VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Terror në Kavajë – Përplasen bandat, 1 i vdekur e 4 të plagosur

By | July 4, 2019

Komentet

Analiza nga ish-gjyqtari i Strasburgut Ledi Bianku: Merreni seriozisht reformën sepse Drejtësia rrezikon të jetë e vdekur pa mbërritur mirë!

Analiza nga ish-gjyqtari i Strasburgut/ “Pse duhet marrë seriozisht Reforma në Drejtësi. Vendimet për pronat dhe ndërhyrjet nga zv.kryeministri e ministri, e ca denarë që donin të influenconin…”

MERRENI SERIOZISHT REFORMËN

Një analizë fillestare dhe empirike e reformës në drejtësi në Shqipëri, nën këndvështrimin e vendimeve të Gjykatës së Strasburgut

Titulli i këtij artikulli kujton padyshim atë të një prej kontributeve më me ndikim në filozofinë e së drejtës në shekullin e XX, “Take rights seriosly” nga Ronald Dworkin. Megjithatë Dworkin është shumë larg realitetit shqiptar. Artikulli ka për qëllim të ngrejë probleme që për mua janë konceptuale dhe sistemike të pushtetit gjyqësor, si dhe të gjithë sistemit tonë shtet-formues dhe kushtetues. Ndaj titulli lidhet me mesazhin që synohet të jepet në lidhje me këto probleme. Ky artikull, që nga titulli dhe deri në përfundimet e tij iu drejtohet në mënyrë të veçantë kumbarëve të reformës në drejtësi – të huajve – sa në Tiranë edhe gjetiu. Termin “të huaj” nuk po e përdor thjesht në kuptimin juridik, të shtetësisë së tyre, pasi kjo për mua ka rëndësi tejet relative. Unë po e përdor termin “të huaj” në kuptimin figurativ, duke pasur parasysh personazhin e Camus-ë, Meursault-in. Në fakt evokimi i këtij të fundit mund të jetë i mjaftueshëm për ata që e njohin shumë më mirë se unë letërsinë për të shpjeguar rolin e “të huajve” në Shqipëri në raport me sistemin e drejtësisë dhe sistemin kushtetues në Shqipëri dhe me problemet konceptuale dhe sistemike që ky i fundit ngërthen. Ky evokim është edhe më i vlefshëm kur analizon pasojat, qoftë edhe të përkohshme, të reformës në drejtësi. Megjithatë, metaforat letrare ua lë atyre që iu takon kjo punë, studiuesve të letërsisë. Unë kam për detyrë intelektuale të bëj analizën juridike, sidomos atë nën këndvështrimin e njërës prej fushave të së drejtës që pretendoj se e njoh mjaftueshëm – sistemin e Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut.

Kjo e fundit duke qenë kushtetuta e kushtetutave në Evropë dhe në Shqipëri (shih përkatësisht nenet 6 TFBE dhe nenin 17 § 2 të Kushtetutës Shqiptare), standardet e saj janë themelore për të vlerësuar problemet konceptuale që sistemi i drejtësisë ka, dhe për pasojë që çdo reformë apo kumbar i reformës duhet të ketë përgjegjësinë që, së pari, të kuptojë, të pranojë dhe pastaj të trajtojë. Analizën po e bëj thjeshtë dhe tepër shkurtër, të ndarë në dy momente duke i kursyer sa më tepër që të mundem, për arsye lehtësie leximi, referencat dhe analizat jurisprudenciale. Po përpiqem të mos analizoj reformën që po bëhet[1], por atë që po ç’bëhet dhe nuk po bëhet. Këto të fundit janë përcaktuese për suksesin e reformës në vazhdim e sipër dhe për fatin e çdo sistemi drejtësie, në Shqipëri dhe kudo.

  1. Tek porta e Ligjit

Prej më shumë se 20 vjetësh, herë në këndvështrimin akademik, herë në atë gjyqësor, jam marrë me çështje të ankuesve që kërkonin në Shqipëri apo në Strasburg ekzekutimin e vendimeve të gjykatave shqiptare që iu njihnin të drejta të caktuara, që nga prona e deri te kthimi në punë. Shihja se si vendimet gjyqësore përfundimtare mund të mos kishin askurrfarë vlere juridike në Shqipëri. Një sërë prej tyre gjetën përgjigje vetëm në Strasburg, që në 2004 e në vijim. Mund të thuhet se arsyet e pamundësisë për të ekzekutuar një vendim gjyqësor në Shqipëri kanë qenë zvarritja, vonesa, vështirësitë financiare, ose administrata shqiptare. Megjithatë problemi është më i thellë. Shkon në zemrën e reformës në drejtësi.

Vendimi i Gjykatës së Strasburgut në çështjen Ramadhi k. Shqipërisë, i 13 nëntorit 2007 gjen shkelje për mos-ekzekutimin e një vendimi administrativ përfundimtar. Vlera e tij, thuajse unike në gjithë jurisprudencën e Strasburgut, qëndron në një moment tjetër. Ai konstaton se në Shqipëri nuk ka gjykatë që të jetë mjet efektiv për zgjidhje mosmarrëveshjesh, prandaj një vendim administrativ mund të ankohet direkt në Strasburg pa pasur nevojën e shterimit të mjeteve gjyqësore, sipas nenit 35 të Konventës. Ky konstatim i ra në fakt alarmit për problemin sistemik dhe strukturor të  gjyqësorit Shqiptar, por askush nuk e dëgjoi. Ai vendim, e konfirmuar edhe më vonë nga një sërë vendimesh të tjera nuk thonë asgjë tjetër veçse që gjyqësori – në kuptimin evropian, pra si mjet efektiv për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve – në Shqipëri praktikisht nuk ekziston. Sipas filozofisë së vendimit Ramadhi, i vetmi organ që të zgjidh hallin në Shqipëri është ekzekutivi.

Ligji 133/2015 i miratuar nga Kuvendi në nëntor 2015, ndryshon formulën e kompensimit të pronave. Mënyra se si kompensimi bëhet tani, ku në raste të caktuara për një pronë konkrete pronari merr edhe zero vlerë, në fakt nuk është asgjë tjetër veçse një prishje në themel e qindra e mijëra vendimeve gjyqësore përfundimtare me një akt legjislativ të mëvonshëm. Ky ligj konfirmon në fakt alarmin që ngrinte Gjykata në vendimin Ramadhi që në vitin 2007. Por ndërsa më parë i zvarrisnim vendimet e gjykatave tani efektet e tyre i fshijmë me ligj. Kjo ndërhyrje nga ligjvënësi, që në jurisprudencë quhet validation législative është ndërhyrja më flagrante e legjislativit, në rastin shqiptar praktikisht e ekzekutivit, ndaj pushtetit gjyqësor. Gjykata e Strasburgut e ka konsideruar me dhjetëra herë të papajtueshme me nocionin e procesit të rregullt dhe të shtetit ligjor këtë praktikë (shih Rafineritë greke Stran dhe Strasis Andreadis k. Greqisë, Pressos Compania Naviera k. Belgjikës, Zielinski dhe Pradal dhe Gonzalez dhe të tjerë k. Francës, Scordino (I) k. Italisë, etj, etj) ku, ndër të tjera, Gjykata thotë:

“Gjykata konsideron se rreziku financiar i pretenduar nga Qeveria…, nuk mund të lejojë që ligjvënësi të zëvendësojë … gjyqtarët për zgjidhjen e mosmarrëveshjes.”

Ndërhyrje të tilla të ligjvënësit ndaj vendimeve gjyqësore përfundimtare janë konsideruar si shkelje e nenit 16 të Deklaratës të të Drejtave të Njeriut dhe të Qytetarit, të 1789 që garanton ndarjen e pushteteve (shih Këshillin Kushtetues Francez, Déc. n° 80-119 DC, 22.07.1980, Déc. n° 99-422 DC, 21.12.1999, etj. Shih gjithashtu Gjykatën Kushtetuese italiane me vendimet binjake nr. 348 dhe 349 të 22.10.2007 ku vetëm për masën e dëmshpërblimit u konsideruan antikushtetuese disa dispozita të dekret-ligjit nr. 333 të 11.07.1992, të ligjit nr. 662  të 1996 dhe të dekretit të Presidentit të Republikës nr. 327 të 8.06.2001. Shih Gjykatën Kushtetuese Federale Gjermane, BVerfGE, vëll.45, fq. 142 [167]; vëll. 72, fq, 200 [242], vëll. 80, fq. 89 [109s.], Gjykatën Kushtetuese Spanjolle, vendimi 234/2001, BOE nr. 14 i 16.01.2002, e shumë të tjera. E drejta e BE e konsideron “pjesë të rendit juridik komunitar”, që në Topfer k. Komisionit, 3.5.1978 dhe si “parim themelor të Komunitetit”, që në Dürbeck k. Hauptzollampt Frankfurt a.M. apo me sagën e vendimeve Mulder dhe Spagl.

Megjithatë ne ende nuk e kemi kuptuar, ose bëjmë sikur nuk e kuptojmë. Këtë element konceptual thelbësor nuk e kanë kapur ose i janë shmangur edhe Gjykata jonë Kushtetuese, në vendimin nr. 1, datë 16.01.2017 edhe Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, me vendimin 00-2018-611. Ndërkohë që ligji nr. 133/2015, në një sërë situatash, duket sikur po ekzekuton vendimin Manushaqe Puto, në fakt nuk bën asgjë tjetër veçse kason dhe rivlerëson në themel atë që kanë vendosur në mënyrë përfundimtare gjykatat shqiptare dhe administrata shqiptare e kthimit të pronës me një mori vendimesh që në fillim të viteve 1990. Të huajt e reformës nuk thanë gjë për këtë. A thua se ajo nuk ka të bëjë me drejtësinë!!! Të shohim a do ta “kuptojë” Gjykata e Strasburgut.

Kjo situatë kur qindra shqiptarë kanë pritur dhe ende presin me vite që vendimet gjyqësore që kanë fituar, të ekzekutohen, më kujtonte shpesh pasazhin vijues të përfshirë në Kreun 9 të kryeveprës së Franz Kafka, “Procesi”:

“Tek porta e Ligjit qëndronte një rojë. Një njeri nga rrethinat arrin para tij dhe i lutet ta lejojë të hyjë tek Ligji. Por roja i thotë që nuk mund ta lejojë të hyjë në atë moment.

Njeriu nuk kishte pritur vështirësi të tilla, ai kishte menduar se Ligji duhet të ishte i arritshëm për të gjithë dhe në çdo kohë, por tani, duke vëzhguar më mirë rojën, pallton e tij prej leshi…, ai vendos të presë gjithsesi derisa të lejohet të hyjë.

… porta e ligjit qëndron e hapur, si gjithmonë, dhe roja del nga njëra anë e saj, kështu njeriu përkulet për të parë brenda përmes portës. Kur roja e sheh, qesh dhe i thotë ‘Nëse të tërheq aq shumë, atëherë përpiqu të hysh, ndërkohë që unë të ndaloj. Por ki kujdes: Unë jam i fuqishëm…”

Në Shqipëri vlera formale apo edhe substanciale e një vendimi gjyqësor është zero nëse nuk do ekzekutivi. Nuk po ju lodh me shembuj, që nga vendimet e gjykatave të brendshme, përfshirë kushtetuese, të Gjykatës së Strasburgut, të arbitrazheve ndërkombëtare, ose duke u kthyer në kohë, te vendimi i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë mbi Kanalin e Korfuzit që e ekzekutuam pas 40 vjetësh. Juridikisht thelbi është i njëjtë me atë periudhë të historisë sonë që të gjithë duket se rreken zellshëm ta anatemojnë. Ndaj problemi në Shqipëri është Roja, pavarësisht se e imagjinojmë me pallto apo me poture, të veshur si shqiptar, si sovjet apo si evropian. Për këtë u binda përfundimisht nga një çështje tjetër në Strasburg. Kësaj radhe krahasimin po e bëj më poshtë me një shembull amerikan.

  1. “Turn that plain around”

Ky ishte urdhri që gjyqtari Emmet Sullivan, i gjykatës së rrethit në Washington, u dha më 9 gusht 2018 autoriteteve amerikane, për një avion në të cilin po udhëtonin drejt El Salvadorit, Carmen dhe e bija e saj, ndërkohë që gjyqtari Sullivan po shqyrtonte ankimin e tyre për azil në SHBA. Gjyqtari Sullivan u shpreh:

“Dikush … kërkon drejtësi para një gjykate të Shteteve të Bashkuara dhe dëbohet jashtë ndërkohë që avokatët e saj po pretendojnë dhënien e drejtësisë për të? Kjo është mizore. Kthejeni mbrapsht atë avion dhe sillini ata njerëz përsëri në Shtetet e Bashkuara.”

Sullivan ishte aq i prerë me urdhrin e tij të ndërmjetëm, sa ai u shpreh se Jeff Sessions, Ministri i Drejtësisë në SHBA në atë kohë, dhe çdo zyrtar tjetër që mund të pengonte kthimin e Carmen dhe të bijës në SHBA do të akuzohej prej tij për contempt to court – cenim i autoritetit të gjykatës. Në fakt avioni u ul në San Salvador, por pas urdhrit të gjyqtarit Sullivan, as Carmen dhe as e bija nuk zbritën prej tij. Me të njëjtin avion ato u kthyen ne SHBA në pritje të vendimit të gjyqtarit Sullivan. Mesazhi i këtij shembulli nuk është e drejta e Carmen dhe së bijës për të migruar në SH.B.A. por autoriteti i një gjyqtari amerikan dhe kuptimi i vendimit që ai do të merrte në lidhje me çështjen e tyre. Ndryshe e drejta për t’u ankuar dhe as funksioni i gjyqtarit dhe i vetë sistemit amerikan të drejtësisë në vetvete nuk do kishte asnjë kuptim.

Ç’lidhje ka ky shembull që solla me situatën shqiptare? Më 5 tetor 2012, në kuadrin e presidencës shqiptare të Komitetit të Ministrave të KE isha ftuar të mbaja një fjalë në një konferencë të organizuar në Tiranë. Ndër të tjera, solla si shembull vendimin e Gjykatës së Strasburgut në çështjen Rrapo ku Republika e Shqipërisë u dënua vetëm sepse kishte refuzuar t’i bindej një urdhri të ndërmjetëm të Gjykatës së Strasburgut, që të mos e ekstradonte Almir Rrapon drejt SHBA derisa Gjykata të shprehej mbi themelin e çështjes. Gjatë referimit, përveçse përmenda faktin se vendimet gjyqësore të ndërmjetme janë të detyrueshme,  theksova se neni 320 i Kodit Penal Shqiptar, i cili penalizon pengimin për ekzekutimin e vendimeve të gjykatës mund dhe duhej të interpretohej fare kollaj në mënyrë të tillë që të siguronte efektivitetin edhe të vendimeve të ndërmjetme ndërkombëtare. Ndryshe edhe vendimi përfundimtar mund të bëhej i paekzekutueshëm. Vetëm kështu mund të sigurohej autoriteti i pushtetit dhe procesit gjyqësor dhe logjika e funksionit të gjykatave. Në atë kohë mendoja ende se problemi qëndronte tek paqartësia dhe tek vlera e vendimeve të gjykatave ndërkombëtare në sistemin ligjor shqiptar.

Çështja që më bëri ta rishikoj në themel këtë mendim u vendos në 2018. Vendimi Sharxhi dhe të tjerë k. Shqipërisë, i 11 janarit 2018, shpalosi tërësisht problemin më endemik të sistemit kushtetues në Shqipëri. Në atë çështje një gjykatë administrative e shkallës së parë vendosi që autoritetet shqiptare mos merrnin asnjë masë derisa të vendosej në themel nëse ishte e ligjshme apo jo një ndërtesa që synohej të prishej (nenet 207 e vijues të Kodit Procedurës Civile). Pa kaluar një muaj nga ky vendim i gjykatës administrative ndërtesa u prish, në kundërshtim të hapur me urdhrin e gjykatës. Themeli i vendimit, pra nëse ndërtesa ishte e ligjshme apo e paligjshme, nuk kishte më asnjë kuptim.

Megjithatë saga e absurdit juridik vazhdoi. Dy gjykata administrative, edhe e shkallës së parë edhe e apelit vendosën, si pasojë, mbi masën e kompensimit ndaj ankuesve për të gjitha dëmet që vinin nga prishja e ndërtesës – në kundërshtim me urdhrin gjyqësor. Përsëri ekzekutivi do ndërhynte. Jo vetëm që nuk do respektonte vendimet e gjykatave mbi masën e dëmshpërblimit, por i prishte vendimet gjyqësore në themel dhe vendoste një masë tjetër!!! Ndërkohë që ankuesit ankoheshin në gjykata, pala kundërshtare, Qeveria, ankohej…tek Qeveria. Dhe kjo e fundit vendoste. Në këtë vend Gjykata e Lartë nuk është ajo që ishte, atëherë kur ishte, e që drejtohej nga Zaganjori. Në këtë vend Gjykata e Lartë është Ajo, që sot drejtohet nga Rama. Po vendosi kjo e fundit, vendimet e kësaj janë në fuqi dhe prishin çdo vendim tjetër. Nuk ka gjykatë që guxon t’i dalë kundra?! Dhe si?! Roja është i fuqishëm, madje i plotfuqishëm.

Në vendimin R(Unison) k. Lordit Kancelar, (2017) UKSC 51, Gjykata Supreme Britanike, me anë të penës brilante të Kryetarit të saj të sapo zgjedhur, Lord Reed, shprehet:

“Në zemër të konceptit të shtetit të së drejtës është ideja që shoqëria qeveriset nga ligji. Parlamenti ekziston kryesisht për të bërë ligje për shoqërinë në këtë vend. Gjykatat ekzistojnë për të siguruar që ligjet e bëra nga Parlamenti,…, të zbatohen dhe ekzekutohen. Ky rol përfshin garantimin që dega ekzekutive e qeverisë kryen funksionet e saj në përputhje me ligjin. Në mënyrë që gjykatat ta kryejnë këtë rol, njerëzit në parim duhet të kenë mos pengohen të kenë akses në to. Pa një akses të tillë, ligjet bëhen një letër e vdekur, puna e bërë nga Parlamenti bëhet e kotë, dhe zgjedhja demokratike e deputetëve mund të bëhet një farsë e pakuptimtë.”

Duke mos respektuar vendimin e ndërmjetëm të një gjykate në çështjen Sharxhi ekzekutivi shqiptar nuk prishi vetëm ndërtesën përkatëse. Mbi të gjitha ai rrënoi vetë qëllimin e procesit gjyqësor në lidhje me ligjshmërinë apo jo të saj, që është vetë arsyeja e ekzistencës së gjykatës. Nuk kishte më asnjë kuptim as procesi, as gjyqtari, as palët, as avokati, as vetingu dhe, siç thotë Lord Reed në vendimin Unisson të sapo përmendur, nuk kanë më kuptim as ligjet. Dhe ju flisni për reformë?!

Natyrisht që në Strasburg, në Dhomë dhe pastaj Paneli i Dhomës së Madhe vendosën njëzëri se ndërhyrja në çështjen Sharxhi ishte shkelje e procesit të rregullt – flagrante madje. Nga afro 30 mijë çështje që kam vendosur në Gjykatën e Strasburgut, dhe nga ca mijëra të tjera që kam lexuar, vetëm në një tjetër ma ka zënë syri një ndërhyrje thuajse kaq flagrante të ekzekutivit ndaj gjyqësorit – në Bursa Barosu dhe të tjerë k. Turqisë[2].

Ndërkohë që në maj 2017 qeveria shqiptare përpiqej të justifikonte në Strasburg mosrespektimin e një vendimi gjyqësor të ndërmjetëm, në shtator 2017 Komisioni i së Drejtës Ndërkombëtare e konsideronte një shkelje të tillë si shkelje të parimeve të përgjithshme të së drejtës të kombeve të qytetëruara (shih 3 RES FINAL FR, 8.9.2017). Meursault-ë – a doni ta pranoni se sa i thellë ku është problemi me sistemin ligjor në këtë vend apo jo? Se nuk e besoj dot se nuk arrini ta kuptoni.

Çfarë reforme duhet bërë për këtë situatë? Në këtë vend Roja vendos se kur dhe si individët mund të drejtohen gjykatave, dhe jua bën të qartë, edhe me deklarata publike, atyre në çështjen Sharxhi, dhe të tjerëve tek Astiri e gjetiu, të mos lodhen të shkojnë në gjykata. Është vetëm ai që vendos nëse ju takon kompensim apo jo, atyre dhe të tjerëve që kanë fituar në gjykata prej afro 30 vjetësh. Është Roja që vendos se ç’është apo s’është e drejtë në këtë vend. Çështja Sharxhi pret ende ekzekutimin, me pasojat juridike dhe institucionale që ka. Qeveria Shqiptare dhe sidomos Ministrja e Drejtësisë e di mirë për çfarë po flas[3]. Prokurori i ri i Përgjithshëm apo SPAK duhet të bëjnë fare PAK – të zbatojnë ligjin shqiptar në fuqi. Shkeljet i kanë të konfirmuara nga 12 gjyqtarë të Strasburgut. Me këtë vendim kanë në dorë një rast ku mund të tregojnë, por edhe detyrimin institucional që të konfirmojnë, se sa u intereson drejtësia, pavarësia e gjyqësorit dhe, si pasojë, reforma. Të shohim a do të kenë qartësinë dhe guximin profesional që pati një gjyqtar “i thjeshtë” rrethi në Washingon DC që ishte gati të niste procedurat për cenim të funksionit të gjykatës edhe ndaj ministrit të drejtësisë në SH.B.A. Këto janë themelet e reformës sipas shembullit amerikan, evropian, anglez, francez, italian, etj, dhe jo filmat vizatimorë që shihen në televizor për reformën. Megjithatë “të huajt” nuk folën në lidhje me këto hedhje në erë të themeleve të çdo arsyeje të ekzistencës të funksionimit të gjyqësorit. Ndërkohë që ekzekutivi dhe ligjvënësi de(re)formonin dhe de(re)formojnë dhjetëra vendime gjyqësore përfundimtare, dhe bën pa kuptim që në nisje dhjetëra ankesa gjyqësore, në Shqipëri flitej dhe vazhdohet të flitet për reformë në drejtësi!!! Atë që e konsideroni si problematike tani në lidhje me mungesën e gjykatave apo me ligjin për mediat elektronike, aksesin në gjykatë, e keni qëndrim konsekuent në lidhje me shumë të drejta që po jua kalojnë nën rrogoz duke i mbuluar me nga një reformë. Prandaj mos u habisni shumë. Është një çështje koncepti themelor mbi funksionimin e shtetit të së drejtës në lojë, dhe jo e këtij apo e atij ligji.

Një përfundim…i ndërmjetëm

Alexis de Tocqueville, në atë që mbetet edhe prej afro 200 vjetësh një nga analizat më brilante të sistemit politik amerikan, “Mbi Demokracinë në Amerikë”, thotë se “është e rrallë që ndonjë çështje politike në Shtetet e Bashkuara të mos zgjidhet, herët ose vonë, si një çështje gjyqësore”. Kurse në Shqipëri, është e pamundur që një çështje gjyqësore, kur i intereson politikës, të mos zgjidhet apo të mos ndikohet nga kjo e fundit. Ka nevojë për të tjerë shembuj? Po ju jap dy të fundit, të shkruar dhe të provuar. Në nivel kombëtar ndryshimet e neneve 118 dhe 119 të Rregullores së Kuvendit me vendimin 85/2019 që i japin të drejtë Kuvendit – organ politik – të vendosë se çfarë përbën provë në rast akuzash ndaj një deputeti!!! Në nivel ndërkombëtar, përveç vendimeve të Strasburgut që përmenda mund të kujtoj edhe disa ‘trena’ me Zv. Kryeministër,  Ministra dhe ca denarë të tjerë që përpiqeshin të influenconin Kryetarin dhe gjyqtarë të Gjykatës së Strasburgut për zgjidhje në favor të Qeverisë në çështjet e ekzekutimit të vendimeve gjyqësore. Ndërhyrje si kjo, në dijeninë time, ka pasur vetëm një rast tjetër në historinë e Gjykatës së Strasburgut që, natyrisht, i përket një vendi tjetër ish-komunist. Ky është mentaliteti që ushqen mënyrën e (mos)funksionimit dhe të (mos)ekzistencës të gjyqësorit në Shqipëri.

Problemi i sistemit të drejtësisë në Shqipëri nuk është vetëm korruptiv apo cilësor. Madje unë mendoj se problemi nuk është as vetëm funksional. Problemi themelor i gjyqësorit tonë është ekzistencial. Mospasja e Gjykatës Kushtetuese dhe të Lartë gjatë dy vjetëve të fundit nuk është asnjë tjetër vetëm se konkretizimi dhe materializimi më i prekshëm i një fenomeni konceptual që e ka shoqëruar gjyqësorin tonë në vite. Shembujt e lartpërmendur, dhe sa të doni të tjerë, tregojnë hapur se e drejta në këtë vend nuk vendoset nga gjykatat, të mira apo të këqija qofshin ato dhe gjyqtarët dhe prokurorët që i përbëjnë. Gjyqësori jonë ka pasur dhe ka një marrëdhënie vasaliteti, herë më shumë e herë më pak, me pushtetin politik dhe këtë, herë e ka bërë në mënyrë të vullnetshme, herë e ka bërë për mungesë fuqie sistemike. Disa gjyqtarëve iu intereson ky vasalitet, sepse nxirrnin frytet e veta, korruptive apo karrieriste, për aq sa nuk preknin interesat e suzerenit. Ca gjyqtarëve të tjerë iu mungon guximi, qartësia apo aftësia e duhur profesionale si dhe instrumentet dhe mekanizmat, për tu vetë-analizuar dhe vetë-korrigjuar. Kurse një kategorie të tretë, gjyqtarëve që guxonin, kur jepnin shenja për shkëputje nga ky vasalitet, Roja u tregonte dhe tregon reforma dhe elemente thellësisht politikë ndërhyrjeje, ose vendimet e tyre i kason me ligj. Këto ndërhyrje janë konfirmim i kësaj marrëdhënie, të cilës gjyqësori edhe një herë, me dashje, me detyrim, për mungesë karakteri, për meskinitet apo karrierë individuale, apo për mospasje organizimi ose mekanizmash profesionalë të kontrollit, iu nënshtrua edhe një herë[4]. Ndaj shumë prej gjyqtarëve dhe prokurorëve tani po gëlltisin lugë nga ajo çorba që e kanë përzier edhe vetë ndër vite. Kjo marrëdhënie është burimi i çdo papërgjegjshmërie në gjyqësor. Korrupsioni financiar është pasojë dhe ana tjetër e medaljes e korrupsionit ose vasalitetit politik. Këtu drejtësia vendoset nga qeveria, marrë kjo e fundit në kuptimin e ngushtë të termit. Këtu madje edhe drejtësia ndaj gjyqtarëve vendoset nga qeveria. Problemi i drejtësisë në këtë vend nuk është në nivel mikro, ky apo ai gjyqtar apo prokuror, këtu problemi është në nivel makro – ky apo ai sistem. Problemi themelor në Shqipëri nuk është qeveria e gjyqtarëve, por gjyqtarët e qeverisë. Një hap i ndan këta të fundit që të bëhen pastaj gjyqtarë të lekut. Pavarësia është një koncept që kur gjyqtari e ka, e mbron dhe e përdor ndaj cilitdo pushtet të tretë, politik, financiar apo tjetër, që kërkon të ndërhyjë në përmbushjen e funksionit gjyqësor.

Ndaj përpara se të merreni vetëm me gjyqtarët dhe prokurorët merruni me problemin themelor që ka gjyqësori dhe i gjithë sistemi ligjor shqiptar. Merruni me burimin e papërgjegjshmërisë dhe të varësisë së tyre nga pushteti – politik ose financiar, i dyti rrjedh nga i pari. Merruni me Rojën, si koncept, që kontrollon gjithë parabolën Kafkiane të Ligjit në Shqipëri. Është ai që kontrollon çdo portë të Ligjit. Është ai që kontrollon nëse, kur dhe si mund të ankohemi përpara gjykatave. Me anë të projekt-ligjit mbi betimin e gjyqtarëve kushtetues që u miratua këtë javë në Kuvend, ai po kontrollon edhe funksionin e gjykimit kushtetues – zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mbi interpretimin e Kushtetutës. Është ai që kontrollon gjithashtu, tek porta e daljes nga Ligji, nëse dhe si vendimet e gjykatave mund të ekzekutohen apo jo, përfshirë edhe vendimet e Strasburgut, si edhe ato të Hagës. Mos bëni Meursault-in e gjyqësorit! Po hiqni dhe po lini fotografi gjyqtarësh dhe prokurorësh në muret e një kështjelle prej rëre. Kur të kuptoni dhe të zgjidhni problemin e themeleve atëherë merruni me detajet. Atëherë detajet duken edhe më mirë. Sepse kriteri themelor për të ngritur sistemin e drejtësisë është ai i profesionistëve të pavarur që, së pari kanë përgjegjësinë, qartësinë dhe pavarësinë që të mund t’i imponohen edhe vetë Rojës. Ndryshe ata do korruptohen sa nga Roja pastaj edhe nga paraja dhe kjo reformë nuk do jetë asgjë më shumë sesa një ‘reformatio in peius’.

Të huaj, ata që nuk i pëlqejnë këto që shkruaj do vijnë t’u thonë se unë jam kundër reformës. Unë jam për drejtësinë. Nëse reforma juaj është në shërbim të drejtësisë atëherë unë jam padyshim për të, por nëse ajo shuan letrën e parë të alfabetit të sistemit drejtësisë – aksesin në gjykata, dhe nuk garanton letrën e fundit të qëllimit të funksionimit të tyre – ekzekutimin e vendimeve, atëherë ajo rrënon në themel vetë arsyen e ekzistencës së gjyqësorit. Nuk është kjo drejtësia që jepet në Evropë dhe në Amerikën veriore. Por askush nuk po flet për këtë – as reformatorët.

Përsa i përket reformës unë jam për një më të fortë se kjo që po bëhet, por edhe më të drejtë. Unë jam që gjyqtarët dhe prokurorët që kanë shitur drejtësinë jo thjesht të largohen nga puna. Ky është thjesht dënim plotësues sipas Kodit Penal, madje këtë zgjidhje e konsideroj si amnistim të të korruptuarve. Largimi nga puna, i vetëm, është një ndëshkim që populli ia jep me votë politikanëve të paaftë ose se ju ka ardhur koha të ikin, ose që shefat u japin funksionarëve publikë për shkelje në detyrë. Të korruptuarve, drejtësia ju jep dënime të tjera, me gjykata të krijuara me ligj, siç kërkon neni 6 § 1 KEDNJ[5]. Një reformë e tillë do ta bënte gjyqësorin të pavarur, të përgjegjshëm dhe të pakorruptuar në të njëjtën kohë.

Për reformë në gjyqësor kishte dhe ka shumë nevojë. Madje është domosdoshmëri. Por ama duhet marrë seriozisht kjo reformë dhe të trajtojë themelet, jo të çojë në rrënimin total të funksionit gjyqësor në të gjithë vendin. Duhet marrë së pari seriozisht nocioni, funksioni dhe institucioni i drejtësisë, që të merret seriozisht reforma. Kam pasur rast të shoh në shumë raste, edhe në vende të zhvilluara, sisteme gjyqësore dhe gjykata, përfshirë edhe Gjykatën e Strasburgut dhe të Luksemburgut, që kishin dhe kanë nevojë për reforma, por reforma gjyqësore që fshijnë gjykata, është realisht hera e parë që shoh!!!  Ndaj kjo situatë më kujton atë shprehjen e famshme që Lewis Carroll vë në gojën e Lizës në Botën e Çudirave “…Kam parë shpesh mace që nuk zgërdhihen,… por zgërdheshje pa një mace! Është gjëja më e çuditshme që kam parë ndonjëherë në jetë”. Që ne jemi vendi i çudirave, këtë e kanë thënë të tjerë përpara meje. Mesa duket reforma në drejtësi po ofron një shembull modern të këtij konstatimi të kahershëm!

Strasburg, 10 shkurt 2020

Ledi Bianku

Profesor i Asociuar në Universitetin e Strasburgut

Ish-gjyqtar në GJ.E.D.NJ.

*****************************************************************

[1] Reformën që po bëhet do kem rast ta komentoj në detaje më vete, duke pasur parasysh edhe problemet që ngrihen nga disa ankesa të regjistruara ndërkaq përpara Gjykatës së Strasburgut.

[2] Krahaso edhe me Molla k. Shqipërisë, vendim komiteti i GJEDNJ, 2016.

[3] Për kujtesë Ambasadorëve të vendeve të Këshilllit të Evropës në Tiranë – kur Greqia refuzonte të ekzekutonte plotësisht vendimin e lartpërmendur të Rafinerive Greke, Komiteti i Ministrave, në maj 1996, ngrinte fort zërin duke i kujtuar Greqisë edhe mundësinë e përjashtimit nga Këshilli i Evropës.

[4] Aspekte të këtij problemi i kam ngritur në artikullin “Kush i gjykon gjyqtarët”, të botuar në Reforma Gjyqësore si një ndër prioritetet e sfidës së integrimit të Shqipërisë në BE – 4 maj 2012.

[5] Këtë element, që është një nga kërkesat e Bundestagut për hapjen e negociatave për aderim në BE, do duhet që më vonë, ta analizoj më vete.

Studiuesja e suksesshme Shqiptaro-Kanadeze Florida Doci i drejton Letër të Hapur kryeministrit të Kanadasë, Justin Trudeau: Ndihem besimthyer që Ju përqafoni dhe lavdëroni Edi Ramën!

Emri i saj është Florida Doci. Ajo është një studiuese shqiptaro-kanadeze e suksesëshme në Universitetin e Otavës. Ka mbi 10 vjet që jeton në Kanada dhe ndihet me fat që jeton në këtë vend plot shanse dhe mundësitë e jashtëzakonshme që i ka dhën. Florida i është mirënjohëse Kanadasë ku sot ndihet në shtëpinë e vet, por nuk ndihet me besim të thyer dhe i vjen turp kur kryeministri i Kanadasë Justin Trudeau, e përqafon dhe e lavdëron Edi Ramën.

Për të shprehur qëndrimin e saj Florida Doci vendos që t’i drejtohet me një Letër të Hapur kryeministrit të Kanadasë, të cilën po ia përcjellim lexuesit.

 

Florida Doci gjatë fushatë zgjedhore duke mbështetur kryeministrin aktual të Kanadasë Justin Trudeau.

Ja letra:

 

I dashur i nderuar kryeministër Justin Trudeau, besimi im në udhëheqjen tuaj është thyer, dhe më vjen turp që ju vendosët të përqafoheni dhe të lavdëroni një njeri si zoti Edi Rama.

Emri im është Florida Doci, dhe jam studiuese në Universitetin e Otavës. Kam jetuar në Kanada për me shumë se 10 vjet, dhe e konsideroj veten me fat për mundësitë e jashtëzakonshme që më ka dhënë ky vend. Unë jam vërtet mirënjohës që e quaj Kanada shtëpinë time sot.

Unë kam qenë një mbështetëse e fortë e udhëheqjes suaj për shumë vite. Unë kam dhënë kohën time si vullnetarr gjatë fushatave elektorale duke trokitur në dyer dhe duke ju përgjigjur telefonave, kam ndihmuar në zyrën elektorale të zonës time, dhe kam qenë një mbështetëse e zëshme në qarqet e mia si në internet ashtu edhe ne jetën e përditshme. Nuk ka qenë gjithmonë e lehtë të bindësh njerëzit se ju jeni një zgjedhje e mirë për Kanadane, por pavarësisht të gjithave unë kam mbetur një mbështetëse e palëkundur.

Sidoqoftë, sot u zhgënjeva kur pashë që u takuat me Kryeministrin e Shqipërisë Edi Rama në Konferencën e Sigurisë së Mynihut. Pas një përqafimi shumë miqësor dhe një foto-op, ju e quajtët zotin Rama një mik. Siç e tha edhe vet zoti Rama gjatë përgjigjes së tij, ju keni një ndikim të fortë në botë, dhe përqafimi dhe lavdërimi juaj kanë vlerë shume te madhe për zotin Rama dhe qeverinë e tij. Ndaj, unë u befasova nga veprimet tuaja dhe zgjedhja e fjalëve, të cilat për mendimin tim pasqyrojnë një mungesë shqetësuese të njohurive në lidhje me veprimet dhe stilin e qeverisjes së Z. Rama.

A ishit në dijeni që zoti Rama kontrollon të gjitha nivelet e qeverisë në Shqipëri, Parlamentin dhe sistemin gjyqësor, duke drejtuar efektivisht një shtet autokratik me një parti? Kur opozita shqiptare doli nga Parlamenti në protestë ndaj anashkalimit që z. Rama ju ka bërë sistemeve ligjvënës dhe gjyqësor, zoti Rama mori kontrollin mbi Parlamentin duke mbushur vendet me mbështetësit e tij [1]. Z. Rama çmontoi gjykatën më të lartë të Shqipërisë (Gjykatën Kushtetuese) vetëm për ta rikthyer më vonë nën drejtimin e dy mbështetësve të zgjedhur posaçërisht prej tij, në kundërshtim me Kushtetutën shqiptare [2]. Vitin e kaluar, zoti Rama mbajti zgjedhje jodemokratike një-partiake në shkelje të ashpër të dekreteve Presidenciale [3]. Kandidatët nga partia e Z. Rama kandiduan të pankonkuruar dhe tani kanë nën kontroll qeverinë lokale në të gjithë vendin. Z. Rama ka krijuar gjithashtu forcën e tij policore për të kontrolluar dhe frikësuar kundërshtarët e tij [4].

A ishit në dijeni që zoti Rama ka miratuar një ligj që në mënyrë efektive ka nënshtruar mediat në Shqipëri? [5] Në të vërtetë, zoti Rama ka qenë shumë i zëshëm në lidhje me mosrespektin e tij ndaj shtypit të lirë [6], dhe ka revokuar hyrjen ose dëbuar anëtarët e mediave nga shumë ngjarje publike, ai ka kërcënuar të burgosë gazetarë që flasin kundër tij, ai ka arrestuar anëtarët e mediave dhe ka mbyllur padrejtësisht ato media që jane përpjekur të ruajnë fjalën e lirë [7].

A ishit në dijeni se artistët dhe qytetarët në Shqipëri protestojnë çdo ditë për më shumë se 24 muaj kundër prishjes së Teatrit Kombëtar të Shqipërisë? Teatri Kombëtar është një ndërtesë trashëgimie e vendosur në një zonë të lakmuar në qëndër në kryeqytetit Tiranë. Z. Rama ka vendosur të privatizojë tokën e teatrit përmes praktikave korruptive [8, 9]. Ai ka shkuar aq larg sa të kërcënoje dhe arrestoni shumë protestues herë pas here.

A keni qenë në dijeni që zoti Rama ka emëruar kryetarin e Parlamentit shqiptar Z. Gramoz Ruci, një ish-anëtar i Partisë së Punës së Shqipërisë dhe ish Ministër i Brendshëm gjatë regjimit diktatorial? Z. Ruci është personalisht përgjegjës për veprimet e dhunshme të kryera nga regjimi kundër protestuesve të rinj që kërkuan një regjim demokratik përmes demonstrimeve dhe grevave paqësore në vitet 1990-1992. Para rënies së regjimit komuniste, ai urdhëroi gjithashtu djegien e mijëra dokumenteve inkriminuese të shërbimit sekret, duke mbuluar kështu në mënyrë aktive krimet e rënda të kryera nga regjimi komunist në Shqipëri. Në të vërtetë, Muzeu i Mbikëqyrjes Sekrete në Tiranë ka një shfaqje kushtuar Z. Ruci dhe e thekson atë si një nga figurat më të errëta në historinë shqiptare për përfshirjen e tij kundër lëvizjes studentore në vitet ’90. A ishit në dijeni se zoti Rama ka emëruar gjithashtu edhe Z. Skënder Gjinushi si drejtues të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë? Z. Gjinushi eshte gjithashtu një ish anëtar i Partisë së Punës së Shqipërisë, ish-Ministër i Arsimit gjatë regjimit diktatorial dhe bashkëpunëtor i njohur i Policisë së Sigurisë gjatë komunizmit.

Mund të vazhdoja më tej, por besoj se është e qartë tanimë që Z. Rama nuk është lloji i njeriut që duhet të përqafosh, lavdërosh ose ta quash mik. Që pas ardhjes së tij në pushtet, qeveria e z. Rama ka qenë në qendër të skandaleve të shumta që kanë nxjerrë zbuluar lidhje të forta me krimin e organizuar dhe mafian. Të paktën dy ministra të qeverisë së tij dhe shumë anëtarë të partisë së Z. Rama kanë dhënë dorëheqjen për shkak të përfshirjes së tyre në trafikun e drogës, korrupsionin e shfrenuar dhe format e tjera të krimit të organizuar [10].

Jo më larg se dje Z. Rama, deklaroi publikisht se ai do të vazhdojë të mbetet mik dhe të mbështesë Z. Vangjush Dako [11], ish-kryetarin e bashkisë së Durrësit i cili ishte ndaluar publikisht nga Departamenti Amerikan i Shtetit për përfshirjen e tij në korrupsion madhor [12]. Në mënyrë të ngjashme Z. Rama ka mbështetur qëndruar të gjithë anëtarët e tjerë në partinë apo qeverinë e tij që janë përfshirë në krime të ngjashme, duke u bërë efektivisht një mbështetës dhe bashkëpunëtor në veprimtaritë kriminale dhe shpërdorimin e pushtetit. 60% e shqiptarëve kërkojnë të largohen nga vendi si rezultat i sistemit që zoti Rama ka instaluar në vend [13], dhe numri i emigrantëve rritet çdo vit. Mbi 30,000 shqiptarë jetojnë sot në Kanada – shumë prej tyre janë larguar nga Shqipëria si rezultat i dhunës, pasigurisë ekonomike dhe varfërisë, shkeljes së të drejtave të njeriut dhe paqëndrueshmërisë sociale dhe politike të kryera nga regjime si ai që Z. Rama po rikthen në Shqipëri që nga 2013. Si një shqiptaro-kanadez, unë jam tejet e entuziazmuar kur shoh Kanadane të mbështesë njerëzit e Shqipërisë në raste nevoje. Në të vërtetë, unë vetë udhëtoj shpesh në Shqipëri për të dhënë leksione, për të kryer hulumtime shkencore, për të mbështetur OJQ-të dhe organizata bamirësie dhe për të shkëmbyer vlerat kanadeze në një vend aq shumë në nevojë për aleatë dhe demokraci të vërtetë. Do doja shume që të ishit ngritur për të mbeshtetur të drejtat dhe nevojat e këtyre njerëzve, të cilët aktualisht po shkelen nga personi që ju zgjodhët të përqafoni. Në këto kushte nuk mundem të mbështes me vetëdije këdo që e konsideron zotin Rama mik ose mbështet regjimin e z. Rama. Unë dua të jem krenar për veprimet e qeverisë time, dhe sot nuk jam! Besimi im në udhëheqjen tuaj është thyer, dhe më vjen turp që keni zgjedhur të përqafoheni dhe lavdëroni një bully si zoti Rama. I dashur Kryeministër, me gjithë respektin e duhur besoj se ju i detyroheni një falje të vertete dhe të sinqertë shqiptaro-kanadezëve që japin një kontribut të jashtëzakonshëm për vendin tonë, dhe besimin e të cilëve, ashtu si timin, ju e thyet sot. Ju i detyroheni një ndjesë të sinqertë edhe shqiptarëve në Shqipëri, shpresat e të cilëve i keni shtypur sot duke përqafuar një njeri që nuk meriton të quhet udhëheqës. Shpresoj që ju të shfrytëzoni rastin të reflektoni mbi këtë ngjarje dhe të zgjidhni fjalët tuaja me mençuri për të përfaqësuar Kanadezët dhe vlerat tona në të ardhmen.

 

Sinqerisht,

Florida Doci PhD(c), MSc, BSc, BA

 

Dear Honourable Prime Minister Justin Trudeau, my trust in your leadership has been broken, and I am ashamed that you chose to hug and praise a bully like Mr. Edi Rama.

———

My name is Florida Doci, and I am a researcher at the University of Ottawa. I have lived in Canada for over 10 years, and consider myself lucky for the incredible opportunities that this country has given me. I am truly grateful to call Canada my home today.

I have been a strong supporter of your leadership for many years. I have volunteered my time during electoral campaigns knocking on doors and picking up calls, I have helped out at the constituency office of my riding, and I have been a vocal supporter in my circles both online and offline. It has not always been easy to convince people that you are a good choice for Canada, but through it all I have remained a strong advocate.
Today however, I was disappointed when I saw you meeting with Prime Minister Edi Rama of Albania at the Munich Security Conference. Following a very friendly hug and a photo-op, you called Mr. Rama a friend. As Mr Rama also recognized during his response, you have a strong influence in the world, and your hug and praise go a long way for Mr. Rama and his government. Hence, I was surprised by your actions and choice of words, which in my opinion reflect a troubling lack of knowledge with regards to Mr. Rama’s actions and governing style.

Were you aware that Mr. Rama controls all levels of the government in Albania, the Parliament and the judicial system, effectively running a one-party autocratic state? When the Albanian opposition walked out from the Parliament in protest of Mr. Rama sidestepping lawmakers and the judicial system, Mr. Rama took control over the Parliament by filling up the seats with his own supporters [1]. Mr. Rama dismantled Albania’s highest court (Constitutional Court) only to have it later reinstated and lead by two handpicked supporters, in violation of the Albanian Constitution [2]. Last year, Mr. Rama went on to hold an undemocratic one-party election in blatant violation of Presidential decrees [3]. Candidates from Mr. Rama’s party ran unopposed and are now in control of local governments across the country. Mr. Rama has also created his own police force to control and intimidate his opponents [4].

Were you aware that Mr Rama has passed a law effectively muzzling the media in Albania? [5] Indeed, Mr. Rama has been very vocal about his dislike of free press [6], and has revoked access or expelled media members from many public events, he has threatened to imprison journalists who speak up against him, he has arrested media members and has unfairly shut-down any media that has tried to preserve free speech [7].

Were you aware that artists and citizens in Albania have been protesting daily for over 24 months against the demolition of Albania’s National Theatre? The National Theatre is a heritage building sitting in a prime location in the capital city, Tirana. Mr. Rama has decided to privatize the land through corrupt practices [8, 9]. He has gone so far as to intimidate and
arrest many protesters time after time.

Were you aware that Mr. Rama has appointed as speaker of the Albanian Parliament Mr. Gramoz Ruci, a former member of the Party of Labour of Albania and former Interior Minister during the dictatorial regime? Mr. Ruci is single-handedly responsible for the violent acts perpetrated by the regime against young protesters who sought a democratic regime through non-violent demonstrations in 1990-1992. Prior to the fall of the communist government, he also ordered the burning of thousands of incriminating secret service documents thus actively covering up heinous crimes perpetrated by the communist regime in Albania. Indeed, the Museum of Secret Surveillance in Tirana has a display dedicated to Mr. Ruci and highlights him as one of the darkest figures in Albanian history for his involvement against the student movement in the 90s. Were you aware that Mr. Rama has also appointed Mr. Skender Gjinushi as head of the Albanian Academy of Science? Mr. Gjinushi was also a former member of the Party of Labour of Albania, former Minister of Education during the dictatorial regime and a known collaborator of the Security Police during communism.

I could go on, but I believe it is clear by now that Mr. Rama is not the kind of man you should hug, praise or call a friend. Since Mr. Rama came to power, his government has been at the centre of multiple scandals revealing strong ties to organized crime and mafia. At least two ministers of his government, and multiple members of Mr. Rama’s party have resigned due to their involvement in drug trafficking, rampant corruption, and other forms of organized crime [10]. Just yesterday Mr. Rama, publicly stated that he will continue to remain friends and support Mr. Vangjush Dako [11], former mayor of Durres who was publicly designated by the US Department of State for his involvement in significant corruption [12]. Mr. Rama has similarly stood by all other members in his party or government who have been involved in similar crimes, effectively becoming a supporter and accomplice in criminal activity and abuse of power. 60% of Albanians seek to leave the country as a result of the system that Mr. Rama has installed in the country [13], and the number of emigrants grows every year. Over 30,000 Albanians live in Canada today – many of them have left Albania as a result of violence, economic insecurity and poverty, violation of human rights, and social and political instability perpetrated by regimes like the one Mr. Rama has reinstated in Albania since 2013. As an Albanian-Canadian, I am thrilled to see Canada support the people of Albania in times of need. Indeed, I myself travel frequently to Albania to give lectures, conduct research, support NGOs and charity organizations and share the Canadian values in a country so desperately in need of allies and true democracy. I wish you had stood up for the rights and needs of these people, which are currently being violated by the person you chose to hug.

I cannot in good conscious support anyone who considers Mr. Rama a friend or supports Mr. Rama’s regime. I want to be proud of my government’s actions, and today I am not! My trust in your leadership has been broken, and I am ashamed that you chose to hug and praise a bully like Mr. Rama.

Dear Prime Minister, with all due respect I believe that you owe a genuine and sincere apology to Albanian-Canadians who make a tremendous contribution to our country, and whose trust, like mine, you broke today. You also owe a sincere apology to Albanians in Albania, whose hopes you have quashed today by embracing a man that doesn’t deserve to be called a leader.

I hope you will take the opportunity to reflect on this event and choose your words wisely to represent Canadians and our values in the future.

Sincerely,
Florida Doci PhD(c), MSc, BSc, BA

SOURCES FOR REFERENCE:
[1] No compromise in sight for Albania’s deadlocked politicians
[2] Constitutional Court Members Elected in Total Violation of Constitution
[3] A disputed election leaves Albania’s democracy in tatters
[4] Albanian ‘Anti-KÇK’ Laws Create Private Police and Intelligence Services to Serve Prime
Minister
[5] Albania passes anti-slander law despite media protest calling it censorship
[6] Rama Attacks the Media: Anti-Government, Parasites, Lazy and Hypocrites
[7] How Albania’s government shut down an entire TV station that dared to criticise it
[8] Albania: the civic duty of protecting the National Theatre
[9] How one theatre tells the unfolding story of Albania’s political crisis
[10] The Inside Story of Europe’s First Narco-State
[11] Rama e thote hapur: Vangjush Dako do te mbetet miku im edhe sikur te shkoje ne burg
[12] Public Designation Due to Involvement in Significant Corruption of Albanian Mayor of
Durres Vangjush Dako
[13] Young and restless: Albanian youth see a future elsewhere

—–

 

Artan Hoxha publikon foton e Edi Ramës, me të akuzuarin për vrasje Ardian Çapja, Edi rama takohet me mafiozin në hotelin e mafiozit

Gazetari Artan Hoxha tha se operacioni Forca e Ligjit është e vështirë të besohet. Ai publikoi në emisionin Opinion një foto të kryeministrit Edi Rama me personin që është përmendur në listën e OFL-së, Ardian Çapja. 

Hoxha tha se ky person është përfolur se ka mbështetu Partinë Demokratike, ndërsa nga ana tjetër ai ka një foto me kryeministrin në periudhë fushate. Nga ana tjetër shtoi Hoxha, kryeministri ka denoncuar lirimin e nipit të Ardian Çapes, Florenc Çapja me vendim gjykate dhe OFL i ka kërkuar atij të deklarojë pasurinë.

“Jemi para fushatës së zgjedhjeve, personi është i listuar në listën që ka publikuar OFL. Ky këtu është Ardian Çapja, ky është kryeministri. Në ndryshimet e ligjit, pika 14 thotë se çdo gjyqtar apo prokuror që shoqërohet me persona nën hetim do të penalizohet.

Zakonisht Edi Rama akuzohet se ka lidhje me Çelat, dhe që i ka favorizuar. Çapjat janë akuzuar se kanë marrëdhënie me PD. Kur kryeministri Rama prezantonte KÇK, tha se gjyqtarë të caktuar nxjerrin nga burgu kriminelë. Ngjarja që ai iu referua ishte nxjerrja e nipit të Çapes nga paraburgimi me vendim të gjyqtarit Kullolli.

Në kohën kur kemi në burg një të penduar që ka patur lidhje me vrasjen që ai akuzohet, gjyqtari vete e liron këtë person. Sapo del lista ky person i është lexuar emri dhe është thënë që në bashkëpunim ka marrë pjesë në një sërë vrasjesh. Një foto tjetër të këtij personi e ke vetëm kur i kanë bërë atentat ose kur e kanë arrestuar. Tani si ta besoj unë këtë?”, tha Hoxha.

Në gjithë Elbasanin tha Artan Hoxha, dihet se çfarë është hoteli i Çapes, unë nuk shkel në atë hotel, si lejohet të shkelë aty kryeministri i vendit!
/opinion.al/

Vilën Linda, makinën Lincoln Olsi, Lindën grua Sorosi, Delinën ia dha Cuçit, Gjushin mik për kokë edhe në burg….. Nga Adriatik Dosti

Mbushur tani fb me pohimet se…Rama u çmend fare sot ne Opinionin e faqeziut Blendi…

Jo ore milet joooo Rama i çmendur ka qene qekurse ka lindur…te cmendur jeni ju qe vazhdoni ta degjoni, qe e shikoni e qe i vini nga pas…

Kush shkon pas te marrit- marroset…kush shkon pas budallait – budallallepset…kush shkon pas te cmendurit-cmendet…

E ndersa Driteroi shkruante vite me pare vargjet brilante se ..

Ne vendin tim e ne vendin tend
…nje i cmendur -cmend krejt nje vend

Une sot pasi e pashe Ramen ne Opinion perballe gazetareve …natyrisht te Riperseritur e jo LIVE pasi nuk jam aq trap e debil sa gjate kohes qe luhej ndeshja Milan – Juventus te shihja nje skizofren te dale pa lejen e Doktoreve prej Spitalit nr.5 e prej Pavionit 17…u ula e shkrova keto vargje si kunder -peshe ndaj vargjeve te Driteroit…

Kur ne krye ke zgjedhur nje te çmendur
…e budallait i vete pas…
Po te le ne fatin tend o popull…
…ndaj me nuk te ngas…

Vilen ne Surrel ja beri Linda…..makinen Lincoln ja dhuroi i vellai Olsi…Linden per grua ja beri Sorrosi…Dalinen ja dha Cucit… Gjushin tha se do ta kete mik per koke edhe sikur ne burg te shkoje….del ne fotografi me nje bandit e kriminel dhe thote qe se njoh fare personin….Shqiperine e ka dhene me qira tek Vucici …..

Turpi ka turp …Rama s’ka turp !

Perpara budallait mos thuaj kurre gjera te mencura ….thote nje proverb i egjiptianeve te hershem ….budallai hedh nje Gure ne Lume e 100 te mencur se nxjerrin dot…pergjigjen shqiptaret…

Prandaj une i qendroj fort bindjes sime se budallait kurre mos i hap rruge ,madje mos e lere fare te dale e te ece ne rruge …se te merr perpara e te ben Gjemen….

Ja …te gjitha keto coja ndermend mbreme teksa shihja nje Budalla te Gjate ne nje studio TV shqipfolese….

….Ndaj te keqen e koronavirusit kinez …krahasuar me semundjen e te semurin ekstrem qe ke ti ne krye -tend o populli im …

VIDEO – “Ndryshimi i kufijve nuk është kurrë zgjidhje”! Meta: Është koha të zgjidhet problemi mes Kosovës dhe Serbisë!

Presidenti i Republikës, Ilir Meta, mbajti një fjalë përshëndetëse në ceremoninë e organizuar nga ambasada e Kosovës në Tiranë, me rastin e 12-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës.

Kreu i Shtetit Shqiptar tha se në Ballkan çdo popull e çdo komb është shumicë në një shtet dhe pakicë në një shtet tjetër, por sipas tij, zgjidhja nuk është kurrë ndryshimi i kufijve, por vetëm respektimi i njëjtë i standardeve evropiane të çdo pakice. Sipas tij, nuk ka popull të keq e të mirë, por ka politikë të mençur dhe politikë vrastare.

“Nuk ka popull të keq dhe popull të mirë, por ka politikë të mençur, vizionare, dhe politikë vrastare e shkatërruese. Kjo është e vlefshme për të gjithë vendet e të gjithë popujt. Në Ballkan, çdo popull e çdo komb është shumicë në një shtet dhe është pakicë në një shtet tjetër dhe zgjidhja kurrë nuk mund të jetë ndryshimi i kufijve, por respektimi i njëjtë i standardeve evropiane të çdo pakice në çdo vend.

Na mbetet ta bëjmë rajonin tonë më të fortë, më të besueshëm, e mbi të gjitha më atraktiv, në Shqipëri, Kosovë, Serbi, Mal të Zi. Është koha të zgjidhet problemi mes Kosovës dhe Serbisë, ashtu siç u zgjidh mes Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë. Në zemër të një marrëveshjeje dhe normalizimi mes Kosovës dhe Serbisë duhet të jetë njohja e ndërsjellë mes dy vendeve. Kjo do bënte një çlirim të jashtëzakonshëm të energjive pozitive në gjithë rajonin tonë”, tha Meta.

Komisioni i Venecias shqyrton përplasjen president-parlament

Në Shqipëri ndodhet një tjetër mision i Komisionit të Venecias, të cilit i është kërkuar të japë një opinion lidhur me përplasjen mes Presidentit Ilir Meta dhe Parlamentit për emërimet e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese.

FIllimisht kërkesa drejtuar Komisionit të Venecias u bë nga parlamenti, me vendim të komisionit hetimor të ngritur për shkarkimin e Kreut të Shtetit.

Në muajin dhjetor Komisioni miratoi zgjerimin e hetimit edhe rreth konfliktit të lindur me mos dekretimin nga ana e Presidentit të kandidates Arta Vorpsi, brenda periudhës 30 ditore që parashikon ligji.

Ndonëse shumica e konsideroi atë, të emëruar automatikisht, zoti Meta dekretoi megjithatë kandidaten tjetër Marsida Xhaferllari, të cilën e ftoi të bënte betimin.

Vendimit të Komisionit hetimor, presidenti ju kundërpërgjigj me një kërkesë të bërë dhe prej tij. Janë të paktën 38 pyetje që Kreu i Shtetit ka shtruar për ekspertët e Venecias, në një material 40 faqesh.

Ndërsa palët kanë kërkuar si arbitër Komisionin e Venecias, shumica mbrëmë miratoi një ndryshim në ligjin për organizimin e Gjykatës Kushtetuese i cili synon të shmangë betimin e anëtarëve të kësaj gjykate vetëm te presidenti i Republikës.

Vendimi i shumicës lë vend për pikëpyetje, duke qenë se Kushtetuta parashikon “betimin para presidentit”.

Zoti Meta nga ana e tij e ka cilësuar paraprakisht nismën, si shenjë mungese të respektit për shtetin ligjor dhe vetë kushtetutën. zëri i amerikës

Shqipëri, kalon propozimi që shmang betimin vetëm te Presidenti

Armand Mero

Në Shqipëri, parlamenti miratoi të mërkurën një ndryshim në ligjin për organizimin e funksionimin e Gjykatës Kushtetuese, qëllimi i vetëm i të cilit, është të shmangë betimin e anëtarëve të kësaj gjykate vetëm te presidenti i Republikës. Ndërhyrja e shumicës, qartazi është ndikuar nga përplasja që ndodhi pak muaj më parë me një nga kandidatët për anëtarë të Gjykatës Kushtetuese

Në rastin e zonjës Arta Vorpsi, kandidate për në Gjykatën Kushtetuese, presidenti nuk respektoi afatin ligjor për përzgjedhjen nga lista dërguar ga Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, duke përdorur si arsyetim faktin se Kushtetuta saktësonte, sipas tij, që ai duhet të priste më parë përzgjedhjen e kandidatit nga vakancat e parlamentit. Ndërsa shumica në pushtet e konsideroi të shpallur si të emëruar automatikisht zonjën Vorpsi, Kreu i Shtetit dekretoi kandidaten Marsida Xhaferllari dhe organizoi ceremoninë e betimit për të.

Në ndryshimin ligjor të propozuar nga socialistët parashikohet që “nëse anëtari i Gjykatës Kushtetuese nuk thirret për të bërë betimin, brenda 10 ditësh nga afati i zgjedhjes, ai kryen betimin në formë të shkruar dhe ia dërgon atë Presidentit të Republikës, organit të emërtesës dhe Gjykatës Kushtetuese.

Por kjo duket një zgjedhje e sforcuar duke qenë se është vetë Kushtetuta që parashikon “betimin para presidentit”. Nga ana tjetër, duket po ashtu i pakuptueshëm nxitimi i shumicës për këtë ndryshim, në një kohë që vetë ajo i është drejtuar Komisionit të Venecias për konfliktin me presidentin lidhur me emërimet në Gjykatën Kushtetuese, dhe një nga pyetjet e shtruara është pikërisht intepretimi i rastit kur kreu i Shtetit nuk organizon ceremoninë e betimit për anëtarin e zgjedhur apo të shpallur të emëruar.

Pak ditë më parë duke folur për Zërin e Amerikës, presidenti Meta tha se “është për të ardhur keq që ndërmerren nisma të tilla, të cilat tregojnë mungesë të respektit për shtetin ligjor dhe vetë kushtetutën që e kemi miratuar me 140 vota. Të bësh një ligj mbi kushtetutën nuk është asgjë tjetër, përveçse në rastin konkret, një përpjekje për të shndërruar Gjykatën Kushtetuese në një organizatë partie dhe për të hedhur në erë besueshmërinë e gjithë sistemit të drejtësisë”, theksoi zoti Meta.

Parlamenti, po me propozim të disa deputetëve të shumicës, miratoi dhe disa ndryshime në ligjin për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve të Shqipërisë, përmes të cilave i krijohet hapësira ligjore Inspektoriatit të Lartë të Drejtësisë, që të veprojë në një kohë të shkurtër dhe të vendosë të propozojë në KLGJ dhe KLP pezullimin e një gjyqtari apo prokurori, të cilat po ashtu detyrohen të marrin një vendim po brenda një afati shumë të shkurtër kohor.

Edhe ky ndryshim është nxitur nga një situatë problematike e krijuar nga vendimmarrje të dyshimta të disa gjyqtarëve apo prokurorëve ndaj disa prej figurave të rëndësishme të krimit. Deputeti socialist Fatmir Xhafaj, i cili udhëhoqi hartimin e Reformës në Drejtësi, shprehu megjithatë shqetësim për ndërhyrjet e shpeshta në ligjet që kanë qenë pjesë e paketës së Reformës. “Konstatohet një përpjekje për të ndryshuar paksa me lehtësi ligjet e reformës në drejtësi. Natyrisht nuk ka tabu për këtë, sepse siç dihet nuk ka një ligj perfekt ashtu siç nuk ka edhe një ligj çudibërës. Për më tepër ne sot nuk vuajmë nga mungesa e ligjeve, por nga zbatimi i drejtë dhe proaktiv i tyre. Shihni rastin konkret. Kjo dispozitë, neni 152 është ndryshuar në korrik të vitit që shkoi dhe sot vjen përsëri për amendim. Kur ndryshojmë ligjet duhet të jemi shumë të kujdesshëm pasi druaj që shpeshherë, problematikat që mund të kemi në zbatim kërkojmë t’i kapërcejmë me zgjidhjen më të lehtë, amendimin e ligjit”, theksoi zoti Xhafa.

Tiranë: Themelohet Aleanca për Media Etike

Ilirian Agolli

Në Tiranë, u themelua sot Aleanca për Media Etike. Nismëtare u bënë 19 media, të cilat synojnë të ngrejnë një mekanizëm vetë-rregullues në komunitetin e medias. Bashkimi Europian dhe Këshilli i Europës e mbështetën nismën, duke theksuar në mbledhjen themeluese se janë pro vetërregullimit në media.

19 media shqiptare themeluan sot Aleancën për Media Etike, një mekanizëm vet-rregullimi në komunitetin shqiptar të gazetarisë. Duke nënshkruar një memorandum bashkëpunimi në themelim të kësaj nisme, përfaqësuesit e këtyre mediave ftuan edhe gjithë mediat e tjera vendase për t’iu bashkuar kësaj aleance për vet-rregullim etik.

Koloreto Cukali, një nga nismëtarët e Aleancës, dhe drejtues i Këshillimit Shqiptar të Medias, përvec disa ideve të mëparshme, nisma e sotme për vet-rregullim të medias mori shtytje të madhe nga përpjekjet e qeverisë për rregullim të medias me të ashtuquajturën paketa antishpifje.

“Qytetari shqiptar do të ketë mundësinë që të ankohet për mediat pjesëtare të Aleancës. Ankesat do të shqyrtohen nga një bord me integritet, i zgjedhur nga këto media dhe do të ndërmjetësohet një zgjidhje” – tha zoti Cukali.

Në këtë mbledhje themeluese të Aleancës, krahas shumë gazetarëve, morën pjesë si këshillues edhe diplomatë nga Bashkimi Europian, Këshilli i Europës, UNESCO dhe Hollanda.

Ambasadori i BE-së në Shqipëri, Luigi Soreca tha se vet-rregullimi është rruga më e mirë, që e dëshiron edhe BE-ja për të përmirësuar gjendjen e medias shqiptare, për problemet e të cilës ai raporton çdo vit.

“Së pari është presioni politik dhe ekonomik ndaj mediave, së dyti është përqëndrimi i mediave në pak duar pronarësh, transparenca e financimeve, kontratat e gazetarëve, si dhe keqpërdorimi i internetit dhe liria e fjalës. Ne besojmë fort tek vet-rregullimi, dhe këtë e kemi thënë shumë herë këto muajt e fundit. Kjo mbledhje sot dhe angazhimi i vet gazetarëve për etikën është sinjal i fortë për të gjithë në shërbim të gazetarisë profesioniste dhe të pavarur, si dhe të lirisë së fjalës” – tha zoti Soreca.

Ndërsa, Mark Marku, shefi i departamentit të gazetarisë në Fakultetin Filologjik të Unversitetit të Tiranës, tha në tryezë se Aleanca duhet mbështetur në rregulla të forta, të cilat më pas duhet t’i zbatojnë njerëz me integritet.

“Pavarësisht denigrimeve që marrin nga deklarata të ndryshme, gazetarët shqiptarë janë kategoria më e emancipuar e gazetarisë shqiptare. Ata janë të vetëdijshëm për profesionin e tyre, duan ta ushtrojnë mirë profesionin e tyre, por kanë disa pengesa që nuk i lejojnë” – tha zoti Marku.

Pjesëmarrësit në takim thanë se krahas shqyrtimit të ankesave që mund të vijnë nga qytetarët, Aleanca për Media Etike duhet të ndërmarrë edhe vet veprime në këtë fushë, për të thyer mosbesimin e të tjerëve, në mënyrë që sa më shumë media të bëhen pjesë e kësaj Aleance.

Ajo mori sot mbështetjen edhe të përfaqësues të Këshillit të Europës, i cili mbështet fort vetrregullimin, etikën dhe lirinë e fjalës.

“Ne do të vijojmë dhe rikonfirmojmë angazhimin e përbashkët me BE-në dhe me aktorë të tjerë ndërkombëtarë për të ndihmuar që etika të zërë sa më shumë vend në punën gazetareske në Shqipëri si në kryeqytet edhe në qytete të tjera” – tha Olsi Dekovi, zëvendës-kreu i Zyrës së KiE-s në Shqipëri.

Përfaqësuesit e mediave nismëtare të Aleancës i kushtuan rëndësi edhe bordit të etikës, dhe kërkuan të zgjidhen persona profesionistë dhe me integritet.

“Ky bord duhet ngritur me njerëz solidë, me integritet dhe të gjithëpranuar, sepse është i rëndësishëm perceptimi që do të ndërtohet se “kush e bën gjyqin”, kush është arbitri” – tha Alfred Lela nga media Politiko.al

Prej më shmë se një viti qeveria Rama polemizoi me shoqatat shqiptare dhe ndërkombëtare të mediave teksa hartoi dhe miratoi paketën ligjore e mbiquajtur për antishpifjen. Qeveria tha se ajo i vë kufi lajmeve të rreme, ndërsa, sipas shoqatave të mediave, ajo krijon një zyrë censure që godet mediat e papëlqyera nga qeveria.

Paketa është ende në zyrat e parlamentit dhe pret një rishikim pas kthimit nga presidenti i Republikës, ndërkohë që pritet po ashtu edhe një koment nga Komisioni i Venecias për të bërë rregullime të fundit.

118 persona fizikë në Shqipëri kanë automjete të blinduara

470 automjete në Shqipëri, rezultojnë të jenë të blinduara, sipas Drejtorisë së Targave. Nga këto, 118 janë autovetura dhe fuoristrada në përdorim të qytetarëve, ndërsa pjesa tjetër janë të kompanive private, si në rastet e makinave të blinduara që bëjnë transportin e parave të bankave.

Nga aksionet që Policia ka nisur në terren në të gjithë Shqipërinë, deri tani janë bllokuar 34 automjete të blinduara që përdoren nga qytetarët. Pas çdo rasti të dyshimtë, ku përdoruesi i tyre nuk disponon dokumentacionin, apo kur policia ka dyshime për mosjustifikim të vlerave të konsiderueshme të këtyre automjeteve me burime të ligjshme, atëherë çështja i kalon Operacioni “Forca e Ligjit”, në zbatim të aktit normativ Anti-KÇK.

OFL verifikon nëse automjetet e blinduara janë blerë me para që burim kanë aktivitetet kriminale, ndërsa nga ana tjetër një urdhër i ministrit të Punëve të Brendshme, Sandër Lleshaj, specifikon se do të ndalohet targetimi i makinave të blinduara për persona fizikë si dhe nuk do të rinovohet dokumentacioni i mjeteve që aktualisht janë në qarkullim.

Minishengen Ballkanik apo Makroshengen Shqiptar? Përplasja e parë në Tiranë mes kryeministrave Rama e Kurti

TIRANË

Në konferencën e përbashkët për mediat, kryeministrat Rama e Kurti i janë përgjigjur interesit të medias lidhur me minishengenin Ballkanik.

“Ky është takimi i parë, ka edhe shumë tema që do i trajtojmë në të ardhmen, ishte një temë që e trajtuam shkurtimisht. Takimi sot për makroshegenin shqiptar se për minishengenitn Ballkanin” – u shpreh kryeministri Kurti, ndërsa kryeministri Rama shprehu prerë qëndrimin e tij ndërsa tha se ai beson se nuk ka makro shengen shqiptar, pa mini shengen Ballkanik.

“S’ka makroshengen shqiptar pa minishengen Ballkanik. Edhe për shkak të gjatësisë s’jam i prirur për gjëra mini. Është i lidhur ngushtësisht. Nëse jemi të harmonizuar në ndërveprimin tonë, na hapet rruga që eshtë e mbyllur prej të gjitha viteve për një hapsirë të përbashkët mes dy shteteve. Sot është vetëm në dorën tonë, këtë rezistencë unë e kam thyer. Askush as Serbia dhe as v endet e tjera s na thonë dot se po bëjmë Shqipërin e madhe.” deklaroi Rama.

(BalkanWeb)

Uragani popullor shpartalloi korin e laraskave të Sulltan Ramës. Komedia Tallava e Mamaqit u dogj si kashta – Nga AZGAN HAKLAJ

“Jeta rrjedh nga rrjedhin lumenjtë, ata janë mjalti i qytetërimit”, Aristoteli.

Propoganda e shfrenuar e Kalifatit Ramian nuk mund të baltosë qytétërimin mijëra vjeçar, Mesapotominë Shqiptare që shtrihet mes lumenjëve Valbona e Drini.

Qesh mirë kush qesh i fundit.

Mijëra vetë gjatë këtyre ditëve kanë dënuar me indinjatë të thellë e demaskuar në rrjetet sociale komedinë film të Mamaqit, e cila kishte për qëllim denigrimin historik, moral, racën njerëzore virtytet, zakonet, doket, ritet e Tropojës dhe të malësorëve.
Daja producent Edi Rama tek ky film komedi zbrazi si vullkan në mënyrë sarkastike urrejtjen patollogjike të tij dhe oborrtarëve të vet.
Gjatë gjithë kësaj kohe angazhoj maksimalisht ekipin e marketingut, mobilizoj industrinë mediatike për ti bërë apollogjinë komedisë së zezë e cila është pjellë e fantazisë së tij prej Sanço Pançoje që e ideon realitetin sipas imagjinatës se tij.
Zhan valzhanët, çiçikovët, sorrat, laraskat, bretkocat e qeverisë, protagonistët e kësaj shëmtie me propagandën e tyre të shfrenuar trumbetuan solemnisht se realizuam një kryevepër artistike që ka si qëllim promovimin e Tropojës kurse ne që e kundërshtuam me forcën e arsyes dhe të argumentave të shumtë na etiketuan me zhargonin e tyre të rëndomtë plangprishës, kasandra, konservatorë, të deshpëruar, dështakë, ndërsa vehten nëpërmjet megafonëve qeveritarë nxitun ta shpallin iluministë, korifejtë e promovimit të Tropojës, pëllumbat e paqes, dallandyshe novatore qy thyejn tabu.
Me durim e qetësi olimpike ua shpjegum se në asnjë vend të botës, kurrë në histori komedia nuk promovon por denoncon, stigmatizon, fshikëllon, fenomene, dukuri negative të pushtetit të shoqërisë, vesin korrupsionin, mentalitetet patriarkale, realitetet e dhimbshme, konfliktet e klasave të shoqërisë, klishetë, dogmat fetare.
Ua shpjeguam kur ka lindur komedia, çështë ky zhanër artistik, kjo gjini letrare, çfarë mesazhesh përcjell, shjeguan komedinë filëm, komedinë tetrale, tragjikomedinë, operën, humorin, satirën politike, sarkazëm, parodinë etj, prumë shembuj konkret që nga Aristofani i lashtë, babai i komedisë e deri në ditët e sotme.
Sollëm argumente e fakte e hoqën paralele që nga komedia hyjnore e Dantes, komedia njerëzore e Balzakut, Don Kishoti i Mançes i Servantesit, nga “Oliver Tuisti” i Çarls Dikensit, komedia “Revizori” e Nikolai Gogolit, autorit të kryeveprës letrare “Frymë të vdekura”, komeditë “Napoleoni i vogël”, “Lukrecia Borxhia”, “Njeriu që qesh” të babait të romantizmit, mjeshtërit të satirës politike, autorit të kryeveprës letrare “Të mjerët” Viktor Hygoi, opera “Berberi i Seviljes” i Rossinit, komedia e zezë “Audienca” dhe ” Opera tre grosh” të disidentit Vaslav Havelit , kryeveprat komediane “14 vjeç dhëndër”, “Përrallë nga e kaluara”, “Baba Musa lakuriq” të Çajupit, “Gomari i Babatasit”, i Gjergj Fishtës, “Shkëlqimi dhe renia e shokut Zylo” e Dritëro Agollit, deri tek “Karrnavalet e Korçës”.
Na rezultoj se gjithëkund lejtmotivi është denoncimi i korrupsionit, krimit, venja në lojë e pushtetarëve megallomanë, rondokopë, servilë, karaktereve steriotipë, madje vetë sistemit, përqeshja, tallja me të keqen me vesin, dhe jo promovimi i vlerave siç pretendojnë mamaqët në tallavanë e tyre.
Të zënë ngushtë protagonistët e marrëzinë së tyre thanë shumë zhurmë për asgjë ne thjesh kishim nevojë për të qeshë e qeshëm, në fakt qesh mire kush qesh i fundit.
Po kur qesh njeriu?
Sigurisht kur gëzohet, por edhe kur mundohet ta fsheh dhimbjen.
Poeti i madh Migjeni na mëson se :
“Kur zemra e shpirti të qajnë fytyra le të qeshë që të gjithë ta kanë zili qëndresën tënde”.
Pas Luftës së Parë Botërore, kur njérëzit vuanin pasojat e luftës dhe pas depresionit të madh Bota kishte nevojë të qeshte.
Shumë njerëz gjetën shpresë tek ylli i filmit pa zë Çarli Çaplin.
Ai i dha komedisë një frymë të re, në një kohë kur paniku pas luftës, depresioni dhe fashizmi ishin pjesë e jetës në Europë dhe Amerikë.
“Jeta është tragjedi kur e sheh me lupë dhe komedi në rrjedhën e saj”, deklaronte Çarli Çaplini sepse jeta e tij pas ekranit ishte e trishtuar.
“E qeshura dhe dhimbja janë të lidhura me njëra-tjetrën”, është sentenca e Don Kishotit të komedisë.
Askush nuk mbërtheu e analizoj më mirë sa Çaplini dhimbjen njerëzore.
“Oliver Tuist është jestek im” shprehej komediani pa sinonim.
Ai punoj që të gjithë njerëzit të qeshim e të mendojnë.
Fjalimi i simbolit të dëshpërimit dhe melankolisë, mjeshtërit të tragjikomedisë Çarli Çaplin “Diktatori i Madh” i cili u publikua kur Hitleri ishte gjallë është një britmë kundër të gjitha regjimeve autokratike..
Pas kësaj analize të gjatë antropologjike, kulturore artistike, psiko sociale të komedisë po kthehem tek Tallavaja e Mamaqit “I Love Tropoja”.
Tashmë për këdo është e qartë se është filëm komercial me prapavijë të pastër politike, me qellim denigrimin moral të familjes malsoriane dhe të Tropojës së Malësisë së Gjakovës.
Filmi Komedi i Shtrigës Mamaqi dhe Lugatit Rama i paraqet malësorët si vikingët e Erik Qimekuqit.
Komedia qëllimim keqe me skenarë të paskrupult që ka si fabul një shpifje e sponsorizuar nga paraja pa hesap e taksapaguesve shqiptarë dhe e mbështetur nga media oborrtare, pa u bazuar në realitetin historik njerëzor të Tropojës përpiqet të përqeshë në mënyrën më të shëmtuar, familjen tropojane, traditën, virtytet , doket, zakonet, ritet malsoriane.
Në komednë filëm të Mamaqit prindërit e nuses paraqiten prehistorik, të pakulturuar që nuk dinë as të hanë, as të sillen.
Vëllezërit e nuses, i pari merret me drogë, i dyti i martuar me një zonjë të moshuar për letra.
Dasëm me kallashë dhe maska, si vetë shteti maskë që përfaqëson daja.
Zhargoni i dajës është qershia në tortën e turpit të Komedisë “I love Tropoja”.
Pra shkurt realiteti komedian është përtej realitetit historik.
U përpoqën të na godasin me humor në mënyrë shumëdimensionale, biles të na shëmtojmë dhe rracën e fyejnë dhe kofiçientin e intelegjencës duk na e shitur krimin e tyre të shëmtuar si dashuri për Tropojën.
Çdo vepër letrare, artistike, komediane e çfardolloj qoftë kur nuk mbështetet në realitetin historik digjet shpejt si kashta.
Filmi komedi “I love Tropoja është morti artistik i Mamaqit dhe morti politik i Sulltan Ramës.
Për ta mbyllur këtë analizë kam zgjedhur perifrazimin e aforizmave të Rilindasit, Naim Frashëri, Honore De Balzakut, të Binak Alisë nga Tropoja dhe Aristotelit të lashtë.
“Ca pëllumba ishin bashkë në një fole.
Një laraskë me ta u perzie
U ba si pellumbat e bashkë me ta rrinte
Me ta hante, pinte, e flinte
Një ditë laraska nuk di qysh harroj
Hapi në pemë e zu e këndoj
Me të nxjerrë zënë të gjithë e kuptuan
Të gjithë sëbashku njëzëri e dëbuan
Me të rreme kurrë Botën mos e qesh
Gënjeshtra gjithënjë është e mallkuar
Vetëm e verteta është e uruar”. Naim Frashëri.
“Unë kam lindur të thith aromën e luleve
Dhe jo erën e keqe të llumit
Unë mund të marr frymë lirisht vetëm në male
Sa e sa herë e kam menduar këtë gjë
Jetojmë në epokën e arsyes
Sunduesit e tokës, mbartësit e forcës brutale do të largohen nga skena”. Honore De Balzak
” Po ma shave veshjen e ke sha terezinë (ustain), me ma sha doken (pamjen) e ke sha Perendinë, po ma shave mendjen e ke sha Binak Alinë”.
“Jeta rrjedh nga rrjedhën lumenjtë, ata janë mjalti I qytetërimeve”, Aristoteli.
Shtrigni Mamaqi e Lugati Rama nuk mund të përbaltin qytetërimin mijëra vjeçarë, Msapotominë Shqiptare mes Valbonës dhe Drinit.
Referendumi i pellumbave shpartalloj korin e laraskave, sorrave, bretkocave, shushunjave, hienave.

Tiranë: Kompania amerikane pengohet të investojë prej zvarritjeve gjyqësore

Ilirian Agolli

Gjykata Administrative nisi sot shqyrtimin e padisë së kompanisë “Albanian Duty Free Development” ADFD ndaj ministrisë së financave për të vazhduar veprimtarinë në zonën duty free të Aeroportin Ndërkombëtar “Nënë Tereza”. Ajo pretendoi se licensa iu hoq pa të drejtë dhe duhet të vazhdonte punën me një rinovim automatik të kontratës.

Por një vit më parë, në shkurt 2019, Tirana International Airport TIA e kishte njoftuar këtë kompani se oferta e saj nuk ishte e suksesshme dhe qysh prej muajit korrik TIA ka shpallur fituese në një garë të hapur kompaninë amerikane International Cruise Duty Free, ICDF.

Proçeset gjyqësore po mbajnë pezull fillimin e veprimtarisë së kompanisë amerikane në mjediset e aeroportit, e cila qysh prej gushtit nuk po mundet të marrë zotërim shitoret e zonës duty free në aeroportin “Nënë Tereza”.

“Dhoma Amerikane e Tregtisë ka ndjekur me shumë vëmendje rastin e investuesit amerikan “International Cruise Duty Free”. Ky investitor ka ardhur në Shqipëri në vitin 2019, ka lidhur një kontratë me Aeroportin e Rinasit, TIA pasi ka fituar një tender. Planifikon të investojë 3 milion dollarë në Shqipëri ndërkohë që është ndeshur me pengesa të vazhdueshme nga gjykatat, pengesa që nuk kanë të bëjnë me të direkt dhe që na duken absurde. Jemi të shqetësuar për ngjarjen, jo vetëm për investuesin amerikan në fjalë, por për mesazhin negativ që i jepet investuesve të huaj që duan të vijnë në Shqipëri. Për këtë arsye po e ndjekim situatën me shumë vëmendje” – tha drejtuesi i Dhomës Amerikane të Tregtisë, Enio Jaço.

Përfaqësuesja e kompanisë shqiptare Duty Free ADFD i tha gjykatës administrative se ministria e financave nuk e kishte njoftuar për përfundimin e kontratës, ndaj kishte shfrytëzuar të drejtat ligjore për rinovim automatik të kontratës.

Por përfaqësues të ministrisë së financave, të Aeroportit, të Doganave dhe të kompanisë amerikane ICDF i bënë me dije gjykatës se kompania shqiptare u njoftua qysh në muajin shkurt se po bëhej një garë e hapur dhe se oferta e saj nuk ishte e suksesshme.

Pas këtij njoftimi, theksuan avokatët e palës së paditur dhe ata të palëve të interesuara, kompania shqiptare ADFD nuk informoi, sipas detyrimit ligjor, ministrinë e financave se kontrata e saj me TIA po përfundonte, se nuk kishte negociata dypalëshe dhe se në garën e hapur oferta e saj nuk ishte fituese.

Avokatët e palës së paditur pohuan se, duke e lënë ministrinë të painformuar dhe duke shkelur mirëbesimin e saj të parashikuar në ligj, ADFD vazhdoi me procedurat e përtëritjes automatike të kontratës.

Ndërkohë TIA shpalli fituese të garës kompaninë amerikane ICDF, por kompania shqiptare nuk liroi mjediset e zonës së shitoreve duty free të aeroportit, edhe pse mbeti pa licencë për veprimtari tregtare dhe pa kontratë qeraje me TIA.

Mjediset mbahen ende prej një mase sigurim padije që kompania shqiptare mori nga Gjykata e Tiranës, por avokatët e palës së paditur cituan sot një vendim unifikues të Gjykatës së Lartë, sipas të cilit, sigurimi i padisë është një masë e përkohshme dhe nuk nënkupton vazhdimin e veprimtarisë tregtare sipas kontratës së mëparshme.

Ata cituan gjithashtu edhe faktin se ndërkohë Kodi i ri Doganor nuk parashikon më asnjë rinovim automatik të kontratave dhe licencave për kompanitë, aq më pak kur ato nuk kanë më as kontrata qeraje e as marrëveshje në gara të hapura.

Drejtuesi i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Shqipëri, Enio Jaço, tha se si ICDF ashtu edhe disa kompani të tjera amerikane hasin pengesa të shumta për të vendsur dhe zgjeruar veprimtarinë e tyre në Shqipëri, kryesisht prej moszbatimit të ligjeve dhe shkeljeve të tyre, duke e rënduar klimën e të bërit biznes këtu.

“Shumë njerëz, duke u nisur nga një rast i tillë, por edhe nga klima e përgjithshme, nuk e shohin si klimë të mirë. Shumë investitorë të huaj mendojnë që është vështirë të bësh biznes në Shqipëri. Ky është një rast që ka marrë një kohë shumë të gjatë. Do presim me vëmendje vendimin e gjykatës në datën 11 shkurt dhe shpresojmë të ketë një vendim pozitiv. Ka edhe firma të tjera amerikane që ndeshin këto lloj problemesh. Faktorët janë të shumtë dhe në përgjithësi klima e biznesit nuk është e favorshme” – tha drejtuesi i Dhomës Amerikane të Tregtisë, Enio Jaço.

Çështja tërhoqi vëmendjen e mediave, duke qenë se ADFD-ja është në zotërim të Elona Çaushit, bashkëshortes së gjyqtarit Gjin Gjoni, një emër i përfolur i sistemit të drejtësisë shqiptare.

Seanca e sotme, ku gjykata administrative dëgjoi interpretimet e palëve, u ndoq nga një numër i konsiderueshëm diplomatësh dhe këshilltarësh amerikanë, prej Dhomës Amerikane të Tregtisë dhe mediave vendase.

Ambasadorja e SHBA-ve në Shqipëri Yuri Kim njoftoi dërgimin e tre përfaqësuesve diplomatikë të ambasadës për të ndjekur nga afër seancën gjyqësore. Ambasadorja Kim i tha “Zërit të Amerikës” që “Nëse Shqipëria dëshiron mundësi më të mëdha ekonomike dhe që të tërheqë më shumë investues të huaj, ajo duhet të demonstrojë se cilido luan sipas të njëjtave rregulla transparente dhe se ato rregulla zbatohen në mënyrë të barabartë dhe të drejtë ndaj çdo personi, çdo institucioni dhe çdo biznesi”.

Ajo nënvizoi se forcimi i lidhjeve të biznesit midis SHBA dhe Shqipërisë është një prej tri përparësive të saj si ambasadore e SHBA në Shqipëri.

Ambasadorja Kim theksoi se çështja gjyqësore lidhur me administrimin e e zonës së dyqaneve “duty free” në aeroportin ndërkombëtar “Nënë Tereza”, e cila po mban pezull fillimin e aktivitetit të kompanisë amerikane International Cruise Duty Free, ICDF, e shpallur fituese e garës së hapur nga aeroporti “është një lakmus për mjedisin e biznesit dhe aftësinë e Shqipërisë për të tërhequr dhe mbrojtur investimet e huaja direkte”.