VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Sekreti i përgatitjes së fasuleve për të shmangur fryrjen e stomakut

By | October 1, 2019

Komentet

Një filxhan çaj nga çdo qytet i Shqipërisë

Trëndafili i Egër çmohet për vlerat e tij kurative për shëndetin e gjithë organizmit.

Pirja e çajit është një ndër zakonet më të përhapura në mbarë botën.

Mund të sjellim si shembull Japoninë e largët me traditën e saj me konsumimin e çajit jeshil.

Madje edhe Turqinë fqinje e cila e ka kthyer në një art të vetin përgatitjen dhe pirjen e çajit të zi.

Por gjithçka ndryshon kur bimët rriten dhe kultivohen brenda territorit të vendit.

Falë klimës por edhe terrenit favorizues, Shqipëria është bekuar më një larmi bimësh mjekësore.

Çaji sikur merr një shije krejtësisht tjetër kur dëgjon se është karakteristikë e zonës pasi aty edhe rritet.

Duke marr shkas nga tradita e vjetër shqiptare e kosnumimit të çajit, AgroWeb.org sjell për ju një udhëtim përmes filxhanit të çajit.

Çajrat Me Aromë E Shije të Fortë të Veriut

Një nga çajrat mbase më karakteristik që gjen në krahinën e veriut është pikërisht çaji i malësisë.

Edhe pse nga vendasit ai njihet si ‘çaji i malit’, botanika e quan rigoni i kuq.

Banorët e zonës e përdornin në  formën e çajit për të pastruar rrugët e frymëmarrjes por edhe për problemet me tretjen.

Qershia e Tokës me Vlera të Mëdha

Nuk mund të mos keni dëgjuar për boronicat e Tropojës apo ato të Kukësit.

AgroWeb.org ka shkruar artikuj të shumtë kur ky produkt natyral mori edhe patentën kombëtare të cilësisë.

Boronicat e veriut janë shumë të famshme edhe në tregjet e huaja, ku kërkesat sa vijnë e shtohen.

Çaji i përgatitur me frutin e tharë të boronicave ka një shije të mrekullueshme të athët edhe të ëmbël njëkohësisht.

Sherebela Me Fuqi Të Pazëvendësueshme

Çaji i sherebelës ka një shije aq unike sa dhe vlerat që kjo bimë i jep organizmit tonë.

Kultivimi i saj ka një përqindje aq të lartë në zonat e Malësisë së Madhe, Pukës dhe Dibrës.

Gjethet e saj përdoren si çaj për të trajtuar dhimbjet dhe madje sipas të dhënave të AgroËeb.org, nga banorët kjo bimë përdorej për të shtuar qumështin tek nënat e reja.

Çaji i Lulebasanit Pjesë e Traditës së Vjetër

Duke udhëtuar drejt Shqipërisë së mesme, bimët medicinale fillojnë dhe marrin karakteristika të tjera.

Lulebasani mund të mbillet lehtësisht kudo nëpër Shqipëri, por qyteti që e kultivon më shumë është Durrësi.

Një filxhan nga ky çaji në mbrëmje para gjumit dhe do të bëni një gjumë të patrazuar e të qetë.

Nenexhiku i Elbasanit Plot Freski

Në vitin 1957 Elbasani nisi me kultivimin e kësaj bime, e më pas ajo sigurisht u përhap.

Përdoret edhe në gatim, por vlerat më të mira i ka kur konsumohet në formën e çajit.

Pjesë e familjes së mentes ajo është perfekte për rrugët e frymëmarrjes.

Herën tjetër që të kaloni në Elbasan ndaloni për një filxhan çaji me nenexhik, pasi këtu kultivohet më shumë.

Bliri me Aromën më të Ëmbël

Nëse doni të shikoni Tiranën të mbuluar nga lulet e verdha në të bardhë të blirit duhet të shëtisni gjatë muajve mars-korrik.

Pemët e blirit i gjeni kudo nëpër rrugët e kryeqytetit dhe në çdo lokal gjeni çajin e preferuar me lulet e kësaj bime.

Bliri është perfekt për të larguar dhimbjet e kokës apo ato muskulore.

Çaji i Vërtetë i Malit

Mali i Thatë në Pogradec është mbase vendi i përkryer për të mbledhur pak nga ky çaj.

Në çdo shtëpi të qytetit liqenor por edhe të  Korçës, është e pamundur që të mos shijosh bukën e thekur me djathë dhe çaj mali.

Trëndafili i Egër me Ngjyrën e Rubinit

Edhe pse e gjeni edhe në veri, Përmeti dhe Kolonja janë të parat që e filluan me kultivimin e tij.

Shija e këtij çaji është vërtet e veçantë, ruan karakteristikat e athtësisë por në fund të dhuron një shije të ëmbël perfekte.

Çaji i tij përdoret për nxitjen e sistemit imunitar.

Dafina e Brigjeve Detare

Dafina është një nga bimët që e gjeni përgjatë të gjithë bregdetit të Shqipërisë.

Ama në Vlorë dhe Sarandë ajo mban vendin kryesor të kultivimit.

Avulli me dafinë është një nga zgjidhjet më të mira kundër të ftohurës dhe gripit.

Rigoni i Bardhë i Jugut

Nëse rigoni i kuq është karakteristikë e veriut të Shqipërisë, qytetet e jugut janë të mbushura me  rigonin e bardhë.

Ky është edhe rigoni që përdoret në gatim.

Me shije pak më të butë, por me vlera po të shumta për shëndetin.

Këtë mrekulli të natyrës e gjeni të freskët në qytetin e Gjirokastrës.

Çaji i rigonit të bardhë përdoret për të trajtuar sëmundjet e stomakut.

Kamomili i Artë

Kamomili është një nga bimët që AgroWeb.org e cilëson si më miqësorja, pasi rritet në të gjithë qytetet e vendit.

Mund ta gjeni lehtësisht kudo dhe ta shijoni çajin e tij për të qetësuar muskujt pas një dite të lodhshme e të gjatë.

Ndotja e ajrit një problem serioz në Shqipëri e Kosovë – Këshillat e ekspertëve

Ajri i keq cilësohet si një nga shkaktarët më të mëdhenj të problemeve shëndetësore, të provokuara po vetë nga njeriu.

Ndotja e ajrit është tema e ditës jo vetëm për dëmet që i shkakton natyrës, por edhe për ndikimet e drejtpërdrejta që ka në organizëm.

Sipas ekspertëve  cilësia e jetës është shumë herë më e keqe dhe vdekjet shumë herë më të larta pikërisht nga ky faktor shumë ndikues.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërorë e Shëndetësisë, për popullsinë e Ballkanit Perëndimor shkurtohen mesatarisht 1.3 vite jetë vetëm nga ndotja.

Ajri i keq cilësohet si një nga shkaktarët më të mëdhenj të problemeve shëndetësore, të provokuara po vetë nga njeriu.

Nën këtë vorbull ndotje nuk qëndron jashtë as Shqipëria e Kosova me shifra shqetësuese të cilat prekin përditshmërinë.

Të dhënat për Ballkanin

Çdo vit në zonën e Ballkanit numërohen rreth 5000 vdekje të parakohshme si pasojë e ajrit të ndotur.

Një problem shumë shqetësues edhe për Shqipërinë e Kosovën, të cilat megjithëse nuk hyjnë tek lista e qyteteve më të ndotur në botë, sërish janë mjaft të rrezikuara.

Në raportin e fundit të OKB, renditen 19 shtete të Ballkanit ku futet edhe Maqedonia e Veriut me Tetovën si një prej qyteteve problematike.

Rreth 19% e vdekjeve në këtë zonë ndodhin vetëm nga mungesa e ajrit të pastër.

Në të gjithë zonën e Ballkanit Perëndimor ndotja është masive në pjesën më të madhe të vitit.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetit të cilave iu referohet AgroWeb.org, sasitë e lejuara të ndotjes janë 10 miligramë për metër kub.

Ndërsa në këto zona kalohet me 40 miligramë metri kub për periudha shumë të gjata.

Përafërsisht në 120-180 ditë në vit ajri që qarkullon është i ndotur jashtë normave të lejuara.

Këto ditë janë më prezente veçanërisht gjatë periudhës së dimrit.

Në vendet Evropiane këto shifra të ndotjes nuk e kalojnë 35 ditë në vit.

Ndërsa ndotja vjen kryesisht nga smogu, kimikatet, gazrat, emetimet e fabrikave në atmosferë dhe sigurisht për shkak të makinave.

OKB po i nxit të gjitha vendet e rajonit të marrin masa urgjente ndaj kësaj gjendje.

Shqipëria dhe Kosova

Raporti i OKB e rendit Shqipërinë ndër 5 vendet më të ndotura në rajon, me një normë 5 herë më të lartë se vendet Evropiane.

Ndërsa për Kosovën ka bërë thirrje Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik atje të bëhet kujdes, pasi cilësia e ajrit i kalon nivelet e normales.

Në sezonin e dimrit, qyteti i Prishtinës po zhytet në smog që paraqet ndotje të kombinuar të ajrit me gazra dhe aerosole i cili vërehet gjithandej.– thuhet në njoftimin nga IKSHPK.

Edhe në Shqipëri e Kosovë ndotja e ajrit vjen si pasojë e djegies së gazrave të këqija kryesisht nga mjetet motorike.

Ndikimet në organizëm

Sipas ekspertëve ndër problemet më të mëdha që ndotja e ajrit shkakton tek njeriu janë ato me frymëmarrjen dhe mushkëritë.

Mund të çojnë në rritje të numrit të sëmurëve me sëmundjen e bronkitit, apo ato bronkiale tek moshat e thyera dhe tek më të vegjlit.

Një tjetër problem janë edhe problemet kardiovaskulare që mund të shkaktohen nga thithja e ajrit të keq për një kohë të gjatë.

Ambientalistët këshillojnë të përdorni sa më pak makinat dhe të digjni sa më pak dru për të evituar çdo problem me shëndetin dhe për të përkrahur natyrën.

Kina konfirmon se virusi i ri është ngjitës

Michael Brown

Ekspertët kinez të shëndetësisë kanë konfirmuar se virusi i ri i quajtur “korona” dhe që u ka marrë jetën katër njerëzve, është ngjitës, ndërsa është përhapur frika se virusi mund të përhapet me shpejtësi tek njerëzit. Qeveria kineze beson se shpërthimi i virusit të ri në qytetin Wuhan do të vihet nën kontroll.

Një zyrtar nga Ministria e Tregtisë po ashtu u përpoq të qetësonte shqetësimet për ndikimet që mund të ketë në tregje shpërthimi i virusit.

Zyrtari i lartë kinez Chu Shijia tha se ministria do të sigurohet që tregu është i mbrojtur gjatë shpërthimit të virusit.

Zyrtarët e shëndetit në qytetin Wuhan, ku edhe filloi përhapja e virusit, thonë se numri i rasteve tani e ka tejkaluar shifrën 200, me shumicën e rasteve të konfirmuara si simptoma të buta. Ndërkohë është konfirmuar viktima e fundit që ka humbur jetën, një burrë 89 vjeçar në qytetin Wuhan.

Zyrtarët e shëndetit në Korenë e Jugut thanë të hënën se kanë konfirmuar rastin e një gruaje të prekur nga virusi e cila kishte fluturuar nga qyteti Wuhan për në Incheon të Koresë së Jugut. Tailanda dhe Japonia po ashtu kanë konfirmuar raste të virusit.

Zyrtarët e shëndetit po u kërkojnë njerëzve që të tregohen të kujdesshëm por thanë se nuk ka arsye për panik. Organizata Botërore e Shëndetit nuk ka dhënë rekomandime kundër udhëtimeve drejt Kinës, ndërsa Komisioni Kombëtar i Shëndetit në Kinë thotë se përhapja aktuale e virusit është e parandalueshme dhe mund të kontrollohet.

Djegiet në lëkurë nga zbardhuesit e shtëpisë – Si t’i trajtoni

Ilaçet për pastrim qëndrojnë në majë të listës për nga rëndësia, pasi sigurojnë zbardhjen dhe dezinfektimin e çdo hapësire.

Ditët kur shtëpia pastrohet ‘me themel’ dhe çdo orendi lëvizet për t’i lënë vendin leckës së pastrimit, me siguri i keni shumë familjare.

Eleminimi i të gjithë pluhurave, baktereve apo mikrobeve nga shtëpija është qëllimi kryesor.

E për ta arritur këtë duhen një sërë mjetesh pastrimi, përtej leckës së dyshemesë.

Ilaçet për pastrim qëndrojnë në majë të listës për nga rëndësia, pasi sigurojnë zbardhjen dhe dezinfektimin e çdo hapësire.

Fuqia e tyre sigurisht vjen nga përbërjet kimike që kanë dhe përveç pastrimit, një nga problemet më të mëdha që mund të shkaktojnë janë ato me lëkurën.

Kjo ndodh shumë shpesh teksa përdorni produkte zbardhuese për shtëpinë, të quajtura ndryshe ‘Ace’ dhe nuk është aspak e pëlqyeshme.

Në këtë artikull nga AgroWeb.org, ju tregojmë disa mënyra të lehta e natyrale se sit i trajtoni këto aksidente të vogla në shtëpi.

Ndikimi në lëkurë

Detergjenët për zbardhimin dhe disinfektimin e shtëpisë, mund të kthehen në një rrezik të vërtetë nëse nuk i përdorni siç duhet.

Mund të prekin dhe të krijojnë probleme në shumë pjesë të trupit apo edhe brenda organizmit.

Për këtë arsye këshillohet që gjithnjë të jeni të kujdesshëm e t’i përdorni këto produkte me doreza plastike të trasha e t’i mbani larg fytyrës.

Sapo pjesët e trupit, sytë, zona rreth gojës apo rrugët e frymëmarrjes, bien në kontakt të afërt me këtë kimikat do të vini re probleme.

Sytë do të fillojnë të lotojnë, lëkura do të duket e irrituar dhe e kuqe, ndërsa organet e brendëshme mund të krijojnë vështirësi në frymëmarrje.

Në kontakt të drejtpërdrejtë me klorinën që është edhe përbërësi kryesor i këtyre ilaçeve, mund të ndjeni marramenje, të vjella, kollitje, teshtima dhe irritime të tjera.

Çfarë të bëni

Është shum e rëndësishme që të jeni të kujdesshëm gjatë këtyre proceseve në mënyrë që të evitoni akidentet, por edhe nëse ato ndodhin reagoni menjëherë.

Nëse zbardhuesi bie në kontakt me sytë kujdesuni që t’i shpëlani ato mënjherë me ujë të freskët e të bollshëm.

Më pas konsultohuni me një mjek, pasi kjo pjesë e trupit është ndër më delikatet.

Nëse ky kimikat bie në kontakt me lëkurën tuaj, lajeni atë menjëherë me ujë dhe sapun apo shampo.

Bëjeni këtë derisa të jeni të sigurt që e keni pastruar të gjithë zonën e prekur.

Nëse ndjeni vështirësi në frymëmarrje apo ndjeni se keni gëlltitur pak nga ky detergjent, menjëherë lajmëroni ambulancen dhe ndërkohë konsumoni qumësht të ftohtë.

Kjo do t’ju ndihmojë që të qetësoni irritimin e rrugëve të frymëmarrjes dhe stomakun./AgroWeb.org

Flluskat e lëkurës – Si t’i trajtoni me këshillat e duhura

Në pjesën më të madhe të rasteve, flluskat zhduken pas tre ose shtatë ditës.

Flluskat e lëkurës krijohen në sipërfaqe të lëkurës.

Ato kanë zakonisht formë rrethore dhe në shumë raste mund të shkaktojnë dhimbje.

Në shumicën e rasteve ato nuk janë një simptomë e ndonjë problemi të mirëfilltë shëndetësor.

Ato formohen kur lëkura e dëmtuar dhe qëllimi i tyre është për mbroitjen e indeve të thella dhe për t’i dhënë kohë lëkurës për tu shëruar.

Si Të Trajtoni Flluskat

Në pjesën më të madhe të rasteve, flluskat zhduken pas tre ose shtatë ditës.

Është shumë e rëndësishme që njeriu të mos i prekë ato, sepse kësisoj mund të nxisë infeksionet apo të ngadalësojë ose pengojë shërimin.

Nëse flluska shpërthen, përpiquni të mos e hiqni lëkurën.

Lëngu i brendshëm duhet lënë të kullojë dhe zona e prekur të thahet plotësisht.

Për të bërë këtë, ju mund ta mbështillni zonën e flluskës me një napë sterile për të shmangur çdo infeksion të mundshëm.

Si Ta Shpërtheni Flluskën Vetë Në Mënyrë Të Sigurtë

Nëse dëshironi që të shpërtheni flluskën vetë lexoni udhërrëfyesin e AgroËeb.org

Në fillim, duhet të lani duart me ujë dhe sapun.

Merrni një pambuk të lagur me jod dhe fërkojeni lehtë.

Sterilizoni një gjilpërë duke e fërkuar me alkol dhe më pas shpojeni flluskën duke e shënjestruar atë në një cep.

Lëreni lëngun e akumuluar të kullojë por lëkurën e mbetur mos e hiqni.

Lyejeni zonën e flluskës me vazelinë dhe mbulojeni me një napë sterile.

Napa duhet ndërruar çdo ditë dhe çdo ditë duhet ta lyeni lëkurën me vazelinë.

Nëse ju dalin shpesh flluska në këmbë atëherë duhet të mësoni si ta parandaloni.

Si fillim, duhet të zgjidhni këpucë që janë në numrin tuaj.

Çorapet duhet t’i zgjidhni nga ato që përthithin lagështinë.

Këpucët mund t’i lyeni me pak pudër pluhur për të penguar djersitjen.

Kur Duhet Të Bëni Një Konsultë Me Mjekun

Ndonëse flluskat rëndom largohen vetë, ka raste kur duhet të kërkoni një konsultë me mjekun.

Bëhet fjalë për:

  • Infeksione të lëkurës,
  • Dhimbje
  • Shfaqje të herëpashershme të flluskave në lëkurë.

Kur flluskat janë të interesuara, ato do të mbledhin lëngje me ngjyrë të verdhë ose qelb.

Pse 10 vitet e ardhshme janë vendimtare për planetin

Korrikun e vitit 2019 shkenctarët dhanë lajmin se është regjistruar një nga muajt me temperaturat më të larta në histori.

Prej vitesh tashmë kryefjala e shkencëtarëve, ambientalistëve, shteteve dhe organizatave ndërkombëtare është përkujdesja për planetin.

Shqetësimi sa vjen e bëhet më serioz, duke marrë parasysh fushatat e panumërta mbi ndotjen nga gazrat në atmosferë apo plastika në dete e oqeane.

Korrikun e vitit 2019 shkencëtarët dhanë lajmin se është regjistruar një nga muajt me temperaturat më të larta në histori.

Mesa duket temperaturat janë rritur me 0.95 gradë Celsius më shumë se një shekull më parë.

Këto të dhëna shqetësuese, si dhe rreziku për zhdukjen e një sërë speciesh në të gjithë planetin, kanë ngritur alarmin mbi masat që duhen ndërmarrë.

Sa rrezikohet planeti

Prej shumë vitesh ekspertët kanë lajmëruar se planeti po hyn në një cikël të vetëshkatërrimit.

Sipas shkectarëve planeti kaluar rreth 5 faza të tilla, por është e para herë që kjo gjë provokohet nga njeriu.

Këtu rol të rëndësishëm luajnë ndotjet nga fabrikat, ndërhyrja në proceset natyrale të tokës, keqmenaxhimi i mbetjeve urbane dhe sigurisht plastika.

Ekspertët shprehen se, me këto ritme elefantët do të jenë ndër kafshët e para që do të zhduken në vetëm një gjeneratë, duke u ndjekur nga popullatat e amfibëve.

Ngrohja globale nga ana tjetër që po ngroh dhe shton aciditetin deteve dhe oqeaneve është një tjetër rrezik i vazhdueshëm, si për koralet ashtu dhe për jetën nënujore.

Në total në botën gjenden 8 milion kafshë dhe specie, ku 1 milion prej tyre janë të rrezikuara për tu zhdukur në vitet e ardhshme.

Kjo shifër zhdukje është shumë herë më e madhe se një shekull më parë dhe e gjitha vjen si pasojë e ndërhyrjes së njeriut.

Sipas raportit të Kombeve të Bashkuara veprimi i njerëzve në tokë është 75% ndërsa në dete dhe oqeane rreth 66%.

Në vetëm 250 vite rreth 600 lloje bimësh janë zhdukur plotësisht dhe janë të pakthyeshme për ekostitemin tonë.

Zhdukja e këtyre bimëve është një problem i madh në rregullimin e zinxhirit ushqimor dhe në jetëgjatësinë e shumë kafshëve.

Shkatërrimi i biodiversitetit të planetit prek drejtërdrejtë agrikulturën, mënyrën se si në ushqehemi dhe jetojmë.

Si do të veprohet

Kombet e Bashkuara kanë paraqitur një plan mbi ‘Diversitetin Biologjik’ i cili synon që të mbrojë disa zona të planetit.

Më shumë se 1/3 e planetit do të duhet të kalojë në një status të mbrojtur.

Kjo nëse ritmet e ndotjes dhe ndërhyrjes njerëzore nuk ulen në këtë 10 vjeçar.

Sipas tyre kjo dekadë e ardhshme është vendimtare mbi gjendjen e planetit dhe jetën e shëndetëshme në tokë.

“Biodiversiteti dhe vlerat që i siguron ambientit janë thelbësore për jetën dhe mirëqënien në tokë.” – thuhet në dokumentin e paraqitur nga Kombet e Bashkuara.

Një nga objektivat më të rëndësishme të këtij raporti është reduktimi i plastikës me 50% në të gjithë planetin.

Kjo pa lënë pas ndotjen nga gazrat dhe ndërhyrje te tjera kimike në tokë dhe ajër.

Gjithashtu edhe siguria ushqimore ku synohet që ushqimet në të gjithë botë të jenë më natyrale dhe të shendetëshme.

Ky dokument i prezantuar këtë të henë do të përfundohet në muajin tetor dhe synon të rehabilitojë jetën në tokë.

Në një planet ku popullsia pritet të shkojë në 9.8 billion njerëz në vetëm 30 vite./AgroWeb.org

Furra, kur duhet ta ndërroni me një të re

Furra është një pajisje elektroshtëpiake jetësore për çdo shtëpi. Pa të, kuzhina nuk është e plotë.

Gatimet e furrës janë jo vetëm shumë të shijshme por edhe të shëndetshme sepse ruajnë shumicën e vlerave të perimeve.

Edhe furra, si çdo pajisje tjetër nuk është e përjetshme.

Përpara se të lexoni më poshtë në këtë të AgroWeb.org për momentin e duhur të blerjes së një furre të re, hidhini një sy asaj që keni në kuzhinë.

A  Ka Ardhur Koha Të Ndërroni Furrën?

Ekspertët e AgroWeb.org argumentojnë se furra e vjetër duhet ndërruar me një të re në disa rrethana të caktuara.

Ndryshku Në Brendësi

Nëse furra ka zënë ndryshk, atëherë është koha që ta ndërroni.

Grimcat e ndryshkut bien tek ushqimi dhe ju mund të sëmureni rëndë ndërsa copa të mëdhaja të tij mund të bllokojnë rrugët e frymëmarrjes.

Xhami i Krisur

Nëse xhami i derës së furrës është krisur, atëherë ajo nuk do të jetë në gjëndje të ruajë nxehtësinë.

Kjo nënkupton se gatimet do të piqen më ngadalë por edhe se furra do ju shterojë kuletën sepse do të shpenzojë më shumë elektricitet.

Në rast se nuk gjeni një derë të re, hapini vend një furre tjetër.

Riparimi Kushton Më Shtrenjtë

Sigurisht që riparimi i një sobe jo-funksionale është alternativa e parë që na vjen ndër mend.

Megjithatë, nëse furra nxjerr probleme gjithnjë e më shpesh, nuk po e kuptoni që ajo po djeg paratë tuaja.

Më mirë blini një të re. Nga ana financiare, kjo është gjëja e duhur.

Furra Është e Vjetër

Njerëzit, nevojat dhe rrethanat ndyrshojnë dhe ndonjëherë një sobë e vogël nuk është më e përshtatshme dhe duhet një e re për të plotësuar nevojat në rritje.

Ju mund të jeni një familje më e madhe tani, gatuani më shumë dhe më shpesh, ndaj investoni në një të re.

Virusi i ri në Kinë dhe frika e përhapjes së tij

Michelle Quinn

Kina njoftoi të dielën se 17 persona të tjerë janë infektuar me virusin e ri të quajtur koronavirus, duke shtuar frikën për përhapje të mëtejshme, ndërsa qindra miliona njerëz udhëtojnë për të festuar Vitin e Ri kinez.

Tre pacientë janë të sëmurë rëndë, sipas një deklarate të lëshuar nga komisioni shëndetësor në qytetin Wuhan, ku janë regjistruar të 62 rastet me këtë virus në Kinë. Dy persona kanë vdekur si pasojë e prekjes nga virusi.

Dy raste janë raportuar në respektivisht në Tajlandë dhe Japoni, bëhej fjalë për persona që kishin vizituar qytetin Wuhan.

Zyrtarët në Wuhan kanë njoftuar raste të reja pothuajse çdo ditë që nga 11 janari dhe njoftimi më i fundit për 17 persona të infektuar është numri më e lartë i raportuar që nga atëherë.

​Ndërkohë zyrtarët amerikanë të shëndetësisë janë tashmë të pranishëm në aeroportet e San Françiskos, Los Anxhelosit dhe Nju Jorkut. Ata kontrollojnë pasagjerët që vijnë nga qyteti Wuhan, në Kinën qendrore, ku ka shpërthyer një virozë pneumonie. Korrespondentja e Zërit të Amerikës, Michelle Quinn, bisedoi me pasagjerët që mbërrijnë në San Françisko.

Familjarët presin në mjediset e aeroportit ndërsa pasagjerët e ardhur me fluturimin nga qyteti kinez Wuhan po i nënshtrohen një kontrolli shëndetësor, për të parë nëse kanë simptoma gripale që mund të lidhen me virusin që ka alarmuar zyrtarët e shëndetësisë në mbarë botën.

Johnny Tang, punonjës i teknologjisë në Silicon Valley, po priste vizitën e prindërve të tij.

((JOHNNY TANG, PUNONJËS NË SEKTORIN E TEKNOLOGJISË))

“Ngaqë e kishim planifikuar për të ardhur, ata qëndruan brenda në shtëpi gjatë javës së fundit, për të shmangur çdo mundësi kontakti të rrezikshëm”, tregon Johnny për prindërit e tij.

Virusi mendohet të ketë filluar në Wuhan, një qytet në Kinën qendrore. Është pjesë e të njëjtës familje të viruseve koronare si SARS (sindroma e rëndë akute e rrugëve respiratore), që vrau gati 800 persona nëpër botë kur u përhap 17 vite më parë. Edhe SARS-i pati filluar nga Kina.

Shqetësimet e zyrtarëve të shëndetësisë shtohen nga fakti se shumë prej 1.4 miliardë kinezëve pritet të udhëtojnë jashtë vendit për pushimet e Vitit të Ri Hënor që fillon këtë javë. Deri më tani janë raportuar 45 raste në Wuhan.

Në Aeroportin Ndërkombëtar “John F. Kennedy”, të Nju Jorkut, një burrë që po udhëton se bashku me gruan dhe fëmijët thotë se ishte një proces i thjeshtë.

((PASAGJER I LINJËS WUHAN – NJU JORK))

“Shumë e thjeshtë dhe e lehtë. Shkruan për simptomat, jep të dhënat e tua dhe të masin temperaturën. Vetëm 15 minuta”, thotë ai.

Kontrollet po zhvillohen edhe në qytete të tjera të botës.

Njerëzit që kaluan kontrollin në San Françisko thonë se ishte një procedurë e lehtë.

((QI ZHOU, PROJEKTUESE GRAFIKASH))

“Të çojnë në një dhomë tjetër. Atje ka doktorë dhe paisje të ndryshme. Të masin temperaturën dhe kanë çdo gjë, si maskat e fytyrës, format me të dhënat ku mund të të kontaktojnë… Mendoj se janë të përgatitur mirë”, thotë Qi Zhou, projektuese grafikash.

Pasagjerëve iu bëhen disa pyetje në formular.

((SUNNY XING, STUDENTE))

“(Pyesin) …nëse ndjehesh e sëmurë, të dhënat personale, vendbanimin dhe gjëra të tilla…”, thotë studentja Sunny Xing.

((LI YING, SIPËRMARRËS))

“Është gjithnjë më mirë të ketë kontroll. Nga pika e nisjes nuk kontrollohemi”, thotë sipërmarrësi Li Ying.

Pas tre orësh pritjeje, Johnny Tang përqafon më në fund nënën e tij. Ajo thotë se kontrolli është i rëndësishëm.

((FEI GUO, BANORE NË WUHAN, KINË))

“Qeveria ka përgjegjësi për pasagjerët. Dhe pasagjerët kaë përgjegjësi për vendin dhe njerëzit që po vizitojnë”, thotë në gjuhën kineze Fei Guo.

Për shkak të privatësisë së pasagjerëve, zëdhënësi i Qendrës për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve nuk pranoi të japë numrat e pasagjerëve nga qyteti Wuhan të piketuar në tre aeroportet amerikane si mbartës të mundshëm të virozës. Zyrtarëve të aeroportit u është thënë se kontrollet shëndetësore do të vazhdojnë për dy javë të tjera.

Virus i ri infektiv – ISHP jep këshilla për parandalimin

Quhet koronavirus dhe është një tip tërësisht i ri i sëmundjeve infektive që mund të prekin njeriun.

Nën vazhdën e gjendjes gripale që ka prekur vendin, kujdesi ndaj bakteve që qarkullojnë në ajër duhet të jetë maksimal.

Këtë e këshillojnë edhe ekspertët si masën e parë kundër infektimit nga çfarëdo lloj sëmundje.

Organizata Botërore e Shëndëtësisë raportoi pak kohë më parë se, në botë po qarkulloj një lloj i ri virusi dhe pak më ndryshe nga llojet e mëparshme.

Këtë e konfirmon edhe ISHP e cila jep disa këshilla për parandalimin e këtij virusi, ndonëse shenja të tij nuk janë konfirmuar në vendin tonë.

Quhet koronavirus dhe është një tip tërësisht i ri i sëmundjeve infektive që mund të prekin njeriun.

Në këtë artikull AgroWeb.org ju shpjegon se çfarë është kjo sëmundje, çfarë simptomash ka dhe si ta parandaloni.

Çfarë është koronavirusi?

Ky lloj virusi hyn tek familja e viruseve të cilat shkaktojnë simptoma të ngjashme me ato të gripit.

Këtu përfshihen shenja si një rrufë e lehtë, kollë apo edhe komplikacione më të rënda të sistemit të frymëmarrjes.

Sëmundje të rënda të njohura ndryshe si , Sindroma Respiratore e Lindjes së Mesme (Middle East Respiratory Syndrome MERS) dhe Sindroma e Rëndë Respiratore Akute (Severe Acute Respiratory Syndrome SARS).

Ka disa lloje të këtij virusi të cilat janë të përhapura kryesisht tek kafshët dhe një lloj i ri që po përhapet edhe tek njerëzit.

A janë të rrezikuar njerëzit?

Mjekët në vitin 2002 rregjitruan rastin e parë dhe në 2012 një tjetër rast te kalimit te virusit tek njerëzit nga macet apo devetë.

Gjithësesi këto raste mbetën të izoluara dhe nuk ka ende një lidhje të qartë të kalimit të këtij virusi specifik nga kafshët tek njerëzit.

OBSH për këto raste, ka bërë thirrje që të rritet ndërgjegjësimi në lidhje me simptomat dhe parandalimin e këtij virusi, sidomos në periudhat kur gripi qarkullon me shpejtësi.

Egsiton një mundësi që ky virus të kalohet nga njeriu tek njeriu, nëse nuk zbatohen rregullat e higjenës apo nëse qëndroni shumë afër me personin e infektuar.

Cilat janë simptomat?

Sipas ekspertëve të ISHP të cilëve i’u referohet AgroWeb.org, simptomat varen nga lloji i ikoronavirusit, por shenjat më të zakonshme janë problemet me aparatin e frymëmarrjes.

Ky virus shkakton ethe, kollë, gulçim dhe vështirësi te vazhdueshme në frymëmarrje.

Në raste më të rënda, infeksioni mund të shkaktojë pneumoni, sindromë të rëndë respiratore akute, insuficiencë të veshkave, madje edhe vdekje.– thuhet në lajmërimin e ISHP.

Si trajtohet

Përgjigja e mjekëve për këtë rast është se, virusi është ende i ri dhe nuk ka një mjekim të posaçëm për ta kuruar.

Nuk ka ende një vaksinë specifike për të, megjithëse mbajtja nën kujdesin mjekësor nëse shihni disa nga simptomat e mësipërme është e detyrueshme.

Kjo pasi shumë nga simptomat mund të trajtohen secila, në varësi të gjendjes së personit të infektuar.

Si ta parandaloni

Primarja si në luftimin e çdo virusi tjetër sigurisht që është higjena, sidomos në pjesën e duarve, hundës dhe gojës.

Gjithashtu praktikat e higjenës ushqimore, si dhe kur është e mundur shmangia e kontakteve të ngushta me çdo person që shfaq simptoma të sëmundjeve respiratore, si kollë apo teshtitje.

Instituti i Shëndetit Publik ka përgatitur një inforgrafikë të cilës mund t’i referoheni për tu ruajtur sa më shumë nga ky virus i ri:

 

Pse një mollë në ditë ngadalëson plakjen dhe të zgjat jetën

Molekulat e rëndësishme gjenden më shumë tek mollët, të cilat sipas studimit duhen konsumuar rregullisht çdo ditë.

Mollët, luleshtrydhet dhe disa fruta të tjera janë shumë të shëndetshme për organizmin.

Ato përmbajnë një substancë natyrale e cila sipas studimeve mund të ngadalësojnë procesin e plakjes.

Si Ndodh Procesi I Plakjes

Një nga faktorët kyç në procesin e plakjes është një fenomen i quajtur ‘përkeqësimi qelizor.’

Kjo nënkupton humbjen e aftësisë së qelizave për t’u ndarë, formuar e zhvilluar.

Sipas të dhënave të AgroWeb.org, në këtë fazë, qelizat sinjalizojnë inflamacionin dhe shtyjnë sistemin imunitar të vetëpastrohet nga qelizat e dëmtuara.

Në moshë të re, organizmi e ka më të lehtë të eliminojë këto qeliza por me kalimin e viteve, sistemi imunitar humbet shkëlqimin e tij.

Një gjë e tillë nxit akumulimin e qelizave të dëmtuara.

Këto të fundit përbëjnë pikënisjen e inflamacionit të një niveli të ulët që çon në shpërbërjen e indeve.

Substanca Që Zgjat Jetën

Një studim i Universitetit Mjekësor të Minesotës zbuloi se procesi i plakjes mund të parandalohet falë disa molekulave që shënjestrojnë dhe shkatërrojnë qelizat e plakura.

Këto molekula kanë një ndikim afatgjatë pavarësisht kohës kur futen në trupin e njeriut.

Grupimi më efikas i këtyre molekulave u zbulua tek mollët, luleshtrydhet, qepët dhe kastravecat.

Ky grupim molekulash njihet si fisteinë.

Gjatë studimeve klinike, shkencëtarët zbuluan se këto molekula ulnin ndjeshëm nivelin e qelizave të dëmtuara, përmirësojnë shëndetin dhe rrisin jetëgjatësinë.

Molekulat e rëndësishme gjenden më shumë tek mollët të cilat sipas studimit duhen konsumuar rregullisht çdo ditë.

Mollët janë gjithashtu të pasura me antioksidantë, flavanoidë dhe fibër.

Antioksidantët tek molla ulin rrezikun e shfaqjes së tumoreve.

Për më tepër, mollët ndihmojnë kundër tensionit të lartë të gjakut, diabetit dhe sëmundjeve të zemrës.

Ngrënia e një molle në ditë ndihmon jashtëzakonisht shumë kundër problemeve me tretjen dhe konstipacionin.

Në aspekt kalorish, molla është më e mirë se banania dhe të mban ngopur për më gjatë.

Raporti i OKB – Sa do të jetë mosha mesatare e shqiptarëve

Projeksionet e popullsisë të OKB-së janë rishikuar me përkeqësim për Shqipërinë në raport me vitin 2018, për shkak të rishikimit të treguesve të emigracionit.

Sipas një skenari normal, pa rritje të emigracionit dhe rënie të lindjeve mosha mesatare e popullsisë Shqipërisë sipas projeksioneve të OKB-së shkon në vitin 2050 në 50.1 vjeç dhe në vitin 2100 arrin 61 vjeç.

Në skenarin pesimist me vijimësi të emigracionit dhe rënie të lindshmërisë, mosha mesatare e popullsisë arrin në 79.1 vjeç në vitin 2100 dhe gjithsej popullsia banuese brenda Shqipërisë arrin në 512 mijë banorë.

Projeksionet e popullsisë të OKB-së janë rishikuar me përkeqësim për Shqipërinë në raport me vitin 2018, për shkak të rishikimit të treguesve të emigracionit.

Gjithashtu OKB pasuroi projeksionet me tregues shtesë mbi normat e lindshmërisë, vdekjeve dhe anketave kombëtare të nivelit të jetesës, sipas shpjegimeve që shoqërojnë tabelat e popullsisë.

Mosha Mesatare e Shqiptarëve Për Vitin 2020

Në vitin 2020 mosha mesatare e popullsisë shqiptare do të jetë 36.4 vjeç, ndërsa të dhënat kombëtare raportuan se në vitin 2018 mosha mesatare ishte 35.4 vjeç.

Mosha mesatare e popullsisë së Shqipërisë do të rritet me ritme më të shpejta se vendet e tjera të grupit të Europës Jugore me dy ose tre fish.

Për shqiptarët mosha mesatare do të rritet me 25 vite gjatë periudhës, për italianët vetëm 6 vite, për boshnjakët 9.8 vite, për grekët 7 vite, për kroatët 8 vite, për serbët 10.5 vite dhe për maqedonasit 11.1 vite.

Mosha e mesatare e shqiptarëve do të rritet gjatë këtij shekulli gati dy herë më shumë se e popullsisë rajonale dhe tre herë më shumë se vendeve të Europës Jugore.

Skenari pesimist i OKB-së parashikon që deri në vitin 2100 në Shqipëri të banojnë rreth 512 mijë banorë ku 70 për qind e tyre do të jenë pleq të 70 -ve.

Çfarë Parashikohet për Dekadat e Tjera

Në parashikimet e publikuara në vitin 2018, sipas variantit të lartë të parashikimit (me normë të lartë fertiliteti), popullsia e vendit në vitin 2100 pritej të mbetej në rreth 2.8 milionë persona, në një rënie të lehtë nga niveli aktual prej 2.87 milionë banorësh.

Por vetëm një vit më pas, në 2019-n, pritshmëria është ulur ndjeshëm edhe për variantin optimist.

Në të gjitha rastet, edhe në variantin optimist, – pra nëse merret një nivel zero emigracioni dhe ecuri normale e normave të fertilitetit, në vitin 2100, Shqipëria nuk pritet që të ketë me shumë se 1.9 milionë banorë, ose 31% më pak se parashikimi i një viti më parë në rastin më të mirë dhe 512 mijë banorë në rastin më të keq./Burimi:Monitor

Kur aktiviteti fizik bën dëm për shëndetin – Shenjat që duhet të dini

Ekspertët paralajmërojnë se aktiviteti i tepruar fizik mund të dobësojë sistemin imunitar dhe të nxisë osteoporozën dhe frakturat

 

Aktiviteti fizik është i domosdoshëm për shëndetin e njeriut por në disa raste ai mund të bëhet i dëmshëm.

Këto raste kanë të bëjnë kur njeriu kryen aktivitet fizik përtej lodhjes, dhimbjeve muskulare dhe duke injoruar gjuhën e trupit.

Duke lexuar më poshtë, do të kuptoni shenjat paralajmëruese të organizmit që tregojnë se po e teproni me aktivitetin fizik.

Kur e Teproni Me Ushtrimet Dhe Aktivitetin Fizik

Njeriu ka tendencën ta shtyjë veten përtej limiteve, diçka tepër e dëmshme kjo, sidomos në rastin e aktivitetit fizik.

Shenjat që tregojnë se po e teproni janë:

Ndjesia e lodhjes së fortë e drobitëse

Humbje të energjisë,

Ftohje kronike dhe infeksione,

Pagjumësia,

Shtim në peshë,

Dhimbjet.

Atletët besojnë se në momentin që shtojnë peshë ata duhet të ushtrohen më fort e të ngrejnë më shumë pesha.

Në këtë mënyrë, rreziku është i lartë që problemet të përkeqësohen.

Si Ta Merrni Veten Pas Aktivitetit të Tepruar Fizik

Muskujt e drobitur kanë nevojë për kohë që të shërohen e të rimëkëmben.

Ekspertët rekomandojnë disa ditë pushim për largimin e dhimbjeve.

Në disa raste, rimëkëmbja nga aktiviteti i tepruar fizik bëhet më i vështirë dhe mund të zgjasë 6 deri në 8 javë.

Në raste të tjera, ekspertët thonë se programet e aktivitetit fizik duhen reduktuar me 50 deri në 80 përqind deri sa trupi të rimëkëmbet nga stërmundimi.

Ekspertët paralajmërojnë se aktiviteti i tepruar fizik mund të dobësojë sistemin imunitar dhe të nxisë osteoporozën dhe frakturat.

Në raste ekstreme, njeriu vuan nga dëmtime të zemrës dhe probleme të tjera kardiake.

Nëse vini re që po e teproni me ushtrimet dhe palestrën, është e udhës që të takoheni me një mjek, terapist fizik ose trajner personal.

Të tre mund të japin këshilla të mira e të sakta se si ta ruani organizmin nga drobitja./AgroWeb.org