VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Rama do ta padisë në gjykatë – flet Haradinaj: Qëndrimi im, legjitim. Do ta mbroj deri në fund

By | October 25, 2019

Komentet

Dita Botërore e Diabetit – Të dhënat shqetësuese për Shqipërinë

Diabeti është cilësuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë si sëmundja e shekullit.

14 nëntori shënon ditën botërore të diabetit, ndaj dhe ndërgjegjësimi për këtë sëmundje është më i lartë.

Sipas të dhënave nga AgroWeb.org, mjekët e kanë cilësuar këtë sëmundje si një “pandemi” globale.

Ndërkohë që Organizata Botërore e Shëndetësisë pohon se diabeti prek rreth 5% të popullsisë së botës dhe numri i të sëmurëve është vazhdimisht në rritje.

Sot në botë numërohen rreth 366 milion diabetikë dhe në vitin 2030 mendohet të jenë 520 milionë diabetikë.

Pra sipas ekspertëve rreth 6,3 % e popullsisë së botës do të jetë prekur nga diabeti.

Përsa i përket vdekshmërisë, të dhënat e OBSH-së tregojnë se  diabeti shkakton çdo vit 5% të vdekjeve globale.

Ata ngrenë alarmin se vdekjet nga diabeti në 10 vitet e ardhshme do të rriten me 50%.

Diabeti Një Shqetësim në Rritje

Rritja e Diabetit në Shqipëri në popullatën adulte është 3-4%, që do të thotë se kemi afërsisht 120-150 mijë diabetikë të njohur.

Mosha më prekur nga diabeti është grupmosha 40-65 vjeç që përbën gati 40% të rasteve.

Por diabeti tip 2 po haset gjithnjë e më shpesh edhe në moshat 30-40 vjeç .

Pikërisht këtu qëndron edhe rreziku i diabetit që po prek moshat që janë aktive për punë, por kambanat po bien sepse forma e diabetit 2 po takohet edhe tek fëmijët.

Diabeti që takohet më shumë është diabeti tipit 2 me 90% dhe 10% diabet tipit 1.

Diabeti është një sëmundje me zhvillim të ngadaltë ,dhe shpesh të “heshtur” ndaj thelbësore është sensibilizimi,informimi i komunitet për njohjen e diabetit.

Shenjat e Paradiabetit

Diabeti zhvillohet shumë gradualisht, kështu që kur jeni në fazën e paradiabetit, mund të mos keni fare simptoma mjekësore.

Megjithatë, mund të vëreni se:

  • Ndjeni uri më tepër se zakonisht
  • Jeni duke humbur peshë, pavarësisht se hani më shumë
  • Jeni më të etur se zakonisht
  • Ju duhet të shkoni më shpesh në banjë
  • Ndjeheni më të lodhur se zakonisht

Të gjitha këto janë shenja tipike të lidhura me diabetin, prandaj nëse jeni në fazat e hershme të diabetit, mund t’i vini re ato.

Por lajmi i mirë është që paradiabeti është i kthyeshëm nëse merren masat e duhura.

Mbipesha, mungesa e aktivitetit fizik, kolesteroli i dëmshëm, tensioni i lartë janë çka duhet të përmirësoni.

Zëri i Amerikës: Kaos me Gjykatën Kushtetuese, dy emra për një post

Kaos me emërimet e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese në Shqipëri. Presidenti Ilir Meta njoftoi sot pasdite dekretimin e Marsida Xhaferllarit për vakancën e shpallur prej tij në muajin mars të këtij viti. Presidenti Meta do të duhej të ishte shprehur për kandidatët e listuar për këtë vakance që javën e shkuar, kur më datë 7 nëntor skadonte afati 30 ditor që përcakton ligji, por ai bëri të ditur se vendosi të pezullonte procedurën, pasi sipas tij, radhën për të zgjedhur e kishte parlamenti e më pas ai vetë, duke ju referuar përcaktimit kushtetues sipas të cilit “Anëtari i parë për t’u zëvendësuar në Gjykatën Kushtetuese emërohet nga Presidenti i Republikës, i dyti zgjidhet nga Kuvendi dhe i treti emërohet nga Gjykata e Lartë. Kjo radhë ndiqet për të gjitha emërimet që do të bëhen pas hyrjes në fuqi të këtij ligji.”

Por ky interpretim i presidentit nuk u konsiderua i vlefshëm. Sipas shumicës, rendi në emërime lidhet me faktin që çdo tre vjet Gjykata Kushtetuese duhet të ripërtërijë një të tretën e saj, ndërsa veprimi i pezullimit nga ana e presidentit nuk është i parashikuar si opsion. Këshilli i Emërimeve në Drejtësi nga ana e tij, konsideroi se Kreu i Shtetit nuk ushtroi kompetencën e tij, e për pasojë, siç përcakton ligji, automatikisht, shpallet i emëruar i pari në listë, dhe në këtë rast kandidatja Arta Vorpsi.

Me vendimin e sotëm të presidentit Meta, i cili në mbrëmje do të dalë në konferencë shtypi, për të njejtin vend vakant në Gjykatën Kushtetuese, janë emëruar dy anëtarë. Vorpsi, emërimi i së cilës është botuar në Fletoren Zyrtare, dhe Xhaferllari, për të cilën ka një dekret të presidentit. Vorpsi nga ana e saj megjithatë nuk mund të ushtrojë detyrën pa u betuar më parë te presidenti, i cili, ndërkohë vuri gishtin mbi emrin tjetër. Në të gjithë këtë kaos, duket se nuk ka rrugëdalje, përsa kohë, Gjykata Kushtetuese, i vetmi organ mbi institucionet e tjera, është vetë, ende jashtë funksionit.

Serwer: Kosova të jetë e kujdesshme, do t’i bëhet presion për marrëveshje para zgjedhjeve në Serbi

Ish-diplomati amerikan, Daniel Serwer, ka thënë se Republika e Kosovës duhet të jetë e kujdesshme për marrëveshjen me Serbinë, shkruan Gazeta Express.

Ai ka paralajmëruar se Prishtina zyrtare do t’i nënshtrohet një presioni për të arritur një marrëveshje me Beogradin para mbajtjes së zgjedhjeve në Serbi.

“Kosovarët duhet të jenë të kujdesshëm. Ndaj tyre do të ushtrohet presion për të arritur ndonjë rezultat para zgjedhjeve në Serbi, dhe kjo nuk është në dobi të tyre”, ka thënë Serwer për RTA, transmeton Gazeta Express.

Teksa ka folur për marrëveshjen, Serwer ka përsëritur edhe një herë se është kundër idesë së korrigjimit të kufijve dhe, sipas tij, një marrëveshje potenciale nuk duhet të prekë integritetin territorial të Republikës së Kosovës.

Ndër të tjera ka folur edhe për çështjen e liberalizimit të vizave, duke thënë se mosliberalizimi i vizave për kosovarët është vendim më i keq se ai i moshapjes së negociatave për anëtarësim për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë.

Sipas Daneiel Serwer, çështja e liberalizimit të vizave ka ndikimit të drejtpërdrejtë në jetën e qytetarëve.

Me Sierra Leonen, Shqipëria kryeson renditjen globale të BB për tarifat e korrupsionit që paguajnë bizneset (tabela)

Shqipëria bashkë me shtetet afrikane Sierra Leonen dhe Laon kryesuan listën globale të vendeve më të korruptuara sipas këndvështrimit të biznesit të evidentuar nga anketa e Ndërmarrjeve e Bankës Botërore, e cila zhvillohet në një interval 6 vjeçar.

 

Sipas të dhënave të Bankës Botërore që i referohen anketave të tre viteve të fundit nga 2016 në 2019 në vende të ndryshme shihet se Shqipëria kryeson listën globale ndër vendet e anketuara, ku 36.1 për qind e bizneseve kanë pohuar se janë ndeshur me praktika të korrupsionit. ( shih grafikun bashkëngjitur).

Shqipëria vjen e treta pas Sierra Leones dhe Laos ku përkatësisht 46.1 dhe 40.3 për qind e bizneseve kanë pohuar se kanë bërë pagesa korruptive.

Në këtë renditje Shqipëria ishte në mesin e vendeve afrikane, ku shumica e të cilave ishin në një pozicion mjaft më të mirë. Madje edhe në Bolivi dhe Kolumbi, që janë vende ku dominojë kartelet e drogës dhe krimit, duket se bizneset kanë marrëdhënie më korrekte me qeveritë e tyre.

Në Europë bizneset e Qipros dhe Turqisë kanë raportuar nivele të ulta korrupsioni me përkatësisht 0.2 dhe 1.4%.

Përqindja e bizneseve në Shqipëri që kanë pohuar se kanë paguara tarifa korrupsioni është rritur ndjeshëm që nga viti 2013, kur u bë anketa e fundit, ne te cilën  bizneset që aplikonin praktika korrupsioni përbenin afërisht 20 për qind të të anketuarve.

Anketa e ndërmarrjeve që kryhet nga Banka Botërore në bashkëpunimeve BERZH prodhon tregues të rëndësishëm të cilat vihen në themel të kërkimeve për klimën e biznesit në vende të ndryshme të botës.

Vrojtimi i Ndërmarrjeve është anketim i kompanive që përfshin një varg të gjerë çështjes biznesi si aksesin në financë, korrupsionin, infrastrukturën, krimin, konkurueshmërinë, dhe njësitë matëse të performancës. Rezultatet e vrojtimit përdoren për të informuar, dhënë përparësi dhe gjurmuar në kohë reforma të rëndësishme që i mundësojnë kompanive të rriten. Kampioni i këtij vrojtimi përbëhet nga pronarë të bizneseve dhe manaxherë të lartë nga 377 kompani që veprojnë në sektorë dhe rajone të ndryshme. intervistat janë kryer përgjatë periudhës janar-maj 2019.

Megjithatë zyra e Bankës Botërore në Shqipëri sqaroi se ndryshimet në perceptime janë shpesh të vështira për t’u kuptuar dhe interpretuar pasi ato shpesh nxiten edhe nga aspekte përtej përvojave të drejtpërdrejta, aspekte që Vrojtimi i Ndërmarrjeve nuk i mat. Për më tepër, vrojtimi vë në dukje se firmat janë bërë më të drejtpërdrejta në shprehjen e ankesave për të gjitha aspektet e operacioneve të biznesit të tyre. Ky është një zhvillim pozitiv pasi paraqitja e ankesave ndihmon në identifikimin e çështjeve që duhen adresuar. Lista e pengesave kryesore që bizneset hasin në veprimtarinë e tyre ka ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme që nga viti 2013, por taksat dhe shkalla e lartë e informalitetit kanë mbetur në krye të listës ndër vite.

Zëri i Amerikës: Unaza e Re, përplasje mes policisë dhe banorëve

Përplasje të forta në orët e para të mëngjesit të sotëm në zonën e “Astirit” në Tiranë, ku Inspektoriati i Mbrojtjes së Territorit, (IKMT) kishte planifikuar nisjen e prishjes së disa godinave, që preken nga projekti i ndërtimit të Unazës së re. Forcat e shumta të policisë u shfaqën në mbështetje të ndërhyrjes së Inspektoriatit, hasën në një kundërshtim të fortë të disa prej banorëve.

Sipas një njoftimi të Policisë së Tiranës “një grup banorësh kanë kundërshtuar me dhunë punonjësit e IKMT-së dhe punonjësit e Policisë. Banorët kanë sulmuar me gurë, sende të forta dhe bomba moltov punonjësit e Policisë, të cilit ishin planizuar me shërbim. Si pasojë e sulmit mbi Policinë janë plagosur 5 punonjës të Policisë nga FNSH-ja, Shqiponjat dhe Patrullat e Përgjithshme, të cilët u dërguan për ndihmë mjekësore në spitalin ushtarak”.

Për të sprapsur banorët që kundërshtojnë ndërhyrjen, policia ka përdorur dhe gazin lotsjellës. Disa banorë mesohet se janë shoqëruar në komisariat. Gjendja më pas është qetësuar dhe nuk janë rregjistruar më përplasje të tjera. “Policia e Shtetit u bën thirrje banorëve të distancohen nga dhuna dhe të mos bien pre e provokimeve, pasi do përballen me pasojat ligjore. Gjithashtu, Policia e Shtetit u bën thirrje qytetarëve që janë prezent tek Unaza e Re, të mos nxisin banorët për të sulmuar forcat e Policisë dhe të shmangin deklaratat disinformuese”, nënvizon deklarata e policisë.

Presidenti Ilir Meta u rreshtua në krah të banorëve. Përmes një postimi në Facebook ai shprehet se është “e papranueshme dhuna e përsëritur sot ndaj banorëve të Unazës së Re, të cilët protestojnë në mbrojtje të shtëpive dhe të pronave të tyre. Arroganca përballë mjerimit dhe traumës që po u shkaktohet këtyre familjeve për muaj të tërë është e patolerueshme”, shkruan Kreu i Shtetit ndërsa i bën thirrje banorëve “të ruajnë qetësinë dhe të mos bien pre e provokimeve dhe palët të ulen menjëherë në dialog”.

Sipas IKMT-së janë 33 ndërtime që parashikohet të prishën në ëtë fazë. Për 21 prej tyre është zbatuar procedura e shpronësimeve ndërsa të tjerat mësohet se janë skualifikuar nga mundësia e legalizimit.

Tensionet në këtë zonë të kryeqytetit vijojnë që prej vitit të shkuar, kur nisën ndërhyrjet e para për ndërtimin e Unazës së re. Projekti u ndërpre, pasi u zbulua se në njërin prej Loteve, kompania fituese DH Albania kishte falsifikuar dokumentat e paraqitura në garë. Më pas, autoritetet ndërshuan dhe projektin, ndërsa zhvilluan një tender të ri.

Këshilli i Ambasadorëve shqiptarë: Çdo marrëveshje pa Kosovën, jo në përputhje me interesat kombëtare

Në një deklaratë për mediat Këshilli i Ambasadorëve Shqiptarë flet për iniciativën e Shengenit ballkanik.

Sipas tyre takimet në Novi Sad të Serbisë, datë 10 tetor dhe në qytetin e Ohrit në MV, datë 10 nëntor, me pjesëmarrjen e presidentit të Serbisë, Kryeministrave të Shqipërisë e Maqedonisë së Veriut, si dhe të zyrtarëve të lartë të BiH dhe Malit të Zi, pa pjesëmarrjen e Republikës së Kosovës nuk shkojnë në unisom me interesat kombëtare të shqiptarëve.

Ata shprehen se mbështesin çdo iniciativë rajonale në filozofinë e parakushteve integruese të rajonit në BE dhe qëllimin e mirë për përmirësimin e jetës, sigurisë dhe ekonomisë së Shqiptareve dhe të gjithë rajonit.

Por nisma të tilla duhet të gëzojnë një konsensus të gjerë politik e social, nëpërmjet një transparence dhe analize të plotë të avantazheve dhe disavantazheve për Shqipërinë, shqiptarët dhe rajonin.

“Analiza duhet të jetë edhe më e kujdesshme, kur propozime të tilla vijnë nga shtete që janë kundër anëtarsimit në NATO, nuk zbatojnë plotësisht politikën e BE dhe janë pjesë e unionit Euro-Aziatik. Vendimmarrja politike për këto iniciativa dhe zbatimi i tyre nuk janë e nuk mund të jenë ekskluzivitet i një qeverie të caktuar.Projekti strategjik i shqiptarëve për t’u integruar në familjen Euro-Atlantike, si dhe qëndrimet e partnerëve tanë BE dhe SHBA, duhen kuptuar vetëm në perputhje me një qasje gjithëpërfshirëse dhe në respekt të plotë të integritetit dhe sovranitetit të të gjithë vendeve të Ballkanit Perëndimor, përfshirë Republikën e Kosovës”, thuhet në deklaratë.

Këshilli Ambasadorëve Shqiptarë e konsideron çdo marrëveshje që nuk përfshin Republikën e Kosovës si shtet i pavarur jo në përputhje me interesat kombëtare dhe politikën tonë të jashtme.

“Zbatimi në praktikë i kësaj marrëveshje nuk do të ishte i mundur në një kohë kur Serbia vazhdon t’a ketë në kushtetutë Kosovën si pjesë të saj. Në këto kushte, kjo marrëveshje nuk i shërben procesit të pajtimit dhe bashkëpunimit rajonal. Ajo mund të dëmtojë interesat e Kosovës në dialogun Kosovë-Serbi dhe arritjen e lëvizjes pa viza të qytetarëve të Kosovës në hapësirën e Bashkimit Evropian”.

KASH thekson se Integrimet Rajonale janë shumë të rëndësishme, por ato nuk mund të zëvendësojnë ato Euro-Atlantike. Shqipëria, Shqiptarët dhe Ballkani Perëndimor nuk kanë alternativë tjetër veç anëtarësimit në NATO dhe integrimit në BE.

Tragjike: Kjo është harta e minishengenit mes Ramës dhe Vuçiçit, Kosova pjesë e Serbisë

Takimi i radhës në mes Rames dhe Vuçiqit, për ta vulosur këtë pakt, raportojnë mediat serbe, do të mbahet me 21 dhjetor në Durrës

Bashkëpunimi ndërmjet kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, dhe presidentit të Serbisë, Aleksander Vuçiq, për krijimin e “Mini Shengenit” duket se do të finalizohet më 21 dhjetor në një takim që do të mbahet në qytetin bregdetar të Durrësit në Shqipëri, raporton Gazeta Express.

Në këtë takim përveç krerëve të Serbisë, Shqipërisë e Maqedonisë Veriore, thuhet se do të marrë pjesë edhe shefi i ri i Politikës së Jashtme të BE’së, spanjolli Josep Borel, i cili para pak kohësh kishte bërë një deklaratë në të cilën kontestonte shtetësinë e Kosovës, duke thënë se “Kosova do të jetë shtet kur të njihet nga Kina, Rusia e India”.

E ky projekt Rama-Vuçiq do të ketë edhe një hartë të vetën, në të cilën në mënyrë skandaloze Kosova paraqitet si pjesë e Serbisë.

Gazeta serbe “Blic”, në një shkrim të gjatë të publikuar rreth këtij projekti, ku flitet për përfitimet e Serbisë dhe sfidat me të cilat do të përballet Beogradi, ka publikuar edhe hartën tragjike.

Kundër nismës së dyshes Rama-Vuçiq kanë dalë e gjitha klasa politike në Kosovë. Shpinën kryeministrit të Shqipërisë ia ka kthyer edhe presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, i cili e ka kritikuar ramën që po merr pjesë në nisma të shteteve të cilat nuk e njohin Kosovën.

Kreu i LDK’së, Isa Mustafa, ndërkohë e ka akuzuar Ramën se po synon që të krijojë “Jugosllavinë e vogël”.

Ndërkohë kreu i VV’së, Albin Kurti, ka thënë se Edi Rama po nxitohet, duke e këshilluar që ta zgjedh për bashkëpunim Kosovën përpara Serbisë.

Lidhur me këtë nismë për Gazetën Express kanë folur edhe nga Bashkimi Evropian. Maja Kocijancic ka kritikuar Ramen e Vuçiqin, duke thënë se në iniciativa të tilla duhet përshirë të gjitha shtetet e rajonit.

Të njëjtën gjë e ka thënë edhe Matthew Palmer, i dërguar Special i SHBA’së për Ballkanin Perëndimor./GazetaExpress/

Minatorët e Trepçës nisin grevën

Minatorët e Kombinatit metalurgjik Trepça në Kosovë të hënën kanë hyrë grevë.

Këtë e ka konfirmuar për Radion Evropa e Lirë, Gani Osmani nga Sindikata e Punëtorëve të kësaj ndërmarrjeje. Sipas tij, hyrja në grevë ka ardhur si pasojë e mosmarrjes së pagës së tetorit dhe kushteve jo të mira të punës.

“Minatorët kanë hyrë në grevë. Janë tri pika kryesore apo kërkesa të minatorëve. Pagat të paguhen, është data 11 nëntor dhe ne ende nuk kemi marrë paga, po ashtu minatorët nuk kanë marrë një përqindje të pagave edhe të muajve të kaluar, ushqimi është shumë i dobët, tani e sa muaj minatorët nuk kanë marrë dorëza, çizme të punës”, ka deklaruar Osmani.

Ai tha se greva do të vazhdojë deri në plotësimin e kushteve të kërkuara.

Minatorë të kombinatit metalurgjik “Trepça” thonë se kjo ndërmarrje është duke kaluar në një fazë të vështirë financiare, edhe si shkak i mosmenaxhimit të duhur.

Trepça është shoqëri aksionare ku 80 për qind e aksioneve janë të Qeverisë së Kosovës, kurse 20 për qind janë aksione të punonjësve të kësaj ndërmarrjeje.

Trepça ishte në mesin e ndërmarrjeve më të mëdha në ish-Jugosllavi. Por që nga paslufta është përballur me probleme të shumta sa që asnjëherë nuk arriti të rimëkëmbet.

“Sa kohë jemi të ndarë, s’arrijmë dot begati”- Vetëvendosje: Më 28 Nëntor marshim për bashkim kombëtar në Tiranë

Qendra e Lëvizjes Vetëvendosje në Tiranë ka njoftuar se do të organizojë një marshim për bashkim të Shqipërisë dhe Kosovës më 28 nëntor, data e shpalljes së Pavarësisë.

Lajmi është bëri i ditur nëpërmjet një postimi në facebbok, ndërsa marshimi do të nisë nga monumenti i Skënderbeut drejt shtatores së Adem Jasharit.

 

28 Nëntori, data që na kujton se për sa kohë jemi të ndarë, nuk arrijmë dot begati, zhvillim e siguri.

Pavarësia pa sovranitetin e brendshëm fillon t’i përngjajë një guaske të boshatisur. Demokracia nuk ka kuptim tjetër përveç sovranitetit, dhe sovraniteti është mundësia e një populli për të zhvilluar vetveten. Goditjet ndaj së përbashkëtës, rrënimi i publikes kudo ku ajo shfaqet, po ia cenon Shqipërisë sovranitetin e brendshëm përditë e më shumë”, shkruhet mes të tjerash në postimin në facebook.

Postimi i plotë:

MARSHIM PËR BASHKIM

Bashkim kauzash me hapa drejt integrimit kombëtar

Shqiptarët nuk e kanë luksin ta shohin 28 Nëntorin thjesht si festë. 28 Nëntori është projekt i pazbatuar. Data përkujton shpalljen e Pavarësisë për një Shqipëri të bashkuar e të begatë, për të cilën dhanë gjithçka heronjtë kombëtarë. Por Shqipëria sot nuk është e begatë, shqiptarët nuk janë të bashkuar. Prandaj, 28 Nëntori është projekt i gjallë, që thërret për ndryshime sociale, ekonomike dhe politike, për rritje të sigurisë e për përparim shoqëror. Këto synime kërkojnë të ecet me hapa konkretë integrues, mes Shqipërisë e Kosovës. Ky integrim do të rrisë cilësisht demokracinë, do të zhvillojë ekonominë, do të forcojë shtetformimin, dhe do të përmirësojë ndjeshëm pozitën e shqiptarëve autoktonë në trojet e tjera dhe të atyre që jetojnë në mërgim.

28 Nëntori, data që na kujton se për sa kohë jemi të ndarë, nuk arrijmë dot begati, zhvillim e siguri. Pavarësia pa sovranitetin e brendshëm fillon t’i përngjajë një guaske të boshatisur. Demokracia nuk ka kuptim tjetër përveç sovranitetit, dhe sovraniteti është mundësia e një populli për të zhvilluar vetveten. Goditjet ndaj së përbashkëtës, rrënimi i publikes kudo ku ajo shfaqet, po ia cenon Shqipërisë sovranitetin e brendshëm përditë e më shumë. Sovraniteti, zhvillimi dhe drejtësia në Shqipëri janë të pandashme nga çështja kombëtare. Kush rrënon sovranitetin e Shqipërisë, kush rrit pabarazinë shoqërore, kush përfiton prej mjerimit e varfërimit të shumicës, kush thellon padrejtësinë duke dobësuar shtetin e demokracinë, është drejtpërdrejt kundërshtar i çështjes kombëtare shqiptare.

Çështja kombëtare nuk është togfjalësh folklorik, ceremonial e ritual, i zbrazur nga përmbajtja. Ajo është drejtësi e mohuar aktuale dhe historike, sa ç’është edhe projekt për të ardhmen e afërt. Është çështje e trashëgimisë kulturore, sa ç’është dhe e prodhimit dhe punësimit. Është çështje për të drejtat e grave e barazinë njerëzore, sa ç’është edhe luftë kundër varfërisë, diskriminimit dhe pabarazive ekstreme. Ajo është çështje e demokracisë dhe organizimit qytetar që vjen nga populli, kundër oligarkisë e mafias që na sundon nga lart. Është nevojë për mirëmenaxhim të burimeve dhe pasurive kombëtare natyrore, ashtu siç është edhe domosdoshmëri për zbatimin e një strategjie për mbrojten e mjedisit. Çështja kombëtare na lidh me njohjen, përdorimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe, siç na lidh edhe me të drejtën për arsim pubik cilësor e falas në të gjitha nivelet. Problemet tona burojnë nga të njëjtat shkaqe, prandaj vetëm përpjekja jonë e përbashkët u jep atyre zgjidhje. Bashkimi i kauzave brenda projektit kombëtar sjell mobilizimin e përbashkët qytetar për drejtësi e zhvillim.

Tre dekadat e pluralizmit në Shqipëri janë karakterizuar shpesh nga papjekuria dhe makutëria politike sa i përket çështjes kombëtare, demokracisë dhe rolit të shtetit në raport me shoqërinë e me zhvillimin ekonomik. Pushteti politik shpesh e ka dorëzuar dhe privatizuar publiken, duke rrudhur sovranitetin, e nganjëherë është bërë njësh me klane e oligarkë që kanë monopolizuar e kartelizuar ekonominë kombëtare. Problemet dhe padrejtësitë e mëdha socio-ekonomike na shfaqen në mënyra nga më brutalet në secilën sferë. Prej tyre preken shtresa të ndryshme shoqërore. Ata që vuajnë më shumë nga këto padrejtësi janë gratë, fëmijët, të moshuarit, të rinjtë, njerëzit që jetojnë në periferi, në fshatra e në provinca, si dhe minoritetet. Privatizimet dhe forma e tyre e modës së fundit, PPP-të, pasi shkatërruan dhe mbyllën shumë industri e sektorë ekonomikë, tashmë po rrënojnë arsimin dhe shëndetësinë, po pengojnë kalimin në akset e rëndësishme rrugore, dhe po prishin lumenjtë e bregdetin, po ndotin ajrin dhe ujin e pijshëm. Pabarazia e skajshme e krijuar në Shqipëri është shoqëruar me papunësi e me rroga të ulta, duke u mohuar të drejtat bazë punëtorëve, që prej punës pa kushte e siguri mbeten shpesh me probleme të rënda shëndetësore, e jo rrallë humbin dhe jetën e tyre. Tregtia dhe importet kanë fituar përparësi përballë prodhimit vendas, që mbetet i pambrojtur. Fermerët e bujqit janë lënë në mëshirë të fatit, prodhimet e tyre shpesh përfundojnë në kalbje, përballë një konkurrence të pandershme nga mallra të importuara, që subvencionohen haptazi ose fshehurazi në vendet e origjinës.

Qytetarët e Shqipërisë janë të pakënaqur nga kjo situatë, dhe e kanë shprehur indinjatën e tyre me protesta, por edhe me largime masive nga vendi. Mërgimi masiv është përgjigje e dëshpëruar ndaj mënyrës së qeverisjes, politikave neoliberale ekonomike, dhe dështimit të drejtësisë e sigurisë. Ka patur vende të tjera, që problemin e mërgimit e kanë patur edhe më të madh, por duke investuar në prodhim e duke ndërtuar shtet të së drejtës i kanë përmbysur trendet negative demografike. Shpopullimi mund dhe do të përmbyset nga vetë shqiptarët me vullnet e me sakrifica për një organizim të qëndrueshëm që sjell transformimin e shoqërisë me modele ekonomike që ulin pabarazinë dhe sjellin zhvillim.

Në këtë 28 Nëntor, Qendra e Lëvizjes VETËVENDOSJE! në Shqipëri fton të gjithë qytetarët të marrin pjesë në një marshim në Tiranë, në ora 12:00, nga Monumenti i “Gjergj Kastriot Skënderbeut” te monumenti i “Adem Jasharit”. Heronjtë kombëtarë nderohen jo thjesht me lule dhe ceremoni, por kur ne njëmend ecim në rrugën që ata kanë shtruar. Ne do të ecim në rrugët e kryeqytetit për të bashkuar kauzat dhe vullnetet, njerëzit dhe zemrat, kundër padrejtësive dhe pabarazive ekstreme, për të kërkuar hapa konkretë për integrimin kombëtar për zhvillim e drejtësi, drejt bashkimit për progres dhe siguri, për emancipim.

Tiranë, 9 nëntor 2019

Lëvizja VETËVENDOSJE!

Qendra në Shqipëri

Agron Tufa: Heronjtë e vërtetë janë ata që u vranë në luftë kundër fashizmit

Në kudër të festimeve për 75-vjetorin e Çlirimit të Shqipërisë janë përgatitur një sërë eventesh, ku ndër to ishte dhe vendosja e fotove të disa prej heronjve të popullit në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”.

 

Ky akt simbolik ka ngjallur debat dhe disa intelektualë përfaqësues të shtresave të persekutuara e kanë kundërshtuar ashpër, duke e konsideruar atë si një provokim.

Agron Tufa, drejtor i Institutit për Studimin e Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit, në një prononcim për gazetën “Panorama” e dënoi këtë vendim, e cilëson fyerje dhe poshtërim për të dhe gjithë shtresën që ai përfaqëson. Sipas Tufës, është hipokrizi fakti që në të njëjtin vend ku para disa vitesh u nderuan martirët e sistemit komunist (gjatë vizitës së Papës në Tiranë), tani nderohen ata që i ai cilëson si vrasësit e tyre.

Ai shton se disa nga ata që iu janë nxjerrë fotot në bulevard, nuk kanë ndërruar jetë përgjatë luftimeve me pushtuesit, por duke luftuar me kundërshtarët politikë të kohës. “Unë e quaj këtë thelbin e hipokrizisë në raport me ideoligjizimin e çështjeve të shtruara. Qeveria do të festojë dhe kapet në flagrancë të pastër. Një pjesë e madhe e atyre që janë vënë aty nuk kanë asnjë lidhje me luftën.

Ata janë pjesëmarrës të masakrave që kanë bërë në disa krahina, kryesisht në veri të Shqipërisë. Disa prej tyre janë aty në fotografi me uniformën e Sigurimit të Shtetit. Për shembull, Nuri Luçi ka rënë si shef i degës së Sigurimit të Krujës. Por edhe një tjetër, Fejzi Micolli, ka rënë në vitin 1954 diku rrotull në Vermosh, duke luftuar me ata që i kanë quajtur me bandat. Por ai ka vdekur duke luftuar në betejën kundër Prek Calit dhe pastaj është quajtur hero. Pse ne duhet t’i quajmë heronj ata që kanë rënë në betejat vëllavrasëse kundër atyre që kërkon të mbronin territoret e tyre ndaj murtajës bolshevike.

Pse duhet t’i quajmë heronj dhe t’u përulemi. E dyta, kur i vënë dhe kanë guxim të vënë këta heronj, pse nuk vënë komandantët e tyre, si Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Koçi Xoxe, Kadri Hazbiu, Beqir Balliku, Miladin Popoviçi e Dushan Mugosha. Këta shkojnë ose të gjithë tok ose asnjëri. Pra, nuk kanë pse t’i ndajnë nëse duan që t’i nderojnë. Por këtë gjë nuk e bëjnë dot, se ka dhënë urdhër partia. Këta as nuk dënojnë publikisht Enver Hoxhën dhe Mehmet Shehun, që të paktën të dalin këta të tjerët. Por nuk duan ta nxjerrin në bulevard e as mos ta dënojnë Enverin.

Tjetër aspekt që për mua është një hipokrizi. Kur erdhi Papa Françesku u mbush bulevardi me fotot e martirëve të komunizmit, ndërsa tani kanë nxjerrë pikërisht ata, vrasësit e atyre martirëve. Kjo është një nismë për axhendat e tyre ideologjike që na ofendon, se është trampolinë ku ata kanë elektoratin dhe i yshtin për të marrë vota. Por të na e bëjnë këtë gjë edhe në vitin 2019, është përtej çdo imagjinate, pasi është përdhosje e kulturës, dinjitetit dhe inteligjencës sonë. Për mendimin tim, asnjë lloj heroizmi nuk kanë bërë. Nëse ka qenë antifashist, ok, por nëse na shtiret ky heroizëm në korniza të ngushta ideologjike të Partisë Komuniste, dihet që ajo parti sot konsiderohet si terroriste.

Këtu përfshij edhe Qemal Stafën, në këtë pikë lëmë mënjanë formimin e tij të qenit ëndërrimtar, ose talent në të shkruar, jemi në vitin 1942 dhe ai asnjë plumb nuk ka shkrepur kundër fashizmit, ndryshe nga ata që u vranë kundër fashizmit që në ditët e para të pushtimit. Kjo është një tentativë për manipulim. Një herë e kanë bërë, por jo tani. Tani është e papranueshme një veprim i tillë. Le t’i gjejnë udhë nostalgjisë së tyre enveriste e komuniste, por jo të na induktojnë edhe ne”, u shpreh Agron Tufa.

“Al Jazeera” koment për librin e diplomatit Shaban Murati: Vështrim nga Tirana: Bosnjë-Hercegovina, shteti më i brishtë në Ballkan

Teksti shqip i shkrimit të Sanadin Voloder në “Al Jazeera” për librin “BOSNJA: Një pikëpamje nga Tirana” të diplomatit të shquar Shaban Murati, përkthyer në shqip nga studjuesi Sami Guzina

Autori Shaban Murati në librin “BOSNJA: Një pikëpamje nga Tirana” analizon me mjaft detaje tematikën në raport me Ballkanin perendimor, KE, Rusinë e Turqinë.
Në ambientet e “Qendrës Ballkanike për analizë e studim” javën e kaluar në Sarajevë u bë promovimi i librit “BOSNJA: Bjë pikëpamje nga Tirana” e magjistrit në diplomaci SHABAN Murati, i cili prej 50 vitesh është pjesë e diplomacisë ballkanike dhe skenës gazetareske.
Krahas moderatorit Anes Dzunusovic foli Edhem Biçakçiç (ish kryeministër i Federatës së BH) si dhe vetë autori.
Në Shqipëri Murati ka titullin “ MJESHTËR I MADH” në diplomaci, por në karierën e vet ka kryer funksionin e ambasadorit në Suedi, Norvegji, Finlandë, Islandë e Maqedoni. Ka punuar në Ministrinë e Jashtme si zëri më i qartë atje, duke udhëhequr dhe akademinë diplomatike.
Libri i tij publiçistik dygjuhësh në të cilat janë përzgjedhur 38 tekste të shkruara mes 2003-it dhe 2018-ës, të cilat na ofrojnë një perceptim tjetër jo vetëm të Bosnjës, por dhe Ballkanit, Europës e të Lindjes së afërt në 30 vitet e fundit.. Fjala është për kumtimet e analizat, të cilat autori me konture të qarta i ka shprehur në media si reaksion për ndodhitë politiko-shoqërore në rajon, me rikthimin e vetëdijshëm mbi Bosnje-Hercegovinën.
Shqipëria për një kohë të gjatë ka qenë vendi më i izoluar në Europë. Me të drejtë, nga këto përvoja, libri na jep një rikthim kritik në realitetin ballkanik, mardhëniet ndërmjet vendeve e qeverive, duke kritikuar dhe pushtetin në Shqipëri për qendrimet e tyre kundrejt shteteve fqinjë.
Autori mes të tjerash në libër shkruan që Bosnje-Hercegovina është shteti më i brishtë në Ballkan, me potencialin maksimal të shpërthimit të konflikteve multietnike, por çdo shpërthim i këtyre konflikteve do të kishte ndikim direkt në tërë rajonin.

RRETHI MAGJEPSËS I BALLKANIT

Paraqitja e këtij libri vjen në kohën e raporteve shumë të ndërlikuara politike në Ballkan.
Përmes leximit të këtij libri kemi rastin të kuptojmë qëndrimin e tjetërsuar të disa politikanëve e partive, të cilët sot implementojnë politikë krejt ndryshe. Kjo duket mjaft qartë përmes teksteve të MURATIT, në të cilat analizon qëndrimet e partive në Bosnje-Hercegovinë të etnitetit të Rep. Serbska.
Nga ana tjetër qëndron cikli që përsëritet, por të cilat nuk mund t’i njohim nëse nuk përqëndrohemi në analizë për më tepër kohë. Pyetjet e BE drejtuar Ballkanit, respektivisht gabimi i tij në raport me B H, e shohim qartë përmes mbylljes së derës drejt rrugës europiane të Shqipërisë e Maqedonisë së Veriut.
Autori i librit analizon në detaje të imta tematikën e mardhënieve të Ballkanit perendimor me Europën, Rusinë e Turqinë. Ai objektivisht është kundër hyrjes së shteteve të rajonit si “paketë” në Europë, sepse një mënyrë e tillë nuk është praktikuar me askënd më parë.
Gjithashtu autori analizon mungesën e ideve të “Shengenit ballkanik”, sepse, sipas tij, proçese të tilla kontribuojnë me pabarazinë rajonale dhe i largojnë shtetet e Ballkanit nga antarësimi në BE.
Këto mendime i ndan dhe fituesi i zgjedhjeve në Kosovë, Albin Kurti, i cili idenë e “Shengenit ballkanik” e ka quajtur “Jugosllavi e katërt”. Termi “ Ballkani perendimor” është produkti i politikës franceze me dëshirën e rinovimit të Jugosllavisë. Franca ka ndikuar së tepërmi që në Zagreb të mbahet Samiti i Europës në v. 2000 me vendet e “Ballkanit perendimor”, si i pari samit jashtë kufijve të” Europës” së atëhershme. Përfundimi i samitit ishte rindërtimi i integrimit rajonal përmes hyrjes së përbashkët në Europë, ndaj dhe Kroacia “nxitoi “ të dilte.
Ballkani vazhdon dhe më tej të jetë vendi i konflikteve të nxitura nga Gjermania e Franca, nga të cilat do dilte e fituar fatkeqësisht Serbia, e cila nga ana tjetër zgjon dhe interesa ruse në rajon.

KONTRIBUTI I AFRIMIT TË SHQIPTARËVE E BOSHNJAKËVE

Shqipëria është ndër të parët shtete që e njohën pavarësinë e Bosnje-Hercegovinës në 21 prill 1992. E aktualisht në Tiranë e Sarajevë punojnë vetëm konsujt e nderit, gjë që rëndon raportet politike, ekonomike e kulturore. Në Bosnje-Hercegovinë jetojnë rreth 25 mijë shqiptarë e në Shqipëri më tepër se 10 mijë boshnjakë. Gjithashtu, boshnjakë e shqiptarë jetojnë të përzier në Maqedoni, Kosovë, Sanxhak. Sigurisht në Serbi e Malin e Zi, ku është angazhuar bashkëpunimi më i madh politik e fetar.
Boshnjakët e shqiptarët kanë jetuar së bashku nën perandorinë Osmane e për këtë arsye ndajnë vlera të përbashkëta kulture e tradite. Gjithashtu, 80 vjet bashkëjetesë në shtetin e përbashkët jugosllav normalisht i ka lidhur këta dy popuj, përveç shqiptarëve të Shqipërisë, të cilët me instalimin e komunizmit u bënë shoqëria më e izoluar në Europë.
Shqiptarët me fillim të luftës në Bosne-Hercegovinë kanë ndarë të njejtin fat me boshnjakët. Vetëm në Biljeljin njesitë paramilitare të Arkanit në prill të v. 1992 vranë mbi 20 shqiptarë. Këtë na i ka fiksuar fotografi Ron Haviv.
Vetëm 19 vjet më vonë kryetari i Kuvendit të etnitetit “Republika Serbska” në Bosnje-Hercegovinë, Igor Radojçiç udhëhoqi në Tiranë delegacionin e serbëve të Bosnës, në vizitën 3 ditore ( 9 – 11 nëntor). Këtë ngjarje MURATI në libër e pasqyron nën titullin “ Kreditet e Tiranës për Republika Serbska”, ku reflekton kritikë të hapur të politikës shqiptare karshi Bosnje-Hercegovinës.

LIBRI I PARË PËR BOSNJE-HERCEGOVINËN NË SHQIPËRI

… “Libri për Bosnën është libri në kërkim të së vërtetës, Të vërtetën historike është shumë e vështirë ta gjesh, ndaj duhet ta ndriçosh, Atë duhet ta ndash nga periudhat e ndryshme kohore e perspektivat. Libri është vështrim nga Tirana mbi dinamikën boshnjake”… – thekson Murati.
Ai thekson gjithashtu që njësimi i sakrificave me krimin është njëri nga gabimet më të mëdha të politikës ndërkombëtare ndaj Bosnjë-Hercegovinës.
Ky është njëri nga të katër librat e Shaban Muratit, të cilat i ka botuar fondacioni ALSAR nga Tirana, i cili deri tani ka botuar mbi 150 libra.
Vlera e këtij libri është akoma më e madhe kur marrim në konsideratë se ky është libri i parë në Shqipëri për Bosnjë-Hercegovinën në kohrat e reja. Larg në vitin 1865 Vaso Pasha në Stamboll botoi librin “Bosnja në kohën e misionit të Xhevdet Efendiut”.
Burimi: Al Jazeera Balkans, 4.11.2019

Fjalori frazeologjik anglisht-shqip, i Prof.dr.Eshref Ymerit, një Monument në fondin e artë të kulturës kombëtare – Nga Vilhelme Vrana Haxhiraj

                                                          “Gjuhën shqipe kam NËNË DHE BABË!”E.Ymeri

 Eshref Ymeri është një personalitet dhe individualitet i veçantë i kulturës kombëtare, një erudit që ka dhënë vlera të pallogaritshme në fushën e gjuhësisë, të përkthimtarisë dhe të publicistikës. Ai është autor dhe bashkëkohor që ka vënë një gur të rëndë në kolanën e artë të kulturës kombëtare. I pajisur  me dije të gjera, njohës i mirë i disa gjuhëve, me vullnetin që e karakterizon në punën e tij të palodhshme dhe vetmohuese e ka renditur veten në elitat e kombit.Ky personalitet i kulturës kombëtare,edhe pse insitucionet e larta shtetërore janë treguar dorështrënguar duke ia mohuar një të drejtë legjitime,Akademiku,”Personalitet i shquar i Labërisë” një nga Elitat bashkëkohore të kombit, Prof.dr.Eshref Hasan Ymeri, është“Mjeshtër i Madh ”për lexuesin e gjerë.

Para pak ditësh u mrekullova me një vepër monumentale akadmike, të  sapobotuar,  “Fjalor frazeologjik anglisht-shqip”, me autor Prof. dr.Eshref Ymeri. Fjalori doli nga botimi në nëntor 2019. Kjo vepër akademike ka 25 440 shprehje frazeologjike (anglisht, kurse në shqip ka mijëra shprehje frazeologjke), të cilat janë përfshirë në 1254 faqe. Nuk është vepra e parë monumentale e akademikut Eshref  Ymeri, i cili herëpashere befason me punë të tilla vetmohuese, brilante dhe mbi të gjitha ka bërë një punë voluminoze, hulumtuese, shkencore, që këkon një vullnet të jashtëzakonshëm, cilësi që nuk i mungon profesorit. Ky fjalor është një vlerë e padiskutueshme për katedrën e gjuhëve të huaja, për lexuesit, studiuesit, përkthyesit, akademikët që dinë ta vlerësojnë. Veçanërisht është një vlerë e pallogaritshme në pasurimin e gjuhës shqipe, sidomos, Leksikologjisë si shkencë dhe një pasuri e madhe e folklorit. Për vepra të tilla me peshë në historinë e Gjuhës Shqipe që kërkojnë përkushtim, kohë, mund, dije dhe njohje të thella të gjuhës mëmë, si dhe të gjuhëve të huaja, zakonisht angazhohet Akademia e Shkencave të Shqipërisë. Nëse Akademia do të punësonte  një numër akademikësh, Prof Eshrefi e punoi i vetëm dhe e botoi me ndihmën financiare të fëmijëve. Për fat të keq ky insitucion, më i rëndësishmi në kulturën kombëtare, si “udhërrëfyes” i institucioneve Arsimore Akademike, ka rënë në gjumë letargjik.

Por a mund dhe a duhet të hesht Akademia e Shkencave, Katedra e gjuhësisë për një vepër të tillë, e para e këtij lloji në vendin tonë? Fatkeqësisht dhe çuditërisht këto institucione, për botime të tilla janë veshëvulosur, symbyllur dhe gojëkyçur. Mjerisht u ka ngelur ora te veprat e Realizmit Socialist. Natyrisht ato “janë më të realizuara, sepse janë të diktuara”. Kurse ky fjalor i pandarë nga krijimtaria e bollshme e cilësore e Prof.Ymerit, si dhe sa botime të tjera të autorëve të ndryshëm me vlera bashkëkohore, janë produkt i vetëdijes së lirë, ku ndërgjegja ka arritur shkallën më të lartë. Një ndërgjegje e tillë gjendet te njerëzit me shpirt të madh  dhe mendim të lirë. Kjo e dallon nga të tjerët sepse Ai u jep më të mirën e vetes, nuk kursehet për të dhënë ndihmën e tij krijuesëve të tjerë, me bujari, çiltërsi dhe dinjitet.  I tillë është Prof. Eshrefi, një individualitet me një formim e personalitet të admirueshëm, sepse ka fituar diçka të madhe, lirinë vetjake që nuk ndërvaret nga askush, nga asnjë lloj klani apo grupimi politik. Gjithsesi kjo nuk e pengon akademikun, eruditin, Eshref Ymeri që të tregojë se cili është apo deri ku arrijnë aftësitë e tij si studiues i mirëfilltë dhe i mirënjohur, linguist, leksikograf  i shquar i Gjuhës Shqipe, si dhe i gjuhëve, rusisht, italisht, anglisht etj.

Prof.dr. Eshref  Ymeri është bashkautor i disa fjalorëve dhe autor i dy fjalorëve Frazeologjik: “Fjalorin frazeologjik rusisht-shqip”, me 25160 shpehje, botuar në vitin 2015. Tani doli me “Fjalor  frazeologjik anglisht-shqip”, me 25 440 shprehje.

Fjalori -anglisht shqip të josh qysh në pamjen e parë të tij, pasi është botim mjaft elegant, të cilin nga pikpamja estetike, pa frikë mund ta krahasosh apo ta quash një vepër arti klasik, por me përmbajtje moderne me baza shkencore.* Ky botim luksi, tejet i bukur, i një cilësie të lartë, që bie në sy të kujtdo e mbi të gjitha i punuar mjeshtërisht, është meritë e Sh.B.‘Bota Shqiptare’, së cilës i shpreh mirënjohjen time!

Për realizimin e kësaj vepre madhore (Fjalor frazeologjik anglisht- shqip), veç punës së thellë studimore, hulumtuese dhe shkencore të Prof. Eshrefit në një afat kohor prej mëse 20 vitesh, duhen falënderuar bashkëpunëtorët e këtij botimi.

Së pari, përgëzoj dhe uroj bashkëshorten e Prof.Eshrefit, znj.Hava Ymeri, si korrektore jo vetëm në këtë fjalor, por dhe në veprat e tjera të tij, botuar më parë. Shpreh mirënjohjen time për dy gjuhëtarët: së pari shokun tim të shkollës pedagogjike “Jani Minga”, të cilin e përshëndes përzemërsisht, shkencëtarin e gjuhës standarde shqipe, Prof.dr.Rami Memushi (redaktor ).

Së dyti, përshëndes leksikologun, hartuesin e 11 fjalorëve, Prof.dr. Hairi Shehu, i cili si profesionist i mirëfilltë, ka bërë parathënien, duke vënë në pah vlerat e pallogaritshme që i jep ky fjalor shkencës së Leksikologjisë, një pasuri shumë të madhe. Për punën cilësore dhe profesionale të kolegëve. Prof.dr. Eshrefi u ka shprehur mirënjohjen e tij të thellë.

Në profesion nuk jam e profilit të gjuhësisë, gjithsesi dëshiroj të shpreh mendimin tim për rëndësinë leksikore, shkencore dhe atdhetare që ka ky fjalor. Fjalorë të tillë anglisht- shqip, rusisht -shqip, italisht- shqip, veçanërisht fjalorët frazeologjik, si pasuri e patundshme e kulturës kombëtare shqiptare, janë tregues se sa e pasur është gjuha shqipe nga pikpamja e leksikore.  Pas leximit të veprave studimore të viteve të fundit (2012-2019), si,“ Antologjia e Kryqëzimit”, me autor,( Dr.Islam  Lauka & Prof.dr.EshrefY meri), “Përkthimi, një histori pasioni” dhe veçanrisht “Arti gojor i përkthimit”, një vepër studimore e rrallë , ku Prof Eshrefi ka shpalosur dije, kulturë, maturi politike , vepër që më hapi një horizont të gjerë dhe të ri në fushën e përkthimit gojor. Kur lexojmë një libër të përkthyer nga gjuhët e huaja, na pëlqen duke na lënë veç mbresave, edhe një shije të përkryer ndijore nga përshtatja e përsosur drejtshkrimore. Veçse, si lexues kurrë nuk kemi vlerësuar punën e lodhshme, të vështirë dhe këmbëgulëse të përkthyesit, sepse është merita e tij që i bënë autorët antikë apo klasikë të flasin në gjuhën e bukur shqipe. Por e veçanta e Prof Eshrefit nuk janë librat e shumtë që ka përkthyer, aq më tepër ka qenë përkthyes gojor i politikanëve  në këto 30 vite tranzicion. Ushtrimi i gjatë i përkthimit gojor, bëri të mundur që Prof. Eshrefi të realizojë librin studimor “Arti gojor i përkthimit”, ku përfshihen fjalimet e përkthyera të politikanëve më të mëdhenj të kohërave në botë.

Kujtoj se një fjalor i tillë krkon punën hulumtuese të shumë akademikëve, kurse Prof.Eshref Ymeri e bëri i vetëm

    Duke u nisur nga vlerat që mbart një vepër e tillë, si fjalori,  është domosdoshmëri dhe kulturë , që, së paku, Akademia e Shkencave, Institucionet Akademike, Ministria e Kulturës, Minsitria e Arsimit dhe Presidenca duhet të shprehnin mirënjohjen  për punën shumëvjeçare të autorit, duke i dhënë vlerësimin e duhur.  Gjithashtu është lexuesi, si kritiku më i paanashëm i krijimtarisë shkencore apo letrare, ai që duhet t’i jetë mirënjohës autorit për këtë dhuratë të vyer, që nuk ka çmim. Prof.Eshrefi, veç përkthimeve, si hartues i teksteve mësimore universitare, Lëndëve mësimore praktike, Kurse leksionesh, Artikuj metodiko-shkencorë e shkencorë dhe Fjalorë.

    Fjalorë:

Fjalor frazeologjik rusisht-shqip (autor) (2015), me 25 160 shprehje frazeologjike – i pari fjalor frazeologjik dygjuhësh me këto përmasa, model për fjalorë të tjerë frazeologjikë dygjuhësh, me shqipen si gjuhë përkthimore ose burimore.

Fjalor frazeologjik italisht-shqip (bashkautor) (1997).

Fjalor i madh frazeologjik italisht-shqip (bashkautor) (2007)

Fjalor sinonimik i gjuhës shqipe (bashkautor) (2002 dhe 2007)

Fjalor i termave të mbrojtjes kundërajrore (bashkautor) (1990)

Fjalor rusisht-shqip (redaktor) (2005)

Fjalor shqip-rusisht (redaktor) (2007)

Përkthimi – një histori pasioni (autor) (2015)

    Përkthime të letërsisë politike

Në Shtëpinë botuese “8 nëntori”, gjatë viteve 1978-1990, ka përkthyer 3200 faqe letërsi politike nga gjuha shqipe në gjuhën ruse.

     Përkthime artistike

Gjatë viteve 1998 e në vazhdim, ka përkthyer dhe botuar vepra të shkrimtarëve: 

 Aleksej Prijma:“Edgar Kejsi”ShB.Deas-2000;

 F.M. Dostojevski:“Një zemër e dobët”,1998, “Sozia”, 2000, “Pollzunkovi” -2000,“E zonja e Shtëpisë” -“OMSCA”, 2001),“Një grua bote dhe një burrë poshtë shtratit” OMSCA” 2002).

 Italo Kalvino:“Përralla italiane” (Sh.B“Deas”, 2000).

 Nikollaj Kolada:“Nishani”. Dramë. Vënë në skenë në Teatrin Kombëtar në vitin2003.

 Ludmilla Razumovskaja:“E dashur Elena Sergejevna”.Dramë,vënë në skenë Teatrin kombëtar( 2007).

 Zheni Kostandinova:“Vanga”, – OMSCA-1999).

 Zhorzh Amadu:“Zonja Flora dhe dy burrat e saj” (OMSCA- 2001).

 Kobo Abe:“Gruaja e burgosur në rërë” ( “Bota shqiptare”, 2012).

 Leonid Grossman: “Pushkini në kulturën ruse”. -Bota Shqiptare- Tiranë 2014.

    Përkthime nga shqipja në rusisht

 -Vath Koreshi:*“Porta Eva”. Skenar filmi, prodhim shqiptaro-rus. Regjisor: Albert Minga. Producent: Aleksandër Mihajllov. U xhirua në Shqipëri në vitin 2000 dhe doli në ekran në vitin 2001).

 “Ky është profeti Muhamed, i dërguari i Zotit për mbarë njerëzimin(përgatiti për botim dhe botoi Instituti shqiptar i mendimit dhe i qytetërimit islam (Tiranë 2008).

Prof .Eshrefi, Urime për Fjalorin, suksese në s rugëne studimit, përkthimit dhe publicistikës.

Nuk di nëse munda të them sadopak nga vlerat e mëdha që kanë veprat tuaja…

I uroj jetë të gjatë dhe të suksesshme “Fjalorit  frazeologik anglisht-shqip”! Profesor, Ju uroj Juve dhe znj.Hava, jetë të gjatë në krahë të njëri-tjetrit për vepra të tjera studimore akoma më madhore!Jam e bindur që Ju i arrini!

 Me konsiderata të veçanta!

Familha Haxhiraj, Fitimi,Vilhelme ,Rezi; Ladi dhe Rainhardi (frymëmyrrja, Dielli,dhe Universi i nëna Vilit

 Vilhelme Vrana Haxhiraj

Vlorë,7.11.2019