VOAL

Please Wait ...
0%

SHBA: Pas gjysmë shekulli në burg ka vdekur Charles Manson

By | November 20, 2017

Komentet

Bill Gates: Ja çfarë u ndalova fëmijëve të mi në adoleshencë

Nëse ai njihet si një nga figurat ikonë në botën kompjuterike, Bill Gates nuk është në dijeni të rreziqeve që lidhen me përdorimin e tepruar të teknologjive të reja.

Në një intervistë me të përditshmen britanike The Mirror, themeluesi i Microsoft tha se kishte “ndaluar telefonat fëmijëve të tij para se të beheshin 14 vjeç. Ata u ankuan sepse miqtë e tyre tashmë kishin nga një”, shtoi ai.

Bill Gates shfrytëzoi rastin për tu thelluar mbi këtë temë nw njw intervistw tjetër tw dhwnw në RTL të mërkurën.

“Fëmijët nuk lexojnë libra të mjaftueshëm dhe nuk dalin sa duhet. Ne duhet të sigurohemi që fëmijët të jenë të balancuar. Unë mendoj se ne kemi qenë shumë me fat për tani”, tha ai për fëmijët e tij, të moshës 15, 18 dhe 21 vjeç.

Sipas tij, “të gjitha shpikjet e reja, makina, televizioni … Është e nevojshme t’i përdorësh ato në një mënyrë të mirë”.

Themeluesi i Microsoft ishte i pranishëm në Paris me rastin e “One Planet Summit”, organizuar nga Franca të martën. Një samit për të reflektuar mbi financimin e energjive të rinovueshme.

Ai njoftoi se fondacioni i tij do të investonte 300 milionë dollarë (255 milionë euro) për të ndihmuar fermerët më të varfër që të përshtaten me ndryshimet klimatike.

Del ekspertiza mjokoligjore: Adelajda vuante nga një sëmundje e rrallë e zemrës

TIRANE– Kur kanë kaluar 6 javë nga vdekja e papritur e gazetares 31-vjeçare Adelajda Xhamani, mjekët ligjorë kanë përcaktuar shkakun, në një raport përfundimtar. Sipas mjekëve, shkaku i vdekjes është infarkti kongjestiv në zemër. Kjo ka ardhur për shkak të një sëmundjeje të rrallë, e quajtur kardiomiopati, që prek muskulin e zemrës, duke dëmtuar strukturën apo funksionin e barkusheve dhe sjell dobësimin e zemrës. Sipas mjekëve, kjo ka sjellë mosfunksionimin e zemrës dhe më pas vdekjen e 31- vjeçares.

Në rastin e Adelajda Xhamanit, mjekët ligjorë thonë se mostrajtimi i kësaj sëmundjeje ka sjellë infarkt kongjestiv, që do të thotë dështim i plotë i muskulit të zemrës. Nga ana tjetër, ata dyshojnë se kjo sëmundje mund të jetë gjenetike. Por, nga ana tjetër, për vetë faktin se ajo nuk ishte diagnostikuar më parë, mjekët nuk përjashtojnë mundësinë se kardiomiopatia në këtë rast mund të ketë qenë idiopatike. Në këtë rast shkaqet e fillimit të sëmundjes janë thuajse të pamundura të përcaktohen me saktësi.

PERJASHTIMET
Mjekët ligjorë që kanë kryer autopsinë e 31-vjeçares Adelajda Xhamani, para se të nxirrnin raportin përfundimtar, përjashtuan disa faktorë si shkak të vdekjes së saj. Ata thanë se nuk kishin hasur ndonjë komplikacion që varion nga epilepsia, siç u argumentua nga Policia një ditë pas vdekjes, nga dëshmia e një mikeshe të saj. Nga ana tjetër, ata thanë se nuk kishin konstatuar të ketë pasur shenja dhune, bllokim të rrugëve të frymëmarrjes, shenja injeksioni apo të përdorimit të alkoolit para vdekjes.

Vetëm pak ditë pas ngjarjes së ndodhur më 29 tetor, burime nga Mjekësia Ligjore thanë dje se Adelajda Xhamani mund të ketë ndërruar jetë si pasojë e avancimit të ndonjë sëmundjeje për të cilën ajo nuk kishte dijeni. Ky ishte konkluzioni paraprak i Mjekësisë Ligjore, në pritje të përgjigjes së analizave biologjike që do të përdoren për hartimin e raportit përfundimtar që do të hedhë dritë mbi shkakun e saktë të vdekjes së saj.

RAPORTI
Burime nga Mjekësia Ligjore thanë se ishin marrë për analizë pjesë të disa organeve jetësore, por që në ekzaminimin paraprak është përjashtuar mundësia e epilepsisë. Pas daljes së rezultateve të këtyre analizave është hartuar edhe raporti përfundimtar, që konfirmoi dyshimet paraprake të mjekëve ligjorë.

Pra vdekja e 31-vjeçares kishte ardhur nga kardiomiopatia, sëmundje për të cilën ajo nuk kishte pasur dijeni. Për rrjedhojë sëmundja ka avancuar, duke sjellë dëmtimin e strukturës dhe funksionin e barkusheve. Zemra për rrjedhojë është dobësuar dhe për shkak edhe të mostrajtimi mjekësor, edhe për arsye se nuk ishte diagnostikuar, ka ndodhur infarkti kongjestiv. Pra sipas mjekëve ligjorë, ka ndodhur dështimi i plotë i muskulit të zemrës.

VDEKJA
Gazetarja 31-vjeçare Adelajda Xhamani ndërroi jetë papritur në orët e para të mëngjesit të datës 29 tetor të këtij viti. Ajo ndodhej e vetme në apartamentin ku jetonte me qira, në rrugën “Muhamet Deliu”, kur ka nisur të ketë shqetësime. Në orët e para të mëngjesit ajo i ka telefonuar shoqes së saj, duke i kërkuar që të lajmëronte një ambulancë, pasi nuk po mbushej dot me frymë.

“Nuk po mbushem dot me frymë”, mësohet t’i ketë thënë shoqes së saj. Pas kësaj telefonate, shoqja e Adelës ka lajmëruar menjëherë ambulancën, familjarët e saj, por edhe disa miq të përbashkët. Ambulanca ka mbërritur shumë shpejt në adresën e dhënë, por duke qenë se nuk dihej me saktësi apartamenti i Adelës, mjekët kanë pritur derisa miqtë e saj kanë mbërritur aty me një taksi. Të gjithë janë ngjitur bashkë në katin e katërt. Dera është gjetur gjysmë e hapur, pasi në momentin që po fliste në telefon me shoqen e saj, Adela nga frika se gjendja e saj mund të përkeqësohej, i ka thënë se do ta hapte derën.

Ndërsa në momentin që janë futur brenda, ajo është gjetur e shtrirë në korridor. Mjekët nuk kanë konstatuar shenja jete, megjithatë e kanë marrë me ambulancë e janë nisur drejt QSUT-së. Si orë e vdekjes është shënuar 05:10, kohë që përkon me momentin kur mjekët janë futur në apartamentin e saj dhe e kanë konstatuar pa shenja jete.

Më 15 dhjetor 1942 u nda nga jeta Faik Konica, shkrimtar, botues, publicist e diplomat i shquar shqiptar

Faik Konica (Konicë, 15 mars 1875 – Uashington, 15 dhjetor 1942) qe propagandues i çështjes kombëtare, studjues i historisë kombëtare dhe i gjuhës shqipe, botues, shkrimtar, publicist dhe diplomat shqiptar.

Ky “njeri me kulturë të lartë” (Noli), “enciklopedi shëtitëse” (G. Apolineri), eseist i shkëlqyer, stilist i përkryer, themelues teorik dhe praktik i kritikës letrare shqiptare, veprimtar politik me orientim perëndimor, siç ishte kultura e popullit që i takonte, poliglot, solli një model të ri në mendësinë shqiptare.

Jeta

Lindi në Konicë, në oxhakun e bejlerëve të njohur si Zenelbejllinjtë, i biri i Shahin beut dhe Lalia hanëm Delvinës. Sipas studjuesit Agron Alibali, që ka gjurmuar dokumentacionin studentor të paraqitur nga Konica, muaji i lindjes figuron i dokumentuar më pas në prill – ndryshim të dhënash që ndofta lidhet me ndryshimet në kalendaret e zbatuara në atë kohë dhe më pas.[1].

të Konicës, kurse e ëma vinte nga dera e bejlerëve të Delvinës. Mësimet e para i mori në vendlindje, në gjuhën turke, arabe dhe greke. Mësoi në Shkodër në Kolegjin Saverian, Mbas dy vjetësh ai la Shkodrën dhe shkoi për të vijuar studimet në shkollën e Gallatasarait në Stamboll, të cilën e kreu më 1890-n, kur ishte 15 vjeç. Në këtë shkollë ai u njoh me djaloshin tiranas Murat bej Toptanin, me të cilin e lidhën bindjet atdhetare. Studimet e plota i kreu në Francë (ku edhe ndërroi fé, u pagëzua i krishterë) dhe ShBA.

Ishte bir i derës së famshme të bejlerëve të Konicës. Nga e ëma binte gjak me Ali Pashë Tepelenën edhe pse vetë kurrë nuk e ka pohuar. Fliste një frëngjishte të kulluar. Më vonë hyri në liceun perandorak francez të Stambollit për të kryer pastaj shkollën e mesme në Francë. Ndoqi studimet për filozofi në Dizhon dhe Paris. Ku u konvertua në besimin e krishterë katolik me emrin Faik Domenik Konica. Kjo ngjarje ndodhi në verën e vitit 1895, kur ai sapo kishte mbaruar studimet e larta në Dizhon (Dijon) të Francës për Gjuhësi Romane dhe Filozofi. Pagëzimin e Faik Konicës me emrin Domenik e dëshmojnë edhe disa letra të viteve 1895-‘97 dërguar shqiptarëve të Bukureshtit, ku ai ka firmosur me emrin e ri Faik Domenik Konica. Këto letra ruhen edhe sot në dosjen e tij në Arkivin Qendror të Shtetit shqiptar. Pas vitit 1895, ai nuk e mohoi kurrë faktin se ishte konvertuar në i krishterë, edhe pse emrin Domenik nuk e përdori gjatë në shkrimet e tij. Shtysat kryesore që e nxitën këtë djalosh, pinjoll të një familjeje të shquar myslimane, të pagëzohej si i krishterë, mendojmë se duhen kërkuar në formimin e tij kulturor e shkencor në shkolla katolike, si dhe në përkushtimin atdhetar, në tolerancën fetare dhe në intuitën e tij. Si 21 vjeçar nxori numrin e parë të revistës “Albania”, ndër revistat më të mira shqiptare, që u botua deri më 1909 në Bruksel e Londër, me ndihmën e Austro-Hungarisë, e cila nxiste lëvizjen kombëtare shqiptare për të penguar shtrirjen e sllavëve në Ballkan. Duket se Faiku e shihte zgjedhën osmane si një tjetërsim të karakterit europian të popullit shqiptar, prandaj ai mendonte se për të arritur çlirimin kombëtar duhej kryer së pari afrimi shpirtëror me Europën e krishterë. Me fjalë të tjera ai sugjeronte një evoluim të mendësisë fetare, shkëputje prej mendësisë myslimane përmes konvertimit në fenë e të parëve, në fenë e krishterë, në fenë e përbashkët të shqiptarëve me kontinentin mëmë të kohës së para pushtimit osman. Pra, sipas tij, shteti i pavarur shqiptar duhej të ishte i njëjtë për nga përkatësia fetare me shtetin e Gjergj Kastriot Skënderbeut. Tërthorazi kuptohet se ai e lidhte procesin e çlirimit kombëtar nga zgjedha osmane edhe me një proces katarsi të pjesës myslimane të popullit tonë, e cila duhej të pendohej për braktisjen që i kishte bërë fesë së të parëve nën trysninë e rrethanave gjatë pushtuesit osman. Në rikrishterizimin e shqiptarëve myslimanë ky rilindës shihte një nga faktorët kryesorë për forcimin e unitetit kombëtar të kombit tonë. Ndasia fetare e popullit shqiptar në të krishterë e myslimanë, e krijuar gjatë pushtimit osman, sipas tij, nuk i shërbente unitetit, por përçarjes kombëtare, pra vonimit të proceseve çlirimtare. Këtë mendim e ka shprehur dhe atdhetari Mustafa Kruja disa dekada më vonë. Pas pagëzimit, Faiku i propozoi mikut të tij të ngushtë, Murat bej Toptanit, të pagëzohej edhe ai e të dy së bashku të nxisnin miq e shokë të tjerë për t’u pagëzuar dhe ata. Mirëpo Murati iu përgjigj se nuk mund ta bënte një hap të tillë, pasi vëllezërit Frashëri, te të cilët ai ishte dhëndër, do ta dëbonin nga shtëpia. Murati pra i dha të kuptonte Faikut se pagëzimi në të krishterë i shqiptarëve myslimanë që jetonin brenda Perandorisë Osmane, ishte një veprim që nuk mund të kryhej, prandaj ky nuk nguli më këmbë për këtë problem. Djaloshi tiranas pati të drejtë, atmosfera shoqërore dhe ajo fetare në trojet shqiptare të perandorisë nuk mund ta lejonte një kapërcim aq të madh në ndërgjegjen e shqiptarëve myslimanë, të cilët kishin disa breza ose shekuj që jetonin si myslimanë.[2] Më 1912 u diplomua për letërsi në universitetin e Harvardit të SHBA me medalje ari, ndërkohë që është cilësuar nga miqtë e tij si “biblioteka lëvizëse”. Fitoi disa konkurse, duke u nderuar me çmime për aftësitë e tij intelektuale jo të zakonta. Faik Konica qysh i ri e lidhi jetën me veprën e tij dhe me lëvizjen kombëtare shqiptare.

AlbaniaPeriodical.jpg

Pasi botoi broshurën “Shqipëria dhe turqit” (1895) në Paris ai vendoset në Bruksel të (Belgjikës), ku nxjerr revistën “Albania”, kjo revistë politiko-kulturore dhe letrare u bë organi më i rëndësishëm e më me autoritet i Rilindjes sonë. E botuar në gjuhën shqipe, frënge dhe pjesërisht turke, si një enciklopedi e vërtetë, ajo propogandoi për vite me radhë 1897-1909 programin e lëvizjes kombëtare shqiptare, historinë dhe kulturën e popullit tonë. Faiku kishte marrë thu ndaj anëtarëve të Kongresit të Manastirit, sepse sipas tij me vonesë të madhe ia kishin dërguar një telegram për të marr pjesë në këtë kongres vendimtar për alfabetin e gjuhës shqipe. Ndërsa delegatët e Kongresit thonë se ia kanë dërguar dy telegrame për pjesëmarrje, pasi që Faiku në të parën nuk ju kishte përgjigjur. Në anën tjetër Faiku këmbëngulë se të parin telegram nuk e kishte pranuar, dhe mu për këtë shkak pason hidhërimi dhe revolta e tij ndaj tyre. Faiku në jetën e tij familjare ishte i pa fat apo ndoshta edhe vetë ashtu e kishte zgjedhur. Ca thonë se kishte qenë i martuar me një farë Sophie Annette Hygo me të cilin i kishte lindur një djalë me emrin Henrik. Edhe Apolineri të cilin e cekëm më lartë thotë se Faiku kishte qen i martuar, por të dhëna tjera për familjen e tij nuk ofron.

Më 1909 Konica, si u mbyll revista “Albania” në Londër, i ftuar nga atdhetarët shkon në SHBA ku drejton gazetën “Dielli” edhe më pas gazetën “Trumpeta e Krujës”. Me themelimin e Federatës “Vatra”, më 1912 ai zgjidhet sekretar i përgjithshëm i saj. Faik Konica dhe Fan Noli[3], duke qenë udhëheqësit kryesor të lëvizjes kombëtare shqiptare në SHBA, do të shkojnë në Londër për mbrojtjen e çështjes kombëtare në Konferencën e Ambasadorëve. Në Sent Luis (1897) nxori të përkohshmen “Trumbeta e Krujës”, ndërkaq në Boston, së bashku me Nolin, themeloi Federatën Panshqiptare “Vatra”, që mbronte pavarësinë e shtetin shqiptar, të sapoformuar. U zgjodh sekretar dhe kryeredaktor i “Diellit”, që u bë organ i saj. Në kongresin shqiptar të Triestes (1913), që u mblodh për të kundërshtuar copëtimin e Shqipërisë nga armiqtë e saj, Konica u zgjodh kryetar. Nuk e duronte dot Ismail Qemalin, kryetarin e përkohshëm të shtetit. Mbase edhe për inatin e tij, më 1913 e lë Vlorën dhe i bashkohet në Durrës forcave të Esat Toptanit, që ndonëse e urrente e ndihmoi të formonte qeverinë e ndarë shqiptare. Mbretin Zog herë e lavdëronte, herë e shante. Megjithatë, më shumë se sa ambasador i Zogut, ai ishte ambasador i vendit të tij; dhe Zogun e respektonte si kryetar shteti por personalisht nuk e vlerësonte. Polemizoi edhe me Fan Nolin, ku me raste e quajti edhe bolshevik dhe mbërriti deri aty derisa sa i kërkoi departamentit amerikan që të mos lejohej më hyrja e atij komunisti në ShBA, por nuk e humbi respektin për aftësitë e këtij të fundit. Noli do ta quante veten nxënës të tij. “Mësova se në shkrimet e Konicës ne e kishim atë që na duhej: letërsinë e mirë shqipe”, thotë Noli, i cili me këshillat e Konicës kishte përkthyer disa vepra nga Shekspiri, Ibseni, Edgar Alan Poe dhe Don Kishotin e Servantesit. Konica ishte mik me poetin e njohur francez, Gijom Apolinerin, që kritiku letrar Luan Starova, do ta quante një miqësi evropiane. Shkrimtari Zhyl lë Metrë do të thoshte për Konicën: “Ky i huaj që e shkruan kaq mirë gjuhën tonë”. Gjatë Luftës së Parë Botërore dhe më pas, ai zhvilloi veprimtari të dendur diplomatike në dobi të atdheut, në Austri, Zvicër, Itali e gjetkë. Ishte delegat i “Vatrës” në Konferencën e Ambasadorëve në Londër për krijimin e shtetit shqiptar. Në 1921 u kthye në SHBA, ku u zgjodh kryetar i Federatës “Vatra”, po ndërkaq në vitet ’20 u lidh dhe ndikoi në lëvizjen demokratike që zhvillohej në Shqipëri. Këtë do ta bënte nëpërmjet gazetës “Dielli” dhe “Shqiptari i Amerikës”. Me dështimin e Revolucionit Demokratik, me ardhjen e Ahmet Zogut në fuqi, Konica u emërua ministër fuqiplotë i Shqipërisë në SHBA. Ministër i oborrit mbretëror në SHBA (përfaqësues i Shqipërisë), Konica ishte një pianist i shkëlqyer dhe një shkrimtar gjenial. Ai mbahet si krijuesi i prozës moderne shqipe. Çdo krijues i letërsisë shqiptare që vjen pas tij mund vetëm të quhet nxënës i tij.

Konica me bashkëpunëtorët e tij, në Boston, 1927.

[4]

Faiku vdiq në Uashington i vetmuar, pranë të cilit gjendej një mikesh e tij zonja G. A. Graham nga e cila na ofrohen çastet e fundit të jetës së Faik bej Konicës. Ja si i përshkruan z. Graham ato momente: “…Faik bej Konica u përmend përsëri diku nga ora nëntë e pesëdhjetë. Më kërkoi dhe foli pak. Humbi në kllapi dhe hera e fundit kur u përmend ishte më vonë. Kishte nevojë për një gotë ujë, por iu luta që të pres. Ai sikur u pajtua dhe e ktheu kokën. Kjo ishte njëherazi edhe hera e fundit që bisedova me z. Konica…”. Më 1914 ishte Konsull i përgjithshëm i Shqipërisë në Uashington.

Në vitin 1926 Ahmet Zogu e emëroi Konicën ministër fuqiplotë në SHBA, post që e ushtroi deri në vitin 1939, kur Italia e pushtoi Shqipërinë. Pas kësaj u shfuqizua nga Qeveria Amerikane ngaqë delegata e diplomacisë shqiptare ishte zhytur në borxhe. Prish raportet përfundimisht me Ahmet Zogun, që i ristabilizon më 1942 në verë për çështjen shqiptare nën okupacionin italian. Vdiq më 15 dhjetor 1942 në Uashington, nga një hemorragji cerebrale. Trupi i tij u përcoll për në banesën e fundit nën tingujt e kompozitorit të famshëm Vagnerit, që aq shumë e kish adhuruar.

Ndërroj jetë me mejtimin se ju jeni njerëzit që më keni kuptuar më qartë në këtë dhe. Nuk do të më tretë dheu, nëse ti imzot Noli dhe ti Lamja im i vogël dhe gjithë ata që e quajnë veten shqiptarë nuk do ta çojnë kufomën time të tretet në tokën mëmë. Kam lënë menjanë edhe harxhimet e rrugës për trupin pa jetë dhe shumën për dy metra vend në Shqipëri”, thuhet në testamentin e Konicës.

Sistemi komunist për pesëdhjetë vjet e ndaloi kthimin e eshtrave të tij në tokën shqiptare. Noli dhe Lamja i vogël (Sejfulla Maleshova) nuk mund të bënin asgjë. Më 4 mars 1946 Noli i shkruante Lames që të ndikonte tek autoritetet shqiptare të plotësohej amaneti i Konicës. Pasi Malëshova nuk mundi të bënte gjë, ndërhyri vet tek autoritetet shqiptare dhe fatkeqësisht, për arsye politike, nuk gjeti mirëkuptim. Eshtrat e tij u kthyen në atdhe, në një ditë maji të vitit 1995 dhe u vendosën në Parkun e Tiranës, pranë varreve të vëllezërve Frashëri. Kështu u plotësua amaneti i Konicës, të anatemuarit, njeriut “që hodhi baltë mbi letërsinë shqiptare” , “shkrimtarit reaksionar”, sikurse u quajt paturpësisht, i cili u letua nga letrat shqipe për motive politike. Në këtë turp morën pjesë edhe shkrimtarët e kritikët letrarë, të cilët kurrë nuk do të kenë forcë, përmes kritereve estetike, ta zhvendosin nga maja e kulturës shqiptare. Atje është i përgjithmonshëm. I veçanti, tekanjozi – Faik Konica. Faik Konica është një nga personalitetet më në zë të kulturës dhe letërsisë shqiptare. Prozator dhe poet, publicist dhe estetist, kritik letrar dhe përkthyes, ai me veprën e tij të shumanshme pasuroi dhe ngriti në lartësi të reja fjalën shqipe dhe mendimin letrar shqiptar. Njeri me dituri të madhe, dhe dhunti artistike, mjeshtër i hollë i gjuhës shqipe, Konica ka hyrë në historinë e kulturës sonë kombëtare jo vetëm si erudit e stilist i përkryer, por edhe si shkrimtar me vlera të shquara ideoartistike.

Tituj të veprave

  • Ç’është liria
  • Dr. Gjilpëra
  • Shqipëria si m’u duk
  • Përalla e tregtarit dhe e xhindit
  • Lopa dhe bajga

Mirenjohjet

  • Diploma e studimeve për letërsi dhe filozofi nga Universiteti Shtetëror i Dizhonit – France
  • Magjistratura e artit dhe e letërsisë më 1912 në Kembrixh-Masaçusets (SHBA).

Burimet

  1. ^ Alibali A., Faik Konica më 1911-1912 Vitet e Harvardit dhe të “Vatrës”, Gazeta shqiptare (“Milosao”, suplement). – Nr. 5142, 19 dhjetor, 2010, f. II – V.
  2. ^ Nga Dr. Thanas L. Gjika
  3. ^ Noli: Si e kam njohur Faik Konicën
  4. ^ Mbi Konicën

Shiko dhe këtu

  • Wikibooks-logo.png Wiki Libri: Kronologjia e jetës – Faik Konica
  • Zëri i Faik Konicës, gjatë një ligjerate në anglisht

Rivarrimi i Naim Frashërit nga italianët më 1940, pamje të rralla

Fotot e arkivit italian “Luce” dëshmojnë ceremoninë e rivarrimit të Frashërit në Tiranë në vitin 1940.

Pas ceremonisë së zhvilluar në vitin 1937 kur eshtrat e poetit u sollën nga Stambolli për t’u rivarrosur në Tiranë, italianët vendosin vendosin t’i ndërtojnë një varr monumental e si rrjedhojë i riorganizojnë një ceremoni tjetër në 1940 që dëshmohet nga këto foto.

Të njëjtën praktikë do të ndiqnin edhe komunistët të cilët do të organizonin edhe dy ceremoni të tjera rivarrimi; herën e parë për ta vendosur në lulishten pranë kryeministrisë e herën e dytë për ta vendosur pranë dy vëllezërve të tij./lapsi

A e vranë Enverin? Mjeku zbulon sekretet, përgjigjet për komplotin e Ramizit me Nexhmijen: Ishte shumë mirë, më pas…

Duke rrëfyer ekskluzivisht në “Panorama” marrëdhënien shumë të ngushtë dhe të besimit që kishte me Enver Hoxhën, si mjek i përzgjedhur prej tij, Hektor Peçi shprehet se për sa kohë ai i ka shërbyer udhëheqësit komunist, nuk ka pasur probleme me shëndetin.

Mjeku Isuf Kalo/ Enver dhe Nexhmije Hoxha
Mjeku Isuf Kalo/ Enver dhe Nexhmije Hoxha

Komplikacionet u shfaqën, shprehet ai, pasi ai eshte larguar nga ndjekja e shendetit te Enver Hoxhës, pas vitit 1973.

“Regjimi i rrepte mjekesor per Enverin ka ndodhur pasi ika unë. Unë kam ikur në 1972-in dhe ajo ka ndodhur në 1973-in”- tregon ai dhe shton se deri sa ai ka qene aty, Enveri nuk ka pasur asnje komplikacion shendeti.

“Gjendja e Enver Hoxhës ishte shumë e mirë”- sqaron ai.

Teksa flet per akuzat e Liliana Hoxhës për një komplot të Ramiz Alisë, Nexhmije Hoxhës dhe Isuf Kalos për të eleminuar Enver Hoxhën, profesor Peçi thote se “jane te pabesueshme”, por shton se “ne jete asgje nuk perjashtohet”.

Hektor Peçi
Hektor Peçi

“Mua nuk më besohet kjo gjë, por çfarë nuk ndodh në këtë jetë”- thote ai, pyetur per akuzat e nuses se Enverit per eleminim te ish-udheheqesit komunist permes mjekeve.

Mjeku Peçi, jep detaje edhe nga diagnoza e Enverit, e percaktuar ne kartelen mjekesore.

“Kartelën mjekësore ia kam bërë unë, pasi ai nuk ka pasur kartelë të rregullt. Ai vizitohej nga profesor Fejzi Hoxha kryesisht dhe nuk pranonte mjekë të tjerë atje. Unë kam vajtur me kërkesën e tij personale duke u njohur si mjek konsulent pranë klinikës speciale dhe njëkohësisht oficer i Ministrisë së Punëve të Brendshme. Mjek personal vetëm unë kam qenë me vendim të Byrosë Politike, pastaj më vonë, kur vajti Isufi atje, filluan ndërlikimet dhe kontrolli shëndetësor i Enverit u bë me ekip mjekësor”- thote ai ne “Panorama”.

Afrim Imaj/ PANORAMA

Rrëfim lufte nga Mostari: Një qytet, dy vëllezër dhe babai, tri ushtri

50-vjeçari Zoran Llaketa nga Mostari tregon rrëfimin e tij jetësor se si brenda natës u gjet në fushëbetejë

Babai dhe dy djemtë e tij nga Mostari kanë kaluar periudhën e agresionit në Bosnjë e Hercegovinë (BeH), kohën e luftës, në tre anë ndërluftuese: njëri në ushtrinë e Republikës Sërpska (VRS), tjetri në ushtrinë e BeH-së dhe i treti në Këshillin Kroat të Mbrojtjes (HVO). Këto nuk janë pjesë të një skenari filmik të Hollywood-it të menduar mirë, por është rrëfimi jetësor i 50-vjeçarit Zoran Llaketa nga Mostari.

Zoran ka qenë 25 vjeç kur shpërtheu lufta, e cila praktikisht ia bllokoi rininë në Mostarin e tij të lindjes. Njeriu që kishte shumë ëndrra të paëndërruara rinore, brenda natës u gjet në fushëbetejë.

Ai kaloi luftën në Mostar si pjesëtar i Këshillit Kroat të Mbrojtjes (HVO). Vëllai i tij Gorani, luftoi në radhët e Ushtrisë së Bosnjës e Hercegovinës, kurse që paradoksi të jetë akoma më i madh, babai i tyre Ratko ka qenë pjesë e Ushtrisë së Republikës Sërpska (VRS), e cila gjithashtu veproi në periferi të Mostarit. Vëllai Gorani kishte humbur jetën në gusht të vitit 1993, nga një predhë e shkrepur nga anëtarët e HVO-së, ku pjesëtar ishte edhe vëllai i tij Zorani.

Është e pamundur të dëgjosh tregimin e Zoranit dhe të mos pyesësh nëse babai dhe dy djemtë është e mundur të kenë luftuar njëri-tjetrin në një qytet relativisht të vogël. Kjo histori, përveç së është një tragjedi familjare në vetvete, është edhe shembulli më i qartë se lufta, dhe çdo gjë që ngërthente në vete, nuk është gjë tjetër veçse një e keqe e madhe dhe absurditet i madh.

Sabahudin, Zoran ose Ranko

“Quhem Sabahudin, Zoran ose Ranko, ndërsa mbiemri im është Llaketa. Të gjithë këta emra kanë të njëjtin kuptim, meqenëse që të tre janë të lindur në mëngjes ose sabah”, e filloi bisedën Zoran.

Babai dhe dy djemtë e tij nga Mostari kanë kaluar periudhën e agresionit në Bosnjë e Hercegovinë (BeH), kohën e luftës, në tre anë ndërluftuese: njëri në ushtrinë e Republikës Sërpska (VRS), tjetri në ushtrinë e BeH-së dhe i treti në Këshillin Kroat të Mbrojtjes (HVO). Këto nuk janë pjesë të një skenari filmik të Hollywood-it të menduar mirë, por është rrëfimi jetësor i 50-vjeçarit Zoran Llaketa (foto) nga Mostari. ( Samir Yordamoviç – Anadolu Agency )

Për luftën në fillim të viteve 1990, e cila njihet si rebelim fshatar, Llaketa thotë se ajo nuk është asgjë tjetër përveçse një lufte qesharake. Për këtë arsye, siç thekson, ai kurrë nuk donte që ta tregojë rrëfimin tragjik të jetës që të mos pikëllojë dikë. Megjithatë, ai thotë se është e rëndësishme që ky tregim t’i përçohet gjithë botës, në mënyrë që të mos i përsëritet asnjëherë askujt.

“Po, rrëfimin tim duhet ta njohë tërë bota. Vëllai im ishte në Ushtrinë e BeH-së, unë isha në HVO, babai im u mobilizua në VRS. Vallë, a të flasë për atdhedashuri dhe patriotizëm? A ishin ato idealet tona? Jo”, thotë Llaketa.

Ai kujton jetën e para luftës në Mostar dhe thotë se nuk ka kaluar asnjë Bajram, Krishtlindje apo Pashkë pa shkuar te fqinji i tij ose fqinji i tij pa e vizituar atë.

“Mbarova shkollën si aviomekanik, me shpresë se një ditë do të punoja në Sokol (fabrika jugosllave e avionëve në Mostar). Prej vitit 1992 e deri më sot, unë jam nën Byronë dhe një qytetar i pabarabartë i Bosnjë e Hercegovinës sime të vetme. Në atë kohë, në rini, në moshën 25 vjeçe, unë bëhem ushtar, duhet të urrejë dikë, duhet të shtie mbi dikë, të vritemi në luftë vëllavrasëse. Dhe, ja fakti që unë isha në njërën anë, vëllai im në tjetrën, kurse babai im në anën e tretë. E gjithë kjo i ndodhi familjes sime, miqve të mi, fqinjëve, vëllezërve dhe motrave të mia. Kisha vetëm një vëlla, një baba, një nënë. Të gjithë për fat të keq janë të vdekur, kurse unë jam i gjallë edhe pak”, shprehet Llaketa.

Sot, një çerek shekulli më vonë, edhe ai pyet veten se si është e mundur që anëtarët e një familjeje të zakonshme punëtore, fëmijët e së cilës kishin fëmijëri të lumtur, arsim falas, të bëhen pjesë e konfliktit.

“Ne jemi ortodoksë në fe, edhe pse nuk e dija këtë derisa nuk filloi e tëra. Andaj, pasi jemi ortodoksë, është dashur të jemi në anën serbe. E si të isha në anën serbe, ndërsa atje shikoja ‘kokardën’ (simbol çetnik). Do të shkoja në anën e tyre po të ishte yll, sepse besoja në ato ideale. Besoja në vëllazërim-bashkim, që të gjithë njerëzit janë të njëjtë, që të gjithë të punojmë dhe të jetojmë së bashku. Për fat të keq, ndodhi e kundërta”, rrëfen Llaketa.

Ai tregon për datën 9 maj, momenti vendimtari kur filloi tregimi i tij.

“Momenti kyç kur filloi e tëra është më i vështiri për ta treguar. Ishte një luftë qesharake për mua. A mund ta imagjinoni një mëngjes të zgjoheni dhe të mos mundeni të ktheheni nëpër rrugë, sepse ajo është një linjë e re në front, ku ju nuk mund të kaloni dhe të thoni se vëllai dhe nëna juaj janë atje. Thjesht ka një bllokadë. Në vitin 1992, meqenëse takoheshim me gruan time të tanishme, me të cilën jetoj 25 vjet dhe kam dy vajza, nga Zaliku, që gjendet në të ashtuquajturin bregu i majtë i Mostarit, shkova në pjesën e djathtë të Balinovcit, ta takoja gruan time, e cila atëherë ishte 23 vjeçe. 9 maji i vitit 1993 ishte koha kur filloi lufta në Mostar, dhe unë më nuk mund të kaloj në anën tjetër, në banesën time, dhe pastaj gjithçka shkoi keq. Është moment i vështirë për t’u shpjeguar. Thjesht zgjoheni dhe para jush ka një pengesë, e dukshme dhe e padukshme, rubikon që nuk mund ta tejkaloni për të vazhduar me jetën normale në zemër të Evropës, në vitet 1990. Kjo është absurde dhe qesharake”, vlerëoson Llaketa.

Fshehja me shokun më të mirë të vëllait

Për shkak se ai dhe vëllai i tij Gorani nuk kanë dashur që në përleshjet e para në Mostar të mobilizohen me forcë në ushtri, e cila nuk ishte Armata Popullore e Jugosllavisë (“JNA”) e tyre, Llaketa thotë se kishin vendosur të qëndrojnë në pjesën e përzier të Mostarit. Ai kishte shkuar te bashkëshortja e tij në Balinovac, kurse vëllai i tij kishte qëndruar me shokun e tij më të mirë Adis Kadriç, të cilin e thirrnin Ado, në pjesën lindore të Mostarit.

Babai dhe dy djemtë e tij nga Mostari kanë kaluar periudhën e agresionit në Bosnjë e Hercegovinë (BeH), kohën e luftës, në tre anë ndërluftuese: njëri në ushtrinë e Republikës Sërpska (VRS), tjetri në ushtrinë e BeH-së dhe i treti në Këshillin Kroat të Mbrojtjes (HVO). Këto nuk janë pjesë të një skenari filmik të Hollywood-it të menduar mirë, por është rrëfimi jetësor i 50-vjeçarit Zoran Llaketa (foto) nga Mostari. ( Samir Yordamoviç – Anadolu Agency )

“E gjitha filloi më 9 maj, ndërsa ne më 8 maj, një ditë më parë, ishim në një dasëm. Një mik i yni po martohej, kurse unë erdha në qendër të qytetit pas vëllait tim dhe Adisit. Vëllai tha se nuk do të shkonte për shkak se nuk kishte para për t’u dhuruar të sapomartuarve. Ai gjithmonë donte ta respektonte këtë gjë, kështu që unë shkova me Adisin. Vëllai im nuk erdhi dhe ky ishte takimi ynë i fundit. Pra, më 8 maj pasdite, e pashë për herë të fundit. Adisi dhe unë e kaluam natën në dasmë, por pas kthimit vërejtëm shumë automjete ushtarake, armë, një arsenal të tërë”, kujton Llaketa.

Ata kishin kuptuar se po ndodhte diçka e madhe dhe pasi që apartamenti i Zoranit ishte më afër, ata ishin strehuar në të për të zbuluar se çfarë po ndodhte. Pastaj, në një kohë të caktuar, ishin mbledhur njerëz. Llaketa thotë se më 9 maj, filloi spastrimi etnik i Mostarit. Fqinji jepte fqinjin, fqinji po e ndjekte fqinjin, teksa filloi mbledhja e njerëzve në pizhame.

“Adisi ishte me mua në apartament, por nuk arriti të mbijetonte dhe ta konfirmonte këtë histori. Ai ishte tek unë për rreth dhjetë ditë. Kemi ndarë atë që kishim, kanaçe, disa ndihma humanitare. Adisi frikësohej aq shumë për mua dhe familjen time, sepse e shoqja ishte shtatzënë atëherë. Ai vendosi të rrezikojë jetën që dikush të mos vinte dhe të pyeste se kë po fshihja. Ai ishte një ideal për mua, sepse rrezikoi jetën e tij për të më shpëtuar mua dhe fëmijën tim të palindur. Ai shkoi nga linja në linjë dhe arriti të kthehej te vëllai im. Fati deshi që të vdisnin të dy në diferencë prej dhjetë ditësh”, tha Llaketa.

Dy vëllëzërit në front i ndante një rrugë

Në pyetjen se si e ka parë gjatë qëndrimit në frontin e HVO-së, faktin se në anën e kundërt gjendet vëllai i tij, se në një situatë eventuale do të mund të vijë në një kontakt të drejtpërdejt dhe të shtinin në njëri tjetrin, Llaketa përgjigjet se kjo i ka shkaktuar trauma të mëdha.

“Imagjinoni, të gjithë flisnin për mua pas shpine, askush nuk të thotë në sy. ’Shih ky serbi ka ardhur tek ne, ndërsa vëllain e ka atje te Balitë’. Ishte kjo një traumë e rëndë”, thekson Llaketa.

Ai shton më tej se gjatë qëndrimit në arenën e luftimeve, kishte një frikë konstante, në aspektin se në anën tjetër të rrugës ka vëllanë dhe se një ditë mund të përballen drejtpërdrejt.

“Çfarë nëse përballemi tytë me tytë, unë kundër tij, ai kundër meje, do të vriteshim të dy. Është vëllai im, gjaku nuk bëhet ujë. Aktualisht ndodhemi në rrugën e Shantiçit, ku ishte vija e ndarjes. Nuk ishin ato video-lojëra, kishim të bëjmë me jetën e ashpër. Na ndante vetëm një rrugë. Paramendoni që vëllai ti vërsulet vëllait, ashtu siç ka mundur të ndodhë. Qesharake. Është vështirë që kjo t’u tregohet njerëzve dhe të bartësh emocionin e përjetuar”, thotë Llaketa.

Vëllai Goran ka pësuar nga një granatë e HVO-së

Vëllai Goran ishte 24 vjeç, ditën kur humbi jetën më 6 gusht 1993, ndërsa pësoi nga një granatë e hedhur nga pozicionet e HVO-së në malin Hum, mbi Mostar. Sipas fjalëve të Zoranit, atë ditë Gorani ishte nisur të falë xhenazen e bashkëluftëtarit të tij të vrarë Amir Shator.

“Ata ndodheshin në vendin Carina, nga ku duhej të niseshin për në xhenaze. Këtë e ka parë dikush nga bashkëluftëtarët e mi në Hum. Nuk mund ta fajësoj njeriun i cili e shkrepi atë granatë, sepse ai ka qenë i urdhëruar. Nuk mund të urrej, fundja edhe unë isha në atë anë. Granata e minahedhësit 120 mm i masakroi ata”, thotë Llaketa.

Për vdekjen e vëllait kishte mësuar pas shtatë ditësh, përmes Radio Mostarit.

“Nuk besoja në atë çfarë po dëgjoja. Vinin miqtë për të më shprehur ngushëllime, dhe vetëm atëherë bëheni të vetëdijshëm. Nga ana tjetër, ju nuk mund të shkoni në varrimin e vëllait, nuk mund ta shihni nënën e përlotur e cila ka humbur djalin, por këtë e mbani në shpirtin tuaj. Nuk e dija si është nëna dhe kjo ishte një traumë e vërtetë. Atë natë nuk qava, bëja disa ulurima të paartikuluara deri në pesë të mëngjesit. Më erdhi shumë rëndë që nuk mundesha t’i shkoj vëllait në varrim”, rrëfen Llaketa.

Zorani thotë se sot, 25 vjet pas luftës, vijnë gjenerata të reja të cilat edukohen ndryshe. Siç thotë, sot në Mostar ka të rinj të cilët asnjëherë nuk e kanë parë urën e vjetër ose Varrezat Partizane, monumentet historike të qytetit.

Ai na dërgoi edhe tek varrezat e dëshmorëve, në pjesën e vjetër të qytetit, ku është varrosur vëllai i tij Gorani.

Pranë Goranit, është i varrosur Adisi, si dhe një numër i bashkëluftëtarëve të tyre. Duke shkulur barin nga varri, Zorani përkujton vëllanë. Emocionet e kapluan, filloi të qajë, dhe tek sa flet për të vëllanë, ju mund të vëreni shumë dhimbje në fjalët e tij. Megjithatë, duket se dhimbja më e madhe është te heshtja e tij, tek të pathënat, kur në heshtje shikon gurin e varrit, në të cilin është i gdhendur emri Goran Llaketa.

Në fund të rrëfimit të tij, Llaketa dërgon porosinë: “Dhashtë Zoti që kjo të mos përsëritet asnjëherë”.aa

Njihuni me njeriun më të pasur në historinë e njerëzimit

Kur flasim për njerëzit më të pasur në botë, të gjithëve u shkon mendja tek emra si Bill Gates, Warren Buffet apo John D. Rockefeller.

Por, kur flasim për personin më të pasur në historinë e njerëzimit është një tjetër emër, kamja e të cilit eklipson totalisht pasurinë e Bill Gates, Warren Buffet dhe John D. Rockefeller të marrë së bashku.

Mansa Musa është perandor i Perandorisë së Malit, i cili ka jetuar në shekullin trembëdhjetë.

Ai është sundimtari më i njohur në botë jashtë Afrikës. Pelegrinazhi i tij në qytetin e shenjtë mysliman të Mekës në vitin 1324 e prezantoi atë me sundimtarët në Lindjen e Mesme dhe në Evropë.

Udhëheqja e tij në Mali, një shtet që u shtri në dy mijë milje nga Oqeani Atlantik në liqenin Çad dhe që përfshinte të gjitha pjesët e kombeve moderne të Maurtanisë, Senegalit, Gambisë, Guinesë, Burkina Faso, Mali, Niger, Nigeri dhe Çad, siguroi dekada të paqes dhe prosperitetit në Afrikën Perëndimore.

Në vitin 1312, pas vdekjes së paraardhësit të tij, Ebu Bekrit II, Musa u bë perandor. Kur u kurorëzua, iu dha emri Mansa që do të thotë mbreti. Mansa Musa kishte njohuri në gjuhën arabe dhe u përshkrua tradicionalisht mysliman, transmeton humanheyday.com

Ai u bë sundimtari i parë mysliman në Afrikën Perëndimore për të bërë udhëtimin gati katër mijë milje në Mekë. Përgatitja për ekspeditën mori vite të tëra dhe përfshiu punën e artizanëve në shumë qytete të Malisë. Në vitin 1324 Musa filloi pelegrinazhin e tij në shoqërim me mijëra përcjellës. Gjithashtu, ai solli sasi të konsiderueshme prej ari të cilat i shpërndau tek njerëzit gjatë udhëtimit.

I shoqëruar nga mijëra shërbëtorë dhe mbështetës, Musai bëri donacione bujare për të varfërit dhe organizatat bamirëse, si dhe sundimtarët e tokave që kishin kaluar nëpër rrethinat e tij. Në ndalimin e tij në Kajro, Egjipt, perandori dha aq shumë ari sa që krijoi një rënie të shkurtër të vlerës së saj. Tregu i artë i Kajros u rikthye pas një dekade më vonë.

Pas kthimit nga Meka, Mansa Musa solli studiues arabë, burokratë qeveritarë dhe arkitektë. Ndër ata që u kthyen me të ishte arkitekti Ishaq El Teudjin i cili paraqiti teknika të avancuara të ndërtimit në Mali. Ai krijoi një numër të madh ndërtesash për perandorin duke përfshirë një pallat të ri të quajtur Madagou, xhaminë në Gao-qytetin më të madh në Mali dhe xhaminë e madhe në Timbuktu-qytetin më të madh në perandori.Kjo xhami u quajt Djinguereber. Dizajni më i famshëm i El Teudjin ishte dhoma e perandorit në qytetin Malian të Nianit.

Pelegrinazhi i Mansa Musa nxiti arsimin islam në Mali duke shtuar xhami, biblioteka dhe universitete. Ndëgjegjësimi i Musait nga udhëheqësit e tjerë islamikë solli tregti dhe studiues, poetë dhe artizanë, duke e bërë Timbuktu një nga qytetet kryesore në botën islame gjatë kohës kur vendet më të përparuara nga Spanja në Indinë Qendrore ishin myslimanë. Timbuktu ishte qartë qendra e Afrikës Sub-Sahariane Islamike, transmeton humanheyday.com

Pelegrinazhi i Musait në Mekë bëri që Malia të jetë në qendër të vëmendjes nga Evropa. Për dy shekujt e ardhshëm hartografët italianë, gjermanë dhe spanjollë prodhuan harta të botës, të cilat tregonin Malin dhe shpesh përmendën Mansa Musën. E para nga këto harta u shfaq në Itali në vitin 1339.

Mansa Musa vdiq në vitin 1337 pas një sundimi mbretëror njëzet e pesë vjeçar. Ai u pasua nga djali i tij, Maghan I.

Shkëlqim Fusha e Blerim Devolli në mesin e 17 oligarkëve të dyshimtë në Europën Juglindore të lidhur me politikën

Deputeti Albin Kurti pati thënë në Parlament se pasuria e Devollëve ka ardhur për shkak të lidhjeve të tyre me politikën. Gjatë verës, Kryetari i Prishtinës, Shpend Ahmeti, ishte zënë duke pirë “Coca Cola Zero” në Jahtin e Devollëve.

Për Ditën Ndërkombëtare Kundër Korrupsionit, ostpol.de, Revista e Evropës Lindore, ka pyetur 17 gazetarë hulumtues që të prezantojnë oligarkët, magnatët apo manjatët që po formojnë fatin e vendeve të tyre nga prapaskena.

Në mesin e 17 oligarkëve të Europës Juglindore janë Shkëlqim Fusha (i pari në listën e uebfaqes) nga Shqipëria, i cili ka një kompani ndërtimi dhe Blerim Devolli (i teti në listë), pronar i “Devolli Group”, shkruan Gazeta Express.

Në përshkrimin e uebfaqes për Shkëlqim Fushën, në mes tjerash thuhet:

“Shkëlqim Fusha ka një profil të ulët politik. Ai zotëron “Fusha SH.P.K”, një kompani ndërtimi. Kur Erion Veliaj u bë Kryebashkiaku i Tiranës në vitin 2015, kompania Fusha filloi të fitonte gjithnjë e më shumë tenderë publik, në thelb pa asnjë konkurs”.

Kurse për Blerim Devollin, uebfaqja shkruan:

“Blerim Devolli është vetëm 45 vjeç, por ai lirshëm mund të përshkruhet si oligark i politikës së Kosovës. Ai u lind në Pejë, një qytet kufitar i Kosovës dhe zotëron kompaninë “Devolli Group” që filloi në vitin 1990 si një biznes i vogël nga babai i tij, kur Kosova ende ishte nën regjimin e Sllobodan Millosheviçit. Që atëherë, Blerimi dhe vëllai i tij më i vogël Shkëlqimi, kanë ngritur një aktivitet ekonomik duke filluar nga shitja e miellit e deri tek industria e birrës, nga homologimi i veturave të importuara nga jashtë e deri tek terminalet doganore, nga privatizimi i fabrikave të vjetra e deri tek importimi i kafesë.

Gjatë fushatave, kompanitë e Devollve janë donatorë për pothuajse të gjitha partitë politike kosovare, por lidhjet më të forta të tyre kanë qenë vazhdimisht me PDK-në, partinë e Presidentit Hashim Thaçi. Devolli zotëron gjithashtu edhe një jaht që parkohet në bregdetin e Malit të Zi, në pronësi të Milo Gjukanoviçit” – Në një jaht të tillë, gjatë kësaj vere, Shpend Ahmeti i Vetëvendosjes kishte qëndruar me Blerimin. Kishte thënë se në jaht kishte pirë Coca Cola Zero.

Të tjerët oligarkë në listë janë edhe Gagik Tsarukyan, Anëtar i Parlamentit në Asamblenë Kombëtare të Armenisë, Anar Mammadov, djali i ish-Ministrit të Transportit në Azerbajxhan, Nijaz Hastor, punëdhënësi më i madh privat në Bosnje dhe Hercegovinë, Delyan Peevski, deputet në Parlamentin e Bullgarisë, Bidzina Ivainshvili, miliarderi gjeorgjian, Lorinc Meszaros, mik i kryeministrit hungarez Viktor Orban, Aivars Lembergs i grupit “tri A” në Latvi, Jordan Kamchev, njeriu më i pasur në Maqedoni, Vladimir Plahotniuc, i Partisë Demokratike në Moldovë, Milo Dukanoviç, ish-Kryeministri dhe Presidenti i Malit të Zi, Dan Voiculescu i Rumanisë, Alisher Usmanov, njeriu i pestë më i pasur në Rusi, Miroslav Miskoviç, miliarder serb dhe pronar i Kompanisë “Delta”, Bojan Petan, ish-drejtor i agjencisë së inteligjencës sllovene dhe Rinat Akhmetov, njeriu më i pasur në Ukrainë.

Binjakët që paditën Zuckerbergun për vjedhjen e idesë së Facebookut tani janë miliarderë falë Bitcoinit

Binjakët Winklevoss, të njohur për padinë ndaj Mark Zuckerberg pas pretendimeve se ai e vodhi idenë e tyre për Facebook, tani janë miliarderë me Bitcoin, thuhet sipas disa raporteve.

Cameron dhe Tyler Winklevoss fituan 65 milionë dollarë nga procesi gjyqësor për Facebook, dhe i investuan 11 milionë të tyre në Bitcoin më 2013, duke grumbulluar një nga portofoliot më të mëdha të Bitcoin në botë.

Pjesa e tyre në Bitcoin tani vlen rreth 1 miliard dollarë, pasi Bitcoin arriti vlerën në mbi 10,000 dollarë javën e kaluar, sipas CoinDesk, transmeton Gazeta Express.

Binjakët nuk kanë shitur asnjëherë asnjë Bitcoin të vetëm, raporton The Telegraph, duke theksuar se vetëm pak ‘kuleta’ të Bitcoin mbajnë kriptomonedhë në vlerë prej më shumë se 1 miliard dollarë.

Njëra nga këto kuleta i përket krijuesit misterioz të Bitcoin, i njohur vetëm me pseudonimin Satoshi Nakamoto.

Mbreti që u dekorua nga sovjetikët dhe amerikanët

Ai ka drekuar me Hitlerin dhe Musolinin gjatë luftës, por është nderuar me medalje pas përfundimit të saj nga Trumani dhe Stalini. E ka njohur gruan e tij në dasmë të kushërirës së tij, Mbretëreshës [së Mbretërisë së Bashkuar] Elizabeta, por është kujdesur për pula dhe perime si bujk në Angli gjatë viteve në ekzil. Ai ia doli që ta shoh Rumaninë e tij të dashur të lirohet nga dominimi gjysmë-shekullor sovjetik, por është dëbuar nga një qeveri post-komuniste, që ndihej e alarmuar nga popullariteti i tij.

Mbreti i Rumanisë, Michael, i cili vdiq më 5 dhjetor në moshën 96-vjeçare, ishte një rast i veçantë i kontrastit.

Si trashëgimtari më i moshuar nga kreu i shtetit që mbijetoi Luftën e Dytë Botërore, dhe si “patriark” për shumë dekada i një mbretërie në venitje, ai nuk i kaloi vitet e fundit të jetës në njërin nga pallatet mbretërore që kishte mundësi të zgjidhte, por në një shtëpi të vogël me pamje nga liqeni Leman në një fshat zviceran.

Në mars të vitit 2016, Michael njoftoi se do të pensionohej nga jeta publike, ndërsa përgjegjësitë kaluan tek vajza e tij më e moshuar, Princesha Margareta. Në atë kohë, ishte thënë se ai vuan nga leukemia dhe kanceri.

Tashmë me vdekjen e tij, përmbyllet një episod unik i shekullit të 20-të.

Vite më parë, gjatë një intervistë në shtëpinë e tij në Zvicër, sytë e mbretit shkëlqyen teksa rrëfente për konfrontimin e vitit 1944 me diktatorin e frikshëm fashist të Rumanisë, Ion Antonsecu. Dinamika në Luftën e Dytë Botërore kishte ndryshuar në mënyrë dramatike, dhe atë kohë 21-vjeçari që ishte udhëheqës ceremonial i vendit, urdhëroi arrestimin e Antonescut, një ushtar i egër që gëzonte respektin e Gjermanisë naziste të Adolf Hitlerit.

Veprimi i Micheal, që ishte ndërmarrë në bashkëpunim me komplotistë të tjerë, ia mundësoi Rumanisë që të kalojë në anën e forcave aleate [që përfshinin SHBA-të, Mbretërinë e Bashkuar, Bashkimin Sovjetik dhe Kinën], gjë që pati ndikim të rëndësishëm në luftë.

“Nga ajo çfarë dimë, ne…e shkurtuam luftën për disa muaj,” i pati thënë ai Radio Evropës së Lirë.

“I gjithë fronti lindor në Greqi e Jugollsavi kolapsoi për shkakun tonë”.

Antonescu, që ishte përgjegjës për vrasjen e qindra mijërave hebrenjve dhe romëve gjatë luftës, u ekzekutua në vitin 1946.

Michael është dekoruar edhe nga lideri sovjetik, Josef Stalin, por edhe presidenti amerikan, Harry Truman.

Por, ky fakt nuk e ndihmoi shumë pas përfundimit të luftës, kur Rumania ra nën pushtimin sovjetik, u ndaluan partitë politike, dhe zgjedhjet u falsifikuan për ta instaluar regjimin komunist të imponuar nga Moska.

Micheal, i rrethuar nga trupa besnikë të liderëve të partisë komuniste, u detyrua që të abdikojë nga froni dhe të largohet nga vendi në dhjetorin e vitit 1947. Kur u largua, ai e cilësoi abdikimin e tij si të detyruar, dhe vazhdoi të përdorë titullin “Mbret i Rumanisë”.

Me gruan e tij, Annan, të cilën e takoi në dasmën e kushërirës së tij, Mbretëreshës Elizabeta, ata kanë pasur pesë vajza së bashku.

“Nuk duhet ta harroni”

Jeta e tij në ekzil nuk ishte e lehtë. Ai ka punuar për një kompani të Wall Street, pastaj shërbeu si pilot për të testuar avionë për një kompani për prodhimin e pajisjeve të aeroplanëve. Ai dhe gruaja e tij madje kishin punuar në një fermë në Angli për një kohë, para se të zhvendoseshin në Zvicër.

Siç thoshte ai, përpjekjet e tij ndonjëherë nxitnin vëmendjen e medieve, por asnjëherë ndonjë përkrahje politike, derisa Rumania ishte zhytur në sferën e ndikimit sovjetik.

Vetëm në dhjetorin e vitit 1989 – pas rënies së komunizmit dhe diktatorit rumum Nicolae Ceausescu – u duk se më në fund Micheal mund të rikthehej në shtëpi. Por, autoritetet post-komuniste rumune e mbajtën atë larg, refuzuan t’ia kthejnë nënshtetësinë, dhe kjo posaçërisht për faktin se rreth një milion njerëz e pritën atë në qendër të Bukureshtit gjatë një vizite të shkurtër në vitin 1992.

Më në fund, në vitin 1997, një qeveri pro-perëndimore rumune, e njohu zyrtarisht Micheal si qytetar rumun dhe si ish-lider të shtetit.

Në vitin 1992, ai refuzoi një ofertë për të garuar për postin e presidentit të Rumanisë si i nominuar i opozitës, duke iu shmangur politikës. Për dallim prej tij, kushëriri i tij, Simeon, u zgjodh kryeministër i Bullgarisë në vitin 2001.

Micheal në fund rimori shumë nga pronat e familjes së tij mbretërore, por ai vazhdoi që të kalojë shumicën e kohës në shtëpinë afër liqenit Leman në Zvicër.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë në vitin 2009, Mbreti Micheal pati thënë se përkundër vështirësive që ai dhe familja e tij kanë kaluar, ai nuk mban inate personale.

Por, ai nënvizoi që vuajtjet që komunizmi ia kishte shkaktuar popullit rumun nuk duhet të harrohen.

“Sepse dhjetëra miliona njerëz praktikisht u shkatërruan, kanë kaluar nëpër ferr, dhe tashmë papritmas na thonë ‘Mirë, por tashmë ajo kohë ka përfunduar, le ta harrojmë’. Nuk duhet ta harroni,” pati thënë ai.

Përgatiti: Nektar Zogjani

“Të rrojë xhaxhi Enver …!” Ja kartolina e Edi Ramës që i dërgonte dajës për Vitin e Ri

Një kartolinë nga Edi Rama dhe Olsi Rama është zbuluar ditët e fundit.

Kartolina është e datës 29 dhjetor 1982 dhe i drejtohej dajës Spiro Koleka nga dy vëllezërit Rama si urim për Vitin e ri 1983. Adresa e dërgimit është ‘Blloku i Udhëheqjes’, ku edhe jetonte ‘Baba Pilo’, daja i Edi dhe Olsi Ramës.

Kartolina është publikuar në rrjetet soçiale nga ish-drejtori i Muzeut Historik-Kombëtar, Melsi Labi. Për më shumë kartolina flet vetë.

“Time” zgjedh “Thyesit e heshtjes” njeriun e vitit 2017

Time Person of the Year

Revista amerikane “Time” ka shpallur një grup të madh njerëzish, kryesisht gra, të cilat u përfshinë në një fushatë kundër ngacmimeve dhe sulmeve seksuale në Amerikë, si “Njeriun e vitit 2017”. Lëvizja njihet me emrin “MeToo”, “Edhe Mua Gjithashtu”, një logo e zgjedhur që viktimat të publikonin historinë personale të abuzimit.

Ata që i dhanë fund heshtjes janë përgjegjës për lëvizjen, shkruante redaktori i revistës Edward Felsenthal. “Ajo filloi, si ndryshim i madh shoqëror sikurse ndodh, me akte personale të guximshme”, tha ai.

Ndër ata që u përcaktuan si “Thyes të Heshtjes” janë akuzuesit publike të këtij viti të manjatit të Hollivudit Harvey Weinstein dhe të tjerë, që publikuan historitë e abuzimeve ndaj tyre duke përdorur lëvizjen MeToo.

Presidenti Donald Trump ishte i dyti në listë që u konsiderua për çmimin “Njeriu i Vitit”, ndërsa në vendin e tretë u rendit presidenti kinez Xi Jinping.

Të tjerë emra në listë ishin ai i udhëheqësit të Koresë së Veriut Kim Jong-un, princi saudit Mohammed bin Salman, Prokurori i Posaçëm Robert Mueller dhe Colin Kaepernick, lojtar i futbollit amerikan, që shkaktoi një protestë mbarëkombëtare kundër racizmit dhe brutalitetit të policisë.

Ky ështe viti i 91-të që revista “Time” vlerëson një person apo një grup njerëzish që kanë qënë në qendër të zhvillimeve kryesore të vitit.