VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Shqipërimi, sharmi i një mjeshtërie që tejkalon pasionin (përsiatje)  Nga Raimonda Belli Gjençaj

By | November 12, 2020
blank

Komentet

blank

Më 18 qershor 1831 lindi Latif Berisha, ish kryetar i LDK-së në Mitrovicë, poet, intelektual

Latif Berisha aktivist në lëvizjen gjithë shqiptare të Kosovës, ish kryetar i LDK-së në Mitrovicë, shqiptar nga Kosova, i vrarë nga Doktrina e shenjt serbe.

Latif Berisha lindi më 18 qershor 1931 në Smrekonicë të Vushtrrisë.

Mësimet fillore i kreu në vendlindje, ndërsa ato të mesme në Vushtrri e Prishtinë.Fillimisht më 1949,punoi mësues në shkollën fillore në Pantinë. Këtu filloi të shkruajë poezi e disa prej tyre edhe t’i botojë në revistën letrare ‘Jeta e Re”. Më 1951 punoi inspektor në Sekretariatin për Arsim Kulturë dhe Shëndetësi.Në ato vite qe edhe anëtar i Kryesisë së Shoqatës së Arsimtarëve.

Më 1954, Latif Berisha punoi mësimdhënës i Gjuhës dhe letërsisë shqipe në Gjimnazin e ulët të Vushtrrisë, ndërsa më 1955 regjistrohet student i rregullt i Albanologjisë në Fakultetin Filozofik në Beograd. Gjatë kohës së studimeve,më 1957 boti përmbledhjen e poezive”TUFA”. Aktiviteti i tij u dallua edhe në formimin e Shoqërisë letrare “Përpjekja” të studentëve shqiptarë që studionin në Universitetin e Beogradit. Në qershor të vitit 1959, diplomoi në degën e Albanologjisë dhe pastaj punoi mësimdhënës në Gjimnazin e Mitrovicës “Silvira Tomazini”.

Më 1963, Latif Berisha i vazhdoi studimet pasuniversitare , Drejtimi i Letërsisë, në Fakultetin Filologjik të Beogradit dhe punoi temën e magjistraturës “Skëndërbeu në letërsinë e shkruar shqipe”.

Më 1965 u zgjodh asistent në Degën e Albanologjisë në Fakultetin Filozofik të Prishtinës, ndërsa më 1968 u zgjodh ligjërues i Historisë së letërsisë shqipe (Romantizmi).

Që nga viti 1984, punoi në projektin “Skëndërbeu në letërsinë shqipe” të cilin nuk e mbaroi.

Në vitin 1991, si dhe shumë mësimdhënës të tjerë, edhe Latif Berishën,regjimi serb e largoi nga puna.

Gjatë viteve ’90, Latif Berisha u angazhua në lëvizjen e intelektualëve dhe të popullit shqiptar për mbrojtjen e çështjes kombëtare.Ka qenë anëtar i Kryesisë së Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe kryetar i Degës së LDK-së në Mitrovicë.

U angazhua posaçërisht si udhëheqës në sektorin e kulturës.Ka qenë anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës.

Kur lufta për çlirimin e Kosovës mori hov të madh, më 24 mars 1999, në natën e parë të bombardimeve të forcave të Natos mbi caqet serbe, në Mitrovicë, kriminelët serbë e vranë prof.Latif Berishën,në pragun e shtëpisë së tij.

Pas luftës Biblioteka e qytetit në Mitrovicë mori emrin “Latif Berisha”.

Kontributi i Latif Berishës në fushën e arsimit,shkencës,kulturës. etj. qe shumë i madh.Vepra e tij poetike e shkencore zë vend të rëndësishëm në letërsinë dhe shkencën shqiptare të filologjisë.

Latif Berisha ka botuar vëllimin me poezi “Tufa”(1957), studimet e vështrimet: Ali Asllani dhe krijimtaria e tij poetike”(1963), Skëndërbeu në poemën “Kënga e sprasme e Balës” (1968), Skëndërbeu në disa krijime të letërsisë shqipe në Jugosllavi (1968), Vepra “Lulet e Verës” dhe disa nga dimensionet e saj kuptimore (1972), Poema “Bagëti e Bujqësi” (vlera ideoartistike) (1972), Hil Mosi dhe krijimtaria e tij poetike (1972), Andria Kaçiq Mioshiq dhe shqiptarët (1974), Një tufëz vjershash autografe të Zef Serembes (1974), Mistifikimi letrar dhe letërsia shqiptare e Rilindjes (1976), Jehona e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit në katër poezitë e atyre viteve (1978), Zef de Rada,poet pak i njohur arbëresh (1978),Pikëpamjet e Luigj Gurakuqit mbi poezinë (1978), Në gjurmë krijuese të Jeronim de Radës (1978), Pikëpjekje të Letërsisë së Rilindjes me jetën dhe letërsinë e sllavëve të jugut (1982), Poezia e De Radës në suaza botërore (1984), Gjendje aktuale e kulturës shqiptare në Kosovë dhe kahet e zhvillimit të saj (1995), Vepra letrare “Dora d’Istrias , Shqiptarët (1995) etj.

Latif Berisha është hartues i dy teksteve shkollore. Numri tematik ” Jeta e re” , 3/2000 i kushtohet Latif Berishës.

Universiteti i Prishtinës , Fakulteti i Filologjisë, Dega e Letërsisë Shqipe, nën përkujdesjen e Isak Shemës, Nuhi Rexhepi e Sali Bashota përgatitën tekstin “Vepra” në të cilën u përmblodhën poezitë, studimet, vështrimet,trajtesat e poetit,studiuesit,profesorit e veprimtarit Latif Berisha.

Në vitin 2004, Presidenti Historik Dr.Ibrahim Rugova,e dekoroi prof. Latif Berishën me Medaljen e Artë të Pavarësisë, për kontributin e dhënë për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës.

Në 10 vjetorin e vrasjes së prof. Latfi Berishës, më 24 mars 2009, Presidenti i Republikës së Kosovës, Dr. Fatmir Sejdiu e përmbushi detyrën e Presidentit Historik Dr. Ibrahim Rugova, duke ia ndarë Medaljen e Artë të Pavarësisë, familjes së prof. Latif Berishës,në akademinë përkujtimore që u mbajt në Qendrën e Kulturës “Rexhep Mitrovica”, në Mitrovicë.

blank

VJEN NJË BANOR HËNOR – Poezi nga MOIKOM ZEQO (1949 – 2020)

Vjen një banor hënor
Për të na thënë:
“- Se popujt janë mite,
Kurse vetmia jo!”

Tek xhepat dhoma, të shtëpisë,
I kam harruar librat
Si kartëmonedha, me të cilat
S’blen dot as ëndërra!

Sendet janë
Kohëzgjatje pa limit,
Tek dega e një sythi rriten
Flatrat e një zogu Parajse!

 

blank

Në 50-vjetorin e lindjes, publikohet poezia sekrete e Tupac Shakur

Nëse do të ishte gjallë, Tupac Shakur do të festonte dje 50-vjetorin e lindjes. Në këtë ditë, shumë personazhe të njohura e kanë kujtuar reperin.

Aktorja dhe producentja amerikane, Jada Pinket Smith ka ndëruar mikun e saj, duke ndarë në rrjete sociale një poemë të shkruar nga reperi dhe të papublikuar më parë.

Ajo ka postuar në rrjetin social “Instagram” një video shoqëruar me një dedikim prekës.

“Tupac Amaru Shakur do të festonte 50-vjetorin sot në mesnatë. Ndërkohë që ne përgatitemi të festojmë për trashëgiminë e tij, le ta kujtojmë për atë që ne e donim më shumë… mënyrën e tij me fjalët. Këtu janë disa që ndoshta ju mund të mos i keni dëgjuar më parë”, ka shkruar Jada Pinket Smith.

blank

Ajo ka treguar se Tupac i ka shkruar shumë letra dhe poezi, por kjo e fundit që ka ndarë me ndjekësit nuk është publikuar kurrë më parë. Jada Pinket Smith lexon me zë të lartë poemën që reperi ndjerë ka shkruar dhe që mban titullin “Lost Souls”. Në fund duket se ai ka shkruar: “I joti, Tupac”.

Pinket Smith dhe Shakur u njohën bashkë si student në vitet ’80, teksa ndiqnin shkollën Baltimore për arte. Gjatë viteve, që nga vdekja e reperit në vitin 1996, aktorja ka folur hapur për marrëdhënien e saj miqësore me Shakur, që disa dyshojnë se ka qenë më shumë miqësi.

blank

Një vit pa Moikomin. Publikohet ditari dhe shënime të hedhura në copa letre gjatë kohës që ndodhej në spital gjatë pandemisë – Nga Enver Kushi

Nga Enver Kushi

ME MOIKOMIN

(Ditar, letra, shkrime)

NË VEND TË PARATHËNIES

(Ose ulërima e kujtesave të plagosura)

DËSHMI E PARË

blank

Unë, Enver Kushi, rob i bindur i librave dhe i të shkruarit, këtë ditar për Moikom Zeqon, fort të ndritshëm shkrimtar erudit dhe jo vetëm, nisa ta hedh në ca letra të vogla, pasditen e vonë të 20 prillit të vitit të tërmeteve shkatërrimtare 2019 dhe e mbarova pak para mesnatës të datës 23 shtator 2019 ose dy ditë pas tërmetit të fuqishëm të të shtunës së 21 shtatorit…

Gjithashtu dëshmoj se shënimet e mësipërme, i kam hedhur në letrat e vogla, menjëherë sapo kthehesha në shtëpi, pas takimeve me mikun tim Moikom Zeqo, i cili ka qenë i shtruar në dhomën 10, të katit të tretë të Pavijonit të Hematologjisë… Në atë dhomë, që ndodhet në krahun e majtë në fund të korridorit të gjatë, sa herë kam shkuar për ta parë gjatë ditëve të nxehta të verës dhe shtatorit të vitit 2019, kam përjetuar nga afër me shqetësim dhe ankth, gjendjen e rëndë shëndetësore të mikut tim të vyer… Prandaj në shënimet e hedhura në copa të vogla letrash, sapo kthehesha në shtëpi, janë dëshmi për përballjen dhe sfidën ndoshta më të madhe të jetës së tij dhe “dyluftimin” e heshtur me sëmundjen e rëndë të Chronic Lymhocylic Leukemia, me të cilën konkluduan mjekët e një spitali të njohur të Londrës, pas diagnostikimit të datës 8 tetor 2015. Mbaj mend, që pas shkrimit të gazetarit të njohur Xhevdet Shehu “A ka një shtrat për Moikomin?”, botuar në faqen e parë të gazetës “Dita” më 10 nëntor 2015, Moikomi, të nesërmen, në një letër drejtuar kryeredaktorit Thano, mes të tjerash shkruan se është një sëmundje e pashërueshme, kronike, por e kurueshme dhe mund të mbahet nën kontroll, duke ndjekur tërë ciklin e kimioterapisë dhe të shërbimeve të tjera mjekësore. Dhe në prononcimin tim të shkurtër “Apeli drithërues për Moikom Zeqon”, publikuar në gazetën “Ballkan më 12 nëntor 2015, shkruaja: “Ai që i ka dhënë aq shumë letërsisë, historisë dhe kulturës shqiptare, meriton ndihmën e menjëhershme të qeverisë shqiptare për t’u kuruar në një nga klinikat më të specializuara të botës… I bashkohem apelit drithërues të Xhevdet Shehut dhe qindra intelektualëve shqiptarë. Duke njohur mirë karakterin dhe optimizmin e Moikomit, jam i bindur që ai do ta mposhtë sëmundjen e papritur…”.

Dhe këtë besim apo optimizëm të tij, dëshmoj se e kam shkruar edhe në këtë ditar.

DËSHMIA E DYTË

Shënimet e hedhura në ca letra të vogla, i lashë në një vend të dukshëm të bibliotekës time… Dhe pasi kaloi nëntori, me tërmetin shkatërrues të datës 26.11.2019, erdhën javët jo shumë të ftohta të dhjetorit dhe pas ndërrimviteve, ca ditë me diell të bollshëm. Dhe pastaj ditë të tjera me shira e dëborë në Veri… Dhe pastaj ditët gri të marsit. Edhe e shtuna e datës 7 mars me shumë shi. Dhe në këtë ditë me shi për festën e mësuesit, me Moikomin hëngrëm një drekë me peshk dhe pimë verë shumë të mirë, në një lokal te bodrumet e pallateve të Shallvareve. Ndihej të dielën e 8 marsit, natën e të njëjtës ditë dhe paraditen e të nesërmes, fantazma me kurorë e COVID 19… Dhe më në fund ajo erdhi në kryeqytetin e zhurmshëm dhe kaotik të Shqipërisë, duke shtuar ankthet, frikën nga kjo e padukshme, që kishte gjunjëzuar dhe do të gjunjëzonte shtete të fuqishme si Italia, Spanja, Anglia, Franca… Amerika…

Dhe kur u mbyllëm brenda nëpër “shpellat tona”, dëshmoj se pasi mora shënimet e shkruara në ca letra të vogla, që i kisha lënë në një vend të dukshëm të bibliotekës time, u ula në tavolinën e punës dhe nisa t’i zbardh ato, duke i shkruar në letra A-4. Ishte e hëna e parë e javës së dytë të karantinës e vitit të COVID 19 (16 mars 2020)… Dhe këtë ditar, e përfundova së shkruari, pra të hedhuri në letër A-4, të hënën e katërt të karantinës (30 mars 2020).

DËSHMI TË TJERA

Nga dritarja e kuzhinës dhe ballkoni kam parë sytheçeljen dhe gjetheçeljen e drurëve të rrapeve… Pikërisht në kohën e sytheçeljes dhe gjetheçeljes, deri sa ato, pra gjethet e rrapeve u bënë si pëllëmbë duarsh fëmije, nisi dhe përfundoi së shkruari ky ditar.

Ditën e pestë të shkruarit të këtij ditari, me datën 21 mars 2020, të shtunën, gjithë vendi, nga ora 1300 e kësaj dite, deri në orën 500 të mëngjesit të së hënës, u fut në karantinë të plotë.

Po këtë ditë dëgjova në TV kryetarin e komunës së Bergamos, i cili foli për lot edhe të statujave në qytet dhe këmbanat e kishave, që binin papushim, në nderim të qindra të vdekurve nga COVID 19…

Në vend pati lëkundje të lehta tërmeti.

Thanas Dino, shkrimtar dhe kronikan i njohur i JugShqipërisë, më mori në telefon e më tha se në Gjirokastër ishin rikthyer një çift lejlekësh, larguar para disa vitesh…

Në Divjakë u çiftëzuan 33 lejlekë, ngjarje që ndodh larg vështrimeve të syve të grabitqarëve njerëz…

Dhe po këto ditë të shkrimditarit, arinjtë polarë u zgjuan një muaj më herët se zakonisht, nga gjumi i tyre letargjik. Flitej se shumë prej tyre për shkak të ngrohjes globale, nuk kishin rënë asnjë ditë në gjumin e tyre të gjatë dimëror në skajet më veriore të Europës…

Në TV shoh pamje tronditëse nga Bergamo: dhjetëra makina ushtarake, ngarkuar me arkivolë, që nuk dihet se ku shkojnë, sepse në varrezat e qytetit nuk ka vende për t’i varrosur.

Një mjek dhe disa infermiere, që derdhin lot, teksa dëgjojnë fjalët e fundit të pacientëve të moshuar, që flasin në telefona celularë me të afërmit e tyre.

E diela e fundit e marsit. Ndërrohet ora. Bie shi i paqtë.

Papa flet në Vatikan. Edhe atje bie shi. Një shi i trishtë… Duket sikur qiejt e Romës lotojnë… Dhe Papa thotë: “Është e diela e vajtimit”. Fjalë biblike… Sikur u drejtohen qiejve gri të botës që lëngon.

Flas disa herë në ditë me Moikomin. Thotë se e ndjen veten shumë mirë dhe shkruan e lexon papushim. Ai fle vonë dhe zgjohet herët në mëngjes.

Tri ditë, para se të përfundoja së shkruari këtë ditar, befas i shkëputa lidhjet me Moikomin. Telefoni i tij ishte i mbyllur. Është e premte pasdite. Në Tiranë nis karantinimi, që do të vazhdojë edhe të shtunën, edhe të dielën… Shqetësohem… Është e pamundur të dal nga shtëpia, për të shkuar në shtëpinë e tij… Rrugët e Tiranës xhan-xhin… Vetëm makina policie dhe urgjenca. Telefoni i Moikomit vazhdon i mbyllur.

Ditë e hënë… Duke u gdhirë. Gjumi më ka zënë vonë. Zilja e telefonit më vjen si nga një botë ëndrrash. Ngrihem i përgjumur dhe marr telefonin. Tovi jam, thotë ai.

Duke folur me Moikomin, dal në korridor, kuzhinë e më pas në ballkon… Po zbardh. Një erë e lehtë tund gjethet e njoma, si pëllëmbë duarsh fëmije, të rrapeve. Qindra e qindra duargjethe, duket se përshëndesin ditën e re… Zëri i Moikomit më vjen herë i largët, herë-herë i thellë, si nga thellësia e ndonjë shpelle… Dukej si zë murgu…

Nga ato që më tha, kuptova zhdukjen e beftë dhe moskomunikimin që prej tri ditësh me të. Dhe i kujtova, një nga poezitë e tij, të titulluar “MURGËRIMI I POETËVE”, ku ai shkruan për poetët e tokës, poetët e ajrit, poetët e zjarrit, poetët e ujit dhe poetët e mendjes… Ah. Po po, tha me të njëjtin zë si të murgjërve. Dhe unë i recitoj vargjete fundit të kësaj poezie:

Poetët e Mendjes

Qëndrojnë në shtëpi,

Shtëpia është bosh.

S’ka mure

Poezia shihet nga çdo anë,

Nga çdo kohë.

Në të njëjtin

Çast.

Ai heshti gjatë. Shumë gjatë. Aq gjatë, saqë gjethet e vogla, si pëllëmbë duarsh fëmijësh, nuk po tundeshin më. Dhe dëgjova prap zërin si prej murgu të tij. “Dëgjoj sesi ulërijnë kujtesat e plagosura… Kujtesat e plagosura ulërijnë… Kam ditë që dëgjoj…” … Ishte e hëna e javës së katërt të karantinës dhe viti i dytë i Covid 19, kur unë Enver Kushi, rob i bindur i letrave dhe i të shkruarit, mbarova këtë ditar për ditët, javët dhe muajt, kur Moikom Z, fort i ndritshëm shkrimtar erudit dhe jo vetëm, i shtruar në Pavijonin e Hematologjisë, të Spitalit 1, të Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, përjetoi dhe përballoi një nga momentet më të vështira të sëmundjes së tij pesë vjeçare.

Shënime të hedhura në ditët e fundit të shtatorit

… Dita është gri dhe e freskët. Dajti i mbuluar me re. Moikomi më thotë se është shumë mirë e se i kanë shkuar për ta parë Arta Dade dhe Namik Dokle. Edhe ministrja e Shëndetësisë është interesuar posaçërisht për mua. Më ka gëzuar ardhja e Ndoc Paplekës në spital… E ke lexuar prozën e Roland Gjozës? Po. Kam lexuar shumë tregime të tij… Po romanet? Shkruan shumë bukur. Shumë bukur. Rolandi ishte dje tek unë… Erdhi prap Bedri Islami… Edhe Naun Kule.

… Nxitoj të nisem sa më shpejt, sepse e di që në orën shtatëmbëdhjetë, trafiku është makth më vete… Nuk harroj porosinë që më ka dhënë Moikomi për t’i çuar librin e Irenë Melikof. Marr edhe një CD, ku aktori Bujar Asqeriu, reciton “Qerbelanë” e Naim Frashërit… E megjithatë plot një orë për të shkuar në spital… Fasada e spitalit që rrihet nga rrezet e fundit të diellit. Para kirurgjisë shumë njerëz… Një mesoburrë që shet bidona të vegjël me ujë… Duket i trishtuar, sepse tani nuk është më vapa e verës dhe uji nuk i shitet. Si nuk e kam vënë re drurin e madh të hides? U bënë kaq javë që vi në spital, por vetëm sot e ve re trungun e hides, nga i cili dalin shtatë drurë të tjerë… Një dru hide i paparë… Në dhomën e Moikomit është Faslli Haliti, mik i kahershëm i tij dhe një nga poetët më të mirë shqiptarë… Moikomi më thotë se mund të dalë nga spitali, për t’u rikthyer pas një jave dhe se me Vendim të Qeverisë, do të miratohet një fond i veçantë, për blerjen e një ilaçi shumë të mirë…

Sot më lajmëruan se ka vdekur një nga hallat e mia, Bukurija. Ishte 85 vjeç dhe e mbajtur… Ajo kishte aftësi të çuditshme për të thurur vargje… Kur vdiq mamaja, mbaj mend që halla, vuri duart te varri dhe qau e qau me vargje, që i improvizonte. Është e çuditshme sesi dinte përmendësh “Qerbelanë”. Gjyshi im nga Libohova ka qenë në Stamboll. Ai lexonte edhe Kuranin, edhe Ungjillin. Gjyshi ishte edhe berber, pra bënte synet djemtë e vegjël. Edhe orëndreqës dhe mjek popullor… Aneja mbante në sepet një shami me gjakun e Avni Rustemit… Telefonon Ksenofon Kristafi. Më pas edhe Pëllumb Xhufi dhe Fatos Tarifa.

Kthimi për në shtëpi. Nuk ka trafik… Jam në autobusin urban, kur më telefonon Moikomi. Arrite? Jo. Jo. Ti e ke bërë hasuden që më solle? Të pëlqeu? Ishte shumë. Shumë e mirë. Hasude magjike… Po. Po. Unë e kam bërë. E kam mësuar nga nëna ime. Çamët e quajnë “Sapunhallva”. E gatova me vaj ulliri. Do t’i lë edhe Lidës, edhe Panit… Veri. Në vitin 1973 në Shqipëri erdhi piktori Ibrahim Kodra… Isha në gazetën “Drita” atëherë dhe bëra një intervistë me piktorin e madh, që ishte larguar nga Shqipëria shumë i ri… Mbaj mend se mes të tjerash kishte vizituar vendlindjen e tij, Ishmin. Kudo, në çdo hap që hidhte, rikthehej në fëmininë e tij. Në një moment, kërkoi një lloj ëmbëlsire, që ja bënte gjyshja… Dua të ma bëni këtë ëmbëlsirë, tha. E zonja e shtëpisë kërkoi sesi quhej kjo ëmbëlsirë… Piktorit nuk po i kujtohej. Fliste e fliste për gjyshen dhe nënën dhe shijen e veçantë të kësaj ëmbëlsie… Nuk po i kujtohej, ndonëse gratë e shtëpisë përmendnin emra të ndryshëm… Më në fund, një grua e moshuar tha me zë të lartë: “Hasude. Hasude…”. Dhe kur Ibrahim Kodra hëngri hasuden, qau… Siç duket ajo ëmbëlsirë i riktheu fëmininë piktorit të madh.

…Tirana ka jetën e vet të natës. Ora ka kaluar nëntëmbëdhjetë. Zbres te stacioni i urbaneve pas 15 katëshit. Mbrëmja është e butë. Sheshi “Skënderbej” është mbushur plot me njerëz, që shëtisin të qetë, duke shijuar mbrëmjen e bukur të fundvjeshtës së parë… Edhe në shkallët para Teatrit të Operas dhe Baletit dhe të Muzeut Historik Kombëtar, sheh të ulur dhjetëra të rinj, por edhe të moshave të tjera… Duket si i harruar tërmeti i 21 shtatorit, ndonëse e tundi frikshëm Shqipërinë, veçanërisht Durrësin, Tiranën, Lezhën… Këtë përshtypje kam, teksa shoh qindra banorë të Tiranës, që shëtisin në Sheshin “Skënderbej”, apo edhe gjatë Rrugës së Kavajës…

Është vonë, kur e marr Moikomin në telefon. Po lexoj, thotë ai. Edhe po shkruaj… Po përgatis një temë për Antifashizmin Shqiptar, që do ta mbaj në Konferencën Shkencore… Po ti Veri? Kam dalë në ballkon. Është një natë vjeshte shumë e bukur. Erdha në këmbë nga qendra… Sa mirë bëre… Nesër do jem në shtëpi, Veri. Më duket sikur kam vite, që jam mbyllur në këtë dhomë. Është një nga betejat e mëdha, që e fitova, them… U jam mirënjohës të gjithëve. Të gjithëve, që më qëndruat pranë… Kam mbajtur shënime, në formë ditari, për çdo takim tonin në spital apo bisedat që kemi bërë bashkë… Mendoj që një ditë do t’i botoj… Vërtetë? Po. Po. Janë dhjetëra letra, ku kam shkruar çdo gjë. Sapo vija në shtëpi, gjëja e parë që bëja, ulesha dhe hidhja në letër çdo gjë… Ndoshta sonte është mbrëmja e fundit që do të hedh shënimet nga takimi me ty… Faleminderit Veri. Të jam mirënjohës. Para se t’i themi natën e mirë njëri-tjetrit, të lutem dëgjo këto vargje:

Naim,

Naim

një murg lebroz lëngon

në spitalin e përdëllimit tim,

e metaforat murgesha i shërbejnë gjer në fund

Edhe këto të fundit:

Dhoma ime i shfleton

hijet që hyjnë e dalin

si Librin e Ëndrrës…

………………………………..

“Syri i tretë”!“Syri i tretë”, dëgjoj zërin e gëzuar të Moikomit. Po, them. I lexova nga libri yt “Syri i tretë”. Dhe mbyll telefonin. Është shënimi i fundit që hedh në letër, duke i bashkuar pastaj me të tjerat… Është një behar i tërë dhe vjeshta e parë e hedhur në ato letra të shkruara herë me shkrim të qartë dhe herë-herë rrëmujshëm e me nxitim, se ndoshta më vonë mund të harroja ndonjë gjë nga bisedat që bëja me Moikomin, atje në fund të katit të tretë, ku në të majtë ishte dhoma dhjetë… Për gati dy muaj, ai lëngoi dhe me kurajo përballoi një nga goditjet ndoshta më të mëdha, që sëmundja e rëndë i dha gjatë këtyre katër viteve…

Ora po i afrohet mesnatës. Dal në ballkon. Në të gjitha stinët, para se të fle, e kam bërë gati si rit, daljen në ballkon. Qëndroj atje gjatë, duke vështruar drurët e rrapeve, këta miq të heshtur dhe të urtë… U them në heshtje “natën e mirë”.

Këtë bëra edhe këtë natë, pasi hodha në letër shënimin e fundit për Moikomin ose ditarin që kam mbajtur gjatë gati tetë javëve… Qielli i Tiranës, si gjithmonë është pa yje. Qetësi. Duket sikur miqtë e mi, drurët e rrapeve, po dremisin.

blank

ZJARR – Poezi nga ADAM ZAGAJEWSKI – Përktheu IRENA DONO

Ndoshta unë jam një një njeri i zakonshëm i shtresës së mesme
që beson në të drejtat individuale, fjala
“liri” është e thjeshtë për mua dhe nuk do të thotë
liri e ndonjë klase në veçanti.
Politikisht naïv, me një shkollim mesatar
(momente të shkurtra të vizionit të qartë
janë ushqim kryesor i saj), unë mbaj mend
thirrjen brambullese të atij zjarri që përcëllon
buzët e turmës së etur, djeg librat
dhe shkrumbon lëkurën e qyteteve. Isha mësuar t’i këndoja
ato këngë dhe e di sa bukur është
të vraposh me të tjerët; më vonë, vetë,
me shijen e hirit në gojë, dëgjoja
zërin ironik të gënjeshtrës dhe korin që klithte
dhe, kur preka kokën, munda të ndieja
kafkën e harkuar të vendit tim, cipën e saj të fortë.
blank

DERISA NDJENJA ËSHTË E PARA – Poezi nga EDUWARD ESTLIN CUMMINGS – Përktheu IRENA DONO

Derisa ndjenja është e para
që i kushtohet vëmendje
në Sintaksën e gjërave
kurrë nuk do të të puth plotësisht
të tregohem krejt i marrë.
Derisa në këtë botë ekziston pranvera
gjaku im e pranon
që puthjet janë më fatlume
se zgjuarsia
Zonjë betohem për të gjitha lulet:
Mos qaj
veprimi më i mirë i trurit tim vlen më pak
se përpëlitja e qerpikëve të tu,
që do të thotë,
.
se jemi për njëri-tjetrin:
Pra qesh përkulur në krahët e mi
sepse jeta nuk është paragraf
.
dhe vdekja mendoj se nuk është një shprehje në kllapa.
blank

MOS EJA KUR TË KEM VDEKUR – Poezi nga ALFRED TENNYSON – Përktheu IRENA DONO

Mos eja kur të kem vdekur,
Mbi varr lotë krokodili të më derdhësh,
Kokën time të rënë me hap të rëndë ta shkelësh
Pluhurin mos e hiq në të bezdis,
Lëre erën ta fshijë dhe zogun bregdetar të klithë
Ti ik, lëviz.
.
Fëmija, qoftë i yti krim apo gabim
Për mua s’vlen hiçgjë, jam i gjithi i humbur,
Merre tjetrin që do, se nga koha jam i lodhur
Dhe kam dëshirë të pushoj.
Kalo zemër e dobët,
Lermë aty ku i shtrirë qëndroj.
Ti ik, kalo.
blank

MBISHKRIM SEKRET – Poezi nga MOKOM ZEQO (1949- 2020)

 

Vera kalbet, plot re mizash!

Ç’janë këto figura femrash, të ulura, në relievet e stelave antike, sikur dëgjojnë një muzikë të largët?

E kthej Hënën së prapthi, për të lexuar një mbishkrim sekret, që ende askush nuk e di!

Gjaku im!

Gjaku, “sangium martirium”.

Ëndërra e një kali plak e rrit vrullshëm barin e pllajave!
2004-2009

 

blank

Më 16 qershor 1971 lindi reperi i famshëm amerikan Tupac Shakur

VOAL – Tupac Amaru Shakur lindi më 16 qershor 1971 në Nju Jork, djali i Billy Garland dhe Afenit, një anëtare e Black Panthers dhe në burg gjatë shtatzanisë, sepse u akuzua për komplot për të organizuar një sulm. Lindur si Lesane Parish Crooks, djali i vogël quhet Tupac Amaru Shakur në moshën gjashtë vjeç, për nder të revolucionarit peruan Tupac Amaru II i cili u rebelua kundër kolonizatorëve spanjollë.

Meqenëse babai i tij natyror Billy është një prani sporadike gjatë fëmijërisë së tij, Tupac rritet duke parë si një figurë babai Mutulu Shakur, burrin e parë të nënës së tij. Vitet e para të jetës së tij shënohen nga mungesa e një shtëpie fikse dhe nga kushtet e varfërisë ekstreme, deri në pikën që – me familjen e tij – ai është i detyruar të flejë shpesh në strehimore për të pastrehët.

Në pamundësi për të kultivuar miqësi të qëndrueshme, ai shkruan një ditar dhe shkruan poezi sa për t’u marrë me diçka. Në moshën dymbëdhjetë vjeç, ai u bashkua me një kompani teatrale Harlem, me të cilën ai luajti në “A raisin in the sun” “Një rrush i thatë në diell” në rolin e Trevis; menjëherë pasi iu ofrua një marrëveshje rekord, e cila megjithatë u refuzua nga nëna e tij, e bindur se djali i saj ka ende shumë për të mësuar.

Duke lëvizur në Maryland, në Baltimore, ai hyn në Shkollën e Arteve të Baltimore, ku ka mundësinë të studiojë vallëzim dhe teatër dhe ku krijon një miqësi të fortë me Jada Koren Pinkett (gruaja e ardhshme e Will Smith).

Student i talentuar, lexues kurioz, me qëndrimin e tij të ashpër Tupac merr respektin e kolegëve të tij: pikërisht në këtë periudhë ai shkroi këngën e tij të parë rep, frymëzuar nga vrasja e një shoku, nënshkruar me pseudonimin e MC New York.

Në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç, djali dërgohet nga nëna e tij për të jetuar në Kaliforni, në Marin City, me një mik të familjes: lëvizja, megjithatë, nuk është aspak e mirëpritur, deri në atë pikë sa Tupac Shakur së shpejti fillon të shesë drogë. Duke u bërë miq me Ray Luy, ai themelon me të Strictly Dope, një grup hip hop me të cilin ai performon në lagjen e tij. Pasi bëri një audicion me Digital Underground, ai nënshkroi një kontratë më 1990 si një reper dhe balerin: qëndrimet e tij të tërbuara, megjithatë, nuk i dhanë marrëdhënie të lehta.

Vitin tjetër Tupac Shakur ka mundësinë për të bashkëpunuar në një regjistrim për herë të parë: është “This is an EP release” “Ky është një publikim i EP”, i ndjekur pak më vonë nga “Sons of the P”. Albumi i tij i parë, nga ana tjetër, u lançua më 12 nëntor 1991: quhet “2Pacalypse Naw” dhe fitoi një sukses të shkëlqyeshëm me publikun si për mesazhet e transmetuara ashtu edhe për çështjet e adresuara (jeta në geto, racizmi, vetmia e nënave zezake), dhe për aftësinë e tij në miksazhe.

Albumi, gjithashtu falë pëlqimit midis të rinjve, fiton diksun e artë, ku shquhet single “Brenda’s got baby”: megjithatë, nuk ka mungesë polemikash rreth referencave ndaj akteve të dhunës që përfshijnë policinë, veçanërisht pasi një djalë pretendon se ishte frymëzuar nga kënga e Tupac “Soulja’s Story” për të vrarë një polic në Teksas.

Kështu, albumi u denoncua publikisht nga ish nënkryetari i SHBA Dan Quayle; pavarësisht kësaj, Tupac gjithashtu bëri debutimin e tij në kinema, në filmin “Asgjë përveç telashe”. Në të njëjtën kohë, reperi përballet me probleme me ligjin: arrestuar pasi mori pjesë në një përleshje në Marin City si rezultat i së cilës një fëmijë vritet nga një plumb i humbur, ai sheh akuzat kundër tij të tërhiqen vetëm pasi të arrijë një marrëveshje me prindërit e fëmijës.

Në vitin 1993, Tupac përfshihet në një luftë tjetër, këtë herë me dy policë, të cilët i qëllon: më vonë zbulohet se të dy agjentët ishin të droguar dhe të dehur, dhe akuzat kundër Shakur do të hiqen. Gjithashtu në vitin 1993 këngëtari lëshoi ​​”Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z.”, i cili fitoi diskun platin në sajë të këngës “Keep ya head up”. Në Dhjetor 1993 ai u akuzua për sulm seksual nga një vajzë që u takua në një klub, ndërsa vitin e ardhshëm ai formoi grupin Thug Life, me të cilin lëshoi ​​albumin “Thug Life: Volume 1”, i cili mori diskun e artë. .

Në shkurt 1995 ai u dënua me katër vjet e gjysmë burg për abuzim seksual të kryer; ndërkohë, lëshohet “Me against the world “Unë kundër botës”, albumi i tij i ri disa herë platin, i cili përfshin hite të tilla si “Dear mama” dhe “If I die 2nite”.

I martuar me Keisha Morris, ai shkroi një skenar, të titulluar “Live 2 tell” “Jeto për të treguar” dhe filloi të vuante dënimin në burg: pas gati tetë muaj paraburgimi ai u la i lirë me kusht, falë mbështetjes së Suge Knight, kreut të etiketës së tij, kompanisë diskografike Death Row Records, e cila paguan një depozitë prej 1.3 milion dollarësh në këmbim të nënshkrimit të një kontrate që angazhon Tupac të regjistrojë tre albume me kompaninë diskografike.

Duke rifituar lirinë e tij, këngëtari kthehet në dhomën e regjistrimit për të punuar në “All eyez on me”, albumin e tij të katërt solo, lëshuar në 1996, i cili përfshin teke “Ho do u want it”, ” California Love “(me Dr. Dre) dhe” 2 of Amerikaz më të kërkuar “(me Snoop Dogg):” All eyez on me “do të bëhet albumi më i shitur në historinë e hip hopit, me më shumë se tridhjetë e gjashtë milionë kopje.

Në verën e vitit 1996 Tupac ftoi disa reperë, përfshirë Buckshot, në shtëpinë e tij në Kaliforni për të organizuar regjistrimin e një albumi të ri, “One Nation”, që synonte zgjidhjen e mosmarrëveshjeve midis reperëve nga Bregu Lindor dhe atyre nga Bregu Perëndimor. Më vonë ai fillon të punojë në albumin “The Don Killuminati: The 7 Day Theory”, në të cilin flitet për një shoqëri të korruptuar dhe ka referenca të vazhdueshme për vdekjen.

Më 7 shtator 1996, Tupac Shakur ishte viktimë e një sulmi të organizuar në Las Vegas pasi këngëtari dëshmoi një ndeshje boksi midis Bruce Seldon dhe Mike Tyson: goditur nga pesë plumba nga një makinë në lëvizje, një nga Ndërsa ai shpon mushkëritë e tij të djathtë, Tupac është plagosur rëndë dhe është në koma për gjashtë ditë.

I nënshtruar disa operacioneve, ai vdiq në 16.03 të 13 Shtatorit 1996 në spitalin në Las Vegas. Pas vdekjes së tij, u publikuan disa albume: “The Don Killuminati: The 7 Day Theory”, “RU Still Down? (Keep Keep)”, “2Pac’s Greatest Hits”, “Before the End of Time” dhe ” Dayz më i mirë “. Sidoqoftë, kurrë nuk do të sqarohet se kush ishte përgjegjës për vrasjen e tij./Elida Buçpapaj

blank

KOZMOSI I YLLËZUAR – Poezi nga MOIKOM ZEQO (1949 – 2020)

 

 

Kujtesa humbet e zbraz çdo hambar,

Stinët e dikurshme janë thjesht kristale!

Qiriri i Meshës së Zemrës lind i madh

E vdes i vogël gjersa zhduket fare.

 

Filozofët janë çmendur, cullakë mes erërave,

Mendimi s’pikëzohet më në letra,

Të vetburgosur jemi në prangat e vertebrave,

Por kozmosi i yllëzuar na hyri në eshtëra.

 

blank

Letra të Kasem Trebeshinës nga Shijaku dërguar Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike

Dashnor Kaloçi* – Publikohen disa dokumente arkivore të nxjerra nga Arkivi Qendror i Shtetit në Tiranë (fondi i ish-Komitetit Qendror të PPSH-së), që i përkasin periudhës së viteve 1963–1965, ku ndodhen disa letra të shkrimtarit të njohur Kasem Trebeshina, dërguar Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike, ku ai, pasi u kërkonte që të kthehej nga Gramshi në Tiranë, i bënte me dije udhëheqësit kryesor të Partisë, se ai asnjëherë nuk kishte dalë kundër vijës së partisë e ligjeve të shtetit dhe, jo vetëm që nuk ishte revizionist, siç e kishin akuzuar me pa të drejtë, por në vitin 1956, kur kishte ndodhur Konferenca e Partisë e Tiranës, ai i kishte dërguar një letër Mehmet Shehut, duke i kërkuar dënimin e tyre. Ankesat e tjera të Trebeshinës dhe përgjigjja e Enver Hoxhës, ku shkruante “Le të vazhdohet të ndihmohet…”.

Ashtu siç pamë edhe në kapituj të tjerë paraardhës, ku shkrimtari Kasem Trebeshina, në vitin 1963 u ka dërguar një sërë letrash Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike (letra që tashmë janë të njohura prej vitesh, ngaqë janë bërë publike prej shkrimtarit dhe studiuesit të njohur, Prof. Dr. Sadik Bejko në librin e tij “Disidentët e rremë”), Trebeshina e përsërit të njëjtën gjë dy vjet më vonë, duke dërguar përsëri një sërë letrash dhe ankesash në adresë të Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike. Po ashtu, si në letrat e vitit 1963, ku ai i bën me dije udhëheqjes së lartë të PPSH-së se, nuk ka qenë dhe nuk ka dalë asnjëherë kundër vijës së partisë dhe ligjeve të shtetit, edhe në letrat e vitit 1965 ai përsërit të njëjtën gjë. Kështu, në vitin 1963, ai u bënte me dije të dërguarve të udhëheqjes që shkuan për ta takuar në Gramsh, se: “Nuk kam qenë asnjëherë kundra vijës së partisë, përkundrazi, në vitin 1956, kur u zhvillua Konferenca e Tiranës e më vonë kur u bë kundërrevolucioni në Hungari, kam mbajtur një qëndrim të mirë dhe në këtë kohë i kam dërguar një letër shokut Mehmet Shehu, me të cilën si qytetar i Republikës Popullore të Shqipërisë, solidarizohesha me qëndrimin që mbante partia”. Pak a shumë të njëjtën gjë Trebeshina përsërit edhe në letrat e vitit 1965, ku në mes të tjerash, shkruan pasazhe të tilla si: “Nuk kam qenë asnjëherë kundërshtar dhe gjithë pakënaqësia ime, do të zhdukej me një botim në kohën e duhur”. “Gjithë gabimet e mija janë shkaktuar nga nxitimi dhe në inat e sipër”. “Më mbyllën në Ishullin e Zvërnecit duke më akuzuar si revizionist, pa qenë i tillë”. “Unë jam i kënaqur që e pashë vendin tim të lulëzuar dhe sidomos me një pavarësi të plotë”. Pra, letrat pothuaj kanë të njëjtën përmbajtje, por ndryshon vetëm koha kur ato janë shkruar. Kështu p.sh., në vitin 1963, ai bënte kërkesë që të mos qëndronte më në Gramsh si mësues, por ta lejonin të kthehej pranë familjes në Tiranë, apo edhe në Shijak, ku kishte dhe shokun e mikun e tij të afërt Mehmet Myftiu (kërkesë që iu plotësua); nga Shijaku, tashmë ai u kërkon Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike që të kthehet në Tiranë. Dhe pas plotësimit të kësaj kërkese, nga Tirana ku banonte, Trebeshina u kërkon përsëri Enverit dhe Byrosë që, nuk është dakord që të punojë si llogaritar ku e kanë caktuar, por iu lutet atyre që të punojë si “përkthenjës”. Sa më sipër cituam, ndryshe nga letrat e vitit 1963, ku në mosplotësim të kërkesave të tij Trebeshina kërcënonte me grevë urie, në letrat e vitit 1965 ai “ka avancuar” më tej në “kërcënimet” e tij, duke i bërë me dije Enver Hoxhës dhe Byrosë Politike se: “Në pamundësi që t’i shtyj më gjatë ditët dhe vuajtjet e mija dhe duke qenë shumë i sëmurë, në pamundësi shërimi, kam vendosur që ta mbyll sa më parë jetën time, duke ngritur vetë dorën kundër saj”. Pra, kësaj radhe Trebeshina kërcënon me vetëflijim, gjë të cilën e specifikon se e bën për shkak të një sëmundjeje të pashërueshme që ka. Nga letrat dhe dokumentet arkivore që disponojmë, si ato të vitit 1963, edhe ato të 1965-ës, edhe përgjigjet që i kthehen Trebeshinës nga udhëheqja e lartë, si Enver Hoxha, Mehmet Shehu etj., kanë pothuaj të njëjtën frymë në përmbajtjen e tyre. Madje, Enver Hoxha ka shkruar me dorën e tij: “Të bëjmë përpjekje ta ndihmojmë, që ai të heqë dorë nga marrëzitë e tij”. Po kështu, në një shënim tjetër thuhet se, Mehmet Shehu ka urdhëruar që Kasem Trebeshinën ta sjellin në Tiranë, siç dhe e sollën në të vërtetë pas letrave të shumta që ai niste në adresë të udhëheqjes. Të gjitha këto ndoshta kanë ardhur nga fakti se Trebeshina, kishte lidhje farefisnie e krushqie me disa nga udhëheqja e lartë, si p.sh., Fiqret Shehu, Bilbil Klosi, Ramiz Alia etj., deri tek i vëllai, Myzafer Trebeshina, Sekretari i Parë në disa rrethe, apo nipi i tij, hetues në “Grupin e Hetuesisë Speciale” që gjykonte Kadri Hazbiun, Feçorr Shehun, Llambi Ziçishtin, Llambi Peçinin etj., në vitin 1982. Edhe vetë Kasemi vinte nga Lufta, madje me mjaft merita. Por, edhe pse Trebeshina pati një jetë plot vuajtje dhe sakrifica, duke kaluar vite të tëra larg familjes, si në ishullin e Zvërnecit, Spitalin e Burgut në Tiranë (Spitali Psikiatrik), Gramsh e Shijak, duhet thënë se në letrat e tij nuk rezulton aspak ndonjë frymë disidence, sikur është paraqitur pas viteve ‘90 nga disa dashamirës apo adhurues të tij. Përkundrazi, ai shprehet solidar me pushtetin komunist dhe udhëheqjen e lartë, gjë e cila siç duket është bërë shkas që gradualisht atij i janë plotësuar pothuaj të gjitha kërkesat, me përjashtim të asaj që kërkonte të punonte si përkthyes. Dhe, po ta krahasojmë këtë gjë me shkrimtarë dhe poetë të tjerë, si p.sh. Trifon Xhagjika, Genc Leka, Vilson Blloshmi, Hafzi Nela etj., ajo që ka bërë udhëheqja me Trebeshinën, pa e tepruar aspak mund të quhet një “llastim”. Gjithsesi, duhet pranuar aksioma e vjetër se: “Çdokujt i mjaftojnë vuajtjet e veta”. Dokumentet në fjalë i publikojmë të plota dhe pa asnjë shkurtim.

Letra e Kasem Trebeshinës nga Shijaku për Enver Hoxhën

Sekretarit të parë të K. Qëndror të P.P.Sh.

Shokut Enver Hoxha

Tiranë

Me anë të kësaj letre u vë në dijeni për sa më poshtë vijon: Në pamundësi që t’i shtyj më gjatë ditët dhe vuajtjet të mija dhe duke qenë shumë i sëmurë, në pamundësi shërimi e kam vendosur që t’a mbyll sa më parë jetën time duke ngritur vetë dorën kundër saj. Por përpara se të mbyll sytë dua të provoj për herë të fundit në kam mbetur me të vërtetë i tepërt në Shqipërinë tonë dhe si tillë të ç’dukem.

Përveç kësaj, përpara se të mbyll sytë përgjithmonë dua të them dhe këtë: Nuk kam qenë asnjëherë kundërshtar dhe gjithë pakënaqësia ime do të ç’dukej në një botim në kohën e duhur. Nuk kam pasur asnjë përgatitje ideollogjike dhe gjithë gabimet e mija janë shkaktuar nga nxitimi dhe në inat e sipër. Unë jam i kënaqur që e pashë vendin tim të lulëzuar dhe sidomos me një pamvarësi të plotë dhe të siguruar mirë.

Nuk kam çfarë të them më tepër dhe në gjëndjen time nuk mund të thuhet më tepër.

Duke e mbyllur dua t’u kujtoj edhe njëherë kërkesat e mija të vazhdueshme për lirim, kërkesa që gjermë tashti kanë mbetur pa përgjigje. Në mes të tjerave dua t’iu kujtoj edhe faktin se tashti mbushen tre vjet dhe kjo kohë përbën dënimin që më është dhënë në fillim kur u mbylla në Ishullin e Zvërnecit si revizionist, pa qenë i tillë.

Po qe akoma ndonjë derë për lirimin tim, i lutem të mos ngurroni të m’a hapni për të kthyer edhe njëherë në gjirin e familjes sime, në gjirin e shoqërisë, që me një punë të vogël të ndihmoj vehten time, familjen time dhe shoqërinë.

Duke u kapur pas kësaj shprese të fundit dhe duke pritur vdekjen nga çasti në çast.

Mbetem me respekt

(Kasem Trebeshina)

Shijak, 20 mars 1965

Kartela e letrës së Kasem Trebeshinës drejtuar Enverit dhe Byrosë Politike

KOMITETI QENDROR I P.P.SH Alf. K

Dega e Përgjithëshme Nr. 158

Seksjoni i pritjeve dhe letrave e ankesave Dt.25.3.’65

KARTELË E REGJISTRIMIT DHE EVIDENCËS SË LETRAVE

Emri; Kasem Trebeshina

Adresa: Hotel Shijak, Rrethi Durrës

Kujt i drejtohet letra….Shokut Enver dhe Byrosë Politike

U lexua nga V.Ç.

Çështja që parashtron: Thotë se para se t’i jap fund jetës, po bën këtë letër për të parë se mos ka mbetur ndonjë fije shprese për ta liruar pranë familjes së tij. Para se t’i mbyllë sytë është i gëzuar se pa Shqipërinë të Lirë dhe të Lulëzuar. Asnjë shenjë pakënaqësie nuk do të ishte krijuar tek ai në qoftë se do t’i botoheshin veprat në kohën e duhur. Pret nga çasti në çast që t’i jap fund jetës.

Kërkon që të bashkohet me familjen. Të njëjtën letër i bën dhe Byrosë Politike

Porosia e dhënë nga sekretari i K.Q., ose drejtori:

Shënimi i Enver Hoxhës me shkrimin e tij:

Ne nuk jemi shtypshkronjë të cilat kanë rregullat e tyre. Duhet të bëni përpjekje nga shokët nga të afërmit që të heqë dorë nga marrëzitë që thotë

(Me kurajo thonë se ……..dhe të tjera është dhe mendon)

Është mistik, ky është ndihmuar. Le të vazhdojnë ta ndihmojnë si e thashë më lart.

Enver

Kartela e letrës së Kasem Trebeshinës për Enver Hoxhën

KOMITETI QENDROR I P.P.SH Alf. K

Dega e Përgjithëshme Nr. 158

Seksjoni i pritjeve dhe letrave e ankesave Dt.27.7.’65

KARTELË E REGJISTRIMIT DHE EVIDENCËS SË LETRAVE

Emri; Kasem Trebeshina

Adresa: Rr. N. Tupe, Pall. Nr. 6. Shk. 2 Ap. 9 Rrethi Tiranë

Kujt i drejtohet letra….Shokut Enver U lexua nga J.K.

Çështja që parashtron: I është dhënë punë si llogaritar. Nuk është dakord dhe kërkon që të punojë si përkthenjës: ndryshe, shkruan ai, të lihet në heshtje dhe të mos i bëhet presion.

Mendojmë të mos bëjmë ndërhyrje Porosia e dhënë nga sekretari i K.Q., ose drejtori.

Shënim:

Pse e mbani këtë në Tiranë

Firma (Hysni Kapo)

Iu dha për zbatim

Shoku Kadri thotë se e ka porositur shoku kryeministër që ta sjellin këtu.

16.8.965

Shoku Rita porosit që të mblidhet tërë praktika e Kasem Trebeshinës, mbasi do të bisedojë me shokun Enver kur të kthehet nga pushimi.

Porosit gjithashtu t’i komunikohet nga organet e pushtetit, jo të partisë, që të vejë në punë atje ku e caktojnë dhe të mos vijë rrotull. Njoftoni shokun Jovan ose i thoni shokut Sabri ose shokut Sevo Tarifa të ngarkojë njeri të thërrasin e ta njoftojnë për kërkesën që bën.

Shënim

Vura në dijeni shokun Enver (firma)

U njoftua Sh. Sabri, pastaj sipas porosive, pasi sh. Sevo Tarifa është me leje. Ai do ta thërrasë dhe do ta sqaroj.

23.8.

Letra e Kasem Trebeshinës për Enver Hoxhën

Shokut Enver Hoxha

Sekretar i Parë i K.Q. të P.P.SH.

Tiranë

Marr leje t’u drejtohem për sa më poshtë:

Duke qenë se pasi kërkova punë dhe më caktuan si llogaritar, për mua do të ishte mirë që të dija në se mund të kërkojë një punë si përkthenjës. Po qe se nuk e kam këtë të drejtë dhe po qe se më takon vetëm llogaria si një vendim i prerë, u lutem të më lejoni që të tërhiqem në heshtje dhe të mos më bëhet asnjë presion për t’u bërë llogaritar.

Në pritje të përgjigjes suaj

Mbetem me respekt

(Kasem Trebeshina)

Tiranë, 26/7/’65

Letra e Trebeshinës për Byronë Politike

Byrosë Politike të K.Q. të P.P. SH.

T i r a n ë

Kam 8 muaj që jam liruar nga internimi dhe në mbarim të të 1965 jam akoma pa punë dhe në gjëndje izolimi. Që të të mos formohet një mëndim jo i drejtë i gjëndjes sime, e quaj të nevojshme që të sqaroj sa më poshtë:

Si të gjithë qytetarët e Republikës edhe unë kam nevojë (si familjar) për punë, gjë të cilën e kam edhe detyrë. Këtë gjë e kam kërkuar disa herë, por meqënse e vetmja punë që më është dhënë (si llogaritar) ka pasur karakterin e një ndëshkimi, parimisht nuk mund të bëj një punë ndëshkimore në një vënd të lirë dhe, rrjedhimisht, detyrohem që të hiqem mënjanë duke vënë në dijeni atë Byro Politike se ky veprim i imi nuk është një qëndrim opozitar dhe pasiv siç mund të interpretohet, po një qëndrim i imponuar nga rrethanat e krijuara, në kushte izolimi.

Duke shpresuar se ky qëndrim jo dashamirës karshi meje nuk do të vazhdojë.

Mbetem me respekt

(Kasem Trebeshina)

Tiranë, I/XII/ 1965

Letra e Trebeshinës dërguar Komitetit Qëndror të PPSH-së

KOMITETI QENDROR I P.P.SH Alf. K

Dega e Përgjithëshme Nr. 158

Seksjoni i pritjeve dhe letrave e ankesave Dt.27.7.’65

K A R T T E L E E REGJISTRIMIT DHE EVIDENCES SE LETRAVE

Emri; Kasem Trebeshina

Adresa: Rr. N. Tupe, Pall. Nr. 6. Shk. 2 Ap. 9 Qyteti Tiranë

Kujt i drejtohet letra….Byrosë Politike U lexua nga Th. Ç.

Çështja që parashtron: Shkruan se ka 8 muaj që është liruar nga internimi dhe akoma s’po e vendosin në punë të përshtatëshme.

E vetmja punë që i është ofruar ka qenë ajo e llogaritarit, por duke qenë se caktimi në një punë të tillë ka karakterin e një ndëshkimi, nuk e ka pranuar.

Shënim: Mendoj që letra të arshivohet pa përgjigjie.

Sadik Myftiu

16.XII.1965

*Ky shkrim është marrë nga libri “Shkrimtarët dhe artistët nën diktatin komunist”, i gazetarit Dashnor Kaloçi, që pritet të dalë së shpejti./ “Memorie.al”

blank

“Kali” që më hipi mbi shpinë (tregim i jetuar) Nga Përparim HYSI

 

Parabolë
Një udhëtar, mezi hidhte hapat në shkretëtirën e Saharasë. Ca nga lodhja dhe ca nga dielli që po e piqte si saç mbi kokë, ndaloi paksa për t’u mbushur me frymë dhe, ngaqë ishte besimtar, u ngjunjëzua dhe lëshoi një lutje drejt ZOTIT. ZOT,- u lut besimtari,- më gjej një kalë që t’I hipi,se nuk po e sos dot rrugën kaq të gjatë. Me shpresë se lutja e tij do dëgjohej, ashtu si zvarras dhe me hapat e breshkës u jepte këmbëve. Sa kaloi një dunë të vogël rëre, pa një kalorës beduin që po afrohej drejt tij. Kalorësi u afrua dhe i bërtiti:- Pela ime mëzin e ka të vogël dhe nuk më ndjek dot,ndaj hidhe atë mëzin mbi kurriz! Zotni,- tha udhëtari,- unë as këmbët e mia nuk heq dot dhe ti më urdhëron që të mbajë dhe mëzin mbi kurriz? Beduini, në vend të përgjigjes, ia veshi me kamzhik dhe fatkeqi e hodhi mëzin mbi kurriz. Nuk bëri as dy hapa dhe u pllatit me gjithë mëz mbi rërë. Kur u rrëzua, iu kthye prapë ZOTIT dhe këtë radhë i tha: – I madhi ZOT, më ke kuptuar jangllëç: doja kalë që t’i hipja dhe jo të më hipte?!!!
* * *
Në vitin 1991 unë isha drejtor shkolle në fshatin tim, në MBROSTAR-URA të FIERIT. E prita me krahëhapur demokracinë dhe qeshë kandidat për deputet me PD. Nuk fitova dhe,po PD e rrethit, më caktoi kryetar të komitetit pluralist në RAJONIN QENDËR.Pra, përfaqësoja PD dhe sekretarja, një vajzë shumë e mirë,përfaqësonte PS. Aty në zyrë si kryetar pushteti, e gjeta veten tammam si ai udhëtari i Saharasë.Dita e parë dhe me këmbë të mbarë, kur thonë, po për mua qe një ditë që m’ u duk se nuk do sosej. Hallexhinjtë që mezi prisnin që unë,demokrati, si të kisha diçka të magjishme me vete,tak- fap do t’u jepja fund gjithë atyre padrejtësive të mbarsura nga pushteti i ashtuquajtur:poullor. Gjithë ai korridor i gjatë që ndante zyrën time,me disa zyra të tjera, ishte mbushur me hallexhinj që kishin punë me pushtetin. Kur dëgjoja një për një ankesat e tyre(për fat të keq, të gjithë kishin të drejtë) dhe, kur shikoja se sa mundësi kisha për t’i zgjidhur këto ankesa, më dukej vetja sikur ia kisha rrëmbyer atë mëzin atij fatkeqit nga Saharaja dhe e kisha hedhur mbi kurrizin tim. Njerëzit kërkonin punë dhe ndërmarrjet që ishin shtetërore o shkonin drejt mbylljes apo dhe privatizoheshin. Ca më keq ishte me strehimin. Rreth 30 familje,nga parardhësi qenë planifikuar që të strehoheshin në një pallat që kish vetëm 20-hyrje dhe,si ishte praktika e poshtër e kohës,edhe dy familje mund të banonin në një hyrje. Pranuan, në atë kohë, se e tillë qe koha, por tani ka ardhur demokracia dhe,secili, do hyrje më vete. Shkurt;- Kryetar, na bëj derman! Jap e marr të shpjegohem me ta, se të drejtë kini, por mundësitë i kemi, pothuaj, zero… po ku të dëgjon njeri. Lista për punë e gjatë dhe,ndërsa kjo listë zgjatej, vendet e punës veçse shkurtoheshin. Pasaportizimi? Sapo qe vendosur që dy fshatra të mëdha u bënë lagje të qytetit dhe vërshuan kërkesat. Këto fshatra kishin sheshe të bollshme ndërtimi dhe, mund të them, që fare pa nguruar dhashë leje për 80-truaje për të ndërtuar dhe bëra rreth dyqind pasaportizime në këto dy lagjje. I theksoj këto se,sado që pasaportizimin tim e kisha në qytet, vet banoja në fshat rreth 4-km larg FIerit dhe nuk mora qoftë dhe një truall për vete. Dihej mirë seç ndodhte,në atë kohë,qoftë me fletët e punës,qoftë me pasaportizimet dhe, ca më shumë, me truajet dhe strehimin në apartamente. Për aq kohë,sa qendrova si kryetar, unë,pothuaj,i sistemova ato familjet(dy kurora në një hyrje),jo se isha demokrat dhe bëja vezë të kuqe, por ndodh që nga “prishja” të vijë hairi. U prish ferma e madhe”Çlirimi” dhe në zyrat e fermës,strehova një pjesë të atyre”dykurorave”. Po kështu veprova me ndërtesën”konvikt” pranë shkollës së mesme bujqësore që nuk kish më konviktorë. Po ku soseshin hallet e njerëzve? E shihja që çdo ditë po më rritej mjekrra. Kisha gati tre muaj që”mëzin” e udhëtarit të Saharasë po e mbaja mbi shpinë.Tani nuk ishte më mëz,por qe bërë”kalë” dhe po më thyente shpinën. Më së fundi, vendosa:-Heq dorë mga detyra si kryetar i pushtetit pluralist. E shtypa me makinë, i vura vulën dhe theksoja: dorëheqja ime është e parevokueshme. Me këtë kërkesë në dorë, u paraqita tek kryetari PD së rrethit. Dha e mori që të më kthente mendjen se, sipas tij, modeloja keq (qeshë i pari që dorëhiqesha dhe nuk qe mirë për partinë),por unë i mbeta kërkesës sime dhe u riktheva në arsim.

* * *
Aq muaj sa ndenja,duken sikur nuk janë shumë,po për mua që mbajta “atë mëzin mbi kurriz,deri a u bë kalë”,jo vetëm qenë shumë, por më dhanë një leksion par-exelencë: kurrë nuk më shkon mendja për pushtet. Sa ma kujton fjalën “pushtet” , stresohem dhe bëhem alergjik. Nga mundësia tek zgjidhja e këtyre mundësive sociale, pa patur frikë se nuk qelloj në shenjë,raporti është kështu: mundësia-përrua,kërkesat-det. Me një gjuhë popullore:- 40- kolonjarë, me një gjysmare farë! Në mendimin tim: vetëm sharlatanët nuk e lëshojnë karriken e pushtetit. E kthejnë atë karrike në një “minierë që nxjerrë xehrorë”.
E, sa për vete, për aq kohë sa qeshë, po të merrja nga secili qoftë dh e pesë lekë, sot nuk do jetoja me qera.
Fle rehat dhe çdonjërin e shoh drejt për drejt në sy.

Tiranë, 14 qershor 2021


Send this to a friend