VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Tmerrohen ekspertët e OBSH, ja çfarë gjejnë në spitalet shqiptare

By | August 14, 2019

Komentet

Rikthehet kultivimi i orizit pas 30 vitesh në zonën e Zadrimës

Kultivimi i orizit pas viteve ‘90 nuk rezultoi më leverdi për shkak të kostove të larta që sillte teknologjia e vjetër, teksa importet ishin me të leverditshme.

Në zonën e Zadrimës ka rinisur pas 30 vitesh kultivimi i orizit fillimisht në disa dynim nga njësia e agroturizimit, “Mrizi i Zanave”.

Altin Prenga që ka ndërmarrë këtë nismë tha se prodhimi do të përdoret për llogari të Mrizit dhe më këtë rast do të ringjallen disa nga recetat autoktone të gatimeve me oriz.

Para viteve 1990 zona e Shkodrës dhe Lezhës kanë kultivuar orizin për llogari të tregut vendas duke dhëne edhe rendiment të lartë.

Prodhimi i kësaj kulture u ngrit në nivel shkencor pasi në Shkodër funksionoi Instituti i Misrit dhe Orizit.

Kjo qendër njësoi kultivarët e orizit me kushte klimatike të Shqipërisë, teksa prodhimi arriti deri në 9 tonë për hektarë.

Kultivimi i orizit pas viteve ‘90 nuk rezultoi më leverdi për shkak të kostove të larta që sillte teknologjia e vjetër, teksa importet ishin me të leverditshme.

Por zoti i Prenga i cili është duke zhvilluar një biznes të qëndrueshëm të agroturizimit e sheh me interes kultivimin e orizit për shkak të ciklit të mbyllur që garanton biznesi i tij që nga prodhimi deri tek konsumi. Ai fillimisht po eksperimenton me 4 dynim ku pret një prodhim mbi 15 kuintal.

Zinxhiri i prodhimit është në fillesa dhe Altini kërkon një përfshirje më të madhe të komunitetit.

Së fundmi përveç restorantit ka shtuar një bujtinë që synon të çojë në 6 dhoma dhe sapo ka përfunduar rikonstruksionin e ish godinës së të burgosurve politikë të komunizmit duke shndërruar në baxho, përpunim pastërmaje dhe magazina e për grumbullimin e frutave.

Por ëndrra e Altinit është më e madhe se kaq. Ai synon që prodhimet e fushës të zgjerohen edhe më shumë derisa të mos ketë më toka djerrë përreth dhe asnjë kokërr shegë e egër të na faqet e maleve të mos kalbet në tokë.

Përveçse të mbillen dhe të rritën me standarde sa më natyrale, Altini synon ta certifikojë çdo prodhim në fushë, baxho apo thertore.

“Nuk dua ti bëj vetë të gjitha, pasi bashkëpunimi me komunitetin dhe përfshirja e tij në bizneset mbështesë rrit vlerën e shtuar për të gjithë” shprehet administratori i Mrizit.

Sfida e Mrizit është certifikimi i produkteve dhe sidomos shegës së egër. Është një mrekulli që natyra na ka dhënë.

Nga Lezha në Shkodër dhe gjitha zona e Zadrimës shpatet e kodrinave i ka shegë të egër. Tani mrizi ka organizuar grumbullimin e saj, duke e përpunuar në mënyra të ndryshme, por certifikimi do të rriste vlerën e saj në të ardhmen dhe për rrjedhojë do të rriste fitimet për grumbulluesit./Burimi: Revista Monitor

Sinoziti – Kurat natyrale për frymëmarrje të qetë

Mund të përdorni erëzat për të krijuar një eliksir të shkëlqyer kundër sinozitit.

Inflamacioni akut i flegrave të hundës është një problem shëndetësor shqetësues që shfaqet si pasojë e të ftohurës, alergjive apo baktereve.

Sinoziti shoqërohet me komplikacione të ndryshme si dhimbje koke, gërrhitje apo vështirësi në frymëmarrje.

Në disa raste, ky inflamacion mund të shkaktojë probleme të rënda si meningjiti.

Sinoziti akut zgjat për 4 javë ose më pak ndërkohë që sinoziti kronik mund të zgjasë 8 javë ose më shumë.

Lajmi i mirë është që ju mund të përgatisni disa kura të mira në shtëpi për të trajtuar këtë problem shëndetësor.

Ju duhet të shmangni disa ushqime që nxisin simptomat siç janë ushqimet e skuqura, produktet e bulmetit si kosi, djathi, akulloret orizi, mishi dhe erëzat aromatike. Lexoni më poshtë listën e AgroWeb.org

Qëndroni larg çokollatës, sheqerit dhe pijeve të ftohta.

Ushqimet e pasura me vitaminë A ju ndihmojnë të jeni të mbrojtur nga sinoziti.

Si Ta Ndihmoni Organizmin Të Largojë Sinozitin

Hidratohuni

Pini ujë, çaj apo lëngje pa sheqer që të jeni më të hidratuar.

Këto lëngje ndihmojnë në hollimin e sekrecioneve dhe zbusin irritimet inflamatore.

Shmangni alkolin, kafeinën dhe duhanin

Erëzat me aromë të ndezur

Erëzat me aromë të ndezur si piperi djegës ndihmojnë në shpërbërjen dhe nxjerrjen e sekrecioneve.

Rrepa e bardhë pikante mund të përzihet me uthullën dhe lëngun e limonit për të krijuar një eliksir të shkëlqyer kundër sinozitit.

Ju mund të mbani çerek luge çaji me rrepë të bardhë të grirë në gojë për disa minuta që të përfitoni nga aroma e fortë.

Banjë me avull

Përdorni  tre pika me vaj rozmarine ose pishe së bashku me tre pika me vaj nenexhiku dhe 2 pika vaj eukalipti në një tenxhere me ujë të valuar.

Ju mund të përdorni edhe tre pika me vaj rozmarine, me një pikë vaj trumze dhe nenexhiku në ujin e valuar

Mbani kokën mbi ujin e valuar duke e mbuluar me peshqir dhe nuhasni avullin.

Xhenxhefili dhe shafrani i Indisë

Të dyja janë të pasura me substanca kundër inflamacionit.

Ju mund t’i përdorni në çaj të ngrohtë për të çliruar rrugët e bllokuara nga sinoziti dhe do të ndiheni mirë menjëherë.

Nga të dhënat e AgroWeb.org  sugjerohet që të përdorni lëng të freskët xhenxhefili me një lugë çaji me mjaltë dhe ta konsumoni dy ose tre herë në ditë.

Uthulla e mollës

Uthulla e mollës është një përbërës natyral me shumë përfitime shëndetësore.

Përdorni dy ose tre lugë gjelle me uthull molle të pafiltruar  të tretur në një filxhan me ujë që të zhbllokoni rrugët e frymëmarrjes dhe të tresni sekrecionet.

Këtë çaj mund ta përzieni edhe me limon dhe mjaltë sipas dëshirës.

Më guximtarët mund të konsumojnë nga një lugë çaji me uthull tre herë në ditë për rezultate më të mira.

Supa

Supa me mish pule apo perime është një alternativë shumë e mirë. Ajo është fantastike jo vetëm për të kënaqur stomakun por edhe për të çliruar rrugët e frymëmarrjes.

Avulli i supës është kurues shumë i mirë kundër sinozitit.

Shpëlarja me kripë

Hidhni gjysëm luge çaji me kripë në gjysëm gote me ujë të ngrohtë.

Tretësirën mund ta hidhni në një shiringë (pa gjilpërë) dhe të hidhni nga pesë pika në secilën flegër të hundës duke lehtësuar kalimin e sekrecionit në flegrën tjetër nëpërmjet lëvizjes së kokës.

Në këtë mënyrë do të zbusni sinozitin dhe largoni bakteret dhe substancat irrituese nga rrugët e frymëmarrjes./AgroWeb.org

Analizat shëndetësore që gratë mbi 50 vjeç duhet të kryejnë menjëherë

Në aspektin shëndetësor, të pesëdhjetat vijnë bashkë me nevojën e vlerësimit të situatës shëndetësore të gruas.

Të pesëdhjetat janë vite të rëndësishme në jetën e një gruaje.

Kjo moshë nënkupton pikun e përvojës por edhe fillimin e një tranzicioni të rëndësishëm.

Në aspektin shëndetësor, të pesëdhjetat vijnë bashkë me nevojën e vlerësimit të situatës shëndetësore të gruas.

Në këtë artikull të AgroWeb.org do të mësoni për analizat më të rëndësishme shëndetësore që çdo grua në të pesëdhjetat duhet të kryejë menjëherë.

Kolesteroli Dhe Trigliceridet

Analizat e gjakut për kolesterolin dhe trigliceridet duhen kryer çdo vit.

Nivelet e këqija të kolesterolit rrisin rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe ishemisë. Niveli i kolesterolit të keq duhet të jetë nën 100 mg/dl dhe i kolesterolit të mirë mbi 60 mg/dl.

Tensioni i Gjakut

Tensioni i lartë i gjakut mund të shkaktojë dëmtim të kockave, trurit, syve, veshkës dhe zemrës.

Ai njihet si vrasësi i fshehur dhe zakonisht nuk shoqërohet me simptoma të mirëfillta.

Tensioni i gjakut duhet të jetë nën 12/8 që një grua të gëzojë shëndet të mirë.

Sheqeri Në Gjak

Me kalimin e moshës, organizmi është më rezistent ndaj insulinës gjë që shkakton nivele të larta të sheqerit në gjak.

Këto rrisin rrezikun e diabetit të tipit 2, sëmundjeve të zemrës dhe dëmtimit të përhershëm të organeve.

Niveli i sheqerit në gjak mund të jetë tregues edhe për funksionet e veshkave dhe mëlçisë.

Niveli i glukozës në gjak kur njeriu është me stomak bosh duhet të jetë nën 100 mg/dl.

Tiroidja

Sipas të dhënave të AgroWeb.org, me kalimin e moshës, gratë preken më shpejt nga problemet me tiroiden.

Këto probleme shkaktojnë kaos në organizmin e një gruaje, duke e bërë atë më të lodhur, në ankth, duke e shëndoshur atë dhe duke e bërë më të ndjeshme ndaj temperaturave.

Pas menopauzës kontrolli i tiroides duhet bërë çdo vit.

Dendësia Kockore

Gratë janë më të predispozuara të preken nga osteoporoza.

Rreziku i frakturave është shumë i lartë pas menopauzës dhe një analizë e tillë është një hap parandalues shumë i mirë.

Kanceri i Gjirit

Çdo grua që ka mbushur 50 vjeç duhet të bëjë çdo vit mamografinë dhe analizat që kanë të bëjnë me sigurinë e shëndetit të gjirit.

Kanceri  i gjirit është një nga sëmundjet më vrastare të grave.

Kanceri i Qafës Së Mitrës

Kontrolli i qafës së mitrës duhet bërë rregullisht çdo vit për këtë grupmoshë.

Kanceri i qafës së mitrës së bashku me kancerin e gjirit janë bërë kërcënim kryesor i shëndetit të grave në botë dhe në Shqipëri.

Në Shqipëri raportohen rreth 100 raste të reja çdo vit.

Shëndeti i Lëkurës

Një dermatolog duhet të kontrollojë shëndetin e lëkurës një herë në vit ose më shumë nëse një grua ka vuajtur më parë nga kanceri i lëkurës.

Një kontroll i tillë përfshin edhe nishanet, përmasat, formën dhe ngjyrën e tyre.

Kontrolli I Syve

Pas të pesëdhjetave, një grua duhet të ekzaminojë shëndetin e syve një herë në dy vjet.

Pas të gjashtëdhjetave, ky kontroll duhet bërë një herë në vit.

Kolonoskopia

Kolonoskopia është një nga kontrollet më të rëndësishme për një grua 50 vjeçare.

Kontrolli i parë duhet bërë sapo ajo të mbushë 50 vjeç dhe më pas çdo 5 apo 10 vjet në varësi të rriskut.

* Ky informacion ka për qëllim të plotësojë, të mos zëvendësojë këshilla nga mjeku juaj ose ofruesi i kujdesit shëndetësor dhe nuk ka për qëllim të mbulojë të gjitha përdorimet e mundshme, masat paraprake, ndërveprimet ose efektet negative. Ky informacion mund të mos i përshtatet rrethanave tuaja specifike shëndetësore.

Bëhuni gati për pamjet spektakolare të Hënës Rozë – Kur mund ta shihni

Hëna Rozë do të shihet e plotë dhe do të ofrojë pamje të mrekullueshme.

Ajo që njihet si Hëna Rozë apo Hëna e Trëndafiltë e Pashkëve pritet të jetë e dukshme sot dhe nesër.

Hëna Rozë do të shihet e plotë dhe do të ofrojë pamje të mrekullueshme. Ajo do të shfaqet mbrëmjen e sotme por edhe mëngjesin e nesërm.

Hëna e plotë do të arrijë pikun kur sfera hënore të vendoset direkt përballë diellit. Por, pavarësisht emrit të pazakontë, hëna nuk do të marrë vërtet ngjyrën rozë. Ky emër e ka gjenezën në fiset indiane të Amerikës, që e përdornin emërtimin në fjalë për matjen e kohës.

Ndryshimet sezonale

“Hëna Rozë” i referohet një myshku, ose luleje të egër, që çel në këtë kohë të vitit. Amerikanët e parë e kanë përdorur emrin, ndër të tjera, për të treguar ndryshimet sezonale. Për shembull, “Fish Moon” shënon periudhën kur peshku noton në rrjedhën e sipërme për të hedhur vezët citon Top Channel.

Sipas banorëve të Almanacit, fiset përgjatë bregut lindor të SHBA-ve e kanë emëruar në faza të ndryshme hënën, duke ndryshuar pamje bazuar në ndryshimet sezonale. Besohet se muaji rozë ka marrë emrin nga lloji i lules rozë që qel në fillim të pranverës.

Bestytnitë

“Hëna e plotë e prillit është e njohur si hëna e plotë rozë pasi paralajmëron ardhjen e myshkut rozë, një nga lulet e para të pranverës”, ka deklaruar Amy Nieskens nga Alamanac.

Hëna Rozë njihet edhe si Hëna e Shpërthimit të Barit dhe Hëna Vezë, në pjesë të ndryshme të planetit.

Hëna Rozë, megjithatë, ka një rëndësi të veçantë sepse përkon me festa të ndryshme: Pashkët festohen të dielën e parë pas Hënës së plotë, e cila ndjek ekuinoksin e pranverës, popullsitë Hindu festojnë lindjen e Hanuman-t në Indi në një festival të quajtur Hanuman Jayanti, hëna e plotë e prillit gjithashtu shënon fillimin e ditëve kur hebrenjtë kujtojnë çlirimin nga Zoti në Egjipt.

A mund ta kuptoni nëse e keni kaluar COVID-19?

Një nga debatet më të mëdha të këtyre kohëve, është ai mbi testimin e popullatës për të identifikuar të infektuarit.

COVID-19 ka hyrë ne muajin e katërt të shfaqjes së tij si një sëmundje ngjitëse nga njeriu tek njeriu.

Vende nga e gjithë bota janë në alarm të vazhdueshëm, teksa izolimi në shumë prej tyre vazhdon të jetë i detyrueshëm si e vetmja zgjidhje.

Një nga debatet më të mëdha të këtyre kohëve, është ai mbi testimin e popullatës për të identifikuar të infektuarit.

Kjo duke qenë se shumë prej të infektuarve nuk shfaqin simptoma apo kanë simptoma të ndryshme njëri nga tjetri.

Një nga dilemat e tjera të njerëzve është edhe fakti nëse kanë qenë ndonjëherë të infektuar ose jo.

A mund ta kuptoni nëse e keni kaluar COVID-19?

Eskpertët thonë se rreth 80% e njerëzve në botë mund ta kalojnë pa pasur simptoma.

E nisur nga kjo shumica e personave në botë potencialisht mund ta kenë kaluar ose po e kalojnë këtë infeksion pa e kuptuar.

Në raste të tjera COVID-19 mund të ngatërrohet me gripin sezonal apo alergjitë e zakonshme të stinës.

Ndaj është e rëndësishme të ndiqni me kujdes simptomat që në të shumtën e rasteve paraqesin kollë të thatë, temperaturë të lartë dhe vështirësi në frymëmarrje.

Disa simptoma të tjera mund të shkaktojnë të përziera, dhimbje stomaku, diarre apo humbje te shijes e nuhatjes.

Nëse i njihni simptomat e COVID-19 mund te kuptoni se jeni të infektuar.

Kjo ndodh kryesisht për rastet me simptoma të mesme apo të rënda.

Ndërsa për ata që nuk përjetojnë asnjë lloj shfaqje të virusit, është ende e vështirë të përcaktohet nëse e kanë kaluar ose jo.

Sidoqoftë një studim i kryer në Islandë ku u aplikua testimi i popullsisë rezultoi se 50% e tyre ishin raste pozitive.

Ekspertët shprehen se në të ardhmen me shumë mundësi do të mund të kuptojmë më shumë rreth infektimit të numrit real të popullsisë.

Personat që nuk shfaqin simptoma nuk e transmetojnë me lehtësi virusin, ndërsa simptomatikët fillojnë ta shpërndajnë 1 ose 2 ditë pas shfaqjes së tyre.

A mund të vazhdoni lëvizjet normalisht?

Përgjigja e shkurtër për këtë pyetje do të ishte jo.
Kjo pasi në këtë pikë nuk mund ta kuptoni nëse e keni kaluar, jeni të infrktuar apo të rrezikuar nga ky virus.

Spas mjekëve nuk ka ende një menyrë të saktë se si mund të kuptoni se jeni prekur nga ky virus përveç rasteve kur hasni vështirësi.

Nisur ka fakti që virusi COVID-19 shpërndahet në pjesën më të madhe të personave e rëndësishme është që të ruani distancimin social dhe të lani sa më shpesh duart./AgroWeb.org

Pacientët nxitojnë t’i bashkohen testimit të ilaçit Remdesivir

Pacientë me kornonavirusin në spitale në mbarë botën kanë kërkuar të bëhen pjesë e studimit të ilaçit Remdesivir gjatë javëve të fundit.

Interesi ka qenë aq i madh, sa Instituti Kombëtar i Shëndetit në Shtetet e Bashkuara po zgjeron studimin e tij që fillimisht pati si objektiv 440 pacientë. Edhe kompania nga Kalifornia që prodhon ilaçin, “Gilead Sciences”, po përfundon studimin e saj. Ilaçi anti-viral është konceptuar për ta ngadalësuar ose ndalur shumimin e viruseve.

Koronavirusi e shndërroi në pacient kardiologun Jag Singh, në vetë spitalin e tij në shtetin Masaçusets. Ai u alarmua më shumë kur pa një grafi të mushkërive të tij të pushtuara nga pneumonia, ndërsa kolegët e pyesnin nëse do të donte të mbahej artificialisht në jetë nëse do të ishte e nevojshme.

“Do të thoja se u befasova shumë kur më dhanë mundësinë të shikoja grafinë e kraharorit tim. Nuk dukej fare mirë”, thotë Dr. Jag Singh, kardiolog në Spitalin e Përgjithshëm në Masaçusets.

Atij i ofruan mundësinë të ndihmonte në testimin e Remdesivir-it, një ilaç eksperimental që ka treguar progres ndaj disa koronavirusesh të tjerë. Ai pranoi menjëherë. Pacientë me kornonavirusin në mbarë botën kanë kërkuar të bëhen pjesë e studimit të ilaçit Remdesivir në spitale gjatë javëve të fundit.

Interesi ka qenë aq i madh, sa Instituti Kombëtar i Shëndetit në Shtetet e Bashkuara po zgjeron studimin e tij që fillimisht pati si objektiv 440 pacientë.

Edhe kompania nga Kaliornia që prodhon ilaçin, “Gilead Sciences”, po përfundon studimin e saj.

Për shumicën e njerëzve, koronavirusi i ri shkakton simptoma të lehta ose të moderuara, të shoqëruara me temperaturë dhe kollë, por ndonjëherë edhe me penumoni, për të cilën duhet shtrimi në spital. Rreziku i vdekjes është më i madh për të moshuarit dhe personat me probleme të tjera shëndetësore.

Remdesivir është një ilaç që jepet në rrugë intravenoze.

Është i ndërtuar për të ndërhyrë tek një enzimë që riprodhon materialin viral gjenetik.

Në testimet tek kafshët për SARS dhe MERS, sëmundje të shkaktuara nga koronavirusë të ngjashëm, ilaçi ndihmoi në parandalimin e infeksionit dhe zvogëloi ashpërsinë e simptomave, kur jepej në fazat e hershme të sëmundjes.

Testimi i këtij ilaçi ka përparuar më shumë se çdo formë tjetër terapie. Studimet e tanishme mund të rezultojnë në miratimin nga autoritetet.

“Ky është një ilaç anti-viral dhe është konceptuar për ta ngadalësuar ose ndalur shumimin e virusit. Pra, nëse virusi nuk shumëfishohet dot më, ngarkesa me virozën bie dhe sistemi normal shërues i trupit mund të marrë vetë gjërat në dorë dhe të ndihmojë procesin e shërimit”, thotë udhëheqësi i studimit, dr. Arun Sanyal, nga Virginia Commonwealth University, në Riçmond.

Firma Gilead ua ka dhënë ilaçin remdesivir mbi 1 mijë pacientëve me nevoja urgjente, por më shumë njerëz do të ndihmohen nëse kompania bën studimet e nevojshme për të dëshmuar sigurinë dhe efektshmërinë, shkruan në një letër publike drejtori ekzekutiv Dan O’Day.

Firma Gilead e ofroi ilaçin për dy studime në Kinë, të cilët pritet të japin rezultate deri në fund të muajit.

Gjithashtu, firma ka filluar dy studime për pacientët e shtruar në spitalet në Shtetet e Bashkuara, në Azi, në Evropë dhe gjetiu.

Tek njëri prej pacientëve të sëmurë rëndë po testohet një kurë 5-ditore dhe jo kura e plotë 10-ditore. Tek një tjetër pacient në gjendje të moderuar po krahasohen efektet e të dyja këtyre opsioneve, përballë trajtimit standart shëndetësor.

Sidoqoftë, testi më rigoroz do të jetë ai i Institutit Kombëtar të Shëndetit. Ilaçi remdesivir do të krahasohet edhe me infuzionet e placentës, ndërkohë që as pacientëve dhe as doktorëve nuk do t’u thuhet se çfarë po u jepet, deri në përfundimin e studimit.

Krahas Shteteve të Bashkuara, testime janë çelur edhe në Japoni, Kore dhe Singapor.

“Është vërtet një situatë shumë e rëndë për të gjithë ne, për pacientët, familjet dhe profesionistët e sistemit të kujdesit shëndetësor. Ajo që është më kritike në këtë moment është se nuk kemi luksin e kohës, pasi jemi në mesin e epidemisë. Kemi shumë pak kohë dhe është realisht një garë me kohën”, thotë Dr. Andre Kalil, i Qendrës Mjekësore të Universitetit të Nebraskas.

Kardiologu Singh thotë se është i gatshëm të ndihmojë avancimin e shkencës edhe në rast se nuk përfiton dot ai vetë.

Ai tashmë është duke u shëruar në shtëpi, pas një jave në spital. zëri i amerikës

Koronavirusi – të vërtetat dhe të pavërtetat

Në mesin e lajmeve të shumëta të cilat na bombardojnë çdo minutë, ekziston një vijë shumë e hollë mes të vërtetës dhe gënjeshtrës.

COVID-19 është kryefjala e çdo dite.

Interneti po gëlon nga informacione për Koronavirusin që ka gjunjëzuar të gjithë planetin.

Në mesin e lajmeve të shumëta të cilat na bombardojnë çdo minutë, ekziston një vijë shumë e hollë mes të vërtetës dhe gënjeshtrës.

Disa prej legjendave urbane më qesharake por edhe të frikshme në rrjet në lidhje me COVID-19 janë:

  • Virusi mund të shkatërrohet nga kokaina,
  • Virusi mund të shkatërrohet duke hequr dorë nga akullorja
  • Ne mund të mbrohemi nga virusi duke pirë zbardhues kimik.
  • Duhet të pijmë ujë çdo 15 minuta që të mos prekemi nga COVID-19.

Teoria e parë, pra ajo e kokainës, mori dhenë aq sa detyroi qeverinë franceze të këshillojë qytetarët që të vënë mendjen në punë.

Në rastin e dytë, pra të akullores, UNICEF u detyrua të lëshojë një tjetër udhëzim duke mohuar një pretendim të tillë.

Më e rrezikshmja nga të gjitha legjendat urbane ishte ajo e pirjes së zbardhuesit kimik.

Autoritetet në Virxhina të SHBA-ve paralajmëruan se një sugjerim i tillë është jo vetëm i rremë por mund të jetë i dëmshëm për shëndetin.

Ata nënvizuan se zbardhuesi është për pastrim dhe jo për tu pirë.

Teoria e katërt ka të bëjë me pirjen e ujit çdo 15 minuta.

Sipas kësaj teorie uji do të shpëlajë ezofagun dhe virusi do të zbresë në stomak ku edhe do të shkatërrohet nga aciditeti i tij.

Në vazhdën e teorive të tilla, ekspertët detyrohen të heqin vëmendjen nga gjetja e një vaksine për të bërë përgënjeshtrime të vazhdueshme.

A Shkatërrohet COVID-19 Duke Pirë Ujë Çdo 15 Minuta?

Në lidhje me teorinë e ujit, ekspertët thonë se gjërat nuk funksionojnë aq lehtë sa mendojnë njerëzit.

E vërteta është se edhe nëse uji mund të përcojë viruse të ndryshme në stomak, ato janë aq të shpejta sa që mund të futen në trup jo vetëm nga goja.

Një kollë e vetme mund të lëshojë në ajër plot 3000 stërkla me gjurmë virusi apo bakteresh.

Ato bien tek njerëzit përreth, në rrobat e tyre, në sipërfaqet e afërta dhe në ajër.

Përtej gojës, virusi mund të futet në organizëm nëpërmjet duarve të palara tek hunda dhe sytë.

E dyta, stomaku përmban acide aq të fuqishme saqë mund të shkrijnë një kallëp çeliku.

Madje kohë më parë shkencëtarët hodhën idenë e përdorimit të acideve si një burim energjie.

Në vitin 2012, shkencëtarët zbuluan se viruset e reja janë tepër rezistente ndaj acideve.

Ato mund të kolonizojë të gjithë armatën e baktereve të mira në stomak por edhe në zorrë.

Duhet të dini se  në Kinë është zbuluar se në 50 % të pacientëve me COVID-19, gjurmë të virusit janë gjetur edhe në jashtëqitjen e tyre.

Lëre Ujin, Por Merr Sapunin

Legjenda të tilla urbane janë të rrezikshme.

Ato i shtyjnë njerëzit të mendojnë se duke pirë ujë çdo 15 minuta janë të mbrojtur.

Kësisoj ata mund të neglizhojnë rregulla të tjera të arta të sigurisë, siç është larja e duarve apo distancimi fizik.

Qasja më e mirë drejt sigurisë është përdorimi i llogjikës, ndjekia e burimeve të sigurta të informacionit dhe larja e duarve.

“Lëre ujin, por merr sapunin”, tha për BBC-në Kalpana Sabapathy, eksperte pranë  London School of Hygiene and Tropical Medicine./AgroWeb.org

Zëri i Amerikës: Vaksina kundër tuberkulozit po testohet kundër koronavirusit

Në betejën me koronavirusin, shkencëtarët besojnë se një vaksinë e vjetër ofron shpresa të reja. Në Evropë dhe Australi po vihet në provë vaksina kundërtuberkulozit për punonjësit e shëndetësisë që gjenden në vijën e frontit në luftën me COVID-19:

Koronavirusi ka vënë përballë një sprove të paparë popullata dhe qeveri në të katër anët e globit. Në vatra të rënda të infeksionit si Spanja, sistemi shëndetësor është në rrezik kolapsi.

Në këtë periudhë krize, shkencëtarët po rendin kundër kohës për të zbuluar kura dhe përfundimisht një vaksinë që e parandalon infeksionin.

Ka shpresa se vaksina BCG që përdoret kundër tuberkulozit mund të ndihmojë në përgjigje të situates. Kjo vaksinë u zbulua afro 100 vjet më parë. Ashtu si koronavirusi, edhe tuberkulozi sulmon mushkëritë dhe përhapet kur personi i infektuar e përcjell nga kollitja apo teshtima. Vaksina e zbuluar në 1921, filloi të përdorej në masë pas Luftës II Botërore.

Tani vaksina BCG ofron shpresa për të mbrojtur punonjësit e shëndetësisë që janë më të rrezikuarit. Në Australi do të vaksinohen 4000 punonjës, të gjithë të shëndetshëm.

“Jemi entuziastë për aplikimin e kësaj vaksine bazuar në efektet e saj anësore: kjo vaksinë jo vetëm kryen funksionin kryesor, por besojmë se është në gjendje të rrisë edhe imunitetin. Në fakt kjo vaksinë e stërvit atë pjesë të sistemit imunitar që shërben si vija e frontit në mbrojtjen e organizimit kundër një numër infeksionesh. Në këtë rast vaksina do të shërbejë për të rritur rezistencën ndaj sëmundjeve, përfshirë infeksione nga viruset,” thotë Dr. Nigel Curtis.

Nëse mjekët e vërtetojnë efikasitetin e vaksinës kundër koronavirusit, ajo mund të shërbejë për të vaksinuar të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore të cilët janë grupi më i rrezikuar.

“Nëse vaksina funksionon, nëse rezulton se i ul infeksionet në masën 25-30%, ajo mund të shndërrohet në një armë shumë të rëndësishme në fazën e parë të reagimit ndaj një epidemie pasi ul barrën e infektimeve në popullatë”.

Vaksina BCG mbetet një armë e rëndësishme kundër tuberkulozit, sidomos në vende të varfra. Cdo vit tuberkulozi prek 10 milionë vetë, nga të cilët 1.5 milionë vdesin nga sëmundja.

Mjekët paralajmërojnë popullatën të mos e përdorin vaksinën pa dalë rezultatet e provave.

“Duhet të kuptojmë se kjo vaksinë nuk është provuar kundër koronavirusit, prandaj nuk ka arsye që njerëzit të vaksinohen tani. Duhet të presim rezultatet përfundimtare të provave që po zhvillohen dhe pastaj do të merret vendimi,” thotë Dr. Netea.

Dr.Curtis shqetësohet se mund të mos ketë rezerva të mjaftueshme të vaksinës BCG dhe nëse njerëzit fillojnë ta përdorin në masë kundër koronavirusit. Në këtë rast do të mbetej pa vaksinuar popullata që duhet mbrojtur nga tuberkulozi.

“Shumë lehtë mund të përballemi me mungesa të vaksinës BCG nëse nuk përdoret si duhet. Kjo mbetet një vaksinë shumë e rëndësishme kundër tuberkulozit,por përdoret gjithashtu edhe për efektet pozitive që ka kundër kancerit të fshikëzës së urinës, prandaj nuk duhet të përdoret para se të kuptojmë si reagon kundër koronavirusit”.

Në shumë vende, vaksina kundër tuberkulozit bëhej në masë te moshat shkollore. Komuniteti mjekësor nuk mund të thotë me siguri nëse vaksina e bërë në fëmijëri vazhdon të ketë efekt për mbrojtjen e individit vite apo dekada më pas.

“Ka prova që sinjalizojnë se mund të ofrojë mbrojtje afat-gjatë, por nuk e dimë me siguri. Ajo që dimë është se edhe për ata që janë vaksinuar në fëmijëri, një vaksinë tjetër e fuqizon sistemin imunitar të individit,” thotë Dr. Curtis.

Dr. Curtis thotë se Australia ka një numër relativisht të vogël rastesh dhe vaksina mund të shërbejë si masë parandaluese.

Ndërkohë epidemia ka avancuar shumë në Evropë, prandaj vaksina nuk mund të përdoret si masë mbrojtëse. Dr. Netea thotë se nëse rezultatet dalin pozitive, ato do të shërbejnë për situata të tjera epidemish në të ardhmen.

Në Holandë vaksina po përdoret tek 600 punonjës të personelit spitalor. Prova të tjera do të zhvillohen në Greqi, Gjermani, Danimarkë dhe Britani.

Muaji prill – Gati për perime dhe fruta në vazo

Ndoqa të njëjtën teori, përzjeva dheun e vjetshëm me të ri, i shtova hi sobe dhe çdo gjë shkoi perfekt. Ju do të pyesni se ku e gjej hirin e drurit sepse u bë kohë që s’i kemi ndezur sobat e oxhakët. Po ju them një tjetër truk.

Ka kaluar një muaj që kur bëra mbjelljet e pranverës dhe tashmë gjelbërimi i është shtuar ballkonit tim.

Filizat e domates janë rritur e forcuar dhe lulet e verdha të saj kanë shpërthyer ngado.

Me specat nuk pata shumë sukses. Ato nuk po merrnin shumë zhvillim ndaj pyeta rreth tyre.

Një gabim që mund të kisha bërë me to është se i kisha mbjellë shumë thellë. Ndaj me të mësuar këto i bëra një rivendosje, i nxorra më në sipërfaqe dhe duket sikur janë mirë.

Vazo me luleshtrydhe është harlisur totalisht, vetëm lule dhe kokrra. E meqë ky frut është shumë i ndjeshëm sepse ka kontakt të drejtëpërdrejtë me tokën, mora një qese dhe e sistemova mbi dhe’ duke bërë që fruti të rritet mbi të dhe jo në tokë.

Ju kujtohen ato filxhanët e kafesë që i mbolla me farë kopre dhe majdanozi? Duhet t’i shihni si kanë ndryshuar. Janë mbushur plot e përplot e në fund të muajit bëhen gati për përdorim.

Nëse dhe ju keni vepruar si unë, pra i keni mbjellë në filxhanë mund t’ia ndryshoni vendin e t’i mbillni në vazo më të mëdha pasi ato shumëfishohen.

Sallatën e mbjellë në fillim të marsit edhe për një javë e kam gati për përdorim. Për të mos mbjellë sërish sallatë, por të përdorni rrënjën që keni, ju mund të ndiqni këtë rregull. Kur tufa e sallatës të jetë e plotë për t’u vjelë, mos e shkulni nga dheu.

Me anën e një gërshëre apo thike, priteni kërcellin rreth 5 centimetra mbi tokë. Rrënjën e mbetur vazhdoni ta ujisni një herë në ditë apo çdo dy ditë dhe tek ajo do ju mbijë një tjetër tufë sallate. Kjo ju kursen kohë e mund dhe pak para.

 

Tani në prill është koha ideale për mbjelljen e kungujve e patllixhanëve.

Vendosa të marr vetëm 5 fidanë kungull deri sa të krijoj mundësinë të gjej një vend edhe për patllixhanët me të cilat vjet kam shtyrë gjithë verën, sepse një rrënjë prodhon disa herë. Mora kungull të vockël sepse ai ecën shpejt dhe përdorimi i tij në supëra është më i madh se i patllixhanit.

Ndoqa të njëjtën teori, përzjeva dheun e vjetshëm me të ri, i shtova hi sobe dhe çdo gjë shkoi perfekt. Ju do të pyesni se ku e gjej hirin e drurit sepse u bë kohë që s’i kemi ndezur sobat e oxhakët. Po ju them një tjetër truk.

Hirin që mblidhni, futeni në një kavanoz të madh dhe përzijeni me ujë deri sa të bëhet si brum. Futeni diku në ndonjë dollap e sa herë t’ju duhet merrni disa lugë prej tij e shtojani dheut. Hirin dikur e përdornim dhe për të larë robat e bardha, kështu që të njëjtën përzierje mund ta përdorni edhe për të larë ndonjë bluze që ju ka marrë si të verdhë, bën shumë efekt.

Kështu e kalova ditën e shtunë, duke u marrë me ballkonin tim që përveç se më kënaq syrin, më heq stresin, por më jep dhe produkte të shijshme që rrallë mund ti gjesh në tregje. Bëjeni dhe ju, është muaji perfekt për mbjellje, e s’ju kushton asgjë./AgroWeb.org

*Rezarta Delisula është zëvendës-kryeredaktore e Gazetës Shqiptare dhe punon si gazetare që prej vitit 1998. Përgjatë karrierës profesionale 17 vjeçare, shkrimet e saj kanë prekur më së shumti çështjet sociale dhe problematikat mjedisore. E apasionuar pas produkteve organike dhe kultivimit të tyre, Rezarta është veçanërisht e interesuar për jetesën e gjelbër. Ky artikull është shkruar ekskluzivisht për agroweb.org.

Kopshtari në karantinë, 4 bimë që lulëzojnë shpejt

Në këtë kohë, sipas ekspertëve, të apasionuarit pas kopshtarisë duhet të merren me bimë që lulëzojnë shpejt.

Kopshtaria është një aktivitet që të qetëson, zbut ankthin dhe praktikisht të largon mendjen nga mendimet negative dhe të përqendron tek rëndësia e momentit.

Njerëzit që e kanë pasion kopshtarinë, e praktikojnë atë edhe në kushte karantine, në ballkon a verandë, duke mbjellur perime, fruta dhe lule.

Në këtë kohë, sipas ekspertëve, të apasionuarit pas kopshtarisë duhet të merren me bimë që lulëzojnë shpejt.

Për këtë ju vjen në ndihmë AgroWeb.org me listën e katër bimëve që me përkujdesjen e duhur do të mbillen nga fara e do të lulëzojnë shpejt.

Lakra

Nëse ju pëlqen lakra, mund të mbillni disa varietete të saj.

Zgjidhni farën që ju përshtatet më shumë dhe mbilleni menjëherë në saksi si fillim dhe me të lëshuar filizë transferojini ose në një vazo të madhe ose në kopësht.

Rrepa e Kuqe

Njësoj si në rastin e lakrës, edhe rrepa mund të mbillet shumë lehtë nëpërmjet farës.

Ajo duhet futur thellë në dhe. Filizat pritet të dalin shumë shpejt, për rreth një javë.

Vazon mund ta mbani në kuzhinë për një farë kohe dhe më pas filizët t’i transferoni në një vend në kopësht ose në vazo më të madhe.

Bima ka nevojë për ujë një herë në javë.

Fasulet

Këto bishtajore janë ideale për tu mbjellë tani nga fara në kushtet e shtëpisë.

Farat duhen futur thellë në vazo dhe më pas duhet pritur për filizat.

Fasulet rriten drejt dhe nuk zënë shumë vend.

Ato kanë nevojë për pak përkujdesje dhe janë shumë shpërblyese në prodhimtari.

Qepët e Njoma

Qepët e njoma njihen si ndër më të lehtat për tu mbjellë dhe rritur.

Farat duhen ngjeshur thellë në dheun e vazos të cilën mund ta mbani ose brenda në shtëpi ose në ballkon.

Nëse e mbani brenda, sigurohuni që të temperatura e ambientit të jetë 15-21 gradë.

Vazoja si fillim duhet mbajtur në një vend të errët dhe kur të dalin filizat të transferohen në verandë dhe në një enë më të madhe dhe me më shumë hapësirë.

COVID-19, pse është kaq e vështirë gjetja e një vaksine?

Viruset, këto mikrorganizma që nuk shihen me sy të lirë, janë kërcënimi më i madh që na kanoset.

Gara për gjetjen e një vaksine apo kure kundër koronavirusit po bëhet gjithnjë e më e ethshme.

Në mbarë botën po bëhen kërkime, analiza, teste dhe eksperimente për të gjetur atë të duhurën që do të shpëtojë njerëzimin.

Bëhet fjalë për një mision të vështirë sepse në bazë të të dhënave, COVID-19 përshkruhet si 10 herë më vdekjeprurës se gripi sezonal.

Viruset, këto mikrorganizma që nuk shihen me sy të lirë, janë kërcënimi më i madh që na kanoset.

Pavarësisht progresit të mjekësisë moderne, del gjithmonjë një virus që sfidon çdo njohuri, përvojë mjekësore dhe njerëzimin në përgjithësi.

COVID-19 është armiku ynë më i ri. I padukshëm, por vrastar.

Ku Qëndron Kleçka Me Zbulimin e Vaksinës?

Viruset janë të çuditshme.

Bëhet fjalë për një grup molekulash që mblidhen e formojnë forma nga më të voglat por që janë shkatërrimtare pa masë.

Ato infektojnë njëriun nëpërmjet ajrit, ujit por edhe stërklave. Ato i nënshtrohen një mutacioni të vazhdueshëm dhe praktikisht gjenden kudo, në qiell e në tokë.

Në krahasim me bakteret, viruset janë më të vogla dhe më të thjeshta.

Bakteret riprodhohen vetë dhe  shkatërrohen me antibiotikë, viruset jo.

Ato pushtojnë qelizat dhe marrin organizmin peng për të krijuar kopje të vetvetes.

Në botë ka kaq shumë viruse të cilat kalojnë në mutacion të vazhdueshëm saqë çdo vaksinë e personalizuar do të humbiste efikasitetin me kalimin e kohës.

Një faktor tjetër që ndikon në trajtimin e virozave është reagimi i organizmit të njeriut.

Kur imuniteti zbulon një virus në trup, nis të prodhojë antitrupa.

Këto janë proteina që lidhen me qelizën e infektuar prej virusit dhe e nxisin të vetëshkatërrohet.

Problemi qëndron se virusi shkakton shumë dëme dhe përhapet edhe tek të tjerët shumë më parë se prodhimi i antitrupave.

Rrugëtimi i një vaksine nga laboratori deri tek konsumatori kërkon shumë kohë, në mos vite.

Që një vaksinë të funksionojë ajo duhet të jetë në gjendje të shkatërrojë virusin, pa prekur qelizën në organizmin e njeriut.

Kleçka është  tek mutacioni, pra të dhënat genetike të virusit.

Duke qenë se viruset shumohen dhe përshtaten shpejt, ato ndryshojnë shpesh të dhënat gjenetike,

Pra, nëse shkencëtarët krijojnë një vaksinë bazuar në të dhënat fillestare të virusit, ajo nuk do të funksionojë nëse ai ka pësuar mutacion.

Edhe nëse shpiket një vaksinë e re, ajo duhet testuar dhe eksperimentuar tek kafshët, më pas tek njeriu.

Nëse eksperimentet rezultojnë të suksesshme, autoritetet duhet të aprovojnë prodhimin në masë  dhe më pas shpërndarjen në mbarë globin. /AgroWeb.org

Distancimi fizik mund të jetë i nevojshëm për muaj të tërë

Për të pasur një ide më të qartë se çfarë na pret në të ardhmen e afërt, duhet t’i hedhim sytë nga e shkuara.

Distancimi fizik dhe vetë-izolimi është metoda më e mirë për të ulur kurbën e infeksionit nga COVID-19, thonë ekspertët.

Në vazhdën e shumë të panjohurave, njerëzit duan të dinë sa duhet të vazhdojë ky distancim fizik që të ndihemi se ia hodhëm rrezikut.

Për të pasur një ide më të qartë se çfarë na pret në të ardhmen e afërt, duhet t’i hedhim sytë nga e shkuara.

Të paktën këtë ka bërë BBC dhe programi Future.

Gripi Spanjoll Dhe Covid-19

Dikur, pranë fundit të Luftës së Parë Botërore,  Gripi Spanjoll i mori jetën një të tretës së popullsisë së globit, duke u bërë një nga pandemitë  më vdekjeprurëse në historinë e njerëzimit.

Në shtator të vitit 1918,  shumë qytete amerikane bënë një ‘sy qorr e një vesh shurdh’ ndaj pandemisë dhe nuk ndaluan as paradat. Në Filadelfia, asokohe ishin 600 ushtarë të infektuar, por autoritetet e injoruan këtë shifër dhe aprovuan organizimin e paradave në nder të lirisë.

Nga ana tjetër, në Saint Luis të Misurit, zyrtarët jo vetëm që anulluan paradat dhe grumbullimet publike por ndërmorrën shumë masa të distancimit social.

Një muaj më vonë, 10,000 njerëz humbën jetën në Filadelfia, ndërsa në Saint Luis, numri i viktimave ishte 700.

Ky shembull nxjerr në pah rëndësinë e distancimit fizik dhe social për të parandaluar përhapjen e virusit.

Kanë kaluar 102 vjet që nga pandemia e Gripit Spanjoll dhe bota po përballet sërish me një pandemi, atë të COVID-19.

Patjetër që kemi të bëjmë me dy raste të ndryshme, ama sot popullësia e globit është 6 miliardë më shumë se sa në vitin 1918.

Distancimi, Mënyra Më Efikase Për Të Penguar Përhapjen e Virusit.

Në mungesën e një vaksine kundër COVID-19, të gjithë bien dakord njëzëri se distancimi është mënyra më efikase për të penguar përhapjen e virusit.

BBC citon një raport të Universitetit të Harvardit që paralajmëron se nëse nuk ka një vaksinë, në rastin e Shteteve të Bashkuara, masat e distancimit social duhet të vazhdojnë me rigorozitet deri në 2022.

Sipas të njëjtit studim, nëse distancimi fizik dhe social bëhet me ndërprerje, atëherë gjasat e një shpërthimi tjetër të virusit më vonë gjatë vitit janë të paevitueshme.

Kjo do të thotë, se nëse nuk izolohemi dhe i përmbahemi kësaj mase, virusi do të shfaqet sërish.

Sipas BBC-së, çdo person i infektuar me COVID-19, besohet që në fazën fillestare të sëmundjes, mund të infektojë mesatarisht 2 ose 3 persona të tjerë. Një person i prekur nga Rinovirusi, që është përgjegjës për të ftohurën, mund të infektojë maksimumi deri në 2 persona.

Numri bazë i riprodhimit të virusit në rastin e Gripit Spanjoll është 1.8.

Nga ana tjetër, periudha e inkubimit (pra mes infektimit dhe shfaqjes së simptomave) është rreth pesë ditë në rastin e COVID-19, ndonëse ka raste kur ajo zgjat 14 ditë.

Pra, nëse një person i infektuar por pa simptoma, mund ta përhapë atë tek dy ose tre njerëz të tjerë. Në një muaj të vetëm, pacienti zero mund tua ngjisë COVID-19 244 personave. Në dy muaj ku numër mund të arrijë në 59,604 raste.

Në mungesë të distancimit social dhe fizik, Mbretëria e Bashkuar mund të regjistrojë të paktën 510,000 vdekje nga COVID-19, ndërsa Shtetet e Bashkuara rreth 2.2 milionë.

Kësisoj, ekspertët thonë se distancimi social dhe fizik mund të jetë i nevojshëm për disa muaj, por  për sa kohë ne mund të mbrojmë shëndetin e të dashurve tanë, në fund të fundit, ia vlen barra qeranë./AgroWeb.org