të egër në të gjitha vendet ish komuniste.Jo vetëm kaq, por komunistët shqiptarë bënë pakt vëllazërimi dhe u bashkuan me Titon duke zhgënjyer vëllezërit kosovarë. Ata dorëzuan Kosovën dhe shumë nga djemtë shqiptarë që kishin ushqyer iluzionin e bashkimit të Kosovës me Shqipërinë ose kishin luftuar me parullën “Kosova është Shqipëri” , u ndëshkuan. Tronditjen më të madhe Mustafë Elezi e pësoi kur u kthye nga lufta, shtëpia e tij në Dragobi ishte djegë nga bashkëluftëtarët e tij partizanë. Ishte një zhgënjim tronditës. Familja e madhe qëndronte në qiell të hapur, pa patur një strehë ku të fusnin kokat. Shpërblim i bukur për kontributin e dhënë në luftë!-psherëtinë gjatë rrëfimit Mustafë Elezi.Ai i kishte kërkuar pushtusit nëpër male, por ata paskishin qenë aq pranë!
Era e së keqes po frynte me tersëllimë edhe në grykën e Dragobisë. Tani sllavët nuk vinin më me taborre sulmi përmes luginës së Valbonës për ta ndalë turin tek shpella e Bajram Begut! Ata ishin ulur këmbëkryq në Tiranë dhe u dorëzonin komunistëve shqiptarë listat e atyre që kishin luftuar për një Kosovë bashkë me Shqipërinë, pra ishin kundër vëllazërimit me serbët. Pas djegies së shtëpisë erdhën të tjera fatkeqësi për familjen Elezi; në vitin 1945 komunistët kishin pushkatuar pa gjyq xhaxhanë e Mustafës; Asim Jah Elezin, duke lënë në katër rrugë të shoqen dhe tre fëmijët e tij.Mustafës ende nuk i kishte ardhë radha. Ai kishte ende meritat e luftës. Po sa do ta mbronin ato? Vazhdonte të shërbente si nënoficer në ushtri duke qenë shef i prapavijës në batalionin e artilerisë bregdetare. Dukej se ishte larg rrebeshit që po i rrëzonte një nga një burrat e familjes Elezi, por ky ishte vetëm iluzion i përkohshëm.
Tragjedia vazhdon të godasë familjen e madhe të Elezëve me një fuqi goditëse si një tërmet nëntë ballësh; në vitin 1946 arrestohet tek po kryente shërbimin ushtarak në brigadat shqiptare në Maqedoni, vëllai tjetër i Mustafës. Tragjedia në familjen e Jah Elezit nuk ka të ndalur. Rrethi po i afrohej edhe vetë Mustafës. Arrestohet dhe vëllai tjetër i tij, Adem Sali Elezi, ish myfti në Kukës, vetëm pse predikonte që Kosova dhe Shqipëria janë një. Pas pak kohësh në pranga përfundon edhe xhaxhai Azem Jahja, ish imam në Tropojë.Të dy ata u përballën përmes një kalvari të tmerrshëm nëpër burgjet e diktaturës komuniste. I vetmi “faj” i tyre ishte nacionalizmi, patriotizmi ndaj Kosovës, e cila i ishte dorëzuar Jugosllavisë.

Arrestimi i Mustafë Elezit
Mustafa po e parandjente se po i afrohej arrestimi edhe pse tregohej i kujdesshëm, që të mos i shpëtonte asnjë fjalë e pamatur apo ndonjë gabim teknik në detyrën që kryente, ai nuk mundi ta shmangte të keqen. Hafijet kishin filluar t’ia përgjonin hijen. Iu vunë prangat në vitin 1949.Ishte duke kryer shërbimin ushtarak në Shëngjin të Lezhës në artileri bregdetare, kur dëgjoi akuzën e tmerrshme: “Në emër të popullit je i arrestuar!”. Filluan edhe për atë vuajtjet dhe torturat e tmerrshme. Hetuesia vazhdoi për më shumë se dy muaj. Një hetuesi e ashpër me tortura spartane të huazuara nga rusët ra mbi të. Pas hetimit, ku ai nuk pranoi asgjë, erdhi gjyqi ushtarak.U gjykua për faje që nuk i kishte kryer. Cilësohej armik ai që kishte luftuar për liri. Nuk kishte as avokat që të mbrohej; prokuror, gjykatës, avokat ishte Partia Komuniste. Prokurori kërkoi dhjetë vjet burg, ndërsa trupi gjykus e la me tetë vjet. Nga burgu i Tiranës e çuan në Korçë. Atje u përball me vdekjen. Këneta e vdekjes mori shumë trupa të sfilitur të burgosurve politikë. Mustafa thotë se ishte me fat që i shpëtoi vdekjes. Në kujtesë ka ende ënjtjen e trupit nga sëmundja e skorbutit, që ra mes të burgosurve dhe mori shumë jetë. Edhe Mustafa s’mund të bënte përjashtim. Dr. Isuf Hysenbegasi, që ishte i burgosur, arriti t’i shpëtojë duke kërkuar me këmbëngulje domate në mungesë të vitaminave për të burgosurit. Nuk i harrohet as Ram Halili, një i burgosur, që e kanë lënë policët tërë ditën në diell e tërë natën jashtë, të lidhur këmbë e duar dhe më pas çonin tek ai të gjithë vargun e të burgosurve, që ta pështynin. I shkreti, mezi e përballoi Maliqin, por nuk përballoi Peqinin. Vendosi që të ikte nga skëterra, por e tradhëtoi shoku me të cilin pat vendosë të arrastisej. Ai ishte spiun dhe në momentin e arratisjes e kapën dhe e vranë Ramën. Nga viti 1949 deri në vitin 1957 jeta e Mustafës kaloi sprovat e qëndresës në burg dhe kampet e internimit. Ka punuar edhe në kanalin Peqin-Kavajë. Aty ka gjetë vëllanë e vet Ademin. Vuajtjet nuk kishin të mbaruar. Më pas e kanë çuar në ndërtimin e fushës së aviacionit në Kuçovë. Nuk mbaruan me kaq vuajtjet. Pasi të burgosurit përfunduan ndërtimin e fushës së aviacionit i dërguan në ndërtimin e kanalit Vjosë-Levan-Fier.Vuajtën shumë në Shtyllas.Një vit e gjysëm ka qëndruar në ndërtimin e kanalit.Më pas i kanë çuar për ndërtimin e fushës së aviacionit në Tiranë.Edhe pse kampi ruhej në mënyrë të rreptë, pesë nga të burgosurit hartojnë një plan arratsije. Të prirur nga Abaz Korçari ata hapën një kanal të nëndheshëm në fshehtësi dhe hartuan planin e arratisjes. Pasi kanë bërë gati kanalin, kanë dalë, por në dalje e sipër i ka dikutuar roja dhe ka qëlluar me breshëri automatiku. Njëri prej të arratisuarve është vra. Pas kësaj ngjarjeje në kamp ka shkuar vetë Mehmet Sheu dhe u ka mbajtë një fjalim të ashpër, duke i cilësuar armiq, të poshtër e fundrina të shoqërisë. Pas kësaj ngjarjeje kanë shtuar masat e sigurisë.Vuajtjet ishin të pafundme.Kur është liruar nga burgu, Mustafa e ndjeu veten të shkatërruar e tepër të lodhur.

Mbushet kupa e vuajtjeve, vendos të arratiset

Në vitin 1957 kishin filluar sërish dënimet dhe internimet masive. Familja Elezi kishte ndërtuar një shtëpi të re me 12 dhoma pas asaj që ia dogjën gjatë luftës. Edhe këtë shtëpi ia kishin marrë komunistët dhe po përgatitej internimi masiv pasi ishin shpallë kulakë, duke u hequr edhe kartat e Frontit. I erdhi në mbrëmje një mik nga Kolgecaj. Mustafa kish qenë në luftë me mikun e tij. Ai e lajmëroi se kishin sjellë nga lartë listat e internimeve të reja. Në këto lista ishin të parët emrat e atyre që ishin liruar nga burgjet, ku ishte dhe emri i Mustafës. Falenderoi mikun dhe vendosi që të arratisej. S’kishte rrugë tjetër, ndryshe do t’i duhej të mbyllej në kampet e internimit, ku dera e burgut mbetej përherë e hapur. Pas po linte pengun e zemrës, të fejuarën. S’mund ta merrte se e gjithë familja e saj do të pësonte fatin e familjes së tij, do të internohej. Ka qenë një natë e ftohtë dimri kur u nis . Binte dëborë.Kaloi në mesnatë në Morinë, ku u strehua në një familje myftinjësh, të nesërmen u dorëzua në postë të policisë.Një ditë më pas e dërguan në Junik, ku dha intervistën. I dhanë strehim politik dhe e transferuan në Prishtinë, ku gjeti shumë të ikur nga anët e veta.Më pas e vendosën në Ferizaj. Një jetë e re nisi në Ferizaj. Për dhjetë vjet jetoi mes shqiptarëve të Kosovës. Ndërkohë pjesa e familjes së mbetur në Shqipëri vazhdoi të përballej me dhunën e diktaturës. Pas ikjes së tij u arrestua vëllai, Jakup Elezi, që ishte në moshën 60 vjeçare.Arrestimi i vëllait erdhi në vitin 1957. Një vit më pas u arrestua Abazi, i cili në moshën e arrestimit nuk ishte më shumë se 30 vjeç. Gati të gjithë meshkujt e familjes së madhe Elezi provuan ferrin e burgjeve komuniste. Arsyeja ishte se diktatura kishte vendosur që t’ia ulte kryet nacionalizmit shqiptar. Në vitin 1960 dy vëllezërit e Mustafës, Jakupi, që kishte dalë nga burgu, së bashku me bashkëshorten, Zizën e djalin si dhe Xhemajli me djalin, arratisen duke dalë në Gusi. Ata dolën pas një beteje të ashpër me forcat e kufirit. Kjo ikje në grup e me luftë ishte si reagim dëshprues ndaj burgosjeve dhe internimeve masive të fisit Elezi. Përveç burgosjeve qeveria komuniste mbajti në internim 85 pjestarë të familjes Elezi derisa u shemb sistemi dhe erdhi demokracia. Ndërsa nipi i Mustafës, Riza, u vra dhe mbeti pa varr.
Kur e pyes Mustafën, pse komunizmi e kishte stërmunduar aq shumë familjen e Jah Elezit, ai përgjigjet me rrëfimin e një ngjarjeje, që ka ndodhë në Dragobi në vitet e luftës: Ka shkuar atje Fadil Hoxha i shoqëruar nga disa serbë dhe ka mbledh popullin dhe u ka folë për vëllazërimin dhe miqësinë pas lufte.Është ngritë i ati Mustafës, Sali Jah Elezi dhe i ka thënë:”Fadil Hoxha: Ti je shqiptar dhe je i mirëpritur mes shqiptarësh, por jo me ata që ke me vete. A mund ta harrojmë ne përgjakjen me sllavët në Plave e Guci, në Prizren, Dragobi etj? Mos na i fut sllavët në shtëpi se nuk kanë besë.” Ndoshta që atëherë familja e Jah Elezit u fut në rreth të kuq.

Rrugëtimi drejt lirisë

Në Ferizaj Mustafa e rregulloi në një farë mënyre jetën e tij. Aty u martua me një vajzë nga dera e Nezajve nga Malësia e Gjakovës. I lindën tre fëmijë atje, dy djem dhe një vajzë; Mërgimi, Bashkimi dhe Shpresa. Ata ia mbushën jetën me gëzim, por dhe ia rritën detyrimin për të gjetur një shteg drejt perëndimit. Kjo ishte ëndrra e Mustafës. Jeta në Ferizaj po bëhej përherë e më e vështirë. Shërbimi i fshehtë Jugosllav po shtonte provokimet dhe presionin mbi nacionalistët. Disa nga shqiptarët kishin pranuar që të bëheshin bashkëpunëtorë të UDB, një pjesë rezistonin derisa të gjenin një shteg për të dalë në Evropë.Mustafa thotë se u qëndroi larg ofertave për bashkëpunim. Të bëhej spiun i Beogradit do të ishte një tradhëti për idealet e njerëzve të tij të përgjakur me serbët. Kështu që ai u përpoq që të gjente një mënyrë shpëtimi për t’iu larguar së keqes.
Qëllimi i Mustafë Elezit ishte emigrimi në SHBA. Mes shqiptarësh kishte filluar qarkullimi i pasaportave, me të cilat mund të kaloje deri në Trieste e më pas nuk hynin në punë. I siguruan pasaportat me anë të Nderim Kupit dhe Abedin Mulosmanit. U larguan nga ish Jugosllavia në gusht të vitit 1967. Kaluan nga Ferizaj në Beograd, që andej në Triestë. Familja përbëhej prej pesë vetëve; Mustafa me bashkëshorten dhe tre fëmijët si dhe familja e Muharrem Elezit prej tre vetash. Askënd nuk njihnin në Beograd. Dikush u kishte rekomanduar Dom Preng Ndërvashaj.Telefonin e tij ua kishte dhënë Abedin Mulosmanaj.I telefonoi Preng Ndervashës dhe i kërkoi ndihmë. I tha se ishin tetë vetë në Beograd dhe donin të kalonin në Itali, por nuk dinin se si dhe ku të shkonin.Askush nuk i priste.
Ai udhëzon që sapo të arrinin në Trieste t’i hidhnin pasaportat dhe të merrnin taksi e të paraqiteshin në kampin e emigrantëve. Atje, u kishte thënë dom Ndërvasahj, do t’i priste nipi i tij. Ashtu vepruan. Morën trenin dhe u nisën. Sapo kanë mbërritur në Triestë kanë marrë taksinë dhe janë paraqitur në kampin e emigrantëve. I priti i nipi i Preng Ndërvashës. Interpoli i mori në intervistë. Që aty i dërguan në Latina, ku qëndruan gjashtë muaj. Më pas i mori ambasada amerikane dhe i intervistoi. Edhe sot në kujtesën e Mustafë Elezit ka mbetur sjellja shumë e ngrohtë e personelit amerikan.Mirëpo dikush e bllokoi familjen Elezi në çastet e fundit. Ishte një urdhër i Ministrisë së Brendshme që s’dihet se në ç’rrethana u gatua. Më pas i vendosën në San Piage. Atje jeta ishte e vështirë. Mustafa së bashku me Hasan Isufin dhe Halil Hamzën, shkuan në Vatikan për të kërkuar ndihmë. Atje takuan Preng Ndërvashaj.Shkon dhe Gjon Markaj dhe pasi bisedon me ta bën një raport për në Ministrinë e Brendshme Italiane. I ka ndihmuar atje edhe Gjon Buçaj. Pas gjashtë muajësh Italia ua hapi dritën jeshile drejt Amerikës. Nuk e harron atë ditë Mustafë Elezi. Ka qenë 24 shkurt 1968. Edhe pse qe ditë e ftohtë dimri, Mustafa thotë se ai dhe e gjithë familja, fëmijët më shumë, ndjenin ngazëllimin e një pranvere në shpirt.

Fillimi i vështirë në SHBA

Nga veprimtaritë në komunite, fotografi e gjetur nga Cezar Ndreu
Me ndihmën e mikut Uk Qerimi, u vendos në Bronx të Nju Jork-ut, në një apartament, që u kish zënë ai me rentë. Ëndrra për të ardhë në Amerikë e kishte munduar tërë jetën Mustafë Elezin, por kur u vendos aty e pa se në jetë nuk ishte si në ëndërr. Mosditja e gjuhës angleze i shumëfishonte vështirësitë. Italishtja dhe ajo pak frëngjishte që dinte nuk po i hynin në punë. E kujton fillimin e vështirë, ku në një bllok të vogël shënonte emrat e rrugëve që të mos humbte dhe kërkimet e pasuksesshme për të gjetur një punë për të mbajtë familjen e për të paguar rentën e banesës. Kaluan shtatë muaj pa punë dhe vetja po i rëndohej çdo ditë e më tepër. Në ndihmë i ka ardhë miqësia dhe shoqëria, që i kanë dhuruar ndihma për të jetuar e për të paguar rentën.Pas shtatë muajësh ka qenë Imam Isa Hoxha, që, Mustafën dhe shumë të tjerë nga Malësia e Gjakovës, i ka sistemuar në pastrime në Manhattan në 14 rrugë, në avenunë e parë. Mustafa u ndje mirë aty nga që i hyri në punë italishtja. Pronari ishte Italian dhe kuptoheshin shumë mirë me njëri-tjetrin.Ai kujton se ndihmoi edhe shqiptarë të tjerë si Xhaferr Elezin, Sali Nezën e shumë të sapoardhur, që më vonë krijuan bizneset e tyre . Më pas, Mustafa, nisi një punë tjetër, duke larë dritaret. Iu desh kohë derisa të stabilizohej si doorman, portier në Muzeun Metropolitan në Avenunë e Pestë në Manhatan. Aty punoi derisa doli në pension. Nga çështja kombëtare s’hoqi dorë. Mustafa u anëtarësua që në fillim në Federatën Panshqiptare Vatra. Ia kishte dëgjuar emrin e madh Vatrës dhe mori një grup shokësh dhe trokiti në derën e saj në qershor 1968.Që atëherë nuk u nda nga Vatra duke qenë pjesmarrës i rregullt në veprimtaritë që organizonte federata. Ka qenë edhe aktivist i Xhamisë. Ishte ndër mbështetësit e ndërtimit të Xhamisë në Brooklyn. Ashtu siç çdo popull këtu në Amerikë ka faltoret e veta edhe muslimanët shqiptarë duhej të kishin faltoret e tyre, thotë ai.
Për tetë vjet ka qenë nënkryetar i Këshillit të xhamisë, në kohën kur kryetar ishte Rexhep Kumbarçe, apo më vonë me Abdulla Kaloshin. Në kujtesë ka shumë aksione për mbledhjen e të hollave në ndihmë të xhamisë. Kështu në kohën e Rexhep Kumbarçes ai udhëhoqi një aksion të sukseshëm, ku u mblodhën rreth 90 mijë dollarë, një shumë e madhe për atë kohë. Ka qenë dhe sekretar i xhamisë. Përpara se të ndërtohej xhamija, Mustafë Elezi ishte pjesë e komisionit ndërfetar të shqiptarëve, në kohën kur Imam Isa Hoxha bashkëpunonte ngushtësisht me Monsinjor Zef Oroshin dhe Kishën Orthodokse të Bostonit.
E kujton me krenari ditën e inaugurimit të Qendërs Islame Shqiptare në Bruklin, kur kishin ardhë për t’u gëzuar me ta shumë shqiptarë nga shtetet e Amerikës, madje edhe nga Kanadaja. Në gëzimin e tyre ishte bërë pjesë edhe “Zëri i Amerikës”. Mustafa ka mbajtë fjalimin atë ditë dhe është duartrokitë e përgëzur për fjalët atdhetare, që tha aty.
Së bashku me Abdulla Kaloshin ai ishte përkrahës dhe pjesmarrës në të gjitha demonstratat e komunitetit shqiptar për të drejtat e shqiptarëve të Kosovës dhe atyre kundër komunizmit në Shqipëri. Në demonstrata, kujton ai, nuk mungonte asnjëherë Imam Isa Hoxha.Ai kujton se 3 mijë shqiptarë kanë demonstruar në Washington.Mustafa ka qenë përherë i dashuruar pas fjalës shqipes. Ai ka shkruar në vazhdimësi poezi për ngjarje historike dhe ato ngjarje që ka përjetuar vetë dhe që i kanë lënë gjurmë në shpirt. Për shumë kohë ka qenë dhe një nga drejtuesit e revistës ”Pëprjekja jonë”, duke qenë nënkryetar i Këshillit Botues. Ishte jo vetëm fetare revista, por edhe letrare. Mustafë Elezi, nuk është kursyer për çështjen kombëtare. Ka kontribuar qoftë për Vatrën, qoftë për xhaminë dhe në të gjitha veprimtaritë, ku ka marrë pjesë. Mustafa së bashku me Ahmet Rexhepin dhe Hasan Gashin kanë hapur shkollën shqipe, të cilën e mbajtën për dy vjet në Nju Jork. Ka qenë edhe anëtar i këshillit të Vatrës deri në vitin 2002.

Krenaria për sukseset e fëmijëve

Familja Elezi, siç respektonte kodin tradicional të besës e të traditës, po ashtu shkollonte gjeneratën e re. Vetë Mustafa kishte marrë arsim të rregullt të kohës, kishte studiuar për financë në Ferizaj. Vëllai, Jaho, që u pushkatua në Pejë, ka pasë mbaruar gjimnazin në Shkodër, një vëlla tjetër ka pasë studiuar në Medrese në Tiranë; edhe një kushëri i tij, Hysni Hoxha ka qenë një ndër nxënësit e shkëlqyer të Medreses në Tiranë dhe është përzgjedhur si ndër më të mirë për të vazhduar studimet e larta në Kajro. U diplomua shkëlqyshëm për Teologji dhe filozofi. Ai u bë një ndër profesorët e Universitetit qendror të Arabisë Saudite, ku dha mësim deri në vitin 1972. Kur erdhi në SHBA dhe u bë pjesë e demonstratave dhe u thoshte shqiptarëve; në vend të përshëndetjes ”tungajtjeta”, përshëndetuni me njëri-tjetrin me fjalën ”Kosova”.
Mustafë Elezi ndjehet i gëzuar sepse investimi më i madh i tij ka qenë në shkollimin fëmijëve. Të tre fëmijët e lindur në Ferizaj dhe dy të lindur në SHBA; Sanija dhe Nderimi, i janë përkushtuar arsimimit të plotë dhe kanë arritur suksese në jetë. Mërgimi, djali i madh, pasi përfundoi shkëlqyshëm shkollën e mesme, studio në Peas University, Bashkimi i ka kryer studimet universitare në Iona College në New Roshell.Të dy djemtë kanë arritur rezultate të shkëlqyera në studimet universitare. Mërgimi punoi shumë kohë si anlalist në Golden Sections, tani është Chif Ekzecutiv for Information në City Group. Ndërsa Bashkimi ka punuar menaxher në një kompani ndërtesash në Manhattan, ndërsa tani vazhdon që të merret me Realy State.Ai ka kompaninë e vet. Vajza e madhe, Shpresa, e lindur në Ferizaj, edhe pse kishte përfunduar shkollën e mesme shkëlqyshëm, sipas traditës u martua për t’iu përkushtuar familjes, por nuk iu nda shkollës së lartë derisa përfundoi studimet në Adelphi University.
Kur hedh vështrimin pas, Mustafë Demalia, thotë se ishte me fat, që provoi dy botë, atë që i dha vuajtje e dhimbje, dhe këtë në SHBA, ku gëzoi e jetoi në liri.

THIRRJE PERSONALE – Nga ASLLAN BUSHATI

Referendumi për emrin e ri të ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë ( IRJM ose FYROM), për datën 30 Shtator 2018, është në qendër të fokusimit politik të tryezave më të mëdha vendimarrëse botërore. Parë në një plan të gjërë, mendimi im personal nuk ka e nuk përbën asnjë peshë për këtë problem madhor. Por unë kam shumë miq, shokë, intelektualë, politikanë, dashamirë dhe ish luftëtar të UCK-së (me të cilët kam punuar një kohë të gjatë) në: Ohër, Strugë, Kërcovë, Gostivar (vecanërisht në Cegran), Dibër, Tetovë, Kumanovë dhe Shkup. Me këtë thirrje personale dëshiroj të ndajë mendimin tim me miqt e mi në ato treve shqiptare duke ju bërë me dije se: Unë mendoj se gjetja e emrit “Maqedonia e Veriut”, më duket më shumë një hile e re greke,sesa një zgjidhje e qëndrueshme. E them këtë se nesër grekët mund të thonë se “Maqedonia e Veriut” është pjesë integrale e “Maqedonisë së Jugut”, që e ka kryeqendrën në Selanik. Pra hapur mund të kenë pretendime teritoriale të pa drejta e duke vënë në rrezik edhe pjesën shqiptare. Do të para pëlqeja emërtimet “Shkupiana” ose “Ohrida” me parashtesën republika, që nuk cënonte integritetin dhe identitetin kombetar as të shqiptarëve dhe as të maqedonasve që banojnë në ato treva. Por tashmë ky kapitull është mbyllur dhe duhet të pranojmë realitetin e ofruar për emërtimin “Maqedonia e Veriut”.
Pyetja tashmë shtrohet: a duhet që shqiptarët ti thonë “PO” referendumit , ti thonë”JO”, apo të mos shkojnë fare në zgjedhje? Mendimi im (dhe këshilla ime për miqt) është të shkojnë në zgjedhje të gjithë dhe ti thonë “Po”. Me këtë “po” do të futen në NATO dhe do të hapet rruga për në BE. Duke u future në NATO dhe BE shqiptarët i janë afruar më shumë bashkimit kombëtar, do të jenë shumë me të sigurtë dhe do të zhvillohet ekonomija më shpejt. Nën emërtimin “Republika e Maqedonisë së Veriut”, shqiptarët me kushtetutën e re do të jenë elemënt kushtetues ose të quajtur”Federata Shqiptaro-Maqedonase”, ose “Federata Shqiptaro- Bullgare”.
Në se shqiptarët e braktisin referendumin ose i thonë “Jo” (si një pjesë e opozitës maqedonase e mbështetur nga rusët), duhet të jemi të përgatitur se shkatërrimi i asaj që sot quhet FYROM, fillon nga dita e hënë datë 1 tetor 2018. Në se kjo gjë ndodh, pra fillon shkatërrimi, atëhere a kemi ne një plan “B” në të cilin shqiptarët janë më shumë fitues se sa humbës? Unë mendoj se në këtë moment shkatërrimi i FYROM-it nuk është (opsion) i leverdisëshëm për shqiptarët dhe se ata duhet te dalin masivisht në referendum dhe duhet thënë “Po”.

PAQE PER NJE PAQERUAJTES Nga Rafaela Prifti

 

Te figura e Kofi Ananit dallohet gërshetimi i diplomacisë klasike dhe përvojës shumëvjeçare në OKB me edukimin familiar dhe kulturën arsimore.

Në ceremoninë funerale të Ananit në kryeqytetin e Ganës, Akra, Sekretari i Pergjithshëm i OKB-së Antonio Guterres e përshkroi paraardhësin e tij si “drejtues të jashtëzakonshëm” dhe një njeri tek i cili edhe i varfëri edhe i dëshpëruari shihnin një aleat. Kjo cilësi e Kofi Ananit gjente shprehjen në stilin zyrtar dhe personal të tij. Si kuadër kariere nga radhët e organizatës botërore dhe si përfaqësues i denjë i një vendi afrikan, ai ishte në pozitë të favorshme për të qenë edhe mësues edhe nxënës.

Prandaj në ditën e varrimit në 13 shtator, z. Guterres kujtoi porosinë e Ananit për kolegët dhe bashkëpunëtorët e tij: ‘… nuk ka njeri që jetë shume i ri për të prirë apo shumë i vjetër për të mësuar.” Gjate jetës së tij profesionale kjo thënie nuk ishte thjesht një deklaratë propagandistike mandatit te tij. Si Sekretar i Pergjithshem i OKB-se nga janari i vitit 1997 deri ne dhjetor 2006, ai ishte në pozita drejtuese në kapërcim të shekullit të ri. Periudha e ndërrimit të mijëvjecarëve u ngërthye nga kriza në sistemet postkomuniste në një pjesë të Evropës, fragmentizimi i dhunshëm i Ballkanit jugor dhe rigjallërimi i ndasive etnike në skenën botërore. Si përgjigje, Organizata e Kombeve të Bashkuara dërgoi dhe krijoi një sërë misionesh paqeruajtëse të angazhuara për të sjellë stabilitet në një periudhë shumë të brishtë tranzicioni. Si figurë drejtuese e Agjencisë së Operacioneve PaqeRuajtese, z. Anan u kritikua për përpjekje të pamjaftueshme për të parandaluar barbaritë në Ruanda dhe gjenocidin ndaj myslimanëve në Shrebenicë. Dy vjet pas marrjes së mandatit si Sekretar i Përgjithshëm, shtete anëtare të OKB-së si edhe NATO ndërmorën sulme ajrore kundër Serbisë pa autorizimin e Këshillit të Sigurimit.

Rrjedha e ngjarjeve prej aty deri më sot është e njohur por këtu ia vlen të vihet në pah aftësia e një drejtuesi si Kofi Anan për ta rivlerësuar situatën dhe për t’i paraprirë një orientimi të ri në kapërcyell të shekullit. Në fjalën e tij në Konferencën e Parë të Paqes në Hagë, Kofi Anan e solli rastin e Kosovës si një shembull kur “përdorimi i forcës justifikon arritjen e paqes.”

Por synimi i tij ishte te ruante rolin dhe influencen e Këshillit të Sigurimit si gur themeli për paqen botërore. Nga njëra anë, ai i kritikoi bombardimet e NATO-s, dhe nga ana tjetër deklaroi se të tilla nisma që nuk e kanë mbështetjen e OKB-së do të vazhdojnë për sa kohë që Këshilli i Sigurimit do jetë i përçarë. Sipas tij, konfliktet midis interesave të brendshme apo kombëtare dhe arritjes së sigurisë ndërkombëtare përbëjnë pengesën kryesore të këtij organizmi si instrument për krijimin e paqes. “Të paktën këtë gjë e dimë me siguri: nëse Këshilli i Sigurimit nuk rikthehet në pozitën e kahershme si burimi i vetëm legjitim i autorizmit të forcës, atëherë jemi duke shkuar drejt anarkisë. Po me kaq rëndësi është edhe fakti se nëse Këshilli i Sigurimit nuk bashkohet rreth synimit të konfrontimit të shkeljeve në masë të të drejtave të njeriut dhe krimeve kundër njerëzimit si në Kosovë, atëherë ne i kemi tradhëtuar vetë idealet mbi të cilat u themeluan Kombet e Bashkuara.” Në vazhdim, z. Anan propozoi se një përkufizim më i gjerë dhe më gjithëpërfshirës i interesave të brendshme të vendeve të reja do të ishte baza e bashkimit rreth idealeve themeltare të Kartës si demokracia, pluralizmi, të drejtat e njeriut dhe shteti ligjor.

Në fjalën e ceremonisë përkujtimore në selinë në Nju Jork, Sekretari i Përgjithshëm Guterres u ndal vacanërisht në këtë pike duke thënë se z. Anan “i dilte për zot gabimeve’. Ai u përballua me aktet e vrasjeve masive duke hedhur dritë mbi organizatën dhe jo duke u fshehur. Në sajë të tij u paraqitën raporte ku synohej që të tilla gabime të mos përsëriten duke krijuar një pozitë të re për reagimin ndaj mizorive në shkallë ndërkombëtare. Me sensin e nje diplomati me përvojë dhe njeriut të thjeshtë, Kofi Anan dinte të reflektonte mbi gabimet si edhe të shpaloste një vizion të ri dhe afatgjate për organizatën. Prandaj idetë dhe synimet e mijëvjecarit të ri të paraqitura nga z. Anan për luftën kundër varfërisë, SIDAs e shumë të tjera janë ende platforma e OKB-së. Kur zotit Kofi Anan dhe Kombeve të Bashkuara iu akordua Cmimi Nobel i Paqes në vitin 2001, ai deklaroi se përmirësimi afatgjatë i jetës së cdo individi është kuti matës i punës së OKB-së.

Pas përfundimit të mandatit, ish-Sekretari i Përgjithshëm krijoi Fondacionin e pavarur Kofi Anan, të përkushtuar për krijimin e një bote më të drejtë dhe më paqësore.

Duke nderuar kujtimin e një kolegu të respektuar, Kryetari i OKB-së, ambasadoresha e Ganës si edhe trupi diplomatik nënshkruan librin e ngushëllimeve në selinë e organizatës botërore. Fjalët e z. Antonio Guterres se “në shumë aspekte, Kofi Anan ishte vetë Organizata” shprehin dëshpërimin e humbjes së një paraardhësi me shpirt paqeruajtës por mbase edhe të perspektivave të ruajtes së paqes.

KOFI ANNAN – THE PEACEMAKING SPIRIT OF THE UNITED NATION Nga Rafaela Prifti

Photo: A tribute to Kofi Annan, from his family. In Photo Kofi Annan with his loving family

 

The state funeral ceremony of former UN Secretary General Kofi Annan was held in his homeland Ghana on September 13. Several political dignitaries, world leaders and senior officials including UN Secretary General Antonio Guterres were in attendance at the state funeral. Thousands of people filled a large hall in the capital of the Accra country, where Kofi Anan coffin was wrapped in a national flag. In his speech, Secretary General Antonio Guterres conveyed the qualities of Annan as “an extraordinary leader” and “also a man that everyone in the world, those living in extreme poverty, conflict and despondency, could see in him an ally. To the United Nations staff who continues in his footsteps and to the young people, he would say: always remember, you are never too young to lead and you are never too old to learn. ”

Kofi Annan led the United Nations organization from January 1997 to December 2006. He was awarded a Nobel Peace Prize, jointly with the United Nations in 2001, for “their work for a more organized and peaceful world”. As the leading figure of the United Nations Peacekeeping Operations, the 7th Secretary General, Kofi Annan became subject of criticism for failing to do enough to prevent the deaths of 800,000 Rwandans during the 1994 genocide and thousands of Muslim men and boys killed in the Srebrenica massacre, Bosnia.

On August 22, at the memorial service held at the United Nation’s New York Headquarters, Secretary-General António Guterres signed the condolence book for Kofi A. Annan and paid tribute to the leadership of the former Secretary-General. A career diplomat and a long term high-ranking official of the organization, Annan encompassed an informed wisdom, considerable experience and an optimistic vision for the future. “DIELLI” is providing some excerpts from Mr. Guterres’ remarks to its readers:

“…Kofi Annan, one of the best of us, a man who embodied the United Nation’s values and made us all proud to call ourselves his colleagues. This is a personal loss for many of us. It is difficult to imagine what a blow it must be to his wife and to his family. Our hearts go out to them. We know how much Kofi meant to the world. I would like to say a few words about what he meant to all of us who work for the United Nations. Kofi Annan’s years in office were an exciting time. He put forward new ideas. He brought new people into the United Nations family. He spoke passionately about our mission and our role. He created a renewed sense of possibility both inside and outside our organization about what the UN could do and could be for the world’s people. Because of his long and varied career in different offices and departments, it sometimes seemed as though Kofi knew everyone personally. But even staff members who never met him, felt a bond with Kofi because he was really one of us.

….in many ways, Kofi Annan was the United Nations. His most defining features were his humanity and solidarity with those in need. He put people at the center of the work at the United Nations and was able to turn compassion into action across the UN system. We are still reaping the rewards of the millennium summit when he brought the world together to tackle the first global targets of poverty and child mortality. His response to the HIV/AIDS epidemic united governments, non-government organizations and the healthcare industry and undoubtedly saved many lives.

And Kofi Annan faced up to the grave errors made by the United Nations in the 90’s in its response to the Rwanda Genocide and Srebrenica killings by shining a light inside the UN. The reports he commissioned aimed to make sure such terrible mistakes are never repeated and set the international community on a new course in its response to mass atrocities. A true voice for the voiceless, he did not shy away from the most challenging issues but worked creatively to bridge differences and protect the most vulnerable. He stood his ground without antagonizing others. His humility, good humor, courtesy and charm went hand in hand with enormous wisdom and strength. He will always remain vivid in my memory for as long as I live, but not essentially because of the fact that he was an extraordinary statesman, a remarkable diplomat, an inspiring leader, but above all because of his gentleness, of his warmth, of his friendship. He was indeed a good man and a gentleman. And always at our disposal, to support us, to comfort us, to be in full solidarity with us in any difficult moment. Perhaps we can best honor his legacy by recalling his own words delivered at the Nobel Peace Prize ceremony, and I quote, “Securing real and lasting improvement in the lives of individual men and women is the measure of all we do at the United Nations.”

In these times of growing political divides and intractable conflicts, we need the peacemaking spirit of Kofi Annan more than ever.

After Mr. Guterres speech, Ghana’s Ambassador Martha Ama Akyaa Pobee made her remarks after signing the condolence book. Expressing the pride of a nation for its son, she stated that Mr. Annan was Ghana’s gift to the world.

Kofi Annan and Kosovo – “there are times when the use of force may be legitimate in the pursuit of peace” 1999

As Albanians, we are reminded of his position and role at a critical point of our history, namely, the Kosova war. In 1999, UN Member States led by United States as well as NATO launched a campaign of strikes on Serbia without Security Council authorization. In his statement at the First Peace Conference at the Hague, Mr. Annan conveyed that the renewal of effectiveness and relevance of the Security Council must be the cornerstone of international peace. He raised a question, if Europe at the end of the century can still witness the crimes of Kosovo, “can we be justified in speaking at all of human progress?” In the face of such terrors, such as mass killings and genocide, he said, it is hard not to lose faith in humanity altogether. Mr. Annan criticized the NATO bombing, but recognized that such regional approaches — which lack the worldwide credibility of U.N.-endorsed actions — are bound to continue as long as the Security Council cannot unite.” Then, Secretary General Annan presented the case of Kosovo to address the conflict between the domestic interest and the international security as a major impediment of the Security Council’s role as a peacemaker. “For this much is clear: unless the Security Council is restored to its preeminent position as the sole source of legitimacy on the use of force, we are on a dangerous path to anarchy. But equally importantly, unless the Security Council can unite around the aim of confronting massive human rights violations and crimes against humanity on the scale of Kosovo, then we will betray the very ideals that inspired the founding of the United Nations.” Ever attentive to the lessons that need to be learned, Mr. Annan advised in favor of a “new, more broadly defined, more widely conceived definition of national interest in the new century, which would unite the states in the pursuit of such basic Charter values as democracy, pluralism, human rights and the rule of law.”

Mr. Kofi Annan was the 7th Secretary General of the UN and the first leader of the organization from an African nation.

He admittedly preferred to quote an African proverb that says:

“The world is not ours…. It’s a treasure we hold in trust for future generations.”

To that, he added his own wisdom:

“And I often hope we will be worthy of that trust.”

Ju tregoj persekucionin e egër 45-vjeçar që iu bë Vermoshit nga regjimi komunist – Nga Nikoll Pjetër Hysaj, Michigan

Jetoj prej 38 vjetësh në shtetin e Miçiganit në USA. Në të kaluarën dhe aktualisht kam ndjekur dhe ndjek me vëmendje të gjitha zhvillimet politiko-ekonomike dhe shoqërore të trevave shqiptare. Para viteve 1990 emigrantët shqiptarë, veçanërisht ne të larguarit nga Shqipëria për motive politike, kishin shumë vështirësi për t’u lidhur me familjet e të afërmit që kishim lenë në Atdhe. Këto vështirësi e të tjera vinin nga fakti i vetëizolimit dhe diktatura që konsolidoi regjimi komunist në Shqipëri, jo vetëm me ne emigrantët dhe botën e jashtme, por edhe mes vetë shqiptarëve që jetonin në Kosovë, Mal të Zi, Maqedoni dhe Çamëri, akte antinjerëzore këto që i kanë sjellë dëme të pallogaritshme kombit shqiptar. Këto vështirësi e të tjera që ne hasëm në jetën tonë të gjatë në emigracion, falë Zotit, përfunduan një herë e përgjithmonë në vitin 1990 me përmbysjen e regjimit totalitar komunist në Shqipëri si dhe me zhvillimet në fushën teknologjike në krijimin e një bote globale, na kanë dhanë mundësi të ndjekim jetën reale që bëhet në të gjitha trevat ku jetojnë shqiptarët në Ballkan.

Kohët e fundit kam ndjekur me vëmendje debatet që janë realizuar nëpër studio televizive, shumë shkrime, prononcime, debate e komente që janë bërë në gazetat edhe portalet mediatike në Shqipëri për kampet e përqendrimit dhe veçanërisht të Tepelenës ku ka qenë e internuar për 5 vjet edhe nëna ime me familje.
Vite të tëra kemi pritur që jo vetëm shteti shqiptar, partitë politike, shoqatat, historianët, shoqëria civile, por edhe vetë persekutorët duhet të kishin reflektuar e të kontribuonin shumë vite më përpara për dokumentimin profesional të krimeve të kryera gjatë regjimit komunist, që të zënë vendin e merituar në Historinë e Shqipërisë, duke iu shërbyer brezave që do të vinë. Shpesh kjo temë nga media të ndryshme realizohet si show mediatik. Kështu tuneli duket si pa fund.
Me përmbysjen e regjimit komunist dhe vendosjen e demokracisë në Shqipëri fituam të drejtat tona legjitime jo vetëm ne shtresat e të përndjekurve politikë, por edhe persekutorët me trashëgimtarët e tyre, fituan të gjithë shqiptarët kudo që janë. Kështu demokracia i dha mundësinë përsëri edhe asaj shtrese të regjimit komunist që të jetë pjesëmarrëse aktive në të gjitha fushat e jetës së vendit. Ne, shtresa e të përndjekurve, megjithëse na persekutuan, na internuan, burgosën, pushkatuan e na vranë pa gjyq e pa qenë fajtorë, FALËM. Kur dëgjoj, shikoj dhe lexoj me veshët dhe sytë e mi; historianë, analistë, politikanë, gazetarë e veçanërisht ata që përfaqësojnë shtresën e ish-regjimit komunist, nuk më vjen mirë, jam i lënduar dhe nuk më besohet që për 28 vjet të mos kenë përfituar këta persona e kjo shtresë intelektuale e shoqërisë shqiptare, të paktën pak kulturë dhe shpirt demokratik që kur diskutojnë për krimet e diktaturës ndaj grave dhe fëmijëve të jenë më njerëzorë e minimalisht të thonë të vërtetën.

Jam shumë i shqetësuar pasi edhe pse po kalojnë gati 30 vjet nga përmbysja e regjimit diktatorial, ne shtresave të përndjekurve politikë nuk na kanë kërkuar institucionalisht falje për krimet që janë bërë ndaj nesh. Fatkeqësisht shtresat e të përndjekurve politikë në Shqipëri janë keqpërdorur për interesa politike e partiake, ndaj edhe përfaqësuesit e klasës politike shqiptare, akoma nuk janë distancuar dhe nuk janë ndërgjegjësuar për krimet që regjimi diktatorial komunist i Enver Hoxhës ka bërë ndaj shtresave nacionaliste shqiptare. Kjo vërtetohet edhe nga fakti i mos dëmshpërblimit në kohë i të përndjekurve politikë, të cilët qëllimisht politika shqiptare i mban të varur pas interesit të saj dhe veçanërisht papërgjegjshmëria se si flitet dhe se si trajtohen ato krime në ditët e sotme që është edhe objekt i këtij shkrimi.

Pëllumb Xhufi, dhe historianë qorra të oborrit të vjetër

Para disa muajve historiani i mirënjohur në Shqipëri z. Pëllumb Xhufi, në një emision televiziv, ndër të tjera është shprehur se është “banalitet” të krahasohet kampi i Tepelenës me kampet e përqendrimit të nazistëve. Edhe pse zoti Xhufi mbas viteve 1990-të është pozicionuar si politikan i së majtës shqiptare, unë vazhdimisht e kam ndjekur me vëmendje dhe respekt të veçantë në emisionet televizive, për sa i përket trajtimit të tematikave historike të fushës së tij, sidomos të figurës së Skënderbeut dhe të Nënë Terezës, si dhe gjenocidin e ushtrisë greke që ka bërë në Shqipërinë Juglindore. Për këto shprehje z. Xhufi u kritikua në të gjitha mediat shqiptare. Në prononcimin e tij, mbas kritikave serioze që ju bënë, ai jo vetëm që nuk reflektoi e nuk kërkoi falje, për ç’ka kishte thënë gabim, por përkundrazi mori rolin e avokatit të krimeve të komunizmit. Kjo tregoj se z. Xhufi dhe historianë të tjerë shqiptarë, megjithëse të cilësuar si profesionistë, nuk shkëputen dot nga partitizmi e për rrjedhojë fatkeqësisht vetakuzohen si; “historianë qorra të oborrit të vjetër”.
Për t’i dhënë një përgjigje vetëm me fakte zotit Xhufi dhe të tjerëve që mendojnë dhe gjykojnë si ai, unë para se t’i referohem familjes sime, Hysaj, dhe fshatit tim Vermoshit, do të falënderoj cilindo shqiptar apo të huaj qoftë që në çfarëdo mënyre apo forme respekton dhe kontribuon për ruajtjen e historisë së shtresave të të përndjekurve politikë në Shqipëri. Kur është fjala për gjëra konkrete le të respektohen këto shtresa, të flasin vetë për vuajtjet dhe torturat së pari ata që i kanë hequr në kurrizin e tyre dhe për ata persona që nuk jetojnë më, i tregojmë ne, bijtë e tyre. Më pas, për të dhënë një tablo më të plotë të këtij persekutimi, le të shikohen arkivat, të flasin historianët, specialistët dhe studiuesit e këtyre fushave. Edhe pse këto janë krime të kryera në kohën e komunizmit, janë me shumë vlera për historinë e kombit shqiptar, ndaj personat që duhet të merren me këto studime dhe dokumentime duhet të jenë seriozë, të sinqertë e të besueshëm ndaj kombit dhe të vërtetës pasi kur fliten gjera pa baza, jo të vërteta, është vrasje për herë të dytë.
Le t’i referohemi fakteve konkrete dhe lexuesit do ta kenë shumë më të lehtë për të gjykuar për krimet që regjimi komunist ka bërë në fshatin Vermosh si: pushkatimet, të burgosurit politikë, të internuarit individualisht dhe me familje, të vdekur në internime e në kampin e Tepelenës duke mos llogaritur pasojat që sillnin këto persekutime në breza për këto shtresa.

Vermoshi, fshati im nën persekucionin komunist
Fshati Vermosh i Kelmendit në vitin 1945 kishte 76 shtëpi me popullsi mesatare përafërsisht 900 banorë.
Informacione periodike gjatë periudhës 1945-1990
Të pushkatuar:
1.Prek Cali Hasanaj, 2.Fran Mali Lekutanaj, 3.Dom Ded Macaj(prift), 4.Dod Prek Bujaj, 5.Marash Vata Lumaj, 6.Pjeter Gjeka Hysaj, 7.Nik Marku Rexhaj, 8.Gjon Preci Rexhaj(25 vjeç ishte kur u pushkatua), 9.Ded Lulash Smajlaj, 10.Pllum Nikolla Pllumaj (17 vjeç kur u pushkatua në 1990-ën), 11.Gjergjj Ndua Vuçaj (ishte 22 vjeç kur u pushkatua).
Të burgosur politikë:
1.Dodë Biniku Pllumaj (vdes në burg), 2.Nikoll Dod Pllumaj (i dënuar dy herë nga 7 vjet), 3.Zef Kola Hysaj, 4.Gjelosh Kola Hysaj, 5.Gjon Kola Hysaj, 6.Fran Gjoni Lelçaj, 7.Gjergj Gjeto Vushaj, 8.Ndue Luca Vukaj, 9.Fran Ndue Vukaj, 10.Luc Pashku Vukaj (vdes në burg), 11.Ded Pjetri Vukaj, 12.Gjon Lleshi Peraj, 13.Nikoll Pjetri Tinaj, 14.Tom Marku Lumaj, 15.Gjergj Jaku Shqutaj, 16.Mark Zef Vuktilaj, 17.Prel Marku Smajlaj, 18.Vat Gjon Smajl, 19.Zef Gjeto Volaj, 20,Nik Gjoni Vuktilaj, 21.Dod Prek Bujaj, 22.Gjelosh Dod Bujaj, 23.Fran Zef Vushaj, 24.Palok Nik Shqutaj, 25.Fran Llesh Tinaj, 26.Dod Gjon Bujaj (një vit hetuesi).

Gra e vajza të dënuara:
27. Dike Martin Tinaj (4 vjet burg), 28. Mri Zef Rexhaj (16 vjet burg), 29.Lule Zef Hysaj (6 muaj burg, ishte shtatëzëne dhe e liruan).
Familje të internuara:
1.Pashko Nik Lekoçi, 2.Prek Noshi Lekutanaj, 3.Vat Malit Lekutanaj, 4.Ded Nikoll Vushaj, 5.Nikoll Gjeto Preloci Tinaj, 6.Tom Zef Tinaj, 7.Mark Zef Tinaj, 8.Gjergj Llesh Tinaj, 9.Palok Luc Vukaj, 10.Pashko Lucaj Vukaj, 11.Gjergj Ndue Luca-Vukaj, 12.Agostin Mark Tinaj, 13.Gjergj Gjeto Vushaj, 14.Prel Gjeto Vushaj, 15.Dod Binaku Pllumaj. 16.Zef Binaku Pllumaj, 17.Tom Zef Vushaj, 18.Fran Zef Vushaj, 19.Kol Nik Hysaj, 20,Pjeter Gjek Hysaj, 21.Fran Mirak Lumaj, 22,Tom Kola Pepaj, 23.Nok Uca Volaj, 24.Zef Baci Mitaj, 25.Nikoll Prek Malaj, 26.Fran Zef Deda-Volaj, 27.Fran Zef Vuktilaj, 28.Mark Zef Vuktilaj, 29.Nik Mark Rexhaj, 30.Preç Mark Rexhaj, 31.Noc Ded Lumaj, 32.Fran Zef Vukaj, 33.Gjon Kol Hysaj, 34.Gjelosh Kol Hysaj, 35.Vasel Marku Lumaj, 36.Llesh Preçi Rexhaj (2 herë internuar), 37.Ndue Preç Rexhaj (1948-1990), 38.Pren Lucaj Pllumaj (1948-1990), 39.Pashk Gjergj Pllumaj, 40.Familja e Nikoll Gjetos Perlocit ështe internuar 2 herë.


Ndërsa familja ime (Nikoll Pjetër Hysja), përbëhet nga 9 veta të internuar në kampin e Tepelenës dhe konkretisht; Gjelosh Kol Hysaj, Mare Nika Hysaj, Pren Martini Hysaj, Gjergj Pjeter Hysaj, Age Gjon Hysaj, Katerin Pjeter Hysaj, Lule Kolë Hysaj, Mare Gjergj Hysaj, Luigj Gjergji Hysaj.
Të vdekur në kampin e internimit Tepelenë:
1.Djali Mark Pashkut, Lekutonaj, 2.Djali i Fran Zef Vuktilaj, 3.Vajza e Tom Zef Tinaj, 4.Djali i Mark Zefi Tinaj, 5.Gruaja e Gjergj Lul Tomes-Hysaj. (Siç tregojnë të ata që kanë vuajtur bashkë me të, kjo zonjë ishte e vdekur dhe djali i saj, Luigji, vazhdonte të pinte gjirin e saj të shterur). 5.Zef Binak Pllumaj, 6.Pren Luc Pllumaj, 7.Pashk Gjergj Pllumaj, 8.Pashko Ndue Vukaj, 9.Fran Zef Vuktilaj.

Të vdekur në burg:
1.Dod Binaku Pllumaj, 2.Luc Pashku Vukaj.
Familje të titulluara kulake:
1.Nua Preka Selmanaj,2. Mark Zefi Lumaj.
Shtëpi të sekuestruara nga shteti:
Shtëpia e Prek Calit nga viti 1948 deri më 1990, shtëpia e Mark Pashkut nga viti 1948 deri më 1970, shtëpitë e Çun Nishkut, Pjeter Gjeka Hysaj, Dod Marashi Hysaj ja u mori shteti për 8 vjet, shtëpinë e Mark Zef Lumaj për 4 vjet, shtëpia e Gjergj Jaku Shqutaj, për 8 vjet, shtëpia e Mark dhe Toma Zef Prelocit për 2 vjet, dhe shtëpia e Prec Marku Rexhaj për 2 vjet. Po ashtu më shumë se 15 shtëpi me detyrim duhet të lironin nga një ose 2 dhoma për oficerët e postës kufitare ose për mësuesit dhe infermierët pa asnjë pagesë deri në vitin 1960.

Të arratisur politikë jashtë shtetit, kryesisht në grupe:
1.Pashko Nike Lekutanaj, 2.Mark Pashko Lekutanaj, 3.Prek Noshi Lekutanaj, 4.Gjergj Noshi Lekutanaj, 5.Leze Pjetri Lekutanaj, 6.Dod Binku Pllumaj, 7.Zef Binku Pllumbaj, 8.Nikoll Dod Pllumaj, 9.Nikoll Pjetri Malaj, 10.Ded Nikolla Vushaj, 11.Gjergj Gjeto Vushaj, 12.Zef Gjergji Vushaj, 13.Dod Zefi Vushaj, 14.Gjovalin Zef Vushaj, 15.Kanto Zef Vushaj, 16.Sokol Zef Vushaj, 17,Kole Zef Vushaj, 18.Lume Zef Vushaj, 19.Vladimir Zef Vushaj, 20.Len Fran Vushaj, 21.Katrine Zef Vushaj, 22.Drite Zef Vushaj, 23.Ded Nikolle Vushaj, 24.Dielle Pashko Vushaj, 25.Shaqe Ded Vushaj.
Arratisja e familjes së Zef Gjergj Vushaj me 12 vetë në vitin 1987 tronditi nga themelet piramidën e shtetit komunist shqiptar që nga Byroja Politike deri tek ushtari më i thjeshtë. Arratisja e kësaj familjeje jo vetëm që realizoi qëllimin e saj për të fituar lirinë dhe të drejtat që u mungonin, por ishte edhe një mesazh trokitje se fundi i atij regjimi ishte i afërt.

26. Mark Pashko Lelçaj (me 4 pjesëtarë të familjes së tij), 27.Gjelosh Gjok Lelçaj, 28.Nikollë Gjeto Tinaj, 29.Fran Gjeto Tinaj, 30.Ndue Gjeto Tinaj, 31.Pjetër Ndue Tinaj, 32.Rrok Ndue Tinaj, 33.Tom Zef Tinaj, 34.Mark Zefi Tinaj, 35.Fran Llesh Tinaj, 36.Agostin Mark Tinaj, 37.Palok Luc Vukaj, 38.Gjok Palok Vukaj, 39.Marash Palok Vukaj, 40.Tom Gjergj Vukaj, 41.Luigj Pashko Vukaj, 42.Lazër Fran Vukaj, 43.Vat Mali Lekutanaj, 44.Pjetër Vata Lekutanaj, 45.Nika Vata Lekutanaj, 46.Tom Zef Vushaj, 47.Fran Zefi Vushaj, 48.Nikoll Tom Pepaj me bashkëshorten Milevën dhe vajzën Hana, 51.Gjelosh Toma Pepaj, 52.Kole Nika Hysaj, 53.Pjeter Gjeka Hysaj, 54.Mark Gjeka Hysaj, 55.Gjon Kola Hysaj, 56.Nua Kola Hysaj, 57.Prel Kola Hysaj, 58.Pren Martin Hysaj, 59.Tom Gjergj Hysaj, 60.Sander Gjergj Hysaj, 61.Luigj Gjergj Hysaj, 62.Nikollë Pjetri Hysaj, 63.Fran Miraka Lumaj, 64.Mark Frani Lumaj, 65.Tom Noci Lumaj me bashkëshorten Julkën, 67.Zef Baci Mitaj, 68.Nok Uca Volaj, 69.Fran Zefi Ded Volaj, 70.Fran Zefi Vuktilaj, 71.Mark Zefi Vuktilaj, 72.Nikoll Fran Vuktilaj, 73.Dod Nikolla Vuktilaj, 74.Preç Marku Rexhaj, 75.Pjetër Preçi Rexhaj, 76.Gjergj Nika Rexhaj me gruan Maria dhe 3 djemtë dhe nëna Age Zef Rexhaj,70 vjeç, 82.Gjergj Fran Tinaj, 83.Lize Pjetër Tinaj, 84.Pllum Gjergj Tinaj, 85.Vat Gjergj Tinaj, 86.Ervin Gjergj Tinaj, 87.Petrit Dod Tinaj, 88.Rrok Pjetër Vushaj,89. Vera Rrok Vushaj.

Historia e familjes sime Hysaj, në regjimin komunist
Mbas viteve 1945, sidomos ngjarja e zhvillimit të luftës antikomuniste në Tamarë, vrasja e shumë bashkatdhetarëve, asgjësimi i Prek Calit dhe veçanërisht hyrja e partizanëve me flamurin shqiptar dhe serbo-malazez me te cilët jemi vrarë për qindra vjet, acaroi shumë marrëdhëniet e kësaj zone me Partinë Komuniste në pushtet, e për rrjedhojë shumë bashkatdhetarëve ju rrezikohej jeta. Kjo trysni si dhe shantazhe të tjera të organizuara nga regjimi komunist bënë që në muajt shtator-tetor 1948, të lenë familjet, pasuritë dhe gjithçka e të arratiseshin kolektivisht për në Jugosllavi 46 bashkëfshatarë nga Vermoshi. Me këtë grup u arratis edhe babai im, Pjeter Gjeka Hysaj. Një muaj mbas arratisjes së babait, familjen time e internuan në kampin e Tepelenës. Familja ime përbëhej nga 8 veta. Mare Nika Hysaj, Pren Martini Hysaj, Gjergj Pjeter Hysaj, Age Gjon Hysaj, Katerin Pjeter Hysaj, Lule Kole Hysaj, Mare Gjergj Hysaj, Luigj Gjergji Hysaj dhe Gjelosh Kole Hysaj. Sipas tregimit të nënës sime dhe të bashkëfshatarëve të tjerë, banorët e fshatit Vermosh të caktuar për internim i mblodhën tek posta kufitare qe ndodhej në shtëpinë e Prek Calit dhe i nisën të gjithë në këmbë për të shkuar deri tek Hani i Hotit. Rruga ishte shumë e vështire jo vetëm për distancën 74 km. larg nga Vermoshi që duheshin tre ditë udhëtim, por edhe për faktin se gati të gjithë kishin fëmijë të vegjël, në moshë të mitur, të sëmurë, gra shtatzëna e pleq të moshuar. Furia e diktaturës komuniste s’kishte të ndalur, as ligj dhe as mëshirë. Fëmijët e vegjël që nuk ecnin dot në këmbë i ngarkuan me kofina e djepa në disa mushka që i shoqëronin të internuarit. Këtë fat pata edhe unë si pjesëtar i familjes Hysaj. Isha vetëm 1 vit e 3 muaj, e pa mundur të ecja në këmbë dhe më ngarkuan si gjithë fëmijët e tjerë, me gjithë djep, në një mushkë e cila më ndryshoi fatin e jetës sime, për të mos shkuar në internim. Gjatë rrugës mushka u tremb dhe duke dalë jashtë rruge, më rrezoi mua me gjithë djep në tokë. Jeta m’u vu në rrezik, por falë Zotit, sipas tregimit të personave që ishin aty, shpëtova për mrekulli. Kur nëna ime e pa se çfarë ndodhi, me vrap erdhi të më merrte me vete, por oficerët që e shoqëronin nuk e lanë. Kështu mua më morën disa bashkëfshatarë që nuk u internuan dhe për tre muaj janë interesuar për mua duke më mbajtur shtëpi më shtëpi gjatë kësaj kohe në fshatin Vermosh. Personat dhe familjet që më ndihmuan në këto momente vuajtje, edhe pse një pjesë e tyre nuk jetojnë, gjej rastin t’i falënderoj nga zemra për dashurinë familjare që më falën. Pas tre muajve më mori nënë daja, gjyshja nga mamaja ime, e cila jetonte në fshatin Shkrel.

Si e vranë kufitarët babanë tim dhe i keqtrajtuan kufomën
Gjatë kohës që familja ime ishte në internim, babai im me dy tre shokë të tjerë që ishin arratisur së bashku, më 17 shtator të vitit 1952, erdhi në fshatin Vermosh që të merrnin me vete dy djemtë e Marash Vata Lumajt të cilin në vitin 1946 shteti shqiptar e kishte pushkatuar para popullit në fshatin Vermosh pa gjyq dhe pa arsye. I vetmi gabim i tij ishte, vetëm se ishte atdhetar, i pashëm dhe i pasur. Forcat e kufirit të shtetit shqiptar e vranë babain tim, Pjetrin, kur ai kishte hyrë në fshatin e tij Vermosh. Eshtë e dhimbshme kur bashkëfshatarët e mi tregojnë se ushtarët dhe oficerët e kufirit, jo vetëm që e vranë, por edhe e keqtrajtuan kufomën e tij mbas vdekjes. Zoti i faltë kur vëllezërit e tu nuk dinë çfarë bëjnë. Persekutimi vazhdoi dhe pse një pjesë e familjes sime u lirua nga internimi. Nënën e mbajtën atje, në kampin e përqendrimit të Tepelenës, duke provuar vuajtjet më mizore që ka parë historia. Pyes veten shpesh se çfarë rreziku do t’i sillte nëna ime, Age, pushtetit komunist?! Kur mendoj se bashkë me të kanë qenë me mijëra nëna e fëmije, pleq e plaka, turpi le t’i ngelet atij regjimi diktatorial, të pashoq. Vitet kaluan dhe mbas 5 vjetësh nëna u lirua nga internimi dhe duke udhëtuar për ditë të tëra në këmbë vjen në shtëpinë e saj në Vermosh.
Si e takova nënën time për herë të parë kur isha 6 vjeç

Më kujtohet si sot takimi im i parë me nënën kur atëherë isha 6 vjeç e gjysmë. Ishte pasdite. Unë ndodhesha para shtëpisë sime me shokët duke luajtur. Ajo u afrua, kishte me vete një çantë dhe me pyeti se i kujt isha. Unë menjëherë i thashë se; jam i nënë dajës. Më rroku me shpejtësi, më përqafoi, më puthi me mall, më shtrëngoi fort-fort dhe qau….Edhe nënë daja me rrokte për ditë kështu, por këtë rrokje të nënës sime s’e kisha provuar asnjëherë. Më mbajti për një kohë të gjatë në gji dhe mbasi u qetësua, fshiu lotët që i kishin mbuluar fytyrën e saj, hapi çantën dhe nxori prej andej një karamele të cilën se kam harruar tërë jetën. Kështu fëmijëria ime, kur kisha më shumë se kurrë nevojë, lundroi pa e parë Nënën për pesë vjet dhe jetim nga babai të cilin se pashë asnjëherë në jetën time.

Vuajtjet e nënës sime në Kampin e Tepelenës

Kur u rrita, dëgjoja bashkëfshatarët e mi që bisedonin për vështirësitë që kishin kaluar familjet e tyre në kampin e Tepelenës dhe unë bëhesha shumë kurioz, ndaj disa herë e kam pyetur dhe nënën time e cila gjithmonë më tregonte ngjarje dhe ndodhi të dhimbshme, më tregonte se në kamp edhe ajo me pjesëtarët e tjerë të familjes kishin vuajtur shumë, kryesisht për të ngrënë. Shumë herë flinin pa ngrënë bukë e kur nuk kishin ushqime të mjaftueshme, hanin kripë më shumë që të kishin etje dhe ta mbushnin barkun me ujë. Gati çdo ditë oficerët i çonin për të mbledhur dru jashtë kampit, ngarkoheshin dhe i sillnin ato në kurriz. Kampi nuk kishte as kushte dhe as interesimin më të vogël për fëmijët që ndodheshin aty. Ishin të shumta rastet kur fëmijët, gratë dhe në përgjithësi të moshuarit, vdisnin në grupe nga sëmundjet epidemike, por edhe raste të veçanta që janë rrëqethëse. Nuk kishte fare kujdes shëndetësor nga shteti. Të sëmurët çoheshin në spital kur ishin gati për të vdekur.
Ja kështu, tregon nena, ndodhi me Mara Hysaj.

Në kampin e Tepelenës, Luigji i vogël, fjeti deri në mëngjes me nënën e vdekur…
Ishte darke, Luigji (sot jeton në Ulqin-Mal i Zi) po qante me të madhe. Pushonte dhe qante përsëri. Kështu vazhdoi për një kohë të gjatë. Unë, tregon nëna, i thirra; Mare, moj Mare, çfarë ka djali që po qan kaq shumë, por Mara nuk përgjigjej. Atëherë unë shkova tek krevati i saj dhe çfarë të shihja, Mara mor bir, tregon nëna, kishte vdekur me fëmijën në gji, i cili qante se nuk kishte qumësht. Lotët nuk i pushonin sa herë që nëna e tregonte këtë ngjarje, pasi edhe Luigji nëse nuk do të qante, do të kishte pësuar fatin e nënës së tij atë natë. Një ditë, më tregonte nëna, erdhi një ekip i Ministrisë së Punëve të Brendshme, dy oficerë rusë. Rrok Kanti me shokët e tij organizuan një grup me fëmijët që ishin në kamp të internuar dhe i kishte përgatitur ata që në korr të bërtisnin; “Enver- Stalin, pionierët duan lirim”. Nga thirrjet e korit, që ofshëtinin dhe tundën nga themelet kampin, oficerët rusë u prekën e u përlotën kur i panë me pantallona e bluza të grisura, të pa veshur, të pa mbathur në kushte shumë të vështira. Kjo vizitë dhe ky guxim i organizuar nga të internuarit bëri që mbas një muaji të gjithë fëmijët që ishin në kamp të liroheshin nga internimi. Edhe vëllezërit dhe motrat e mia; Gjeloshi, Gjergji, Katerina dhe Lula dhe dy gra të vjetra, Mara dhe Prena u liruan nga kampi i internimit. Nëna ime ngeli në internim deri në vitin 1953 në kampin e Tepelenës. Mbas kthimit të nënës nga internimi, familja jonë filloi të rindërtojë jetën nga e para, por pushkatimi i babait dhe internimi i familjes gjithmonë na kanë ndjekur pas si një hije zezë si gjithë shtresat e tjera të persekutuara. Këto ishin edhe arsyet përse unë në vitin 1979 lashë familjen e u arratisa nga Shqipëria duke marrë parasysh edhe vdekjen, ku nëpërmjet një udhëtimi të vështirë dhe të gjatë, munda të mbërrij në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ku jetoj aktualisht. Mbas viteve 1990 e në vazhdim, kam mbajtur dhe mbaj marrëdhënie shumë të forta më atdheun tonë, Shqipërinë. Si gjithë të tjerët kemi fituar shumë; lirinë, demokracinë, dinjitetin, etj., por jo ato që i kemi humbur nën regjimin komunist. Faktet që solla nëpërmjet këtij shkrimi duke ju referuar persekutimit që regjimi komunist ka bërë jo vetëm në fshatin Vermosh të Kelmendit, mendoj se janë të kuptueshme për të gjithë njerëzit që kanë jetuar sistemin komunist në Shqipëri. Ndërsa për brezat e rinj, njohja me ato krime është detyrë e rëndësishme e historianëve, gazetarëve e mbarë shoqërisë civile e veçanërisht e shtetit shqiptar që t’i dokumentojnë këto krime bazuar në prova dhe fakte të vërteta të padiskutueshme në mënyrë profesionale e të kuptueshme me qëllim që të rinjtë nëpërmjet kësaj historie të mësojnë të vërtetën mbi këto krime në mënyrë që ato kurrë të mos përsëriten më.
(Nikoll Pjetër Hysaj, Michigan, 28 gusht 2018)

ALBANIAN STARS CHICAGO

KLUBI DOLLOGOZHDA nga MILWAUKEE WI

Bardh e blute e TIRONËS

KAMPIONAT E TOURNAMENTIT

ALBANIAN STARS CHICAGO

Si shihet atdheu nga larg – Shembulli i politikës amerikane: Shteti mbi të gjitha! – Nga Skënder Karaçica

 

Shtypi dhe TV amerikane po informojnë për vdekjen e liderit republikan dhe heroit të Amerikës, John McCain dhe lajmet kanë zënë faqet e para të shtypit.

John McCain,senator nga Arizona i zgjedhur gjashtë herë në Senatin amerikan në Shtëpinë e Bardhë(Washington)ishte një nga miqtë e shumtë në Senat dhe Kongres për popullin shqiptar dhe për lirinë dhe pavarësinë e Republikës së Kosovës.

Në përcjelljen e tij në udhën e amshimit,kishin ardhur shumë personalitete politike,diplomatike,akademike,universitare,
sportive dhe të botës së informimit dhe miq të tij e familjarë të shumtë nga të gjitha anët e Amerikës.

Në lamtumirën e fundit kishte ardhur ish nënpresidenti i Amerikës z.Joe Biden(Partia Demokratike)që ishin miq të mirë në këto vite të jetës politike dhe institucionale në Kongres dhe Senatin Amerikan në Washington.Ndonëse John McCain ishte i (Partisë Republikane)asgjë nuk i pengoi që të nderohet heroi i Amerikës  ashtu si e ka traditë të mirë edhe nga Partia Demokratike.

Joe Biden mbajti një fjalim para arkivolit të heroit të Amerikës John McCain dhe duke ia kujtuar udhët e jetës, sakrificën e madhe për demokracinë dhe lirinë si vlera universale për popullin amerikanë dhe botën,z.Biden përmes lotëve ia dha lamtumirën e fundit John McCain që me fjalët e njeriut të dashur e quajti edhe vëlla edhe hero të Amerikës.

Fotografia e ceremonisë mortore që u mbajt në Washington në Shtëpinë e Batdhë dhe lotët e ndarjes së nënpresidentit  Joe Biden mbuluan faqet e shtypit në Amerikë dhe është një shembull i mirë për politikbërjen në Kosovë dhe Shqipëri se mbi të gjitha është shteti e jo partitë politike!

Çikago,5 shtator 2018