Please Wait ...

Rama në Slloveni: Mosliberalizimi i vizave për Kosovën, turp për BE-në

By | September 6, 2016


An Interview with Agron Tufa – Why the Communist Crimes Scholar Sought Political Asylum in Switzerland Alice Elizabeth Taylor

Agron Tufa, the ex-head of the Albanian Institute for the Studies of Communist Crimes and its Consequences (ISKK) recently sought asylum in Switzerland for himself, his wife, and his five children.

Tufa has received a number of death threats due to his work investigating, researching, and publishing information on non-judicial executions carried out by Communist forces. His work has caused outrage in the ruling Socialist Party, especially from MP Spartak Braho who was a member of the Communist judiciary. The government recently tried to ban the study of WWII Communist Crimes and have repeatedly tried to stop journalists and citizens from accessing documents or trying to find out more about what happened during those times.

Exit interviews Tufa to find out why he finally decided to leave and why he believes he is a target of threats and harassment.

Alice Elizabeth Taylor: Why did you decide to leave Albania?

Agron Tufa: II decided to leave after receiving a number of death threats. These came in written form, in public places, near my home, and even whilst driving around the city. People have tried to start fights in the street with me and I have been insulted. I also received threats and provocations from senior government officials on my mobile phone, insisting on a “meeting” to “discuss” and telling me that if I refuse to meet “we will publish a video”. I felt the danger close to my home and my family and I made the decision to leave to protect them.

Alice Elizabeth Taylor: You have received many threats for several years, why did you decide to leave now alone?

Agron Tufa: I have received threats since April 2017. I have reported them to the State Police in the cybercrime sector, but the Tirana District Attorney’s Office has ruled not to launch an investigation. The last two threats, dating back to September of this year, one sent to my lawyer, to him and me, and the other message sent to me personally, were reported to the Vlora and Tirana District Prosecutors respectively. We have not received any response.

Meanwhile, the trial I had opened in April of this year against my aggressors from the Albanian Parliament (MPs, former MPs, diplomats, former diplomats, journalists and newsrooms) has not progressed at all. In the meantime, I have regularly sent information on personal and institutional attacks to the Albanian Parliament and, at the beginning of November this year, launched a detailed 16-page, English-language, information on the 10 most accredited embassies in Tirana, including the EU Embassy and the OSCE Presence in Albania. No one helped or responded to me.

The threat and danger came from former State Security operative officers, who are today at the head of the main state institutions. In the absence of any help or protection from law enforcement agencies or independent institutions that are paid to protect human rights, and with no alternative I decided to save my family by fleeing in search of political asylum. I think even animals, when they feel their cubs are in danger, abandon their territory, looking for another, safer place to stay.

Alice Elizabeth Taylor: Who makes these threats and why? If they are related to government and power, then who?

Agron Tufa: The people threatening me are former State Security operative officers from Communism times who today lead the political and administrative institutions in Albania. The Prime Minister of Albania and the Speaker of the Albanian Parliament have the direct responsibility for their installation, and restoration to power. I think they have brought these “vampires” of the past back to consciousness in order to exert psychic and verbal terror on free and independent people, on independent institutions and free thought.

Alice Elizabeth Taylor: Why do you think you have been targeted?

Agron Tufa: Because of my work. My job and that of my colleagues at the Institute for the Study of Crimes and Consequences of Communism (ISKK) has been to uncover all kinds of crimes committed by the dictatorship and security of the state, to make these crimes public, to acquaint society with the names that have committed these crimes.

I as the head of the Executive of ISKK launched a legal operation, based on the articles of our organic law no. 10242 (dated 25.2.2010), for obtaining information on the presence of these former security officers of the dictatorship in the structures of our democratic institutions, in the state administration, and in high institutions of particular importance.

I have extended this legal requirement to over 110 institutions and state administrations throughout Albania. I was thus fulfilling the legal and institutional obligations of the Institute I headed. With the exception of the 2-3 important institutions that provided their information in accordance with the law, the overwhelming majority of senior institutions under the Prime Minister and Parliament, over ninety-five percent, refused to respond, even after our insistence on legal obligation.

For all these refusals, even for every request, we have informed the line minister, the Prime Minister and the Speaker of Parliament. That is why I say that the occupation of state administration and subordinate or independent institutes has been a well-regarded strategic part of the government and is controlled by the Prime Minister and the Speaker of Parliament.

On April 1, 2019, a campaign of intimidation, defamation, insults, an unprecedented lynching crusade from the Assembly Hall and the press began, which continues after my departure in the same spirit.

I believe that the government not only wants to justify the crimes of communism, but also to be proud of them.

Alice Elizabeth Taylor: What do you think about the former members of the Communist Party who still hold positions of power and have influence in Albania?

Agron Tufa: I think it’s a mental filth, from which all other filth comes: political, aesthetic, and ethical filth. It is a catastrophe for the spirit and outlook of Albanian society, a lump in Albania’s derelict back, a metastasis in the perspective of younger generations, a malignant tumor for many other future generations.

I think Albania has turned into a totalitarian Oligarchic and Demagogic dictatorship- a totalitarian hybrid dictatorship of the most extreme amorality. This is due to the manipulation of our political and intellectual elites, their moral bankruptcy, their deep incoherence on consciousness and sense of perspective.

As the space of political freedom in Albania was privatized by political parties, which perpetually surround themselves by marking themselves alone, any political change was made impossible and so, little by little local and central authorities, law enforcement institutions, state and private assets are all controlled by one hand: the Prime Minister and the Socialist Party (former Communist Party).

Alice Elizabeth Taylor: Have you received threats since you left Albania?

Agron Tufa: Yes, the threats have continued. MP’s have said “We’ll find you even in the last hole where you went to seek asylum” (MP Spartak Braho, former MP Sabit Brokaj); “We will ask the Swiss state through our embassy there and respectively the Swiss embassy in Albania not to accept Tufa. Not only in Switzerland, but in no other country.” (Brokaj).

Another threat, made by former Minister of Internal Affairs in 1982-1990, Osman Murati, was published on social media: “If that dung Tufa would be tried for the crime of accusing heroes and martyrs of the national liberation war, and the court would sentence him to death, I would propose that I be the one to give the bullet to his head.” It seems that the former Communists (more precisely the “Enverists”) and their former tools like the former State Security, have created a lot of confidence in Rama’s power.

Alice Elizabeth Taylor: What do you hope for your future?

Agron Tufa: First, detached from the homeland and the employment opportunities I had there, I will try to survive economically with my family in this new situation. Second, to witness and denounce the crimes of Communism and the power-clad people who encourage criminals, make “directors of directors” terrorize people who, like me, seek to bring to light the historical truth and give it a name. And third, if I find time beyond this, I want to write and continue my creative path.


Albin Kurti: Po përpiqemi natë e ditë që të arrijmë marrëveshje me LDK-në

Lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti pas regjistrimit si deputet në Kuvend të Kosovës, ka folur para mediave për bisedimet për koalicion me Lidhjen Demokratike të Kosovës, raporton Gazeta Express.

Kurti tha se me LDK-në janë duke u përpjekur natë e ditë që të arrijnë marrëveshje për koalicionin e ardhshëm qeverisës.

“Po përpiqemi ditë e natë që të arrijmë marrëveshjen për koalicionin e ardhshëm qeverisës. Këto kontakte dhe takime po vazhdojnë dhe do të vazhdojnë edhe në të ardhmen. Takimi nuk është lajm. Lajm është arritja e marrëveshjes. Jemi dakorduar që komunikimin ta kemi shumë herë gjatë ditës në mënyrë që sa më parë ta realizojmë koalicionin për bashkëqeverisje. Gjithnjë më afër jemi, por kur ti kemi rezultatet konkrete do të ju informojmë”, tha ai.

Ai ka folur edhe për vendimin për Ligjin për Paga nga Gjykata Kushtetuese.

“Jemi në pritje të aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese, me që rast të gjitha ato që thuhen aty do t’i adresojmë, përndryshe unë besoj që kemi nevojë për një ligj të ri, në mënyrë që pabarazitë e ngelura të eliminohen, edhe me ligjin e ri, shoferi dhe vozitësi i kryeparlamentaritt e kanë rrogën më të madhe se drejtori I shkollës”, shtoi lideri i VV-së.

Akademia e Shkencave në Bullgari nxit debat: Gjuha maqedonase nuk ekziston


Pas një seance të mbajtur mesditën e djeshme në Sofje, Akademia Bullgare e Shkencave doli në konkluzionin se gjuha maqedonase nuk ekziston dhe se është një “normë e shkruar-rajonale” e gjuhës bullgare.  Akademia bullgare pohon faktin se pozicioni i Maqedonisë së Veriut është i rremë

Ky institucion pasditen e së mërkurës miratoi një qëndrim duke theksuar se maqedonishtja ishte një dialekt i bullgarishtes, dhe dokumentet shoqëruese përmbajnë një seri kualifikimesh dhe fyerjesh për këtë gjuhë, shkruan INA.

Akademia bullgare pranon se pozicioni i sotëm është një reagim i drejtpërdrejtë ndaj Kartës së Gjuhës Maqedonase të miratuar nga Akademia Maqedonase e Shkencave dhe Arteve.

Intervista – Kosnett: Z. Kurti ka ndryshuar, ai është inteligjent dhe i pjekur

Gjëja më pozitive që pash prej që jam këtu, janë zgjedhjet e 6 tetorit. Unë mendoj se LDK dhe Vetëvendosje janë të përkushtuar që të funksionojë partneriteti mes tyre. Jam i sigurt se ky koalicion do të formohet efektivisht. Mendoj se është e qartë se populli votoi për ndryshim me 6 tetor. Mesazhi im për z. Kurti dhe të tjerët është të luftohet korrupsioni. Albin Kurti ka ndryshuar. Ai është shumë inteligjent dhe shumë i pjekur. Lista Serbe është realitet. Në kuadër të dialogut, nëse Kosova dhe Serbia pajtohen të flasin edhe për shënimin e kufijve, për ndryshime shumë të vogla, ne nuk do të themi prerazi jo. Ambasadori i SHBA’së në Kosovë, Philip S. Kosnett, flet për Express.

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Philip Kosnett, thotë se, nëse bazohemi në krijimin e qeverive të mëhershme, LDK e Vetëvendosje kanë akoma kohë për të negociuar. Ai shprehet i bindur se dy partitë, që deri dje ishin në opozitë, do të qeverisin së bashku dhe do të tejkalojnë pengesat për krijimin e Qeverisë.

Kosnett ka besim se kryetari i VV’së, Albin Kurti, do të tregohet konstruktiv në raporton me Listën Srpska, por edhe në raport me Presidentin Hashim Thaçi.

Për Express, ambasadori amerikan sqaron nëse SHBA’së i është bërë ndonjë propozim zyrtar për shkëmbim të territoreve nga Thaçi dhe presidenti serb Aleksandër Vuçiq, ndërsa sqaron përfundimisht qëndrimin e amerikanëve për këtë temë.

Intervista e plotë:

Gazeta Express: Ka një vit që jeni në këtu. Cfarë ka diçka që ju gëzon dhe që ju hidhëron në Kosovë?

Kosnett: Mendoj që viti i fundit ka qenë një vit premtues dhe mendoj që pritshmëritë për një vit edhe më të mirë në 2020’ën janë të mëdha. Në ambasadën amerikane, ne flasim shumë për prioritetet e Amerikës për Kosovën, fushat ku ne duam të japim përkrahjen për popullin e Kosovës. Ne i ndajmë tri fusha kryesore: paqe, drejtësi dhe prosperitet. Në drejtësi; ne nuk flasim vetëm për luftën kundër korrupsionit, që është shumë e rëndësishme për njerëzit këtu, por po ashtu për barazi. Barazi në mundësi, barazi para ligjit, për të gjithë, pa marrë parasysh përkatësisë së tyre, gjinisë apo orientimit. Kur flasim për paqe, flasim për përmirësim të raporteve mes komuniteteve të ndryshme brenda Kosovës. Por, gjithashtu edhe përmirësimit të raporteve të Kosovës me fqinjët dhe shtetet e tjera. Dhe për prosperitet, ne flasim për zhvillimin ekonomik me fokus në punësim dhe mundësi për të rinjtë. Kështu që, unë shoh lëvizje pozitive në të gjitha këto fusha. Gjëja më pozitive mendoj që ishin zgjedhjet. Mendoj që me 6 tetor, njerëzit e Kosovës treguan se duan ndryshim. Ata duan më shumë mundësi për të rinjtë, ata duan që njerëzit e kualifikuar të kenë mundësi të ecin përpara. Janë të shqetësuar për drejtësinë dhe për korrupsionin, dhe këto fusha, sipas neve, janë të lidhura ngushtë me përmirësimin e raporteve të Kosovës me Serbinë dhe fqinjët e tjerë sepse ne mendojmë se paqja në rajon do të japë më shumë mundësi për mundësi për çdokënd në Kosovë.

Gazeta Express: Siç edhe ju përmendët, kemi parë zgjedhjet dhe kemi parë rezultatet. A tregoi Kosova në këto zgjedhje se ka demokraci më të zhvilluar se rajoni dhe a jeni të lumtur, jo për rezultatin e partive, por me mënyrën se si qytetarët e Kosovës vendosen t’i ndryshojnë gjërat?

Kosnett: Unë isha shumë i impresionuar. Mendoj se Kosova po tregon nga zgjedhje në zgjedhje se procesi për përmirësohet, se institucionet po e bëjnë punën e tyre, KQZ-ja po e bën punën e saj, gjykatat punën e tyre. Nuk do të thoja se zgjedhjet ishin të përkryera. Ne kishim disa raportime shqetësuese për përfshirjen e disa partive në frikësim dhe sjellje të pahijshme, por le të flasim për anën pozitive. Nuk ka pasur asnjë incident të dhunës në ditën e zgjedhjeve dhe jo çdo vend në këtë regjion mund ta thotë këtë. Unë mendoj se në fund ne ishim të kënaqur që rezultati final reflektoi vullnetin e popullit dhe mendimin e ndryshëm të popullit të Kosovës. Ne tash presim që kjo të kalojë përtej fazës politike dhe të shohim krijimin e qeverisë së re, pra të kalohet në fazën qeverisëse.

Gazeta Express: LDK dhe Vetëvendosje dështuan të arrijnë marrëveshje këtë javë. Tash kanë probleme në ndarjen e pozitave. Dy subjektet nuk janë pajtuar, sic kanë thënë, për ndarjen e pozitave. A mendoni se është e pranueshme që këto parti të flasin për pozitën e presidentit në këtë fazë?

Ambasadori Kosnett: Nëse e kemi në mendje sa ka zgjatur procesi i formimi i qeverisë në zgjedhjet e kaluara, është pak herët të themi se ata dështuan.

Gazeta Express: Por, ata kanë premtuar një marrëveshje shumë të shpejtë…

Kosnett: Unë mendoj se ata po punojnë me shumë mund në arritjen e një marrëveshjeje. Ne jemi në kontakt me njerëz nga këto dy parti dhe me partitë e tjera, po ashtu. Unë mendoj se LDK dhe Vetëvendosje janë të përkushtuar që të funksionojë ky partneritet. Qeveria ime, si çdokush në Kosovë, mezi presim që ky proces të ecën përpara sa më shpejt që mundet. Dhe, unë jam i sigurt se ky koalicion do të formohet efektivisht.

Gazeta Express: Por, çfarë për mënyrën se si po bëhen tash diskutimet, për pozitat. Dy partitë nuk arritën të pajtohen për shkak se LDK po kërkon një premtim, një marrëveshje, për postin e Presidentit. E dimë se si e zgjedh Kosova presidentin. A mendoni se këto dy parti duhet të flasin për pozitën e presidentit?

Kosnett: Nuk mendoj që më bën mirë mua që si ambasador i huaj, në këtë fazë të analizoj dhe të jap opinione për këtë. Ne kemi besim se këto parti dhe të tjerët që janë të përfshirë në këtë proces do ta gjejnë zgjidhjen për këtë.

Gazeta Express: Kemi pasur raste më parë, nëse përmendim zgjedhjen e Presidentes Atifete Jahjaga, si kandidate mjaft e parapëlqyer nga të huajt, nga ambasada juaj. Nëse LDK dhe Vetëvendosje nuk arrijnë të pajtohen në një të ardhme të afërt, a do të ndërhyjë ambasada juaj për të ndihmuar apo lehtësuar procesin ndërmjet këtyre partive?

Kosnett: Ky është skenar hipotetie për çka unë nuk jam i shqetësuar. Jam i bindur se dy partitë do të gjejnë zgjidhje për këtë. Dhe sinqerisht, mendoj se lexuesit tuaj janë më shumë të interesuar të dinë se cfarë do të bëjë qeveria e re se për këto hollësi.
Ambasadori Kosnett

Gazeta Express: Pra, cilat janë pritjet tuaja nga qeveria e re, ose cili është mesazhi juaj për partitë që fituan shumicën në Kuvend?

Kosnett: Mendoj se është e qartë se populli votoi për ndryshim me 6 tetor. Mesazhi për z. Kurti dhe të tjerët është të luftohet korrupsioni, të bëhet një qeveri më efikase, ta ketë fokusin më shumë në nevojat e njerëzve. Kjo është shumë e rëndësishme. Jam i sigurt se në javët ose muajt në vijim ata do të arrijnë t’i shohin dhe t’i kuptojnë këto premtime. Ne jemi më pak të shqetësuar se sa ministri do të marrë secila parti dhe kush do të jetë ministër , e më shumë jemi të shqetësuar se çka do të bëjnë. Ne shpresojmë dhe kemi pritje që qeveria e re të jetë e kualifikuar për të kryer punën e saj, që nuk do të kenë të kaluar kriminale dhe do të jenë njerëz që njëmend do ta kryejnë punën e tyre për të arritur gjëra në të mirë të njerëzve të Kosovës. Të arrijnë gjëra si taluftojnë korrupsionin, të ndërtojnë mundësi ekonomike. Takohem rregullisht me njerëz të komunitetit të biznesit dhe e shoh se nuk ke nevojë të jesh pjesë e Qeverisë për të punuar për të ardhmen e Kosovës. Në veçanti, jam i mahnitur nga të gjithë ndërmarrësit e ri në fushën e teknologjisë. Ata nuk po kërkojnë shumë përkrahje nga Qeveria. Ata po provojnë ta bëjnë këtë shtet një vend të fuqishëm teknologjik. Takoj shumë njerëz që duan të bëjnë Kosovën si Singapori, Estonia, Izraeli. Kam jetuar në Kosovë më parë. Kam jetuar këtu 16 vjet më parë dhe njerëzit më pyesin se cfarë realisht ka ndryshuar në Kosovë. Dhe, unë gjithmonë filloj të flasë për këta të rinj të mahnitshëm, që flasin shumë gjuhë, që janë të arsimuar, të cilët do të ishin të suksesshëm kudo në botë dhe të cilët po e ndërtojnë të ardhmen në Kosovë.

Gazeta Express: Nëse kthehemi sërish të qeveria e re. z. Kurti ka thënë se ai do t’ua japë një ministri serbëve, por që nuk dëshiron të bashkëpunojë me Listën Serbe dhe se nuk e do këtë subjekt në qeverinë e tij. Si e shihni këtë?

Kosnett: Mendoj se Lista Serbe është një realitet politik. Jo çdo serb i Kosovës është përkrahës i Listës Serbe, por mendoj roli i saj…

Gazeta Express: Mirëpo ata kanë marrë 10 ulëse në Kuvendin e Kosovës. Kanë 100 për qindëshin e serbëve në Kosovë tash për tash. Cili është komenti juaj për këtë?

Kosnett: Komenti im në këtë është se qeveria amerikane nuk është një parti politike në Kosovë dhe këto diskutime duhet të bëhen mes partive politike. Duke e thënë këtë, unë besoj shumë se z. Kurti e kupton mirë Kushtetutën e Kosovës. Ai e kupton rolin që luajnë partitë e minoriteteve. Dhe ai e ka thënë disa herë që ai synon të jetë kryeministër për të gjithë qytetarët e Kosovës. Kështu që besoj se ai duhet të flasë me shumë politikanë serbë të Kosovës, përfshirë këtu edhe Listën Serbe dhe ta gjej rrugën më të mirë.

Gazeta Express: Ndikimi i Beogradit në institucionet e Kosovës është evident, duke qenë Lista Serbe pjesë e këtyre institucioneve. Si e shihni faktin që një parti politike fiton të gjitha vendet e rezervuara. A e shihni këtë si demokratike?

Kosnett: Ka pasur raportime kredibile që na kanë shqetësuar lidhur me sjelljen jo të duhur të Listës Serbe dhe frikësimit të të tjerëve. Mund të harxhojmë kohë duke folur për këto, por çka mendoj se është e rëndësishme të kuptohet është se Lista Serbe nuk mund të injorohet. Është realitet politik që ka mbështetje të fuqishme. Jo 100 për qind të mbështetjes, por mbështetje të madhe nga serbët e Kosovës. Dua të rikujtoj diçka që kam thënë kur kam ardhur së pari në Kosovë, në një nga intervistat e mia të para një vit më parë, se kjo është një pyetje e përsëritur rreth rolit të Beogradit në politikën e Kosovës. Po, Beogradi ka shumë ndikim në Listën Serbe, shumë veta në Kosovë e kanë mëri këtë, e kuptoj. Por, mendoj se nëse Kosova vërtet e ndërton një të ardhme ku secili qytetar ndihet se ka hise në këtë shtet, ku zërat e tyre dëgjohen, atëherë ata do të shikojnë më pak kah shtetet fqinje për orientim politik. E pikërisht për këtë është e rëndësishme për SHBA’në që liderët politikë, të gjithë liderët politikë të Kosovës, të mos mendojnë vetëm për përkatësitë etnike të tyre, por për identitetin shtetëror të tërë vendit.

Gazeta Express: Këtu është diskutuar shumë një fotografi në një event të organizuar nga ambasada amerikane, ku ju shihni krah z. Albin Kurti dhe znj. Vjosa Osmani. Në media u raportua se me këtë ju sikur vendoset qeverinë e re. Pse vetëm ata dy në tavolinën tuaj, dhe a ishin të ftuar liderët e tjerë, sepse nuk e kemi parë as z. Thaçi as z. Haradinaj.

Kosnett: Ne kemi shumë takime. Mund të ju tregoj fotografi nga takimet e mia me Kadri Veselin, Hashim Thaçin, me Ramush Haradinajn. Nganjëherë kemi takime si në oda. Ku njerëz nga të gjitha partitë bëhen bashkë të takohën me vizitorë amerikanë. Kishim senatorë amerikanë. Së fundmi kishim të dërguarin special të SHBA-së, z. Grenell dhe ka takuar shumë njerëz. Ne takohemi në formate të ndryshme. Nganjëherë të gjithë së bashku, nganjëherë jo. Tash, më duket shumë e arsyeshme që ambasadori i huaj të takojë përfaqësuesit e dy partive që prijnë dhe po provojnë të formojnë Qeverinë e re.
Ambasadori Kosnett

Gazeta Express: Që të ndalemi te lideri i Vetëvendosjes, z. Albin Kurti. Ai ka pasur një raport interesant me administratat amerikane. Ai ka refuzuar pothuajse gjithçka që ka kërkuar ose ka përkrahur. Ka qenë kundër marrëveshjes së Rambujesë, kundër pakos së Ahtisaarit. Së fundmi ka qenë kundër Asociaicionit dhe Demarkacionit. Sa mendoni që do të jetë i lehtë bashkëpunimi me të dhe a mendoni se ai dhe partia e tij kanë ndryshuar? Nëse përmendim, një ish-ambasadore amerikane, Tracey Ann-Jacobson, pati thënë njëherë se është sulmuar edhe fizikisht nga aktivistë të VV’së gjatë një proteste. Pra, çka mendoni a ka ndryshuar kjo VV dhe lideri i saj?

Kosnett: Përgjigjja e shkurtër është po. Mendoj se z. Kurti e di shumë mirë për rolin që e luan një lider i opozitës për të sfiduar ide dhe për të krijuar politika është i ndryshëm nga roli që e luan si një kryeministër i shtetit, ku të duhet t’i bësh bashkë të gjithë në frymën e bashkimit shtetëror. Ai është njëri shumë inteligjent dhe shumë i pjekur. Ai ka bërë të qartë se Vetëvendosje ka lënë dhunën politike në të kaluarën. Është një parti e re, është një epokë e re. Pres me padurim për të punuar me të, ashtu siç kam punuar dhe bashkëpunuar me liderë të tjerë të partive politike në këtë shtet.

Gazeta Express: Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Z. Kurti ka thënë se do t’i drejtojë negociatat pasi foli fitues. Në anën tjetër është Presidenti Thaçi, të cilët nuk komunikojnë mes vete. Si e shihni këtë dhe si e komentoni faktin që dy liderët, siç ka thënë z. Kurti, as nuk kanë komunikim me njëri-tjetrin e ai madje as nuk e pranon praninë e presidentit Thaçi?

Kosnett: Nuk kam asnjë dyshim se z. Kurti, kur të bëhet kryeministër do të ndërtojë një marrëdhënie profesionale dhe konstruktive me presidentin Thaçi. Kryeministri dhe Presidenti duhet të punojnë së bashku për të mirën e vendit. Dhe, kjo është një mundësi për mua të theksoj se mendoj që partitë që janë në opozitë, kanë rol të rëndësishëm për të mirën e vendit. Puna e tyre nuk duhet të jetë pengimi i Qeverisë, por duhet të gjejnë hapësirë për bashkëpunim me Qeverinë për të mirën e qytetarëve. Kjo nuk do të thotë se opozita duhet verbërisht ta ndjekë Qeverinë, por ata duhet të punojnë së bashku dhe të krijojnë konsensus në mënyrë konstruktive. Kështu që unë nuk jam i brengosur që presidenti nuk do të mund të punojë me kryeministrin. Në lidhje me dialogun, çfarë kam thënë edhe më parë është se puna që është bërë deri tani mes Presidentit Thaçi dhe Presidentit Vuçiq nuk duhet të injorohet dhe të hidhet anash. Dua të them, nëse ata kanë pasur bisedime të frytshme dhe kanë bërë progres në disa cështje, atëherë Qeveria duhet t’i marrë parasysh ato dhe të bëjë llogaritë para se të ecën përpara. Unë gjithashtu mendoj se është e rëndësishme që Qeveria t’i marrë parasysh qëndrimet e një mase të gjerë të qytetarëve të Kosovës. Jo vetëm të partive politike, por edhe të shoqërisë civile, organizatave, qytetarëve të rëndomtë. Të jenë të sigurt se e kuptojnë se çka duan të gjithë qytetarët e Kosovës në përmirësim të raporteve me Serbinë dhe shtetet tjera fqinje, gjithashtu. Për shembull, unë besoj fuqishëm që Kosova duhet të jetë një pjesëmarrës aktiv në nismën e fundit të quajtur mini-Shengen. Shumë njerëz në Kosovë nuk pëlqejnë atë që po dëgjojnë për mini-Shengenin, por përgjigjja ime për këtë është: dërgojeni një delegacion në takimin e ardhshëm. Vendosni në tavolinë qëndrimet tuaja dhe ti jepni formë procesit e jo vetëm ta injoroni atësepse mendoj që shtetet e tjera në rajon e dinë që nuk mund të krijojnë ekonomi rajonale dhe paqe rajonale, duke e injoruar ndonjë shtet të regjionit.

Gazeta Express: Ju keni kërkuar që të rinis dialogu me Serbinë, por a kanë Shtetet e Bashkuara të Amerikës një afat kur sipas juve duhet të arrihet përfundimisht marrëveshja mes Kosovës dhe Serbisë?

Kosnett: Ne do të donim të shihnim dy qeveritë në vijën e fillimit sa më shpejt që është e mundur, sa të formohet qeveria e Kosovës. Dhe pastaj ne duam t’i shohim ato duke arritur në vijën e cakut. Çka dua të them është se ne duam që ky proces të mund ta prodhojë një marrëveshje të qëndrueshme, që kënaq popujt e dy shteteve, jo vetëm udhëheqësit politikë, por pra që është e pranueshme për qytetarët e dy vendeve. E kjo do të marrë kohë. Nuk do të të jap një afat artificial. Unë mendoj se është i mundshëm gjatë 2020-ës dhe administrata e tanishme e SHBA-së është e angazhuar të përkrahë këtë proces, ne jemi të angazhuar për paqe, drejtësi dhe prosperitet për të gjithë në Ballkan. Unë nuk mund të them se do të vazhdojë të zgjasë ky intensitet i interesimit të SHBA-së, por e di se kjo është një mundësi që nuk duhet të humbasë. Dhe miqtë tanë të Bashkimit Evropian janë po ashtu të angazhuar në këtë proces. Unë mendoj se vonesa në dialog nuk ka qenë benefit për Kosovën. Nuk e ka ndihmuar shtetin ekonomikisht. E kemi problemin me tërheqje të njohjes së Kosovës. Kosova nuk është duke shkuar në drejtimin e duhur. Dhe mendoj se përmirësimi i raporteve me Serbinë dhe me fqinjtë e tjerë do të krijojë kushte për prosperitet dhe mundësi për të gjithë qytetarët e Kosovës.

Gazeta Express: Ideja e korrigjimit të kufijve. A kanë bërë ndonjë lider, e kur po them lider, mendoj në z. Vuçiq dhe z. Thaçi, a kanë dhënë ata ndonjë propozim zyrtar te ndonjë zyrtar amerikan ose te administrata amerikane lidhur me ndryshimet e kufijve? Sepse ka pasur aq shumë bisedime, por askush nuk e di se për çka kanë biseduar.

Kosnett: Unë kurrë nuk kam parë ndonjë propozim formal për marrëveshje gjithëpërfshirëse ose për shkëmbim të tokës. Më lejoni t’u kujtojë lexuesve tuaj se qëndrimi i SHBA-së për territorin ka qenë se ne nuk duam të ndalim negociatorët nga dy palët, nga Kosova dhe Serbia, nga diskutimi për çështje të ndryshme. Ne kurrë nuk jemi shtyrë aktivisht për ndonjë shkëmbim territoresh. Ne kemi thënë se nëse ka ndonjë marrëveshje gjithëpërfshirëse mes Kosovës dhe Serbisë dhe ata negociojnë për ndonjë ndryshim kufijsh ose shkëmbim territoresh, në atë kontekst, ne do ta shikonim atë. Nuk do ta përjashtonim atë menjëherë. Nuk është qëndrimi ynë të përjashtojmë aty për aty. Disa njerëz e kanë interpretuar këtë sikur amerikanë aktivisht e kanë shtyrë idenë e shkëmbimit të territoreve, gjë që kurrë nuk ka qenë e vërtetë. Gjithashtu, do të kthehem te këndvështrimi im i mëhershëm: çfarëdo marrëveshje gjithëpërfshirëse duhet të jetë e pranueshme për popujt, jo vetëm për liderët politikë. Dhe është e dukshme që ka shumë pak përkrahje në Kosovë për ndryshime të mëdha kufijsh, pika e fundit aty është se nëse në kuadër të…

Gazeta Express: Çfarë nënkuptoni me “ndryshime të mëdha të kufijve”?

Kosnett: E dini, ka pasur fjalë për për shkëmbime dramatike të popullsive, rivizatim të hartës. Çka më duhet të them është se nëse në kuadër të negociatave për të gjitha çështjet e ndryshme që dy shtetet duhet të bisedojnë; tregtia, investimet, bashkëpunimi në çështjet e zbatimit të ligjit, hetimet, siguria.. në kuadër të këtyre bisedimeve të gjera, nëse Kosova dhe Serbia pajtohen të flasin edhe për shënimin e kufijve, për ndryshime shumë të vogla, ne nuk do të themi prerazi jo, ju nuk mund të flisni për këtë. Palët janë aty për të diskutuar. Por, mendoj që e gjitha ajo që është folur viteve të fundit për shkëmbim masive të popullatës dhe territorit, është e qartë se kjo është çështje që askush në këtë shtet nuk e përkrah dhe kjo është bërë shkatërruese nga diskutimi për gjëra pozitive që do të përmirësonin raportet me Serbinë.

Intervista: Mandl: Nuk mund të ketë anëtarësim të Serbisë në BE pa njohjen e pavarësisë së Kosovës

Festim Gashi

Kam besim se do të formohet një qeveri e re në Kosovë, e cila duhet të fokusohet në forcimin e sundimit të ligjit dhe reformat, thotë Lukas Mandl, anëtar i Parlamentit Evropian. Në një intervistë për Zërin e Amerikës, zoti Lukas, i cili është anëtar i Delegacionit të Parlamentit Evropian për Bosnjen dhe Kosovën, tha se ideja e shkëmbimit të territoreve si zgjidhje për normalizimin e marrëdhënieve mes Prishtinës dhe Beogradit nuk ka mbështetje në Kosovë.

Zëri i Amerikës: Zoti Mandl, dy muaj pas zgjedhjeve të përgjithshme, Kosova vazhdon të jetë pa qeveri të re, pjesërisht për shkak të një ngërçi politik të shkaktuar nga mungesa e një marrëveshje mes partive politike për krijimin e një koalicioni qeverisës. Si i shihni zhvillimet e fundit politike në Kosovë?

Lukas Mandl: Kosova është një vendi i strukturuar demokratik. Natyrisht, ka mungesa të disa reformave në disa fusha të shtetit dhe shoqërisë, por demokracia po funksionon. Unë isha pjesë e Delegacionit të Parlamentit Evropian, që vëzhgoi zgjedhjet dhe jam i kënaqur që demokracia po funksionon. E theksoj këtë për çdo vend ku kjo është e vërtetë sepse unë e respektojë vendimin e votuesve. Votuesit në Kosovë kanë vendosur në mënyrë të qartë të mbështesin dy partitë fituese në Kosovë dhe ato po negociojnë për formimin e një qeverie. Unë kam besim se mund të formohet një qeveri e mirë. Do të jetë e rëndësishme që të bëhen reforma të brendshme, që të fitohet dhe të pranohet mbështetja nga pesë vendet e tjera të Ballkanit. Nëse krijohet, unë mendoj se qeveria e re do të ketë një mandat të mirë.

Zëri i Amerikës: Sipas mendimit tuaj, cilat do të jenë sfidat kryesore të qeverisë së re në Kosovë, që pritet të drejtohet nga udhëheqësi i Vetëvendosjes, Albin Kurti? Çfarë pret Parlamenti Evropian dhe Delegacioni i tij për Bosnjën dhe Kosovën nga qeveria e re e Kosovës?

Lukas Mandl: Unë mendoj se gjatë mandatit të qeverisë së re të Kosovës, për njerëzit e Kosovës, pesëdhjetë për qind e vendimeve të rëndësishme do të vijnë nga Bashkimi Evropian, dhe ndoshta 50 për qind nga qeveria e Kosovës. Pjesa që duhet të bëhet nga qeveria e Kosovës është forcimi i sundimit të ligjit. E theksoj këtë sepse sundimi i ligjit është drejtpërdrejt i lidhur me investimet dhe investimet janë drejtpërdrejt të lidhura me punësimin, vendet e punës. Dhe nëse ka vende pune dhe investime, njerëzit do të qëndrojnë në Kosovë. Është shumë e rëndësishme që të rinjtë, punëtorët e fortë, të arsimuarit qëndrojnë në vend dhe e forcojnë vendin e tyre. Në anën e Bashkimit Evropian do të jetë e rëndësishme që të mbahet premtimi për liberalizimin e vizave me Kosovën dhe kjo të realizohet sa më shpejt që të jetë e mundur. Unë luftoj për këtë në parlament dhe shumica e anëtarëve të Parlamentit Evropian janë në favor të liberalizimit të vizave me Kosovën. Përveç forcimit të sundimit të ligjit, për qeverinë e re të Kosovës do të jetë e rëndësishme që të forcohet sistemi i arsimit, veçanërisht në fushën e teknologjisë, programeve kompjuterike, kodeve, arkitekturës së softuerëve, sepse Kosova nuk ka shumë burime natyrore dhe nuk ka një industri tradicionalisht të fuqishme. Por Kosova ka një numër të madh të të rinjve, mesataren më të madhe të popullsisë së re në Evropë. Ka shumë të rinjë që duan të punojnë në fushën e inxhinierisë së programve kompjuterike, dhe një numër i tyre tashmë e bëjnë këtë. Disa kompani të mëdha austriake punojnë me këta të rinjë në Kosovës. Për këtë arsye, unë nganjëherë them se Kosova, ndoshta mbarë Ballkani Perëndimor një ditë mund të bëhet Silikon Valley i Evropës. Por, duhet të forcohet sistemi i arsimit në këtë fushë, duhet të forcohet arsimi për vajzat, gratë dhe për të gjithë në shoqëri. Unë mendoj se mund të mbështetet çdo qeveri që përpiqet të realizojë këto synime.

Zëri i Amerikës: Çfarë duhet të bëjë Kosova për t’ia lehtësuar Bashkimit Evropian marrjen e vendimit për liberalizimin e vizave?

Lukas Mandl: Unë kam qenë shumë i sinqertë për kët çështje. Kosova i ka plotësuar të gjitha kushtet për liberalizimin e vizave me Bashkimin Evropian. Kosova i ka plotësuar mbi 90 kushte të parashtruara nga Bashkimi Evropian. Kjo është bllokuar për arsye politike. Pesë vende të Bashkimit Evropian akoma nuk e njohin pavarësinë e Kosovës dhe disa vende të tjera që dyshojnë se liberalizimi i vizave me Kosovën do të funksiononte pasi ata kanë frikë se njerëzit do të largohen nga vendi dhe nuk do të kthehen, do të qëndrojnë në Evropë dhe në pjesë të tjera të botës.

Zëri i Amerikës: Çfarë ndikimi do të kenë përpjekjet për reformimin e Bashkimit Evropian dhe moshapja e negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë dhe Maqedonisë, në procesin e normalizimit të marrëdhënieve Kosovë-Serbi?

Lukas Mandl: Për mua këto dy gjëra janë të ndërlidhura dhe të rëndësishme në këtë fushë. Unë jam miqësor me Kosovën, si raportues i grupit të Partisë Popullore Evropiane dhe Parlamentit Evropian për Kosovën dhe unë jam i angazhuar me Kosovën, por kjo nuk do të thotë se unë e vë në dyshim rëndësinë e Serbisë. Serbia është e rëndësishme, populli serb është i rëndësishëm. Serbia është ekonomia me fuqishme në rajon dhe ajo ka një përgjegjësi për shkak të kësaj force. Unë gjithmonë ia them Serbisë se është e rëndësishme që ajo ta kuptojë se shumica e vendeve të botës e kanë njohur Republikën e Kosovës. Nuk është e arsyeshme që të mendohet se mund të ketë një anëtarësim të Serbisë në Bashkimin Evropian pa njohjen e pavarësisë së Kosovës. Në këto fusha nevojitet përgjegjësi nga Serbia dhe për këtë çështje të gjithë udhëheqësit e vendeve të Bashkimit Evropian duhet t’i dërgojnë një mesazh të qartë Serbisë se kemi nevojë për ju, ju duam në familjen evropiane, por ju lutem jepni fund këtij konflikti të vjetër. Pra, është obligim i Komisioni të Bashkimit Evropian që të kujdeset për procesin e dialogut (Kosovë-Serbi). Unë shpresoj që jo vetëm Komisioneri për Punë të Jashtme, Josep Borrell, por edhe Komisioneri për Fqinjësinë, Oliver Varhelyi do të angazhohen në procesin e dialogut. Të them të drejtën, ky proces nuk është një përgjegjësi e vetëm Presidentit francez, Emmanuel Macron. Shpresoj që ai nuk do ta dëmtojë këtë proces, por zoti Macron, të them të drejtën, nuk ka mandat evropian për këtë çështje, ai ka mandat francez, ashtu si udhpheqësit e 27 vendeve të tjera anëtare të Bashkimit Evropian.

Zëri i Amerikës: Zoti Mandle, zyrtarët austriakë kanë mbështetur idenë e shkëmbimit të territoreve si pjesë e një marrëveshjeje përfundimtare për normaliziminKosovë Serbi. Si e shihni ju këtë?

Lukas Mandl: Ideja lindi në Austri, në alpet e Tirolit, gjatë një diskutimi publik mes presidentit austriak, presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe presidentit të Serbisë, Aleksandër Vuçiç. Unë nuk dua të jem në mesin e atyre që imponojnë një zgjidhje nga jashtë mbi çështjet për të cilat Kosova dhe Serbia flasin ose janë dakord. Ka qenë një gabim i madh në historinë e Ballkanit Perëndimor, që nganjëherë janë imponuar zgjidhje nga jashtë për Ballkanin Perëndimor. Unë nuk dua që të imponohet një zgjidhje nga jashtë. Unë do të jem i kënaqur nëse vazhdojnë diskutimet dhe dialogu mes Kosovës dhe Serbisë dhe unë nuk dua që të imponohen gjëra në axhendën e këtyre bisedimeve. Përvoja ime pas idesë së shkëmbimit të territoreve ishte dhe vazhdon të jetë se shumica e njerëzve në Kosovës nuk e mbështesin atë. Kështu që nuk duket se ka shanse të mëdha që kjo ide do të funksinonte mirë. Prandaj, ndoshta do të ishte më mirë që të gjenden çështje për të cilat palët mund të arrijnë marrëveshje.

Zëri i Amerikës: A do ta mbeshtesnit një zgjidhje të problemit mes Kosovës dhe Serbisë që përfshinë shkëmbim territoresh, pavarësisht nëse ajo është e imponuar apo jo?

Lukas Mandl: Unë do të mbështesja çdo zgjidhje që mbështetet nga Kosova dhe Serbia. Për mua është e rëndësishme që të ketë një zgjidhje me respekt reciprok mes Kosovës dhe Serbisë. Nuk është detyra ime që të imponojë një zgjidhje. Unë vërtetë kam përshtypjen se imponimi i zgjidhjeve nga jashtë nuk ka qenë axhenda e duhur për Ballkanin Perëndimor.

Zëri i Amerikës: Zoti Mandl, udhëheqësi i Vetëvendosjes, Albin Kurti, i cili pritet të jetë kryeminstër i qeverisë së re të Kosovës, ka kundërshtuar idenë e shkëmbimit të territoreve ose korrigjimit të kufirit. Sipas mendimit tuaj, çfarë ndikimi mund të ketë fitorja e zotit Kurti në dialogun Kosovë-Serbi?

Lukas Mandl: Përshtypja ime nga jashtë është se ndoshta kryeministri i ardhshëm Albin Kurti tani është më i moderuar në politikat e tij se sa në të kaluarën. Unë gjithashtu kam përshtypjen se mund të formohet një qeveri e mirë dhe profesionale nga dy partitë fituese në Kosovë. Negociatat janë pjesë e sistemit politik, veçanërisht në demokraci, ku bisedimet me njëri-tjetrin janë një instrument i rëndësishëm i gjetjes së zgjidhjeve. Për mua paraqitja e qëndrimeve në mbështetje ose kundër propozimeve për çështje të caktuara para negociatave nuk është ndonjë problem. Do të ishte problematike nëse palët nuk flasin me njëra-tjetrën. Kështu që nëse Albin Kurti ose Aleksandër Vuçiçi thonë se nuk duan të bisedojnë, atëherë do të ishte problem. Për aq kohë sa ka njerëz që janë të gatshëm të bisedojnë, do të ketë një rrugë për gjetjen e një zgjidhjeje. Unë jam gjithmonë optimist për këtë.

Zëri i Amerikës: Zoti Mandl, Shtetet e Bashkuara kanë shtuar angazhimin e tyre në Ballkan, duke emëruar dy dërguar për Ballkanin dhe për bisedimet Kosovë-Serbi? Cili do të jetë roli i Bashkimit Evropian në procesin e bisedimeve pas përfshirjes më të madhe amerikane?

Lukas Mandl: Për Bashkimin Evropian kjo është një përparësi e madhe. Kjo do të thotë se vetë Presidentja Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e sapozgjedhur nga Parlamenti Evropian, do të kujdeset për çështjen e dialogut. Unë ia kam kërkuar këtë disa herë, dhe e kam kuptuar përgjigjen e saj se ajo është dakord me këtë dhe e sheh këtë si një përparësi. Por do të ketë edhe komisionerë të tjerë që do të merren me këtë si Komisioneri për Punë të Jashtme, Komisioneri i Fqinjësisë dhe të tjerë që do të angazhohen në nivel politik. Do të ketë gjithashtu edhe të dërguar të posaçëm që do të mbikqyrin aspektin teknik të procesit. Por, kjo vazhdon të jetë një përparësi për Komsionin Evropian dhe Parlamentin Evropian. Nëse do të kem përshtypjen se Komisioni Evropian nuk po angazhohet aq shumë për këtë çështje unë do të kërkojë me forcë si anëtar i parlamentit që gjerat të ecin përpara.

Zëri i Amerikës: Disa analistë kanë paralajmëruar se Rusia mund të përpiqet të sigurojë një prani në Ballkanin Perëndimor përmes pengimit të zgjidhjes së problemeve mes Kosovës dhe Serbisë. A mund ta pengojë Rusia në fakt arritjen e një marrëveshjeje mes Prishtinës dhe Beogradit?

Lukas Mandl: Shpresojë që jo. Varet nga ne, evropianët nëse ne lejojmë ndikim nga pjesë të tjera të botës, që nuk janë dakord me vlerat dhe qasjen tonë ndaj dinjitetit dhe lirive njerëzore. Këtu nuk përfshihet vetëm ndikimi nga Rusia, por edhe nga Turqia, Kina, madje edhe Arabia Saudite. Disa njerëz nuk e dinë që Serbia zhvillon më shumë stërvitje me NATO-n, dhe se Rusia nuk po shpenzon aq shumë në Serbi. Bashkimi Evropian po shpenzon shumë në Ballkanin Perëndimor dhe në Serbi. Kjo nuk është një dhuratë, por pjesë e përpjekjeve për një zhvillim të qëndrueshëm të mbarë kontinentit, për mbarë Bashkimin Evropian. Kështu që ka shumë arsye për të qëndruar të bashkuar, si një familje evropiane e bashkuar, që të mos lejojmë ndikime të tilla brenda Bashkimit Evropian. Por unë e di që ky rrezik ekziston, jo vetëm nga Rusia por edhe nga vende të tjera. Në duhet të shmangim sa më shumë që të mundemi këto lloje të ndikimit negativ.

Zëri i Amerikës: Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, kohët e fundit tha se masakra e vitit 1999 në Reçak të Kosovës ishte fabrikuar. Në Kosovë, mohimi i krimeve të luftës nga Serbia shihet si një kundërshtim ndaj frymës së pajtimit dhe normalizimit të marrëdhënieve. Sipas mendimit tuaj, çfarë ndikimi mund të kenë këto lloje deklaratash mbi bisedimet Kosovë-Serbi?

Lukas Mandl: Pyetja ime është se për cilën audiencë janë dhënë këto mesazhe. Shpresoj që të mos jetë e nevojshme për një zyrtarë ose politikanë në Ballkanin Perëndimor që të mohojë ngjarje të tmerrshme si kjo. Duhet të jetë e mundur që të nderohen dhe të kujtohen viktimat dhe të arrihet një ardhme pozitive dhe e begatë në të gjitha pjesët e botës. Unë nuk jam dakord me mohime të tilla. Kjo akoma po ndodh edhe në rajone të tjera, si në Turqi, e cila mohon gjenocidin armen. Nuk dua të krahasoj njërën ngjarje me tjetrën, ato janë të ndryshme. Por, të mohosh vuajtjet viktimave është diçka për të cilën ne nuk kemi nevojë në Evropë, e as në zona të tjera. Ne nuk e duam këtë nga asnjëra palë. Historia e suksesshme e Bashkimit Evropian është e bazuar te tejkalimi i këtyre mohimeve dhe agresionit që ato përmbajnë në vete. Unë i bëj thirre të gjitha palëve që t’u japin fund konflikteve etnike, kombëtare dhe fetare. Këto janë konflikte të gabuara dhe jo racionale. Të punojmë për një të ardhme të begatë për rajonin, duke mbështetur gjashtë vendet e Ballkanin Perëndimor.

Historike! – Teatri Kombëtar renditet i pari ndër monumentet më në rrezik në Europë

VOAL – Aleanca për mbrojtjen e Teatrit Kombëtar bën të ditur:

Teatri Kombetar listohet tek lista e ngushte e 7 Monumenteve ne rrezik, me karakteristike speciale si nga pasurite me ne rrezik ne Europe.
Qe nga ky moment, Teatri me vendimin e 28-29 Nentorit ne Hage, nga ana e jurise te perbere nga autoritetet me te larta ne Europe, Teatri Kombetar dhe ai Eksperimental Kombetar shpallen monumente te mbrojtura si pjese e pasurise se trashegimise europiane.
Hera e pare ne histori qe nje kauze e ngritur nga rrenja, nga aktiviste, fiton kete status, fale qendreses dy-vjeçare.
Hera e pare qe nje godine publike, uzurpohet nga qytetare dhe kalon ne administrim horizontal.
Kemi fituar nje monument, kemi fituar nje beteje, kemi fituar nje kauze, kemi fituar nje dite demokracie.




Nëse nuk nxjerrim mësime nga tërmeti, nuk vemë mend kurrë – Nga Artan Fuga


Cfarë na mësoi tërmeti?

Jemi komb i stërlashtë, nuk na ka hije të sillemi si çiliminj, si komb aventurierësh të papjekur, që në jetën e vet nuk mban parasysh rriskun e asaj që bën!

Rrisku maksimal, siguri zero!

Ky është budallalliku ynë kolektiv!

Dhe tani i kërkojmë llogari njeri tjetrit : Pse më janë çarë muret muaaaaaa?

Na çaftë ujku, na çaftë, do të gjejmë fajtorin tani. Fajtori? Ne jemi, ne!

Të ndalemi o të marrë, se do të marrim më qafë le veten, por edhe ata që do të lindnin në shekuj nga 50 të vrarët e që mundet në potencë të bëheshin mijra!

Poqese nuk i vemë gishtin kokës dhe në çaste frike, tragjedie dhe ankthi kolektiv, kurrë nuk do të arsyetojmë ndonjëherë!

Mos mendoj njeri se nuk jemi paralajmëruar. As mos thotë njeri se nuk e ka ditur.

Të gjitha janë thënë!

Rozhaja nderon diplomatin Shaban Murati me Çmimin e Lartë “Ora e maleve”

Në Manifestimin e njohur Tradicional Kulturor mbarëkombëtar “Ora e maleve” në Rozhajë, Mali i Zi, u zhvillua promovimi i librit “Bosnja: Një pikpamje nga Tirana” të autorit Shaban Murati, ku merrnin pjesë shkrimtarë, poetë, studjues, artistë, gazetarë, etj.nga të gjitha trevat shqiptare.
Fjalën e hapjes në këtë promovim e mbajti drejtori i këtij manifestimi z.Ali Daci, i cili theksoi vlerat e librit në shkallë kombëtare dhe rajonale. Kryetari i Shoqatës “Kosova për Sanxhakun” z.Ismet Azizi foli për rëndësinë e kontributit të librit dhe të autorit në ndriçimin e të vërtetave dhe të drejtave të dy popujve për liri dhe për mesazhin e rëndësishëm të librit për miqësinë midis dy popujve.
Analizë të gjërë për librin paraqiti shkrimtari dhe publicisti i mirënjohur z.Çerçiz Loloçi.
Në fund, drejtori i Manifestimit Tradicional Kulturor, z.Ali Daci, i dorëzoi autorit Shaban Murati “Çmimin e Lartë “Ora e maleve””, me këtë motivacion:
“Për kontribute të çmuara në diplomaci, histori, kulturë dhe studime, duke sjellë refleksione të çmuara në fushën e politikës dhe diplomacisë, në Ballkan dhe më gjërë”.

Njihuni me “Lagjen e hajdutëve të politikës”, blloku i 122 vilave të bardha, blerë me miliarda “të zeza”

Vetëm 4 kilometra larg Tiranës në Petrelë, pasanikët e bërë të tillë me lekë krimi e korrupsioni shtetëror dhe lidhjeve me botën e mafies, kanë krijuar një bllok banimi me vila luksi, ku janë bashkuar e jetojnë pa pikë morali, agallarët dhe shërbestarët e tyre, të çdo lloji, ngjyre politike e mëkatesh.

Janë 122 vila të bardha, me sipërfaqe nga 350 m2, në mbi 600 m2, të blera me miliarda të zeza, prej deputetësh, ministrash, ambasadorësh, moderatorësh televizivë, opinionistë të medias, dashnore shtetarësh, prokurorë, gjyqtarë, krye-doganierë e krye-tatimorë, kryepolicë, kriminelë, trafikantë dro ge, arm ësh e femrash.

Ky bllok banimi, me sipërfaqe 226 mijë m2, nga të cilat 79 mijë m2 janë vila, është pagëzuar me emrin “Lagja e hajdutëve të politikës” dhe me plotë të drejtë, mbasi çmimi më i ulët i një vile është 500 mijë euro.

“Vdekje e paralajmëruar”, Berisha me akuzë të fortë: Viktimat e Thumanës, vrasje shtetërore

Viktimat e Thumanes dhe disa nga te Durresit mund te ishin te gjalle!
Ato jane vrasje shteterore, pa dashje apo pa qellim dhe duhet te trajtohen te tilla.

Te dashur miq, termeti i 26 nentorit u parapri nga nje termet prej 5,6 te shkalles richter me qender ne te njejten zone dhe thellesi. Termeti i 22 shtatorit u shoqerua me demtim te shkalleve te ndryshme te 1528 objekteve, shkaterroi plotesisht 50 banesa dhe demtoi dukshem 160 pallate etj etj ne Durres, Kruje dhe Tirane.

Nder ndertesat e demtuara ne menyre serioze dhe qe ishin raportuar si te pabanueshme nga banoret e tyre ishin edhe dy pallatet qe i moren jeten 22 banorve nen rrenojat e tyre por me siguri edhe te pallateve dhe banesave ne Durres.

Ne rast se autoritetet zyrtare qe inspektuan keto pallate ne Thumane dhe Durres nuk do te nenvleftesonin demtimin ne strukture, te shkaktuar nga termeti, banoret me detyrim do te ishin zhvendosur ne vendsterhime te tjera dhe do te ishin gjalle sot. Pra ata de fakto vertet vdiqen nga termeti i 26 nentorit por kjo ishte nje vdekje e paralajmeruar per sa kohe nuk u larguan forcerisht nga pallatet e tyre te bera te pabanueshme me 22 shtator. Per rrjedhoje kemi te bejme me nje vrasje shteterore, natyrisht jo e qellimte por detyrimi i shtetit ndaj familjeve te ketyre viktimave ka rregulla te tjera dhe eshte demshperblim i plote sikunder pergjegjesia e atyre qe u treguan indiferent ne detyre ne rastin konkret eshte personale dhe direkte.

Pikerisht per te fshehur gjurmet, provat e ketij krimi shteteror Edvin Mafia emeroi Çuçin e tij, ministrin e Familjes shef te gjendjes se jashtezakonshme nje rast unik ne historine e botes qe nje minister bujqesie emerohet ne nje detyre te tille. Ky i fundit, ne misionin e tij familjar, ne nje akt te paster kriminal oret e para te dites se pare te punes shembi ne kundershtim flagrant me ligjin dy pallatet prova te gjalla te krimit shteteror ne Thumane dhe pallatin nen hetim ne Durres etj etj. Nderkohe shpresat per nje hetim te ndershem me Edvinin, krye kreu i meduzes, jane zero.

Ndaj duke denuar me ashpersine me te madhe qendrimin kriminal ndaj pasojave te termetit te 22 shtatorit 2019 dhe veprimet kriminale te zhdukjes se proave te krimit nga Edvin Mafia dhe Çuçi i tij dhe duke patur parasysh faktin se mafia veten nuk e heton kurre, bej thirrje per nje hetim te ndershem te pavarur nderkombetar te ketij krimi te shemtuar qe kushtoi dhjetra jete dhe qe rendon e do rendoje ne ndergjegjen e çdo shqitari. sb

Midis humanizmit dhe barbarisë – Çfarë fitimesh do të kenë tani disa kompani ndërtimi!!! – Nga Artan Fuga


Midis humanizmit dhe barbarisë

Çfarë fitimesh do të kenë tani disa kompani ndërtimi!!!

Dy gjera i pengonin.

E para: Njerëzit nuk kishin lekë për të blerë apartamentet e ndërtuara dhe e dyta nuk kishte hapësira të mjeftueshme ndërtimi.

Tani vuuuuuu!

Tërmeti e zgjidhi problemin.

Industrisë të ndërtimit i doli fati!

Lekët erdhën dhe do të vijnë nga kontributet speciale, nga buxheti, nga ndihmat, etj.

Spastrimin e ndërtesave të vjetra e bëri tërmeti.

Sa të negociohej me banorët jo ashtu jo kështu, jo dalim jo nuk dalim, jo ku do të strehohen jo ku nuk do të strehohen banorët nëse në vend të të të vjetrave bëhen ndërtesa të reja, tërmeti e zgjidhi problemin me një të rënë të dorës!!!

Faaaap! Hapi pa fund terrene.

Hajde tërrrrrmet hajde!

Tani mjafton një krisje në pallat, vuuup hidhet në erë dhe hapen vende plot për ndërtim.

Nuk doniiiiii? Mirë po kini mendjen se do t’u zejë brenda dhe ne nuk mbajmë asnjë përgjegjësi pastaj!

Jo mos prishja, por prishja e ndërtesave është politika e duhur! – Do të thoshte ndonjë skile e zgjuar! Edhe në Lezhë madje ku u bë debati në rrugë!!!

Fatkeqësia për disa është fatmirësi në drejtime të tjera për të tjerë!

Po mos shkaktoheshin të vrarë?!

Për disa tërmetet do të ishin bekim i Zotit për biznes!

Ndërto, prishu, përsëri ndërto përsëri! Ohoho! Mrekulli. Gjithë kanceri i industrisë është se e ngop konsumatorin dhe i prish tregun vetvetes. Me tërmetin edhe kjo u zgjidh. Konsumatori është tani gjithmonë i uritur.

A nuk i dha hov të paparë ekonomisë shkatërrimi në Europë gjatë Luftës së dytë botërore?

Shkatërrimi është krijues – thotë dikush!

Ca kohë në hotele me pesë yje banorët dhe ec përpara!

Na doli fati edhe neve të industrisë hoteliere. Nuk kishim turistë gjatë dimrit. Tërmeti na i solli. Bëjmë edhe ne pak derman.

E kthejnë fatkeqësinë në forcë! – sipas sloganit të vjetër komunist!

Shqiptari më i fortë se tërmetet!

Puna është se ne na duhet një model tjetër urban! Nuk duhet të përsërisim të njejtat gabime duke ndërtuar qendra urbane të superpopulluara. Po na vdes qyteti i bllokuar. Po na merr frymën! Po na kancerigjon! Po biem cip më cip mbi njeri tjetrin.

E eeee mirë , fol ti fol!

Ne gjetëm për 20 vjetët e ardhshëm truaje të reja për ndërtim!

Atje ku ishin zënë tashmë. Atje do të ndêrtojmë përsëri, ose pak më tutje.

Ajo që ishte kanceri i industrisë të ndërtimit dhe i pushtetit lokal, ajo që po e mbështillte lakun në fyt ekonomisë u zgjidh.

E zgjidhi tërmeti!

Ritmet e rritjes ekonomike do të shkojnë për tre ose katër vite në stratosferë, fitimet e industrisë së ndërtimit gjithashtu, pushteti lokal do të bëjë qejf me terrenet për ndërtim.

Dhe mbi të gjitha : E gjitha kjo do të vishet me një vello humanitare: Po zhdukim pasojat e tërmetit të 26 nëndorit 2018!

Po mos ishin të vrarët?!

Dyshoj se poshtë jorganeve disa ndoshta do të fërkonin duart: Rrofsh moj natyrë! Rrofsh o Zot! Rrofsh o tërmet!

Edhe ligjin e gjendjes së katastrofave, gjendje e jashtëzakonshme e mbajmë nja njëzet vjet!

Edhe zgjedhje nuk bëjmë më derisa të zhduken aty nga viti 2050 pasojat e tërmetit!

Gjendje e jashtëzakonshme! Fitime të jashtëzakonshme! Rritme të jashtëzakonshme rritjeje ekonomike!

Na ktheve shpresën !

Por drama është se nëse sot u vramë në 50 nga ne, në rast të një tërmeti tjetër, poqese vazhdojmë kështu, me këtë model urban, pa bërë korrigjimet e duhura mund të kemi kushedi sa herë më shumë viktima. Mund edhe të mos kemi, por gjithë jetën do të jetojmë me frikën se komshinjtë do të na bien mbi kokë ose ne do të biem mbi kokën e komshinjve. Frika nga një vdekje makabre do të na qendrojë gjithë ditën në nën-ndërgjegje.

Kushedi sa herë do të vritemi gjatë jetës sonë të gjatë nëse nuk vemë mend nga budallalliqet që kemi bërë ose kanë bërë mbi kokat tona.

Nuk na duhen modele urbane që na mbajnë si në gjendje lufte!

Prandaj t’i vemë gishtin kokës!

Ne qytetarët apo ekonomia e ndërtimit?

Zgjedhja është e qartë, ne jetojmë në qytetet që ndërtojnë ata, kurse ata nuk jetojnë në qytetet që ata ndërtojnë për ne!

“Heronjtë e metropolit, revista gjermane ‘Theater der Zeit’ për teatrin

Gazetari gjerman Tom Mustroph i kthehet edhe një herë temës së mbrojtjes së Teatrit Kombëtar, këtë herë me një artikull në revistën “Theater der Zeit”.
Luftën për Teatrin që zhvillohet në Tiranë përmes qëndresës ai e ka pasuruar me shumë finesë me luftën e teatrit e me mjete teatrore në Prishtinë kundër keqbërjes së mafies së ndërtimit nëpërmjet analizës së pjesës “Pesë stinët e armikut të popullit” nga Jeton Neziraj.
Një ndërthurje që Mustroph e ka sjellë nën titullin “Helden den Großstadt – Heronjtë e metropolit”. Nga artikulli është shkëputur pjesa që ka të bëjë me qëndresën për mbrojtjen e teatrit dhe me pjesën e Jeton Nezirajt që më 6 dhjetor vjen në skenën e Teatrit Kombëtar.

Heronjtë e metropolit.
Në Tiranë artistët mbrojnë teatrin e tyre përballë investuesve lakmitare, në Prishtinë një pjesë teatrale fajëson mafien e ndërtimit – dy aksione jo tërësisht të parrezikshme
“Monument kulture, mbrohet nga populli” qëndron e shkruar në një banderolë të madhe në hapësirën e lirë mes Ministrisë së Brendshme dhe Teatrit Kombëtar nga qendër të Tiranës. Pikërisht këtu, në pikëprerjen mes këtyre dy institucioneve, policët në korrik 2019 goditen fizikisht aktorë dhe regjisorë (shih, gjithashtu, TdZ 09/2019). “Ishte absurd: Policët që paguhen nga taksat tona, sulmuan qytetarët, që donin të mbronin nga shembja një monument kulture si Teatri Kombëtar”, thotë Neritan Liçaj, pjesëtar i trupës së Teatrit Kombëtar në kryeqytetin shqiptar dhe asokohe në mes të trazirave. Liçaj bashkë me kolegët e trupës së tij zhvillon shfaqje në një skenë rezervë sepse Teatri është larguar nga ndërtesa e teatrit e ndërtuar në vitin 1939 nga një arkitekt italian. “Por Teatri im është këtu”, thotë ai dhe tregon për nga ndërtesa historike, që ai tani, bashkë me rreth pesëdhjetë aktivistë të tjerë, e ruan në një sistem me turne. Për ta është me rëndësi ruajtja e ndërtesës së vjetër të teatrit, por para së gjithash është me rëndësi qëndresa ndaj shndërrimit të plotë të bërthamës së qytetit në një parajsë tregtare dhe ndaj shitjes së pronës publike. Kulla prej 17 dhe 21 katesh janë parashikuar në planin e zhvillimit të zonës. Më shumë se 8000 m2 duhet të privatizohen.

Në shkurt 2018 nisi protesta. “Fillimisht zhvillonim një herë në javë takime para Teatrit, shpejt për shkak të mbështetjes së madhe nisi të zhvillohet në ritëm të përditshëm. Por kur në korrik 2019 policia deshi të sulmonte Teatrin, ne e morëm dhe prej atëherë e ruajmë ditë e natë”, tregon Lindita Komani, shkrimtare dhe një nga organizatorët e qëndresës. Për çdo mbrëmje artistë e qytetarë mblidhen para Teatrit. Janë sajuar mundësi për t’u ulur, është krijuar një arenë e vërtetë për debate politike. “Njerëzit flasin për probleme të përditshmërisë si papunësia, korrupsioni dhe mbi atë sesi shumë njerëz të rinj në moshë ende largohen nga vendi”, raporton Komani.
Më 28 tetor debatet u ndoqën nga monologu për teatër “Amerika”, një shfaqje e Teatrit Thalia Hamburg me regjinë e Bastian Kraft. “Duam t’i sigurojmë kolegët dhe koleget për mbështetjen dhe solidaritetin tonë”,-thotë aktori Bekim Latifi, i lindur në vitin 1994 në Durrës. Ai shpreson që të tjerë do të ndjekin shembullin e tij. “Nëse këtu ka artistë ndërkombëtare, për policinë do të jetë e vështirë që të sulmojë ndërtesën”,-mendon ai teksa sheh për nga ndërtesa e Ministrisë së Brendshme që nuk do të preket nga planet e shembjeve.

Disa ditë më vonë në Teatrin Kombëtar kosovar të Prishtinës aktori Armend Smajli sulmohet me shkumë të bardhë nga shuarësit e zjarrit. Një vdekje metaforike. Sepse Smajli luan në “Pesë stinët e armikut të popullit”, një përshtatje e “Armikut të popullit” nga dramaturgu kosovar Jeton Neziraj për urbanistin Rexhep Luci, i cili në vitin 2001 u vra në rrugë. Për kryeqytetin e Kosovës së pasluftës Luci kishte planifikuar parqe dhe transport lokal. Me këtë gjë, sikurse tregohet në pjesën teatrale, ai i kishte zënë rrugën mafies së ndërtimit. Në skena të përqendruara tregohet sesi një investues prototip josh sindikalistët – fjala kyçe: vende pune dhe sesi ai lidh pas vetes mediat përmes fushatave të reklamave. Urbanisti në fund është i izoluar – dhe vritet.
Me figurën e Rexhep Lucit, që ndërthuret me atë të heroit Stockmann nga drama “Armiku i Popullit” i Ibsenit, Neziraj arrin në një tjetër dimension të shkrimtarisë së tij. Përmes figurës tragjike të Lucit/Stockmann-it ai krijon çaste empatie. Arkitektura e tërësishme e kësaj përshtatjeje është më e pasur, shkon përtej humorit sardonik, që ishte tashmë shumë i theksuar edhe në pjesët mbi tendencat homofobike në shoqëri (“55 hijet e Gay”) ose për trafikun e organeve dhe korrupsionin në shëndetësi (“Hipokritet ose Pacienti anglez”).