VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Tensionet – “Uashingtoni është tërbuar”, çfarë po rrezikon konfliktin e madh SHBA-Greqi? Mitsotakis nën presion

By | August 22, 2019

Komentet

Zëri i Amerikës – PD: kryebashkiaku i Vaut të Dejës i arrestuar në Itali edhe më 1996

Në Shqipëri, Partia Demokratike publikoi sot një tjetër dokument që sipas saj provon se kryetari socialist i Bashkisë së Vaut të Dejës Mark Babani, është arrestuar në Itali edhe në vitin 1996. “Përveç dokumentit për arrestimin në 1994-ën me një emër tjetër, dënimin, burgosjen dhe dëbimin nga Italia për vjedhjen e makinave në Siçili nga Mark Babani, Partia Demokratike disponon dokumenta që Mark Babani ka përdorur një identitet tjetër të rremë për të hyrë në Itali 2 vjet më vonë, në 1996-ën”, deklaroi Sekretari i Përgjithshëm i PD-së Gazmend Bardhi duke publikuar një dokument që siç tha ai është nxjerr nga sistemi shtetëror i burgjeve në Itali. “Dokumenti ka një element plus, të cilin Mark Babani nuk mund ta mohojë. Në këtë dokument është fotografia e tij me emrin Fatmir Babaj. Në vitin 1996, me këtë identet të rremë, krimineli i Edi Ramës në Vaun e Dejës, ka tentuar të hyjë në Itali, pasi ishte dëbuar për vjedhjen e makinave, por është arrestuar sërish nga policia italiane”.

Dy ditë më parë zoti Bardhi, publikoi një tjetër dokument, përmes të cilit, sipas tij, vërtetohej se “Mark Babani, me emrin e rremë Marq Babaj, është arrestuar më datë 4 Prill 1994, në Itali, në zonën e Siçilisë, për kryerjen e veprës penale “Vjedhje në rrethana rënduese, e kryer në bashkëpunim”. Ai ka qëndruar në burg deri më datën 6 Maj 1994 dhe më pas është dënuar dhe dëbuar nga shteti Italian”.

Ashtu si dhe më herët, kryebashkiaku socialist i mohoi akuzat duke përsëritur se gjatë gjithë jetës së tij nuk ka qëndruar as 24 orë në burg dhe as nuk është ndaluar ndonjëherë nga policia.

Por sot PD-ja theksoi se “Kartela e arrestimit tregon qartë se Mark Babani me emrin Fatmir Babaj kishte shkelur dënimin e gjykatës për dëbimin e tij nga Italia si hajdut makinash në vitin 1994. Policia italiane bëri lidhjen se Fatmiri në foto dhe Marku i Ramës në Bashkinë e Vaut të Dejës janë i njëjti person. Ai u arrestua më datë 24 janar 1996 me identitetin e rremë Fatmir Babaj, dhe u mbajt në burg deri më datë 27 Janar 1996, ku u provua se ishte Marq Babaj, i dënuar në Itali për vjedhje në rrethana rënduese të kryer në bashkëpunim”, u shpreh zoti Bardhi duke kërkuar veprime të menjëhershme të Prokurorisë ndaj kryebashkiakut Babani.

Nazizmi dhe Stalinizmi – Nga Prof. TOMASZ KAMUSELLA

Gjatë periudhës së parë 33-vjeçare të shekullit XIX, në vendet e veta koloniale, Britania shfarosi popullsinë vendëse të Tasmanisë.

Ndërmjet 1830 deri 1877, SHBA shpikën pastrimin etnik ose zhvendosjen e grupeve etnike (“fiset”) nga një skaj i kontinentit në tjetrin. Nën emrin e gënjeshtërt të Shtetit të Ri të Kongos (1885- 1908), në vetëm dy dhjetëvjeçarë, administrata e monarkut belg zhduku rreth gjysmën e popullsisë (10 milionë) përmes punës së detyrueshme. Në agun e shekullit XX, gjatë Luftës së Dytë Botërore, Britania i përsosi kampet e përqendrimit. Perandoria Gjermane e zbatoi këtë metodë, duke ushtruar gjenocidin e Hereros dhe Namës (1904-1908) në Afrikën Juglindore (Namibia e sotme). Gjatë ekspansionit drejt jugut të Perandorisë Ruse, në kurriz të Perandorisë Otomane, në shekullin XIX, Shën Petërsburgu e shfrytëzoi me sukses pastrimin etnik. Për shembull, gjatë viteve 1977- 1978 në Bullgari dhe gjenocidin për çrrënjosjen e kaukazianëve (1864), në atë që sot quhet rajoni i Krasnodarit i Rusisë në Kaukaz.

Ndërkohë, industrializimi i përshpejtuar dhe zhvillimi teknologjik në Europë dhe në Amerikën e Veriut u dha politikanëve armë të shkatërrimit në masë (trenat e blinduar, armë automatike, telat me gjemba, tanke, aeroplanë lufte dhe obusë). Duke reflektuar ndaj këtyre zhvillimeve, industrialisti dhe bankieri me bazë në Varshavë (atëherë në Rusi), Jan Bloch, shkroi një vepër në gjashtë vëllime, me titull “A është e mundshme një luftë tani?” (1899). Sipas tij, një dijeni e tillë për potencialin vdekjesjellës të këtyre teknologjive të kasaphanës duhet të na bëjë që ta shmangim një luftë të ardhshme në Europë.

Sidoqoftë, këto armë të shkatërrimit në masë u përdorën gjatë Luftës së Parë Botërore, në kombinim me praktikën koloniale të përmendur më sipër të “mbarështimit të popullsisë”, “si të justifikuara” nga pikëpamja mbizotëruese, atëherë raciste, për disa grupe njerëzore “inferiore”.

Fronti i Lindjes ishte më i përgjakshmi, më i gjati dhe më gjerësisht i lëvizshëm. Ai shtrihej në 2000 km nga Baltiku në Detin e Zi dhe zhvendosej në 1500 km nga Polonia e sotme në Kaukaz. Në këtë zonë lufte, të gjitha perandoritë e paraluftës u shkatërruan (Austro-Hungaria, Perandoria Otomane, Rusia) dhe u zëvendësuan me shtete të reja.

Ndërsa në Perëndim lufta mbaroi në vitin 1918, në Lindje ajo zgjati deri 1920. Shkatërrimi i tërësishëm i strukturave shtetërore humbjet e popullsisë nga gjenocidi (përfshi gjenocidin e Perandorisë Otomane ndaj armenëve dhe sirianëve 1915), detyruan miliona civilë të zhvendosen.

KRIJIMI I KULAKËVE DHE MUNGESA E DEMOKRACISË

Duke shfrytëzuar mundësinë e rrallë të pasluftës të falimentimit të plotë të shtetësisë në gjysmën lindore të Europës, bolshevikët, nën udhëheqjen e Vladimir Leninit, morën pushtetin në Rusi dhe në vitin 1922 vendi mori emrin Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike. Ambicia ishte ta përhapnin komunizmin nëpër botë dhe të ndërtojnë një perandori globale bolshevike. Ndërmjet 1917 deri 1921 ndodhën disa revolucione dhe kryengritje të stilit bolshevik që nga Franca Lindore deri në Rusi dhe nga Finlanda në Hungari. Por pas dështimit të Ushtrisë së Kuqe në Luftën Bolshevike-Polake (1919- 1921), përhapja kah perëndimi e komunizmit u ndërpre. Kremlini pati më shumë sukses në përhapjen e ideologjisë së vet në Azi, duke i prirë themelimit të shteteve komuniste sovjetike satelite të Tannu Tuvaanit dhe Mongolisë më 1921 dhe 1924 përkatësisht.

Pas vdekjes së Leninit më 1924, Josif Stalini mori kreun e qeverisë sovjetike, ai përparimisht spastroi, burgosi dhe vrau çdo kundërshtar të tij për pushtetin, duke u bërë eventualisht Prijësi (vozhd) i padiskutueshëm në vitet 1936- 1938. (Spastrimi i Madh u kushtoi jetën 1.2 milionë njerëzve). Që në kohën e Leninit disa grupe sociale, politike, ekonomike dhe etnike u përzunë, u burgosën ose u shfarosën, duke filluar në vitin 1919. Policia e Sigurisë (NKDV, më pas KGB) e themeluar më 1917, u ngarkua për kryerjen e një shtypjeje të tillë. Kampi i përqendrimit të Solovkit, i ngritur më 1923 në disa ishuj të Detit të Bardhë, ishte fillimi i sistemit të gjerë të punës së detyruar dhe i kampeve të përqendrimit (Kulakët). Deri në vitin 1953, u burgosën thuajse 20 milionë njerëz në kampet ose më shumë se 10 % e popullsisë sovjetike. Një e dhjeta e tyre u vranë ose vdiqën nga mosushqimi dhe puna e rëndë. Në vitin 1960, shtatë vjet pas vdekjes së Stalinit, zyrtarisht kulakët u shkrinë, por disa nga kolonitë e dënimit mbijetuan deri në fundin e Bashkimit Sovjetik dhe madje, vijojnë edhe në ditët tona në Federatën Ruse.

Sistemi sovjetik i kampeve të përqendrimit është shtrirë sot në shtetet komuniste si Kina, Kuba, Laosi, Koreja e Veriut dhe Vietnami. Gjermania demokratike ndërmjet luftërave botërore (zyrtarisht e njohur si “Perandoria Gjermane”) bashkëpunonte fshehurazi me Kremlinin, kështu ushtria gjermane, e kufizuar rreptësisht nga Traktati i Versajës, mundej të stërvitej në BS. Në vitin 1933, në rrugën e populizmit që lindi nga papunësia në rritje dhe diktati i Versajës, partia e Adolf Hitlerit (Partia Nacional-Socialiste e Punëtorëve Gjermanë) e mori pushtetin në Gjermani dhe nisi çmontimin e demokracisë. Ndonëse regjimi nazist ishte tërbueshëm antikomunist dhe antisovjetik, ai faktikisht i ngriti lart metodat e totalitarizmit stalinist apo të “prijësit të vetëm”, që kontrollon të gjithë jetën publike të vendit, duke përfshirë edhe disa sfera të jetës private të qytetarëve. Nuk ishte e beftë që, sikurse Stalini, Hitleri e modeloi veten si prijës dhe zhvilloi kultin e personalitetit të vet.

Kampet e para të përqendrimit atje u ndërtuan në vitin 1933 dhe, sikurse kulakët, e kishin synim burgosjen dhe shfarosjen e grupeve sociale, politike dhe etnike të përcaktuara si “të padëshirueshme”.

Nëpunësit e dikurshëm gjermanë të kolonive u caktuan të drejtonin sistemin totalitar të shtypjes.

Në kursin e Holodomorit të planifikuar (gjenocidi përmes urisë, 1932-1933), Kremlini shfarosi më tepër se pesë milionë ukrainas dhe gjysmën e kazakëve. Për këtë “sukses”, më 1934, BS u shpërblye me anëtarësinë e kërkuar prej kohësh në Lidhjen e Kombeve.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Gjermania Naziste përmirësoi me këtë metodë shfarosjen (ndjeshëm, me përdorimin e makinave llogaritëse, të furnizuara të gatshme nga kompania amerikane IBM, të paguara me para transfertë përmes bankave të Zvicrës asnjanëse) dhe e zbatoi atë duke kryer Holokaustin e hebrenjve dhe romëve (gabelëve) dhe vrasjen e miliona sllavëve (me “racë inferiore” (bjellorusë, polakë dhe ukrainas) dhe të robërve të luftës sovjetikë. Si në rastin e BS, puna e skllavit u bë shtylla kurrizore e ekonomisë në Perandorinë e Zgjeruar Gjermane (e riemëruar e tillë në 1943).

Ndërmjet viteve 1916 e 1926 konstatojmë spastrime etnike, nga njëri shtet në tjetrin (falë mobilizimit masiv të popullsisë).

Gjermania (krahas Austro-Hungarisë) ishte e detyruar ta pranonte paqen e Versajës, por këtë e pa si një poshtërim nga ana e aleatëve perëndimorë, si diktat. Ndonëse SHBA ishte arkitekti kryesor i sistemit, Uashingtoni qëndroi larg Lidhjes së Kombeve (LK), që duhet të mbikëqyrte sistemin. Për më tepër, në agun e Depresionit të Madh (1929-1939), Britania dhe Franca e humbën gjithashtu interesin për mbarështimin e Lidhjes së Kombeve. Ndërmjet mesit të viteve ‘20 dhe ‘30, demokracia u zëvendësua me autoritarizmin (fashizmin, populizmin, nacionalizmin ksenofob) si mënyra e parapëlqyer e qeverisë në gjysmën lindore të Europës, me përjashtimin e pjesshëm të Skandinavisë dhe Çekosllovakisë.

Më në fund, në Marrëveshjen e Mynihut (1938), Londra dhe Parisi, në mënyrë të njëanshme, e detyruan Pragën t’u dorëzojë Gjermanisë, Hungarisë dhe Polonisë rajonet kufitare të Çekosllovakisë. Demokracia mbaroi në Europën Qendrore.

NAZIZMI DHE STALINIZMI, NGA MIQËSIA NË LUFTË

Tetëdhjetë vjet më parë (23 gusht 1939), në Moskë, Berlini dhe Kremlini bënë një marrëveshje sekrete për copëtimin e Europës, që nga Skandinavia deri në Detin e Zi, ndërmjet Perandorisë Gjermane dhe Bashkimit Sovjetik.

Më 1 shtator 1939, trupat gjermane sulmuan Poloninë dhe më 17 shtator Ushtria e Kuqe hyri në Poloni nga lindja, një ditë pasi mposhti japonezët në Mongolinë e Brendshme. Aleanca dyvjeçare përfundoi më 22 qershor 1941, kur Berlini sulmoi aleatin sovjetik.

Gjatë luftës, Gjermania (përfshi Austrinë), krahas aleatëve të vet, asgjësoi gjashtë milionë hebrenj dhe më shumë se gjysmë milioni romë. Në Europën qendrore-lindore nuk mbijetoi asnjë hebre. Në Europën e pushtuar nga Gjermania, Shqipëria ishte i vetmi shtet që mbrojti qytetarët e vet hebrenj, po ashtu hebrenj që erdhën në Shqipëri nga vendet e tjera, kështu numri i hebrenjve në të u njëmbëdhjetëfishua nga 200 në 2400 vetë. Tre milionë e gjysmë të burgosur sovjetikë të luftës dhe dy milionë e gjysmë të tjerë u zhdukën në kampet gjermane të shfarosjes. Nga ana tjetër, 2.7 milionë të burgosur gjermanë të luftës u mbyllën në kampet e përqendrimit sovjetike, nga të cilët 14 % u shfarosën. Humbjet tërësore të luftës qenë 55 milionë civilë dhe 25 milionë ushtarë. Nazizmi, si sistem dhe projekt politik, mori fund në vitin 1945, ndonëse disa diktatura latino-amerikane përshtatën disa elementë të tij, krahas azilit që u dhanë kriminelëve nazistë të luftës. Stalinizmi mbaroi zyrtarisht në vitin 1956, tre vjet pas vdekjes së Stalinit. Elementë të këtij sistemi dhe ideologjisë së tij mbijetuan deri në falimentimin e bllokut sovjetik më 1989 dhe shkatërrimin, dy vjet më pas, të Bashkimit Sovjetik. Megjithatë, Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, e ngre lart Stalinin si “një udhëheqës të madh”. Ndërkohë, stalinizmi vijon të lulëzojë në Korenë e Veriut ose në Kinë, ku maoizmi është bërë i njohur, eufemisht, si “modeli kinez”.

Britania dhe Skocia janë të vetmet vende ku në shekullin XX nuk ka pasur kampe përqendrimi dhe nuk ka ndodhur spastrim etnik. Por Londra, për shembull, lejoi të ndodhte uria në Bengal më 1943 (kur vdiqën 3 milionë vetë), drejtoi në vitin 1947 ndarjen e Raxhit Britanik në dy shtete- Indinë dhe Pakistanin, që u spastruan etnikisht (“u zhvendosën”) deri 14 milionë dhe vdiqën 2 milionë vetë.

Bashkimi Europian (BE) u themelua në vitin 1958 (i njohur atëherë si Komuniteti Europian) për ta ruajtur paqen dhe qëndrueshmërinë në Europën Perëndimore dhe për të shmangur atje ringjalljen e nazizmit (ose të nacionalizmit të skajshëm, antiliberalizmit, autoritarizmit, totalitarizmit) ose rikthim të sovjetëve (stalinistëve).

Në vitin 2009, u shpall si Ditë Botërore e Kujtesës së Viktimave të Stalinizmit dhe Nazizmit, 23 gushti. Tetëdhjetë vjet më parë, në vitin 1939, këtë ditë, nazizmi dhe stalinizmi qenë bashkuar dhe kishin vendosur totalitarizmin në shumicën e vendeve europiane.

Ne duhet të mësojmë dhe të kujtojmë tmerret e Luftës së Dytë Botërore dhe të totalitarizmit, “të mos harrojmë”. “Sepse harresa sjell përsëritjen, mbase me emra të rinj”.

* Universiteti i Shën Andreas

“Kërriçi i Kryeministrit”, media greke reagon pas raportimit të Cakajt në komision

Nje dite pas raportimit qe Ministri për Europën dhe Punët e Jashtme Gent Cakaj beri  Kuvendin e Shqiperise, ne Komisionin e Integrimit në lidhje me hapat e ndërmarra për të marrë një përgjigje pozitive per negociatat, mediat greke nuk i kane kursyer kritikat per te.

Tachydromos.org pasi ka ndjekur me vemendje deklaratat e bera gjate kesaj seance ka botuar një artikull me titull: “MEPJ i vogël kosovar për minoritetin etnik grek”, duke e quajtur atë, nder te tjera “kërriçin e Kryeministrit”.

“Ndërsa z. Mitsotakis e bën të qartë se ai dëshiron të shohë përparim praktik në të drejtën e pronës për minoritetit etnik grek, z. Rama po ecën përpara i pashqetësuar me legjie dhe VKM për tjetërsimin e pasurive të paluajtshme të minoritetin etnik grek, manastireve dhe famullive në rajonin bregdetar të Himarës – Sarandë”- shkruhen nder te tjera ne kete shkrim.

 

Shkrimi i plotë i tachydromos.org:

Zëvendësministri për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë Gent Cakaj, gjatë paraqitjes në Komisionin e Integrimit Evropian të Parlamentit shqiptar foli në lidhje me progresin e Qeverisë Rama, dhe punën e bërë që në tetor vendi të marrë një datë për fillimin e negociatave të integrimit. Pavarësisht përpjekjes së Zëvendësministrit (bëhet fjalë për kërriçin e Kryeministrit që e ka bërë Ministër duke shkelur kushtetutën dhe çdo precedent) për t’i paraqitur gjërat bukur, por që në praktikë mbetet një çështje aspak e lehtë.

Kjo për faktin se qeveritë e Francës dhe Holandës e kanë bërë të qartë se në rrethanat aktuale, Shqipëria nuk mund të marrë një ftesë.

MEPJ insistoi në raportin gjashtëmujor të Komisionit Europian i cili rekomandon që Shqipërisë dhe Shkupit t’i jepej një datë fillimi të negociatave, por duke mos arritur të shpjegojë ngurrimin e vendeve të veçanta të cilat paraqesin kushte shtesë në mënyrë që të hapin çështjen në Këshillin e BE-së që zhvillohet në mesin e muajit tjetër. Së fundmi, klima me të cilën u përball Kryeministri Edi Rama në Kancelarin (gjermane) gjatë javës së kaluar nuk është aspak inkurajuese. Cakaj këmbënguli në qëndrimin stereotip të Qeverisë së tij se janë plotësuar pesë kushtet e paraqitura në konkluzionet e Këshillit të Punëve të Jashtme të BE-së një vitë më parë, kështu që siç thotë fuqimisht mentori i tij Rama, topi tani është në dorën e vendeve evropiane. Në pjesën më të madhe të rasteve, Rama insiston, sipas mësimeve të Erdogan, se evropianët janë në mëdyshje për Shqipërinë për shkak se vendi është me pupullsi në shumicë myslimane. Kështu ai provokon euroskepticizmin në opinionin publik.

Në të njëjtën gjatësi vale dhe kërriçi i tij, Ministri i vogël i Jashtëm kosovar. Në një pyetje shqetësuese nga një deputet i opozitës në Komisionin e Integrimit Evropian për një ndryshim të qëndrimit të Qeverisë Greke, për të cilin Kryeministri (grek) shprehu se ai nuk ka ndërmend të japë pëlqimin në tetor, nëse nuk ndërmerren hapa praktikë për trajtimin e minoritetit etnik grek, Caka u përgjigj se ne i kemi plotësuar kushtet. Sigurisht, masën e përcakton shefi i tij dhe ai vendos nëse janë përmbushur apo jo parakushtet. Në çdo rast, ai ishte edhe më provokues duke thënë se nuk mund të analizojë dhe të merret me qëllimet specifike të çdo kreu të shtetit dhe në rastin e Kryeministrit grek, ajo që ai di është që situata e minoritetit etnik grek është shumë e qartë dhe publike!!!

Kjo është pikërisht ajo që po e shqetëson Kryeministrin grek dhe vetë minoritetin etnik grek: situata është e qartë dhe në mënyrë dramatike shqetësuese. Qeveria Rama jo vetëm që nuk arrin të marrë një qasje të sinqertë ndaj problemeve dhe të gjejë zgjidhje të pranueshme, por në mënyrë provokative, kryen veprime edhe më abuzive. Raporti i Këshillit të Evropës është teksti më i detajuar se si është situata. Është pasqyra para së cilës duhet të ulet Gent Cakaj para se të flasë publikisht.

Në intervalin kohor midis këtij qëndrimi dhe deklaratave të Kryeministrit grek shfaqen dy elementë. Ndërsa z. Mitsotakis e bën të qartë se ai dëshiron të shohë përparim praktik në të drejtën e pronës për minoritetit etnik grek, z. Rama po ecën përpara i pashqetësuar me legjie dhe VKM për tjetërsimin e pasurive të paluajtshme të minoritetin etnik grek, manastireve dhe famullive në rajonin bregdetar të Himarës – Sarandë. Mediat e opozitës theksuan insistimin e Ramës që edhe pse mund të mbante për një kohë projektligjin në fjalë që ishte kthyer nga Presidenti për rivlerësim si antikushtetues, ai ia kaloi menjëherë Komisionit të Financave të Parlamentit, duke i dërguar një mesazh tejet sfidues homologut të tij grek para takimit të tyre në Nju Jork.

Le të mos harrojmë se kjo çështje është gjithashtu në axhendën e Komisionit Evropian, sepse ajo përfshihet në konkluzionet e Këshillit të fundit të Punëve të Jashtme të BE-së dhe në qëndrimet e shprehura në Parlamentin Evropian me ndërhyrje dhe pyetje përkatëse.

E dyta ka të bëjë me fenomenin e tendencës së ulët të shpërnguljes së minoritetit etnik grek. Mungesa e përkujdesit shtetëror për infrastrukturën dhe stanacioni ekonomik që prek zonat rurale, po largojnë gjithnjë e më shumë grekët nga shtëpitë e tyre stërgjyshore. Një reportazh i Zërit të Amerikës në shqip zbuloi situatën dramatike demografike në fshatin Andon Poçi, i banuar kryesisht nga vllahë-grekë. Ndërsa dikur fshati ishte një model i organizimit të komunitetit dhe ekonomisë familjare, sot është thuajse i shkatërruar.

Nëse për Cakajn dhe Ramëm nuk mjafton Raporti i Këshillit të Evropës për shkeljet e Konventës Kuadër për Mbrojtjen e Minoriteteve Kombëtare, dhe as qëndrimet e OMONIA-s, të paktën të përqendrohen në raportimet dhe analizën e mediave vendase”.

Të dërguarin evropian për dialogun do ta caktojë Gjermania?

Gjeraqina Tuhina

Është gjithnjë e më e sigurt se gjatë mandatit të ri të institucioneve të Bashkimit Evropian, pritet të emërohet një i dërguar i posaçëm që do të merret me normalizimit të marrëdhënieve midis Serbisë dhe Kosovës.

Sipas burimeve jozyrtare të Radios Evropa e Lirë, në rast se përbërja e re e Komisionit Evropian vendos të bëjë këtë emërim atëherë, personi që do ta ushtrojë këtë funksion do të jetë nga Gjermania.

Burime të REL-it nga Qeveria gjermane kanë konfirmuar se Berlini zyrtar është shumë i interesuar për një të dërguar të mundshëm që vjen nga ky vend.

Sipas burimeve në Berlin, në momentin kur nisma fillon zyrtarisht, Qeveria gjermane do të insistojë që ndërmjetësi në dialogun e bllokuar ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të jetë përfaqësuesi i saj.

Sipas burimeve gjermane, kjo do të “amortizonte” procesin e udhëhequr deri tani nga Përfaqësuesja e Lartë e BE-së në largim Federica Mogherini, e cila, siç thonë në Berlin, “në mënyrë të pashmangshme çonte në një shkëmbim territoresh”.

Dy arsye për emërimin e të dërguarit të posaçëm

Burime nga disa shtete anëtare të BE-së tregojnë se ekzistojnë dy arsye për caktimin e një përfaqësuesi të posaçëm për dialogun Kosovë-Serbi.

E para ka të bëjë me vendimin e fundit të administratës amerikane për të emëruar Matthew Palmer si të dërguarin e posaçëm për Ballkanin Perëndimor.

Një rrethanë tjetër që çon në vendimin për emërimin e një të dërguari special evropian është Përfaqësuesi i Lartë i ardhshëm i BE-së, Josep Borrell.

Ministri aktual i Jashtëm i Spanjës, dhe kryediplomati i ardhshëm evropian, Josep Borrell, vjen nga një vend që nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, për të cilën ai personalisht ka qenë shumë kritik.

Megjithëse BE-ja pretendon të jetë neutrale ndaj statusit të Kosovës, burimet diplomatike të BE-së e konsiderojnë se pozicioni i Borrellit si një lehtësues ose ndërmjetës në dialog, është shumë i ndjeshëm.

Toby Vogel, një ekspert në Këshillin e Politikave të Demokratizimit (DPC), mendon se ideja e emërimit të një të dërguari të BE-së për të mbikëqyrur dialogun Prishtinë-Beograd është i kuptueshëm, pasi do të lehtësonte punën e Josep Borrellin, i cili, sipas tij do të merrej me çështje më të ngutshme ditore.

Në një bisedë me Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë, zyrtarët evropianë shpjegojnë mundësinë e emërimit të një të dërguari të veçantë me faktin se dialogu ndërmjet Kosovës-Serbi kërkon energji të veçantë, investim në kohë dhe angazhim, kështu që është “më e mençur të emërosh një person që të merret vetëm me këtë çështje”.

Të njëjtat burime njoftojnë se, në terma zyrtarë, i mbetet Përfaqësuesit të Lartë të BE-së, Josep Borrell të vendosë nëse ai do të angazhohet në dialog personalisht, ose, si një skenar më i mundshëm, ta delegojë çështjen te përfaqësuesi i posaçëm.

Sipas burimeve jozyrtare të BE-së, Borrell tashmë ka treguar se është në gjendje të heqë dorë nga ndërmjetësimi duke emëruar një të dërguar special. Zyrtarët e BE-së presin që gjërat të jenë më të qarta në tetor pas një debati në Parlamentin Evropian, kur duhet të diskutohet edhe konfirmimi i emërimit të Josep Borrell në postin e Përfaqësuesit të Lartë të BE-së.

Bisedimet midis Kosovës dhe Serbisë janë bllokuar që nga nëntori i vitit të kaluar. Në përgjigje të masave të Serbisë për të bllokuar pranimin e Kosovës në organizatat ndërkombëtare, Qeveria e Kosovës vendosi një tarifë prej 100 për qind për produktet e importuara nga Serbia në Kosovë.

Komuniteti ndërkombëtar pret që Qeveria e ardhshme e Kosovës të përqendrohet në çështjen e taksës, duke krijuar kështu kushte për rinisjen e negociatave, pasi Serbia refuzon të kthehet në tryezën e bisedimeve pa heqjen e saj.

Përgatiti: Kestrin Kumnova

Media: SHBA arrijnë në përfundimin se Irani është autor i sulmeve ndaj naftës saudite

Pamje nga sateliti e një rafinerie saudite që digjet pas sulmeve nga ajri

Shtetet e Bashkuara kanë arritur në përfundimin se ishte Irani që ndërmori sulmet me dronë dhe raketa fundjavën e kaluar, të cilat paralizuan gjysmën e prodhimit të naftës në Arabinë Saudite.

Rrjeti CBS News citon zyrtarë të paidentifikuar që thonë se në sulmet e mesnatës të së shtunës u përdorën raketa kruz me lartësi të ulët fluturimi. NBC News tha se gjatë sulmeve u përdorën më shumë se 20 dronë dhe raketa.

Njëra prej raketave fluturoi nëpër hapësirën ajrore të Kuvajtit ndërsa drejtohej për në jugun e Arabisë Saudite, njoftoi CBS. Ndërkohë, SHBA po punojnë me vende të tjera për të analizuar gjurmët e radarit të fluturimit të raketave. Analistët gjithashtu po shqyrtojnë një mekanizëm të telekomandimit të raketave të gjetur në Arabinë Saudite si dhe një raketë pothuajse të paprekur kruz.

Përfundimet e arritura nga shërbimet e inteligjencës amerikane dhe nga ushtarakët u njoftuan ndërsa Sekretari i Shtetit Mike Pompeo ishte nisur për në Riad për të diskutuar me zyrtarët e Arabisë Saudite.

Nënpresidenti Mike Pence tha gjatë një fjalimi në Uashington se diplomati i lartë amerikan do të diskutojë mbi kundërpërgjigjen amerikane ndaj sulmit, ndërkohë që si Arabia Saudite ashtu edhe Presidenti Donald Trump kishin sinjalizuar tashmë se ata besojnë që Irani është përgjegjës për sulmet.

MBRETËRIA SAUDITE, E EKSPOZUAR NDAJ SULMEVE ME DRONË

Sulmet e fundit në qendrën e naftës së papërpunuar të Arabisë Saudite në Abqaiq dhe Khurais tregojnë se edhe një vend me një ushtri të sofistikuar dhe një buxhet të madh mbrojtjeje është i prekshëm nga sulmet e dronëve.

Shtetet e Bashkuara thonë se imazhet satelitore dhe informacionet e zbulimit tregojnë se në sulmet me dronë kundër rafinerive saudite të naftës u përdorën armë iraniane. Sulmet kanë paralizuar gjysmën e prodhimit të naftës të Arabisë Saudite. Ekspertët e sigurisë thonë se ky incident i fundit ngjall shqetësim në rritje për evolucionin e shpejtë të teknologjive që po zgjerojnë aftësitë sulmuese të dronëve.

Zyrtarë të paidentifikuar amerikanë kanë thënë për mediat perëndimore se më shumë se 12 sulme goditën instalimet nga një drejtim perëndim-veri-perëndim dhe jo nga jug-perëndimi siç pretendohet nga rebelët Huthi të mbështetur nga Irani në Jemen, të cilët thanë se ishin ata që e kishin ndërmarrë sulmin e koordinuar.

Në korrik, rebelët huthi, të cilët janë duke luftuar kundër një koalicioni të udhëhequr nga sauditët në Jemen, demonstruan raketat e tyre kruz me rreze të gjatë veprimit të prodhuara nga Irani, të quajtura “Al-Quds” dhe dronët “Sammad 3” të ngarkuar me eksploziv që thuhet se mund të godasin objektiva deri në 1.500 kilometra larg.

Asnjë sulm i mëparshëm, që nga fillimi i konfliktit në Jemen katër vjet më parë, nuk ka ndërprerë furnizimet e naftës. Por këto sulme kanë paralizuar kapacitetet prej 5.7 milionë fuçi naftë në ditë në tregjet botërore. Ato gjithashtu kanë ekspozuar cenueshmërinë e qendrës prodhuese të naftës saudite.

Analistët e mbrojtjes thonë se sulmet kanë ekspozuar probleme strukturore në mbrojtjen e mbretërisë saudite. Ata thonë se sistemet – megjithëse të sofistikuara – janë krijuar për mbrojtje kundër sulmeve të stilit tradicional – dhe jo për ato asimetrike, si sulmet me dronë.

Deficiti tregtar i Kosovës kalon mbi tre miliardë euro

Disa kamionë të ardhur nga Serbia të parkuar në pikëkalimin kufitar ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, në Merdare.
Luljeta Krasniqi – Veseli

Kosova ka një deficit vjetor tregtar që arrin shifrën në mbi 3 miliardë euro. Ky deficit tregtar, sipas ekspertëve, është i lartë dhe vjen si pasojë e mospërputhjes ndërmjet vlerës së eksporteve dhe të importeve. Si i tillë, deficiti në këtë nivel, nënvizojnë ekspertë të ekonomisë dhe përfaqësues të bizneseve, ndikon edhe në zhvillimin ekonomik të vendit.

Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës (BQK) për vitin 2018, vlera e importit të produkteve të huaja në Kosovë kishte arritur shifrën mbi 3 miliardë euro, kurse eksporti i produkteve të Kosovës në vendet e rajonit dhe Evropës, ishte mbi 350 milionë euro.

Ndërkaq, në të dhënat e fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës të publikuara në raportin “Tregtia e Jashtme e Mallrave në Kosovë”, theksohet se eksporti i mallrave në muajin korrik 2019 kishte vlerën 40.4 milionë euro, ndërsa importi kishte vlerë 336.8 milionë euro.

Këto shifra tregojnë për një deficit tregtar më të lartë për 5.3 për qind në muajin korrik 2019, në raport me periudhën e njëjtë të vitit 2018.

Deficiti tregtar, sipas BQK-së, ka shënuar rritje nga viti në vit.

Kjo situatë nga ekspert të çështjeve ekonomike dhe përfaqësues të bizneseve konsiderohet të jetë e dëmshme në përgjithësi për zhvillimin ekonomik të vendit.

Naim Gashi, ekspert i çështjeve ekonomike, tha për Radion Evropa e Lirë se Kosova duhet të ulë varësinë e ekonomisë së Kosovës nga importi, nëpërmjet nxitjes së prodhimtarisë vendore.

Por, sipas tij, ajo që po pamundëson zhvillimin ekonomik dhe zhvillimin e prodhimtarisë vendore, është pabarazia në treg.

“Fatkeqësisht, Kosova ka një deficit të lartë tregtar që tejkalon 3 miliardë euro në vit, që do të thotë se vetëm 1 me 10 e importit të mallrave dhe prodhimeve të cilat vijnë në Kosovë, mbulohen nga eksporti, ku shprehur në shifra 1 me 10 e kemi proporcionin e bilancit tregtar me botën e jashtme. Pavarësisht disa skemave publike të përkrahjes së prodhimit vendor, megjithatë hendeku i deficitit të lartë tregtar me botën e jashtëm po thellohet në vazhdimësi, pasi që këto skema nuk po japin efektet e dëshiruara për shkak të korrupsionit të nivelit të lartë që ekziston në Kosovë dhe pabarazisë në treg”, thotë Gashi.

Kosova vazhdon të ketë një sektor jokonkurrues të prodhimit. Prodhuesit në Kosovë në vazhdimësi kanë theksuar se përballen me probleme të shumta, si tatimet e larta mbi vlerën e shtuar, ekonomia joligjore, financimi i vështirë për bizneset, normat e larta të interesit, jostabiliteti me energji elektrike, konkurrenca jo e barabartë.

Gashi thekson se të gjitha këto probleme duhet të eliminohen për të përmirësuar bilancin tregtar.

“Bizneset në Kosovë, të cilët kanë lidhje me pushtetin, ato janë të favorizuara në treg dhe zakonisht ato marrin projekte nga fondet publike, ndërsa ato të cilat investojnë në kapacitetet e fuqisë punëtore dhe në teknologji, ato në fakt nuk janë konkurrente në treg për shkak të pabarazisë”, thotë Gashi.

Kurse, kryetar i Aleancës Kosovare të Biznesit, Agim Shahini, thotë për Radion Evropa e Lirë se deficiti i lartë tregtar është një dukuri e cila po pamundëson zhvillim dhe rritjen ekonomike në vend.

“Kosova vuan ende nga mungesa e një dokumenti kombëtar, pra një strategjie kombëtare për zhvillim ekonomik, ku do t’i vendoste prioritet e veta e njëra nga to është edhe zvogëlimi i deficitit tregtar, duke e zëvendësuar atë me prodhim vendor. Që nga mbarimi i luftës, Kosova ka pasur deficit tregtar me miliarda euro. Kjo neve na bën të jemi të varur nga importi, nga inflacioni dhe vazhdimisht të jemi vendi që eksporton para të gatshme, qoftë të taksapaguesve, qoftë paratë e buxhetit dhe po ashtu remitencat – paratë që vinë nga diaspora”, thotë Shahini.

Ndërkohë, guvernatori i Bankës Qendrore të Kosovës, Fehmi Mehmeti, në një intervistë për Radion Evropa e Lirë pati thënë se me një fokus më të madh në sektorin ekonomik, Kosova mund të arrijë një rritje ekonomike prej 6 deri në 7 për qind, e cila brenda një periudhe të shkurtër kohore do të mund të adresonte dy nga problemet me të cilat përballet vendi, siç është papunësia dhe deficiti i lartë tregtar.

SHBA, çifti kinez nën akuza për vjedhje të pronës intelektuale

Një çift kinezo-amerikan është arrestuar dhe përballet me akuzat se kanë vjedhur sekrete shkencore nga një spital pediatrik në Ohajo. Ky është një tjetër rast i ngritjes së akuzave nga autoritetet federale me synimin për t’u prerë rrugën vjedhjeve të pronës intelektuale, për të cilat Shtetet e Bashkuara akuzojnë Kinën.

Autoritetet njoftuan të hënën se çifti Yu Zhou, 49-vjeç dhe bashkëshortja e tij 46-vjeçare Li Chen, punonin në laboratorë të ndryshëm në Spitalin Pediatrik të qytetit Kolambus të Ohajos për 10 vjet, duke vjedhur rezultate të kërkimeve shkencore të mbrojtura me patentë shpikjeje, të tranferuara për përfitim personal.

Sekretet shkencore për të cilat akuzohet çifti me vjedhje/transferim, luajnë një rol kyç në diagnostikimin dhe mjekimin e një numër problemesh shëndetësore te fëmijët, që nga kanceri i mëlçisë si dhe një anomali tek foshnjat e lindura premature, siç thuhet në aktpadinë federale.

Dokumenti i akuzës shpjegon se çifti krijoi një kompani në Kinë në 2015 pa dieninë apo autorizimin e spitalit, për të tregtuar produkte që lidheshin me këtë teknikë mjekësore. Dy vjet më pas, Zhou ishte i përfshirë në themelimin e një kompanie bioteknologjike amerikane, përmes së cilës reklamonin produkte, përfshirë një mini-laborator për përdorim personal, i cili përfshinte avancime shkencore të mbrojtura me patentë, të zhvilluara në laboratorin kërkimor të spitalit. Pak para se të dorëhiqej nga spitali në 2017, Zhou njoftoi në një konferencë për shtyp se kompania e tij e re do të shiste “sisteme mjekësore të mbrojtura me patentë” nga zyrat e saj në qendër të Ohajos.

“Spitali Pediatrik ka shpenzuar vite të tëra dhe fonde nga buxheti i vet për të bërë kërkime për këtë element të patologjisë së njeriut në mënyrë që të avancohej shkenca mjekësore në mënyrë të ndershme,” tha përmes një deklarate Benjamin Glassman, prokuror federal për Distriktin Jugor të Ohajos.

Në një deklaratë për Zërin e Amerikës, spitali thotë “Kur zbuluam këtë incident, njoftuam FBI-në dhe kemi bashkëpunuar me ta në mënyrë aktive”.

Çifti u arrestua në korrik. Aktpadia u bë publike të enjten kur ata dolën para gjykatës federale ku iu lexuan zyrtarisht akuzat, të cilat ndëshkohen me 10-20 vjet burg.

Avokatët e çiftit nuk i janë përgjigjur ende një emaili të Zërit të Amerikës për të komentuar për çështjen.

Aktpadia ngrihen ndërkohë që administrata Trump po merr masa ndaj atyre që i cilëson si praktika grabitqare nga ana e Kinës, me vjedhje të pronës intelektuale amerikane. Kjo çështje ka qenë ndër temat kryesore në tensionet SHBA-Kinë.

Në dhjetë muajt e fundit, Departamenti i Drejtësisë ka ngritur akuza kundër shtetasve dhe kompanive kineze në të paktën shtatë raste të veçanta të spiunazhit ekonomik, një rritje e konsiderueshme krahasuar me tre akuza të ngritura në dhjetë muajt pararendës. Po ashtu në gjashtë raste të tjera gjyqësore për spiunazh, të akuzuarit kanë pranuar fajin dhe janë shpallur dënimet, pas akuzave ndaj katër shtetasve kinezë se kanë anashkaluar sanksionet kundër Koresë së Veriut.

“Vjedhja e sekreteve tregtare është një kërcënim në rritje që ndikon seriozisht tek ekonomia dhe siguria jonë kombëtare,” thotë agjenti special i FBI-së, Todd Wickerham, i cili kryeson hetimet.

Ndërkaq, Departamenti i Drejtësisë ka njoftuar arrestimin e një punonjësi të qeverisë kineze nën akuzat për mashtrim dhe manipulim për të siguruar viza jashtë rregullave për miq të tij që punonin në qeveri.

Zhongsan Liu u arrestua të enjten në Fort Li të Nju Xhërsit dhe më pas doli para gjykatësit federal në Nju Jork.

“Mirëpresim studentë të huaj, studiues nga vende të tjera, përfshirë edhe nga Kina, por nuk mirëpresim mashtrime me vizat, sidomos në interes të një qeverie tjetër,” tha Ndihmës Prokurori i Përgjithshëm John C. Demers. “Ne do të vazhdojmë t’u kundërpërgjigjemi përpjekjeve të qeverisë kineze për të anashkaluar ligjin amerikan me qëllim që të çojë përpara interesat e saj duke transferuar në mënyrë të paligjshme arritje shkencore dhe dije në Kinë”.

A është Shqipëria një kakistokraci? Më shumë ngjan si kakonomi – Nga ENTON PALUSHI

Ish-kryeministri Sali Berisha e përsëriti edhe gjatë një interviste se qeveria është një kakistokraci. Kjo nuk është hera e parë kur ai e përdor këtë etiketim, pavarësisht se nuk e ka marrë kush mundimin për ta pyetur më tej se çfarë është kakistokracia, sikundër nuk ka pasur asnjë shpjegim në median tradicionale. Ndoshta kjo vjen për shkak të gjuhës plot ngjyra që përdor zakonisht zoti Berisha. Me shumë gjasë njerëzit i kanë rënë shkurt dhe kanë bërë lidhjen: kakis është diçka e keqe dhe kratos do të thotë qeverisje, kështu që me pak fjalë, Berisha po na thotë se kjo është një qeverisje muti.

Nuk është interpretim i keq. Vetëm se, kur kjo fjalë u përdor në SHBA nga ish-drejtori i CIA-s, John Brennan, rrjetet sociale shpërthyen. Fjalorët online raportuan një rritje të pazakontë të kërkimeve për këtë fjalë. Brennan po i referohej qeverisjes së Donald Trump si një ‘kakistokraci’. Për ta shpjeguar për lexuesit, ky term është përdorur për herë të parë në Angli në shekullin e 17-të gjatë një fjalimi kur Paul Gosnold paralajmëroi se monarkia po rrëshqet në një kakistokraci, që përndryshe përkthehet si qeverisje nga njerëzit më të këqinj, më pak të kualifikuar ose nga njerëzit me më pak skrupuj. A është qeverisja e Edi Ramës një kakistokraci? Ka shumë njerëz që do e pranonin se kurrë më parë përfaqësimi në Kuvend apo në organe të tjera të shtetit nuk ka qenë në këtë nivel të mjerueshëm. Por më shumë se kakistokraci, Shqipëria është në pikë të hallit për shkak se i ngjan një tjetër fjale me kakë. Ajo është një kakonomi.

***

Përse po na mbyt mediokriteti? Përse gjërat nuk kanë cilësi? Përse Italia nuk u afrohet në këtë drejtim vendeve të tjera si Franca apo Britania? Për këto tema po diskutonin një ditë dy prej akademikëve më të njohur italianë në botë: Gloria Origgi, filozofe e institutit ‘Jean Nicod’ në Paris dhe Diego Gambetta, profesor sociologjie në Oksford. Pas kritikave të shumta për mënyrën se si organizohen gjërat në Itali, sidomos në planin akademik, ata arritën në përfundimin se kjo vjen për shkak të kakonomiksit- ose ndryshe ekonomisë së keqe.

Çfarë është kakonomiksi? Në një botë ideale mendohet se qëllimi i një kontrate është i tillë: të marrësh cilësinë më të lartë të një malli ose shërbimi në këmbim të pagesës. Po sikur palët të shkojnë me dëshirë drejt cilësisë së ulët? Madje ndihen mirë me këtë gjë, pavarësisht se kushtet e kontratës parashikojnë marrjen e shërbimit më të mirë. Imagjinoni një profesor që duhet të japë disa seminare për një shumë prej 1200 eurosh. Pagesa ka gjashtë muaj që i vonohet dhe në total i thuhet se do marrë vetëm 750 euro (gjasme do i zbriten ca taksa). Ndërkohë lektori e kalon shumicën e kohës me pushime dhe rrallë shfaqet përpara studentëve. Në mënyrë të çuditshme të gjithë ndjehen mirë: studentët bëjnë më pak mësim, fakulteti nuk ndjehet i turpëruar pasi tek e fundit profesori ka ardhur ndonjë ditë dhe ata kanë kursyer qindra euro për vete, profesori ka shijuar pushimet dhe nuk ka bërë ndonjë punë serioze. Një amerikan që e shijoi këtë ‘dolce vita’ të Italisë, thotë se po ndërtonte një vilë në Toskana: “Por ndërtuesit italianë nuk e mbanin kurrë premtimin, megjithatë gjëja e mirë ishte se as nuk prisnin që t’i paguaja në kohë”.

***

Jo vetëm për shkak të afërsisë me Italinë, por edhe sepse i ngjajmë në mentalitet, mund ta kuptosh lehtë se Shqipëria është një kakonomi ‘perfekte’. Shembujt i gjen kudo. Sa herë zgjohem në mëngjes, një ekskavator ka muaj të tërë që bën sikur punon tek rruga aty afër, që duhej të kishte mbaruar prej kohësh. Firma bën sikur punon sepse e di se do marrë dikur lekët, shteti gëzon sepse ka marrë pjesën e tij të ryshfetit dhe e di që një ditë ajo rrugë do mbarojë. Qytetarët konsumojnë pluhur e ndotje, shkatërrojnë nervat e makinat, por tek e fundit gëzojnë se po punohet. Rruga do përfundojë dikur dhe cilësia e saj do jetë mediokre.

***

Kur flitet për kontratat, shumë njerëz mendojnë se historia është e thjeshtë: ti kërkon një shërbim dhe mall të caktuar, kompania ose shteti duhet ta ofrojë me cilësinë më të mirë. Por kontratat janë një lëmsh i madh, një histori e komplikuar dhe e studiuar vazhdimisht nga ekonomistët. Në vitin 2016, dy ekonomistë fituan Çmimin Nobel në Ekonomi pikërisht për studimin në fushën e kontratave. Para disa kohësh, disa këshilltarë të presidentit amerikan, Donald Trump, mbrojtën nismën e tij për PPP-të në infrastrukturë. Me mjaft elegancë, në një shkrim në Nju Jork Tajms, ata argumentuan se problemi nuk janë koncesionet, por duhet bërë gjithmonë kujdes kur hartohen kontratat, duke garantuar që ato të zbatohen mirë.

Tani rikthehemi në terren shqiptar. Mbyllini sytë për një moment dhe imagjinoni se çfarë do bënit me 1 milion euro. Me shumë gjasë do zgjidhnit shumë prej halleve në jetë dhe do vinit për vije shumë gjëra të tjera. Nuk i thonë kot pyetja ‘1-milionëshe’. Edhe në psikologji mendohet se ky është numri që maksimalizon lumturinë.

Tani hapni sytë dhe mendojeni pak me thellë: kjo shifra që do ju garantonte lumturinë vlen sa … 60 metra asfalt diku në një rrugë me koncesion andej nga Balldreni, një fshat që shumica e shqiptarëve nuk e dinë me saktësi ku i bie. E gjitha falë kontratës për rrugën Milot-Balldren. Po a mund të quhet kjo një kontratë e mirë? A nuk duhet të ankohen qytetarët për barrën që do e mbajnë në shpinë për një rrugë që shumë nuk e dinë se ku i bie dhe çfarë ndikimi do ketë në ekonominë e rrënuar shqiptare? Sepse tani qeveritarët e kanë kapur edhe fabulën e re, ia ‘rrasin’ kontratën mbi shpinë parlamentit. ‘The Economist’ shkruante para pak ditësh se regjimet autokratike po ia kalojnë barrën parlamenteve me vendimet kontroverse, si për të thënë: ja, nuk e shkelëm ligjin.

***

Kur e sheh se sa ka rënë niveli i përfaqësimit në parlament e qeveri në Shqipëri, e kupton se në mos jemi kakistokraci, po rrëshqasim me shpejtësi në këtë drejtim. Por nuk ka asnjë dyshim që jemi kakonomi. Një arsye më shumë se pse kemi ngecur në kurthin e nënzhvillimit.

Cili nga kandidatët për kryeministër do të bisedojë me Serbinë dhe në ç’mënyrë?

Bekim Bislimi

Dialogu për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe qasja ndaj këtij dialogu, është një temat në të cilat janë fokusuar shumica e kandidatëve, të cilët partitë politike që garojnë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 6 tetorit, i kanë nominuar për kryeministër të vendit.

Dy kandidatët për kryeministër të partive politike, të cilat në mandatin e kaluar legjislativ kanë qenë pjesë e opozitës, Vjosa Osmani nga Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Albin Kurti nga Lëvizja Vetëvendosje, kanë përjashtuar mundësinë që presidenti i vendit, Hashim Thaçi, ta ketë rolin udhëheqës në këtë proces. Sipas tyre, rolin kryesor në udhëheqjen e këtij procesi do ta ketë Qeveria e Kosovës.

Vjosa Osmani, e nominuar për kryeministre nga Lidhja Demokratike e Kosovës, ka theksuar se procesin e dialogut me Serbinë, në rast se bëhet kryeministre, do ta udhëheqë ajo.

“Dialogu duhet të udhëhiqet nga qeveria. Atë proces do të udhëheq unë. Në fushën e negociatave dhe dialogut, kam përvojë më shumë se secili nga kandidatët për kryeministër. Pasi që ne si qeveria ta negociojmë dhe nënshkruajmë marrëveshjen, në bashkëpunim gjatë gjithë kohës me Kuvendin dhe pasi të ratifikohet ajo marrëveshje në Kuvend, presidenti e ka një detyrë ceremoniale që ta vendosë nënshkrimin në dekretin për ratifikimin e marrëveshjes”, ka thënë Osmani.

Përjashtimin e rolit kryesor të presidentit të vendit në udhëheqjen e dialogut me Serbinë, e ka theksuar edhe Albin Kurti, kandidat i nominuar për kryeministër nga Lëvizja Vetëvendosje. Sipas tij, procesin e dialogut duhet ta udhëheqë Qeveria e Kosovës. Ai ka theksuar se në rast se merr postin e kryeministrit, fillimisht duhet rishqyrtuar të gjitha marrëveshjet e arritura në dialogun e Brukselit.

“Këtë nuk mund ta bëj rivalja ime (Vjosa Osmani), sepse ajo do të jetë kryeparlamentare. Unë do të jem kryeministër pas 6 tetorit. Ne duhet ta krijojmë një ekip negociator, i cili duhet ta ketë strategjinë përkatëse dhe duhet t’i ketë edhe parimet e dialogut, në mënyrë që të mos krijohet një lloj kakofonie në këtë aspekt. Por, kjo nuk vjen menjëherë. Ne na nevojitet një komision, ta kemi një komision që e mbyllë shpejt kapitullin e 33 marrëveshjeve të realizuara përgjatë dialogut në vitin 2012 deri në vitin 2017”, ka theksuar Kurti.

Ndërkaq, lideri i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, kryeministër në largim dhe i nominuar sërish për kryeministër nga partia e tij dhe Partia Socialdemokrate, ka deklaruar se vendimi për taksën prej 100 për qind ndaj produkteve të Serbisë, e ka sjellë këtë të fundit para situatës që ta kuptojë se Kosova nuk shkon në dialog me kushte.

“Ne kemi nevojë për fqinjësi të mirë me Serbinë dhe po ashtu Serbia ka nevojë për fqinjësi të mirë me Kosovën. Ne jemi të gatshëm për këtë. Por nuk jemi të gatshëm për ripushtim, për rinënshtrim dhe për çfarëdo situate të dorës së dytë. Pra, vetëm si dy shtete, si dy fqinj, si dy palë që kanë interesa. Këtë, kurrë më të qartë nuk e ka pasur Serbia, ju siguroj”, theksoi Haradinaj.

Fatmir Limaj, i nominuar si kandidat për kryeministër nga Nisma Socialdemokrate, Aleanca Kosova e Re dhe Partia e Drejtësisë, ditë më parë përmes një letre publike të drejtuar ditë më parë kandidatëve që garojnë për postin e kryeministrit të vendit, ka thënë se nevojitet një unitet i spektrit politik për t’iu qasur dialogut me Serbinë, i cili unitete kishte munguar në mandatin e kaluar të legjislativit.

“Të vetëdijshëm se populli i Kosovës nuk e meriton që aleatët e Kosovës, ata që në momentet jetike kanë qëndruar pranë popullit tonë, të zhgënjehen nga mungesa e aftësisë institucionale që të miratohen e merren vendime në interes të ardhmërisë së vendit, Kuvendi i Kosovës miratoi platformën mbi bazën e të cilës duhej të ndërtohej një konsensus i përgjithshëm i pikëpamjeve tona politike për çështjen e dialogut me Serbinë”, ka shkruar Limaj.

Ndryshe nga të gjithë kandidatët tjerë të nominuar për kryeministër, lideri i Partisë Demokratike të Kosovës, Kadri Veseli, ende nuk është deklaruar lidhur me qasjen që do ta ketë ndaj procesit të dialogut me Serbinë. Gjatë kohës sa në Kosovë po vazhdon një lloj parafushate për zgjedhjet e 6 tetorit, ai është koncentruar kryesisht në temën e luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Edhe Nenad Rashiq nga koalicioni “Liria”, ka shpallur kandidaturën për kryeministër të Kosovës. Ai thotë që dialogu Kosovë –Serbi duhet domosdo që të vazhdojë sa më parë dhe menjëherë pas formimit të qeverisë së re, e cila, sipas tij, duhet ta ketë rolin kryesor në këtë proces.

“Në atë rast, personi më kompetent do të ishte kryeministri i ri ose një ekip i ri, në kuadër të së cilit do të ishin kryeministri, zëvendëskryeministrat nga cilado shumicë qeverisëse. Kjo është e domosdoshme, sepse kemi parë që ka pasur raste që presidenti, i cili, para së gjithash duhet të jetë një pozitë ceremoniale, ndërkohë që doli se në esencë ai ka iniciuar gjëra që janë shumë serioze dhe që tashmë e dimë se si përfundoi e gjithë kjo. Marrëveshja mund të arrihet, por pjesa më e vështirë do të jetë zbatimi”, tha Rashiq.

Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në Bruksel, ka nisur me lehtësimin e këtij procesi nga Bashkimi Evropian, në vitin 2011. Ky dialog, i cili fillimisht ishte për çështje teknike, më pas ka evoluuar në dialog politik ndërmjet dy vendeve, i cili synon që në finale të ketë një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe juridikisht obliguese për të dy vendet. Që nga nëntori i vitit 2018, kur Qeveria e Kosovës pati vendosur taksën prej 100 për qind ndaj mallrave të Serbisë dhe Bosnjë e Hercegovinës, Serbia ka refuzuar të vazhdojë dialogun pa heqjen e kësaj takse.

Bashkësia ndërkombëtare, përfshirë vendet e Kuintit, ku bëjnë pjesë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britania e Madhe, Franca, Gjermania dhe Italia, kanë kërkuar pezullimin e taksës nga Kosova dhe rifillimin e dialogut me Serbinë për arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse ndërmjet dy vendeve. Vendet e Kuint-it, veç e veç, i kanë ofruar ndihmën dhe mbështetjen e tyre Bashkimit Evropian për krijimin e mundësive për arritjen e një zgjidhjeje për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Ndryshohet formati, Rusia lojtari i ri në dialogun Kosovë – Serbi?

Analisti serb dhe njohësi i rrethanave politike në Ballkanin Perëndimor, Dusan Janjic, ka paralajmëruar se mund të ketë një format të ri të dialogut ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, në të cilin do të përfshihen SHBA-ja, Rusia, Franca dhe Gjermania, raporton Gazeta Express.

Këto deklarata Janjiq i ka thënë teksa komentuar vendimin e sekretarit të Shtetit, Mike Pompeo, për të emëruar Matthew Palmer si përfaqësues special për Ballkanin Perëndimor.

Janjiq në një intervistë për ‘Politiko’, ka thënë se edhe Gjermania e Franca do të kenë një Përfaqësues Special, megjithatë, sipas tij, të dy shtetet do ta kenë nga një përfaqësues.

Megjithatë, ai thotë se përfaqësuesit e këtyre shteteve do ta kenë shef dikë nga Bashkimi Evropian.

“Të gjithë ata, sikurse Palmer, do të jenë të dërguar special për Ballkanin Perëndimor që do të përcjellin dialogun Prishtinë-Beograd, do të marrin pjesë nëpër takime, por shef i tyre do të jetë një person i përzgjedhur nga BE-ja në vend të Federica Mogherinit. Me shumë gjasë do të jetë Laszlo Trochani, Komisionari për Zgjerim, por një gjë e tillë nuk është vendosur ende”, ka thënë Janjiq.

Ndër të tjera Janjiq ka folur edhe për mundësinë e përfshirjes së Rusisë në bisedime.

“Një nga opsionet është që të jetë një sekretariat i veçantë, i cili do të përshijë edhe Rusinë me përfaqësuesin e saj, gjë për të cilën tashmë është rënë dakord”, është shprehur tutje Janjiq.

Për emërimin e një të dërguari special të BE-së për Ballkanin Perëndimor dhe për dialogun Kosovë-Serbi, ka folur edhe deputeti i CDU/CSU-së, Peter Beyer, gjatë qëndrimit në Prishtinë para disa ditësh. /GazetaExpress/

Privatizimi i pjesshëm shihet si zgjidhje për “Trepçën”

Luljeta Krasniqi – Veseli

Kombinati metalurgjik “Trepça” në Kosovë vazhdon të përballet me probleme financiare. Punëtorët thonë se përgjatë pesë muajve nuk kanë marrë pagat e tyre me kohë, ndërsa pa pagur për muajin gusht, kanë mbetur rreth 500 punëtorë të kësaj ndërmarrjeje.

Gani Osmani, përfaqësues i Sindikatës së Punëtorëve të “Trepçës”, tha për Radion Evropa e Lirë se pagat për muajin gusht i kanë marrë minatorët që punojnë brenda minierës, ndërkaq, pa paga ka mbetur stafi administrativ, sigurimi dhe punëtorët që kryejnë shërbime tjera.

“Para tri-katër ditëve, ndërrimi i parë i punëtorëve që punojnë në minierë nuk kanë dalë në punë, e kanë thirrur menaxherin dhe ai iu ka thënë se nuk ka para për paga dhe se ka një shumë më të vogël dhe jo për të gjithë. Ne si sindikatë nuk kemi qenë të pajtimit dhe vetë minatorët që kanë pasur të marrin pagat, nuk kanë qenë të pajtimit që dikush të marrë pagë e dikush jo. Pastaj, pagat për disa kanë dalë të premten, ndërsa rreth 500 punëtorë kanë mbetur pa paga”, thotë Osmani.

Ai thotë se deri te kjo situatë e paqëndrueshme financiare është arritur për shkak të keqmenaxhimit të kombinatit metalurgjik “Trepça”.

“Trepça” ishte në mesin e ndërmarrjeve më të mëdha në ish-Jugosllavi. Por, që nga paslufta është përballur me probleme të shumta, sa që asnjëherë nuk arriti të rimëkëmbet.

Ndërkohë, ministri në dorëheqje i Zhvillimit Ekonomik në Qeverinë e Kosovës, Valdrin Lluka, tha për Radion Evropa e Lirë se “Trepça” tani e sa kohë është në gjendje të vështirë financiare dhe se janë duke u munduar që të bëjnë zgjidhje për pagesat e punëtorëve me kohë si dhe për rimëkëmbjen e ndërmarrjes.

Ai thotë se me disa ndryshime që kanë ndodhur në “Trepçë”, duke përfshirë edhe menaxhmentin, së shpejti “Trepça” do të jetë në gjendje që së paku punëtorët të jenë në një situatë më të mirë me paga dhe të mos ketë vonesa.

“’Trepça’ qe një kohë është në situatë të vështirë edhe pse ne jemi munduar që ta ndihmojmë maksimalisht. Këtë vit kemi ndarë subvencione në vlerë prej rreth 5 milionë euro për investime të ndryshme kapitale, por normalisht janë disa procedura për ato investime që i kemi ndarë nga buxheti i Kosovës. Janë procedura të tenderit që merr kohë të futen në funksion, në shërbim të rritjes së prodhimit që më pas do të rezultonte në rritje të qarkullimit dhe rrjedhimisht në rritje të pagesës së punëtorëve”, thotë Lluka.

“Trepça” muaj më parë është regjistruar si shoqëri aksionare, ku 80 për qind e aksioneve janë të Qeverisë së Kosovës dhe 20 për qind janë aksione të punonjësve të “Trepçës”.

Por, për të bërë një zgjidhje të qëndrueshme financiare në ndërmarrjen “Trepça”, ministri në largim Lluka, thotë se një pjesë e “Trepçës” duhet të privatizohet.

Sipas tij, nëse ka vullnet politik dhe një politikë e cila përkrah privatizimin, ky proces mund të bëhet brenda një viti.

“Zgjidhja e qëndrueshme është te pjesa e përfshirjes se kapitalit privat në ‘Trepçë’. Ideja është që resurset natyrore të mbesin pronë shtetërore, por pjesa e menaxhimit, pjesa e operimit duhet të privatizohet në mënyrë që të jetë më efikase, të tërheqim investime të huaja, t’i përfshijmë në ‘Trepçë’ dhe të rritet prodhimi dhe përpunimi i brendshëm dhe kjo jo vetëm se do të ndihmonte punëtorët në ‘Trepçë’, por do t’i ndihmonte edhe eksporteve dhe tërë shtetit të Kosovës duke e vendosur në hartën botërore të minerareve dhe përpunimit të tyre”, tha Lluka.

Niveli i prodhimit në kombinatin metalurgjik “Trepça”, sipas minatorëve, ka rënë dukshëm, për shkak siç thonë ata, edhe numrit të vogël të minatorëve.

Sipas të dhënave zyrtare, nga viti 1945 e deri në periudhën para vitit 1990, miniera prodhonte rreth 600 mijë tonë xehe në vit. Kurse sot, nga aty nxirren jo më shumë se 150 mijë tonë xehe.

Në vitet e ’80, në kombinatin metalurgjik “Trepça” punonin mbi 20 mijë punëtorë. Ndërkaq, vitet e fundit, ajo po kalon fazën e mbijetesës dhe nuk numëron më shumë se 1,300 punëtorë.

Xhorxh Soros – financues i fuqishëm i së majtës dhe eksponentëve të saj (video)

 

Xhorxh Soros, është një filantrop i cili ka zgjedhur të investojë për një shoqëri të hapur në Shtetet e Bashkuara dhe mjaft vende të botës dhe ta mbështesë karierën e tij rreth kësaj ideje. Ai krijoji në Amerikë në fund të viteve 60 Fondin Kuant, një prej fondeve më të sukseshme të investimeve më risk. Miliarderi, në fund të viteve 80 çeli zyra të fondacionit në disa vende të Europës lindore, dhe pas rënies së sistemit komunist edhe në Shqipëri.


Mirëpo edhe pse ai ka investuar qindra miliona dollarë në vendet ish-komuniste, në fusha si arsimi, shëndetësia, dhe në mjaft projekte me ndikim për shtresat në nevojë, sot debati është përqendruar në ndikimin e tij politik në këto vende. Në Shqipëri ky debat kulmoi gjatë hartimit dhe miratimit të Reformës në Drejtësi 3 vjet me parë.

“Lidhet drejpërdrejt dhe vetëm me rolin e reformës së drejtësisë dhe me faktin se kjo reformë ka filluar të japë rezultatet e para, sado pikëpyetje dhe problematika që ka patur në ecurinë e vet”- thotë Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros.

“Le të marrim pak reformën në drejtësi. Le të më thotë mua çdo njeri, çfarë do Fondacioni Soros të hartojë strategjinë e reformës në drejtësi. Një qëllim të vetëm ka, për të shëndrruar drejtësinë shqiptare në degë të ekzekutivit të Edi Ramës”– shprehet Sali Berisha, ish Presdient i Shqipërisë.

“Ne nuk kemi ofruar asnjë paketë për Komisionin e Vencias apo për çdo institucion tjetër. Ne kemi asistuar financiarisht parlamentin e Shqipërisë në punën që kanë kryer 60 ekspertët e e emëruar prej tij. Ne kemi investuar 600 mijë dollarë për parlamentin shqiptar praktikisht. Këtu fillon dhe mbaron mbështetja e Fondacionit Soros për Reformën në Drejtësi”– sqaron Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit “Soros”.

Por debati mbi veprimtarinë e Fondacionit Soros në Shqipëri është më i hershëm se Reforma në Drejtësi. Ish-presidenti Berisha përkundrejt rezervave të forta dhe incidentit me dy punonjës të Fondacionit Soros që u shpallën non grada prej tij, me argumentin se ishin kapur nga shërbimet sekrete shqiptare duke iu dhënë informacione shërbimeve serbe, e vlerëson kontributin e Sorosit në fillim të viteve 90.

“Por kjo natyrisht nuk ndërpreu marrëdhëniet midis vendit tonë dhe Xhorxh Soros. Investimi i tij në Shqipëri për ngritjen dhe mbështetjen e shoqërisë civile, ishte shumë i mirpritur nga unë. Unë isha president i një vendi, në atë përiudhë i treti më i varfër në botë. Njerëzit nuk kishin asnjë mundësi të udhëtonin, nuk kishin mundësi të siguronin zyra, dhe e vërteta është së në këtë drejtim Fondacioni Soros, mendoj se ishte burimi kryesor i financimit dhe krijimit të këtyre organizatave”– pohon zoti Berisha.

Xhorxh Soros ndikoi në Shqipëri në fillim të viteve 90-të në mbështetjen dhe organizimin e shoqërisë civile. Por kjo veprimtari u shoqërua nga opinione dhe gjykime të ndryshme shpeshherë dhe të ashpra.

“Pas 4-5 vitesh konstatova se ky ishte një investim pothuajse tërësisht i njëanshëm dhe Xhorxh Soros ngriti një rrjet shoqatash të cilat në 80-90% të tyre ishin leva të ish-partisë komuniste, të partisë socialiste që ndërroi emrin. Ishte një dëmtim palcor i rolit dhe misionit të shoqërisë civile”– shprehet Sali Berisha, ish- Presdient i Shqipërisë.

“Në një kuadër më të gjerë Xhorxh Sorosi është njeri pas politikave progresiste dhe liberale dhe njëkohësisht dhe një nga kontribuesit në vendet postkomuniste. Kështu që dihet që është një antikomunist. Nuk mund të jetë një njeri që investon tek e majta”- shprehet Edlira Gjoni, Drejtuese e Qendrës për Ndikim Publik.

“Në një fondacion që punon për gratë e trafikuara, ti nuk i thua një gruaje a je e majtë apo e djathtë që unë të të shërbej dhe të jap shërbimin tim. Për këtë arsye them që paratë që janë derdhur për shoqërinë civile 80% e tyre kanë shkuar tek ata që kanë patur nevojë për t’i marrë këto shërbime”– thotë Iris Luarasi, aktiviste e të drejtave të grave.

Protagonistë të shoqërisë civile veçojnë meritën e Xhorxh Sorosit në lëvrimin e 130 milion dollarëve në arsim, mjekësi, në ndihmë të komunitetit rom dhe egjiptian, në ndihmë të familjarëve të viktimave të tragjedisë së Gërdecit, duke iu dhënë mbështetje ligjore si dhe mjaft projekte të tjera.

“Gjithashtu nuk duhet të harrojmë se në kohën kur Berisha ishte president, ky njeri financonte ndërtimin e mbi 200 shkollave. Kështu që nuk mund të mohohen investimet që Soros ka bërë, pavarësisht se cila parti ka qenë në pushtet”– thotë Edlira Gjoni, Drejtuese e Qendrës për Ndikim Publik.

“Asgjë si mohohet asgjë. Dhe unë kam bashkëpunuar me Xhorxh Sorosin në dekadën e romëve. Qeveria ime me Organizatën e Kombeve të Bashkuara është angazhuar me interes të veçantë në këtë drejtim”– shprehet Sali Berisha ish Kryeministër i Shqipërisë.

“Problemi që ka lindur në Shqipëri me problemin Soros lidhet kryesisht me programin politik, pra të trajnimit të lidershipit dhë të forcimit të kapaciteteve të partive politike”- shprehet Lavdrim Lita, bashkëthemelues i Qendrës Zëri i Integrimit.

Komponenti politik është dhe fusha gri e gjithë debatit ndaj figurës së Xhorxh Sorosit. Kundërshtarët e tij në Shqipëri shohin tek ai një mbështetës dhe financues të fuqishëm të së majtës dhe eksponentëve të saj.

“Kemi një ç’ekuilibrim të balancës politike në raport me Fondacionin Soros. Kemi një raport 8-2, pra kemi një favorizim e partive politike më bindje të majta dhe lënie mënjanë e PD dhe partive të qendrës së djathtë” – argumenton Lavdrim Lita, bashkëthemelues i Qendrës Zëri i Integrimit.

“Në këtë mes është e vështirë të spekulosh se mbështetja ka qenë 80% për të majtët dhe 20 për të djathtët sepse unë nuk e di se kush është kjo shoqëri civile që është e majtë dhe kush është e djathtë” – sqaron Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros.

“Ai mund të thotë se unë kam financuar edhe qendrën e djathtë, por ato kanë qenë stërpika krahasuar më milionat e milionat, që ai derdhi për financimin e ish pasardhësve të nomenklaturës”– shprehet Sali Berisha ish Kryeministër i Shqipërisë.

“Për rastin e zotit Basha, për çfarë informacioni kam unë, ka patur një marrëveshje mes Univeristetit të Uhtretit dhe Fondacionit Soros për bursa të përbashkëta për studentët shqiptarë. Dhe ka rastisur që dhe zoti Basha ka qenë student në atë kohë dhe ka përfituar prej tyre. Nuk besoj se ka patur një bursë specifike për zotin Basha”– sqaron Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros.

“Unë nuk di të këtë marrë bursë, por edhe sikur të ketë marrë bursë, kjo nuk do të thotë që unë të mbetem skllav i një burse. Po të jetë ashtu dhe nësë do të isha në vendin e tij ja ktheja ato para”– pohon ish Kryeministri Sali Berisha

Fondacioni Soros drejtohet nga një bord, në përbërje të të cilit vit pas viti kanë qenë mjaft përsonalitete të jetës shoqërore dhe politike në Shqipëri. Sot nën dritën e re të diskutimit dhe debatit mbi rolin dhe ndikimin e Xhorxh Soros për një shoqëri të hapur, mjaft emra shigjetohen si tregues, se filantropi ka mbështetur të majtën ekstreme duke sjellë pasoja për vendin.

“Edi Rama vetë ka qenë kryesor në Fondacionin Soros. Linda Rama vetë ka qenë drejtuese e Fondacionit Soros. Erjon Veliaj gjithashtu. Në një aspekt, me paratë e tij është mbjellë fara e korrupsionit e paimagjinueshme. Nuk është se nuk ka ekzistuar korrupsioni, por dhe ka ndikuar”– shprehet Sali Berisha ish Kryeministër i Shqipërisë.

“Në bordin e Fondacionit Soros njerëzit nuk vijnë të bëjnë karrierë dhe nuk e ndërtojnë karrierën e tyre nga bordi i fondacionit përkundrazi të mos harrojmë se në bordin e fondacionit kanë qenë njerëz si Ylli Popa, Ismail Kadareja. Ka patur gjithnjë një balancë në përbërjen e bordit sidomos përsa i përket si bindjeve po ashtu dhe prurjeve dhe ideve”– argumenton Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros.

Ish Kryeministri Sali Berisha thotë për Zërin e Amerikës se takimi i tij i fundit me zotin Soros ishte pas fitores së zgjedhjeve të vitit 2005.

“Xhorxh Sorosin e kam pritur në 2005-ën. Fitova zgjedhjet dhe ai erdhi për Edi Ramën. E prita në një drekë, diskutova, i përcaktova qëndrimet e mija se unë kam ndërmend të bashkëpunoj më të gjithë pushtetin vendor, dhe natyrisht dhe me kryetarin e bashkisë së Tiranës, kam ndërmend të bashkëpunoj me opozitën. Interesi i tij në këtë takim ishte Edi Rama.”

“Ne kemi punuar dhe bashkëpunuar me të gjitha qeveritë si të majta ashtu dhe të djathta. Mund të jemi konfrontuar madje me to, siç ka qenë rasti i Gërdecit. Raste të tjera janë aktuale. Një çështje e pacientes hemofilike, që është fituar në gjykatë kundër Ministrisë së Drejtësisë. Çështje tjetër është një e sëmurë që vuante nga kanceri dhe që nuk i jepeshin medikamentet nga Ministria e Shëndetësisë. Në Tepelenë përshëmbull kundër ndërtimit të hidrocentraleve. Kemi raste të tjera të ndërtimit të hidrocentraleve në Valbonë. Janë çështje juridike që vazhdojnë”– argumenton Andi Dobrushi drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros.

Lidhur me pyetjen e Zërit të Amerikës se kritikët shprehen se Partia Demokratike po kërkon të gjejë një armik të jashtëm pasi nuk arrin të jetë frymëzuese për mbështetësit e saj, zoti Berisha shprehet se:

“Sot opozita është shumicë dhe do të ishte absurde të mendohej se PD do të preferonte për armik një superspekulant të planetit me një fuqi të jashtzakonshme, sepse përdor paratë për të blerë politikanët dhe politikë, si askush tjetër në botë. Por Partia Demokratike guxon dhe do të guxojë t’i thotë të vërtetat në sy.”

Debati mbi aktivitetin e miliarderit Xhorxh Soros dhe rolin e tij në mbështetje të shoqërisë civile nuk është një çështje thjesht dhe vetëm shqiptare. Filantropi është i atakuar edhe në Amerikë pasi ai mbështet demokratët dhe është kundërshtar i fortë i Presidentit Tramp. Kritika ndaj ideologjisë Soros për një shoqëri të hapur, pati vitet e fundit edhe në disa vende të Europës, veçanërisht në Hungari dhe Maqedoninë e Veriut. Vala e këtij diskutimi ngre pikpyetje mbi këtë figurë komplekse, që u bë i pasur duke investuar fonde më risk, dhe që një pjesë të parave të tij, në ndryshim nga mjaft miliarderë të tjerë, ka zgjedhur t’i shpenzojë për forcimin e atyre që ai e quan shoqëri të hapura./za