VOAL

Please Wait ...
0%

Njihuni me 10 njerëzit më të pasur në Shqipëri (Lista)

By | September 13, 2017

Komentet

Bashkëpunëtorë të Kremlinit të përfshirë në hetimin e Trumpit

Oleg Deripaska dhe Paul Manafort

Paul Manafort, ish-udhëheqësi i fushatës presidenciale të Donald Trump, ishte duke kërkuar për një investitor dhe Oleg Deripaska ishte ai që Manafort po kërkonte.

Ishte viti 2008 dhe një ndërtesë e famshme në Manhatan, e njohur si Hoteli Drake ishte nën shënjestrën e lobistit dhe këshilltarit politik, Manafort për blerje dhe zhvillim të ndërtesës.

Më 30 qershor, Manafort u takua me Deripaska, një biznesmen rus i cili në vitin 1990 e kishte marrë kontrollin e industrisë së metalit në Rusi.

Sipas një dokumenti të Rick Gates, dikur partner i Manafortit, miliarderi rus ishte i interesuar të investonte, duke i thënë Manafortit “të bllokonte elementet tjera financiare dhe pastaj të shkonte tek ai për pjesën finale të investimit”.

Bazuar në interesin e shprehur nga zoti Deripaska, gjatë takimit të tij me Paulin, dëshirojmë t’i diskutojmë parametrat e kësaj marrëveshje sa më shpejtë që ështe e mundur”, thuhet në memo, dokumenti i dorëzuar si dëshmi në padinë e ngritur në gjykatën federale të SHBA-së.

Marrëveshja e hotelit Drake, e cila përfundimisht nuk u realizua, është një prej shembujve të implikimeve të Manafortit me Deripaska, të cilin zyrtarët amerikanë e cilësojnë si bashkëpunëtorë të afërt me presidentin rus, Vladimir Putin.

Kjo marrëveshje dhe marrëveshjet tjera janë tashmë në shqyrtim të Robert Muller, hetuesit special amerkan që po hulumton përfshirjen e dyshuar ruse në zgjedhjet presidenciale në vitin 2016 dhe kontaktet në mes të zyrtarëve rusë dhe bashkëpunëtorëve të presidentit, Donald Trump.

Në një e-mail dorëzuar hetuesve amerikanë, Manfort kishte kërkuar “ndërmjetësues të jashtëm” të Deripaskës për të mbajtur një “takim privat” në vitin 2016, kur Manafort ishte udhëheqës i fushatës së Trumpit, raporton Washington Post.

Mediat amerikane raportojnë se nuk ka prova që Deripaska pranoi ofertën e supozuar të Manafortit.

Një zëdhënës i Manafort, Jason Maloni, tha se hetimi rreth veprimeve të Manafortit janë “të motivuara politikisht”.

Një zyrtar i zyrës së shtypit të Deripaskas ka hedhur poshtë çdo bashkëveprim në mes të biznismenit dhe Manfortit në vitet para 2016-tës.

Zoti Deripaska nuk ka komunikuar apo takuar zotin Manafort, para, pas, apo edhe gjatë fushatës presidenciale në vitin 2016. Në fakt, zoti Deripaska nuk ka komunikuar me Manafort me vite para 2016-tës. Kështu, çdo publikim që sugjeron apo thotë se zoti Deripaska në mënyrë direkte apo indirekte ka komunikuar me Manafort në vitin 2016, është deklaratë jo e saktë”, ka thënë zyrtari anonim për Radion Evropa e Lirë.

Deripaska ka figuruar në listën e të ftuarve të Kremlinin për vite, së fundmi edhe në një mbledhje të biznesmenëve kyç më 21 shtator, takim për të cilin mediat ruse sugjeruan se ishte mbajtur për të diskutuar klimën ekonomike para zgjedhjeve presidenciale në vitin 2018.

Duke qenë se Deripaskas i është refuzuar viza për në SHBA, ai thuhet se ka udhëtuar në vitin 2009, nën atë që The Wall Street Journal e quajti marrëveshje e fshehtë me FBI-në.

Një zyrtar i qeverisë amerikane dhe dokumetet në një padi tjetër, thonë se Deripaska ka arritur të udhëtojë në Shtetet e Bashkuara, dhejtëra herë në mes të viteve 2011 dhe 2014, duke përdorur një pasaportë diplomatike ruse, duke nënviziar lidhjet politike të Deripaskas.

Agjencia Associated Press raporton se Manafort në vitin 2005 i kishte propozuar Deripaskas një plan që synonte të ndikonte në politikë, biznes dhe mbulim të lajmeve në SHBA, Evropë dhe ish- Bashkimin Sovjetik, plan ky që do e mbështeste Putinin. Një raport i AP i publikuar në mars, thotë se Manafort kishte nënshkruar një kontratë në vlerë prej 10 milionë dollarësh me Deripaskan. Ai kishte marrëdhënie biznesore me të deri në fund të vitit 2009.

Deripaska, duke refuzuar raportimin, më vonë kishte thënë se do e padiste AP për shpifje.

Pasuria e paluajtshme, Hoteli Drake, nuk është investimi i vetëm i Manafort që ka marrë në shqyrtim. Disa shtëpi, godina në bashkëpronësi në Nju Jork dhe më gjerë thuhet se janë hetuar nga hetuesit amerikanë dhe zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Nju Jorkut, duke përfshirë edhe kreditë e Manfortit për të blerë pronat.

Pasura neto e Deripaskas është vlerësuar nga revista Forbes, 5.3 milionë dollarë, shumë nga kjo pasuri e ngritur gjatë viteve të 90-ta, periudhë të cilën mediat ruse e quajtën “lufta e aluminit” .

Përgatiti: Linda Gjokaj

Dedë Gjon Luli malësori fisnik, shqiptari i madh – Nga Prof. Gazmend Shpuza

Në galerinë e burrave shqiptarë, që udhëhoqën popullin tonë në luftën për liri, pavarësi dhe bashkim kombëtar një vend nderi zë dhe trimi i urtë i Hotit Dedë Gjon Luli. Jetën e tij 75-vjeçare ai e kaloi me armë në dorë në shërbim të atdheut. Qysh i ri u dallua në luftërat për mbrojtjen e vendlindjes nga synimet aneksioniste të qarqeve shoviniste të Malit të Zi dhe vendimeve të padrejta thellësisht antishqiptare të Kongresit të Berlinit.

Figurës së Ded Gjon Lulit, që student kur mbrojta temën e diplomës kushtuar Kryengritjes së udhëhequr prej tij, tash 55 vjet, i jam kthyer sa e sa here jo vetëm në përvjetorë por dhe në veprimtari dhe në shtypin shkencor në Shkodër, Tiranë, Prishtinë e Shkup e sidomos në Tuz e deri në Nju Jork. Gjithë here jam përpjekur, sa kam mundur, të ndalem në momente dhe aspekte të pa vëna re dhe të pa vëna në pah sa duhet të ndihmesës së tij të spikatur atdhetare.

Midis veprimtarive të shumta do të veçoja ato që ka organizuar Shoqata “Illiricum”e Tuzit drejtuar nga kryetarët e saj të palodhur Fran Camaj dhe Nikollë Berishaj dhe Shoqatat “Ded Gjo’ Luli” dhe “Malesia” në SHBA. Mbetet i paharruar Simpoziumi që organizoi, më 1986, Fondacioni “Dedë Gjo Luli” me kryetar atdhetarin bujar Palokë Vulaj me bashkëpunëtorët e tij të shumtë Prel Senishtaj, Dedë Dedvukaj e sa të tjerë. Do ta quaja pa e tepruar veprimtari të karakterit ndërkombëtar edhe pse organizatorët e tij me modesti nuk e quajtën të tillë. Në të morën pjesë nga Tirana Prof. Shaban Demiraj, kryetar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Prof. Jup Kastrati, Prof. Kahreman Ulqini, Dr. Pal Doçi; midis tyre pata nderin të isha dhe unë. Nga Kosova merrnin pjesë Prof. Rexhep Qosja, akademik dhe Prof. dr. Engjell Sedaj; studiues nga Mali i Zi dhe nga ShBA, si Profesoresha e Universitetit Brown Marjerie Senechal dhe Prof. Anton Fistani e tj. U pritëm në Akademinë Shkencave të SHBA-së në Washington, nga sekretari i përgjithshëm i saj. Në Boston vizituam Kishën e Shën Gjergjit të Nolit të Madh, u pritëm nga atdhetari i mirënjohur Antoni Athanas, i cili shtroi dhe një drekë.

Me një fjalë organizatorët e Simpoziumit me Palok Vulajn në krye dëshmuan aftësi të lavdërueshme organizative. Ata nuk e patën të lehtë dhe për çudi u ndeshën me sulme të pabaza sikur ata paskëshin ftuar nga Tirana njerëz të padenjë për të folur për Dedë Gjo’ Lulin.

Në veprimtaritë për Dedën u dalluan midis shumë të tjerëve në Tuz Gjergj Nik Prelaj, autori i një monografie kushtuar Kryengritjes së Malësisë mbështetur dhe në burime malazeze; e plot të tjerë; në përkujtimet e Kryengritjes së Malësisë dhe të Dede Gjon Lulit në ShBA midis sa e sa të tjerëve binte në sy Dr. Marjan Berishaj.

Vlerësimi i figurës së Dedës në të kaluarën e afërt nuk ka qenë i lehtë. Duheshin kapërcyer pikëpamjet, se ai ka qenë njeriu i Austro-Hungarisë apo i klerit katolik. Në kundërshtim me këto zëra, ai qe ndër patriotët e parë dhe të rrallë, që u dekorua ndër të parët dhe të rrallët me Urdhërin për Merita Patriotike të kl. I, me rastin e 50-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë. Pikëpyetje kësisoji, siç më pat pohuar drejtori i muzeut të qytetit të Shkodrës Pjetër Hasi, nuk arritën të venin në dyshim më pas dhe propozimin e ri të organeve shtetërore dhe partiake të rrethit për dekorimin e tij me dekoratën më të lartë atë të “Heroit të Popullit”. Edhe në këtë rast ai qe sërishmi ndër të parët dhe të rrallët midis atdhetarëve të brezit të tij që u nderua me titullin më të lartë të Republikës. Gjithsesi në kundërshtim me ndonjë pikëpamje jo të saktë që qarkullon edhe sot, sikur Deda nuk është vlerësuar sa duhet në të kaluarën e afërt, rezulton se midis atdhetarëve të brezit dhe të shkallës së tij ai ka marrë që herët vlerësimet më të larta nga autoritetet e kohës së kaluar.

Pa pretenduar të japim të plotë portretin atdhetar të tij, po ndalemi vetëm në disa momente rreth të cilave  është bërë ndonjë përpjekje për të vënë sadopak në diskutim meritat e tij, për të zbehur madhështinë e Dedës të madh edhe pse trupvogël.

***

Kryengritja atje midis maleve dhe luginave të Malësisë mori përmasa të paimagjinueshme luftarake jo vetëm të rrafshit kombëtar, por dhe në rrafsh ballkanik, osman e, madje, dhe mesdhetar. Nën udhëheqjen e Dedë Gjo’ Lulit kryengritësit përballuan për muaj me radhë forcat dhjetëramijëshe xhonturke, të komanduara nga Shefqet Turguti. Hapsirat e ngushta malore të Hotit e Grudës dhe Kelmendit e Shalës u bënë të pakalaueshme për pashajn. Një përballje kjo e pakrahasueshme me luftërat që zhvilloi Perandoria Osmane në këtë kohë në Jemen, në Tripoli dhe në Ballkan. Mjafton të kujtojmë që në vilajetin e Shkodrës pas sulmit serbomalazias  përballle  forcave të tyre qëndronin po ato forca që Stambolli dërgoi kundër malsorëve. Kryengritësit i detyruan atoritetet ushtarake të ulen në bisedime me krerët e e tyre. Fitorja më e madhe e kryengritësve ishte përqafimi i programit kombëtar të Rilindjes prej tyre, pa iu përulur presioneve dhe mashtrimeve.

Malësia e Mbishkodrës nën udhëheqjen e Dedë Gjo Lulit përballoi për muaj me radhë forcat dhjetramijëshe xhonturke, të komanduara nga gjenerali famëkeq Shefqet Turgut pasha të pajisur me armatimet më moderne të kohës përfshijë dhe topat malorë të firmës së mirënjohur Krup. Kryengritësit në jug të vendit morën kurajë dhe dolën në mbështetje të 12 pikave të Greçës, 23 qershor 1911 në Qafë Sinjë, te Manastir i Cepos  e në Berat.

Kryengritja e vitit 1911 doli qysh më 30 mars, me kërkesa të karakterit kombëtar mbarëshqiptar në “Qyshket  (kërkesat) e malsorëve” të botuara në gazetat “Corriere d’Italia” dhe “Sabah” në emër të Muharrem Bushatit, Isa Boletinit, Dedë Gjo’ Lulit, Mehemet Shpendit, Sokol Bacit, Abdulla Agajt e të Preng Kolës.

Pas arritjes së Ismail Qemalit pranë kryengritësve, në Podgoricë, programi i Rilindjes  u shndërrua në flamurin e luftës së tyre në Kuvendin e Greçës. Në Memorandumin e miratuar nga pjesëmarrësit e tij parashtrohet sinteza e mendimit politik shqiptar më të përparuar të Rilindjes. Ai ishte produkt i mendjeve më të ndritura të kombit tonë që nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit. U skicua nga Pashko Vasë Shkodrani, që në mars të 1878-ës. Ideatori dhe organizatori kryesor i Lidhjes së Prizrenit, në Kuvendin themelues të saj, më 15 qersor të atij viti, arriti që delegatët e tij pa asnjë kundërshtim ta miratonin dhe e vunë në themel të programit të organizatës mbarëshqiptare të sapoformuar.  Miratimi i tij nga të gjitha viset shqiptare përfundoi më 1 nëntor 1878 në Kuvendin I të Dibrës në të cilin morën pjesë edhe përfaqësuesit e Toskërisë të kryesuar nga Abdyl Frashëri.

E ndriçuar nga majat e mendimit rilindas si dhe të veprimit revolucionar atdhetar mbarëshqiptar, Malësia e Madhe  më 1911 krahas Kosovës më u rreshtua në radhët e para të revolucionit kombëtar mbarëshqiptar në prag të Shpalljes së Pavarësisë.

Sigurisht që Memorandumi i Greçës mban vulën e rrethanave të brendshme dhe të jashtme, në të cilat u hartua dhe u parashtrua në prag të Pavarësisë.

***

Dedë Gjon Luli, i lidhur ngushtë me atdhetarë si Luigj Gurakuqi, Hil Mosi, Mark Kakarriqi,  Risto Siliqi, Nikolla Ivanaj, Sali Hidi nga Elbasani e të tjerë dhe veçanërisht me Ismail Qemalin,  i qëndroi besnik pa u lëkundur deri në fund të jetës së tij luftës për krijimin dhe mbrojtjen e shtetit kombëtar shqiptar.

Memorandumi i Greçës doli nga një kryengritje, e cila u zhvillua, përsa i përket shtrirjes së saj në një trevë relativisht të ngushtë, fjala është vetëm për anët e Hotit, Grudës, Kelmendit, Shalës e rrethinat  tyre. Megjithatë, ai pati karakter kombëtar mbarëshqiptar. Kjo u mishërua jo vetëm në 12 pikat e tij, por dhe në vendosmërinë e malësorëve kryengritës për t’i qëndruar besnik deri në mundësitë e tyre të fundit. Në të shprehen në mënyrë të plotë dhe të qartë interesat politike të mbarë kombit jo vetëm ato të momentit por dhe ato prespektive.

Ky program, megjithëse nuk u mbështet nga lufta e armatosur e shqiptarëve në viset e tjera, u bë flamur i një kryengritjeje që i detyroi autoritetet civile dhe ushtarake osmane, jo vetëm të ulen në tryezën e bisedimeve me kryengritësit malësorë, por edhe të bëjnë lëshime jo të vogla, të cilat i hapnin rrugën realizimit të autonomisë. Gjithë kjo ishte, në radhë të parë, meritë e udhëheqësit të saj urtak, plakut Dedë Gjo Luli.

Në Memorandumin e Greçës nuk u kërkua, një herë për një herë, çka përflitet jo pak nga autorë ballkanas, pavarësia. Për arsye, tashmë, të ditura dhe të arsyetuara, ajo u diktua që në Kongresin e Berlinit nga fuqitë evropiane të interesuar për ruajtjen e statu quo-së në Ballkan. Jo vetëm malësorët e veriut të udhëhequr nga Deda i madh, por dhe rilindësit tanë më të shquar që nga Lidhja e Prizrenit e deri në tetor-nëntor të 1912-ës me realize e kishin të qartë se nuk mund të kërkonin shkëputjen e Shqipërisë nga Perandoria Osmane, por vetëm autonominë politike-territoriale e administrative të saj.

Prandaj, karakteri kombëtar i dokumentit madhor të dalë nga Kuvendi i Greçës nuk mund të mohohet dhe as të vihet në dyshim kurrsesi. Niveli i kërkesave të tij nuk flet, siç pretendojnë autorë të huaj, kryesisht ballkanas, për kufizime politike të hartuesve të tij apo për mungesë konsekuence të mijëra kryengritësve që luftuan me vetëmohim dhe vendosmëri të pashoq për ta vënë atë në jetë. Përkundrazi, gjithë përmbajtja e tij flet për qëndrime thellësisht realiste nga ana e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare në të gjitha nivelet dhe në të gjitha trevat shqiptare.

Zhvillimi i kryengritjes së vitit 1911, të udhëhequr nga Deda, përmasat e saj, përpjesëtimet e veprimeve luftarake dhe sidomos kërkesat kombëtare që u parashtruan dhe u mbrojtën me vendosmëri deri në fund, hedhin poshtë pa mëdyshje çdo përpjekje që vërehet për zhvleftësimin e luftës së malësorëve në rrafshin politik. Ecuria e luftës së kryengritësve sikurse gjithë zhvillimi i Kryengritjeve të Mëdha të Viteve 1910-1912, hedh poshtë  teorizimet mjaft autorëve të huaj. Format dhe intensiteti i shprehjes së kësaj ndërgjegjeje në kohë dhe në hapësirë nuk qenë dhe nuk mund të ishin kurdo dhe kudo të njëjtë.

***

Veçoritë, që shfaqnin trevat shqiptare në format dhe ritmet e luftës së tyre për liri, në përputhje me kushtet dhe rrethanat, nuk mund të shërbejnë si bazë për klasifikimin, vlerësimin apo zhvlerësimin e shkallës së pjekurisë së kërkesave politike të kryengritësve, sipas rajonizimeve gjeografike, krahinore apo dhe ndërkrahinore qofshin.

Në gjurmë të këtyre autorëve, të cilët përpiqen të spekulojnë mbi veçoritë që ekzistojnë në mënyrën më të natyrshme në truallin shqiptar, për minimizimin dhe reduktimin e elementit të ndërgjegjshëm në pamundësi për ta mohuar apo injoruar atë tërësisht, në lëvizjen çlirimtare antiosmane në Veri të trojeve tona, ka ecur edhe ndonjë autor i yni. Nën parullat e “bashkim vllaznimit” ai fajësonte malësorët e Veriut që të drejtat e parashtruara për të gjithë shqiptarët nuk i paskëshin kërkuar dhe për pakicat sllave e greke fqinje që jetonin brenda katër vilajeteve perëndimore osmane me shumicë shqiptare.

Përmbajtja e kërkesave kombëtare të kryengritësve të Malësisë së Mbishkodrës të udhëhequr nga Dedë Gjo Luli, hedhin poshtë katërçipërisht pretendimet e këtyre autorëve, sikur shqiptarët, deri në luftërat ballkanike, as që kishin dhe as nuk manifestuan qoftë edhe në mënyrë spontane një ndërgjegje kombëtare shqiptare. Përkundrejt pretendimeve të këtij lloji, vlen të kujtohet programi autonomist për të cilin luftuan shqiptarët nën udhëheqjen e Lidhjes së Prizrenit, dhe të theksohet qëndrimi i vendosur i kryengritësve malësorë dhe i udhëheqësit të tyre plak, në mbështetje të kërkesave të Memorandumit të Greçës, pa folur për Kryengritjen e Përgjithshme të një viti më pas të nisur e të udhëhequr nga Hasan Prishtina.

Ishte pikërisht Dedë Gjo’ Luli i cili i deklaroi ministrit osman në Mal të Zi, Sadedin beut qartë dhe prerë, se kërkesat e Librit të Kuq i donin jo vetëm për vete por për të “tanë Shqypninë”. Këtë na e dëshmon dom Luigj Bumçi pjesëmarrës në këtë takim, nipi i ideologut të madh të Rilindjes Pashko Vasë Shkodranit, i cili më 1919, në krye të Mërgatës Shqiptare në Konferencën e Paqes të Parisit do të përpiqet të hedhë poshtë planet për cenimin e sovranitetit të shtetit shqiptar dhe cenimin e tërësisë së tij territoriale të shtetit shqiptar të përgjysmuar me vendimet e Konferencë së Londrës.

Propaganda e huaj aso kohe dhe “shkenca” historike ballkanike sot mohojnë që atëherë dhe në vijëmsi qëndrimin e vendosur të malësorëve të udhëhequr nga Deda. Synimi i tyre mbetet të përligjin fatin tragjik të këtyre trevave deri në Çamëri, vatra shumë të rëndësishme të luftërave të rëndësishme për liri dhe pavarësi, popullsia e të cilave për ironi të historisë, nuk e gëzoi shpalljen e Pavarësisë për shkak të njohjes së saj të cunguar tragjikisht nga vendimet e Konferencës së Londrës përfshijë dhe vendlindjen e Dedë Gjon Lulit.

Lufta konsekuente e Dedë Gjon Lulit dhe e malësorëve të tij trima dhe atdhedashës për realizimin e autonomisë territoriale administrative të Shqipërisë pavarësisht se kryengritja e filluar prej tyre nuk arriti të shndërrohej në kryengritje të përgjithshme hedh poshtë pretendimin tjetër të historiografisë së huaj, se malësorët ishin nën ndikimin e qeverive të Vjenës dhe të Romës dhe institucioneve  klerikale të varur prej tyre. Po të kihen parasysh përpjekjet e Portës së Lartë për t’i detyruar kryengritësit katolikë që të hiqnin dorë nga Memorandumi i Greçës, me ndihmën e Vjenës që ndërhyri pranë Vatikanit dhe arkipeshkvit të Shkodrës, besohet se kushdo do të bindet se sa të paqëndrueshme janë pohime si ato që përmendëm më sipër. Dhe gjithë kjo për meritë, në radhë të parë, të urtakut Dedë Gjo Lulit, të atdhetarëve  dhe atyre klerikëve si dom Luigj Bumçi që  qëndruan pranë krerëve të Kryengritjes.

Autorë të atillë në se arrijnë të bëjnë ndonjë dallim dhe të vërejnë e të vënë në pah ndonjë shkëndi pozitive në këto lëvizje, këtë e bëjnë, siç dihet, vetëm në rrafsh gjeografik, duke dalluar lëvizjen në Jug të Shqipërisë nga ajo në Veri të saj. Duke spekuluar me veçoritë e zhvillimit të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare nga një trevë në tjetrën dhe madje, duke i fryrë dhe deformuar ndryshimet, autorët serbë duan të përligjin me këtë, veç të tjerash, politikën serbomadhe afro dyshekullore ndaj shqiptarëve.

Në të vërtetë, lëvizja jonë atdhetare e kësaj periudhe, siç e provon lufta që ka bërë dhe Dedë Gjon Luli me trimat e tij, në saj të programit që ata përqafuan, ka qenë e njësuar dhe mbarëshqiptare. Autoritetet shtetërore dhe sidomos ato ushtarake osmane e kishin të qartë karakterin e vërtetë politik të kësaj kryengritjeje, të luftës së Dedë Gjon Lulit me shokë. Vetë komandanti i ekspeditës xhonturke, Shefqet Turgut pasha detyrohej të pranonte pas disa muajsh luftimesh me malësorët, se kryengritja e vitit 1911 në Malësinë e Mbishkodrës, ishte një kryengritje “thjeshtë shqiptare mbi baza kombëtare”. Pohime të këtij lloji që vijnë nga burime kësisoj, nga kundërshtari, i interesuar thellësisht që ngjarjet në vilajetin e Shkodrës të mos merrnin një rrugë të tillë, kanë peshë jo të zakonshme dhe marrin një rëndësi të veçantë lidhur me karakterizimin realist të dukurive historike në fjalë.

(Vijon)

Prof. Xhemil Frashëri , bilanc jete dhe veprash në 90 vjetorin e lindjes – Nga Dhimitër Shtëmbari

I lindur në Pogradec në gusht të vitit 1927, Xhemil Frashëri do të rritej në gjirin e një familjeje të njohur atdhetare. I ati, Kahremani, pat punuar gjatë në fushën e Drejtësisë, siç pat kontribuar aktivisht edhe në shërbim të idealeve të shënjta të lirisë gjatë periudhës së Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare.

Duke vazhduar në gjurmët e të atit, mësimet e para Xhemili do t’i merte në Korçë, për t’i ndërprerë në vitin e katërt të së mesmes Teknike të këtij qyteti për shkak të pjesëmarrjes në luftën kundër pushtuesve të huaj.

Në gusht të vitit 1942 Xhemili do të pranohej në radhët e Rinisë Komuniste Shqiptare, ndërsa vetëm një muaj më vonë do të ishte anëtar i njërit prej njësiteve guerile të qytetit të Korçës. Tashmë ai kishte marrë rrugën e malit.  Edhe pse pa vënë briskë në faqe, do të vinte pushkën krahut për t’u radhitur luftëtar në Çetën Partizane të Kolonjës; ca më pas do të ishte partizan në Çetën e Dangëllisë, për të kaluar, javë më vonë, në Batalionin Partizan “Naim Frashëri”. Në fund do të bëhej pjesëtar aktiv i Brigadës VI Sulmuese Partizane. Dhe, së bashku me shokët e shoqet e veta, marshoi me vendosmëri dhe luftoi me trimëri deri jashtë kufijve shtetërorë.

Mbas çlirimit të Atdheut Xhemil Frashëri do të vazhdonte studimet në Institutin e Lartë Pedagogjik të Tiranës në degën e Historisë, të cilat do t’i përfundonte me rezultate të shkëlqyera.

Viteve të para do të shërbente gazetar në shtypin ushtarak, ndërsa kohë më pas do t’i kushtohej tërësisht veprimtarisë studimore historike. Së pari, do të punonte pedagog në Institutin e Lartë Pedagogjik, për të kaluar, ca më vonë, në vitin 1957, pedagog pranë Universitetit Shtetëror të Tiranës që në themelimin e tij. Këtu do të jepte leksione deri në vitin 1979, sepse mbas këtij viti do të ishte përfundimisht punonjës shkencor pranë Institutit të Studimeve Historike, duke vazhduar, ndërkohë, edhe mësimdhënien në arsimin e lartë.

Në vitin 1992 do të dilte në pension, sigurisht duke mos e ndërprerë veprimtarinë e vetë të kahershme në fushën e studimeve shkencore.

Mbas ndryshimeve rrënjësore politiko – ekonomike të vitit 1991, Xhemil Frashëri do të ishte ndër të paktët historianë që vazhdoi pandalur dhe me shumë guxim kursin e vetë të punës si historianë militantë. Ai botoi në organe të ndryshme shtypi shkrime të shumta, të gjitha këto me frymë të theksuar kritike kundër disa pseudohistorianëve, disa prej të cilëve – ish kolegë të tij. Dhe të gjitha këto shkrime i përmblodhi në librin e tij me titull: “LANÇ dhe legjenda e luftës civile”.

Prof. Xhemil Frashëri u nda nga jeta më 4 nëntor 2014, në moshën 87 vjeçare, teksa ende gjëndej në punë e sipër.

Rrugën e studiuesit e nisi që atje, ku historia “shkruhej” me pushkë

Prof. Dr. Xhemil Frashëri është historian jo thjesht nga ata të “kultivuar” arkivave, bibliotekave apo auditoreve në universitete.

Duke qënë me pushkën krahut jo pak, por gjatë tre vjetve; duke qënë njëri i lëvizur përgjatë një marshimi të gjatë e shumë të vështirë, që fillonte nga Pogradeci e mbaronte në Vishegrad të ish Jugosllavisë dhe, për më tepër, duke qënë një djalosh me arsim të mesëm në atë kohë, mjaft nga ato që pasqyron në punimet shkencore historike, Prof. Xhemili i ka të përjetuara.

Duke qënë në një pjesë të mirë të kohës me detyrë pranë shtabeve të formacioneve partizane, Xhemili ka pasur mundësi të njihej nga afër me shumë nga Urdhërat Luftarakë që lëshoheshin prej komandave partizane, sikundër ka pasur rast të lexojë në dorëshkrim, që në atë kohë, mjaft nga ato që iu komunikoheshin kuadrove të ndryshme, që sot ekzistojnë si faksimile nëpër arkiva shtetërore.

Ish kuadri partizan Xhemil Frashëri ka qënë pranë redaksisë së gazetës së Brigadës VI Sulmuese, në të cilën pat shkruar episode nga heroizmi i Luftës për çlirim, si dhe portrete trimash e biografi Dëshmorësh të Atdheut. Ndërsa i lexon sot ato shkrime, në to dikton fjalë që lotojnë dhe lot që flasin. Edhe ky lloj materiali ka gjetur vend ilustrues në librat e tij shkencorë të historisë. Me fjalë të tjera, te Profesor Xhemili gjejmë partizanin dhe historianin, shkencëtarin dhe shkrimtarin.

I gatshëm për të dhënë gjithçka, pa lypur asgjë

Mbas daljes në pension, domethënë mbas vitit 1992, Profesor Xhemil Frashëri ka botuar material historik në më shumë se 16 mijë faqe! Ai ka botuar kolanën e plotë të librave prej 6 vëllimesh voluminozë, që pasqyrojnë Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare të Popullit Shqiptar, filluar nga 7 prilli i vitit 1939 e deri më 29 Nëntor të vitit 1944.

Shprehur disi më ndryshe, ai ka kryer një vëllim të atillë pune shkencore, që do të mund të krahasohej me atë të një Instituti Historie.

Teksa mëson tërë këto fakte interesante, pyetja më e parë që të vjen është kjo: si ka mundur t’i përballojë financiarisht botimin e tërë këtyre librave voluminozë? Se bëhet fjalë për një shumë që shkonte deri mbi 30 milion lekë, të vjetra. Përgjigjen e kësaj pyetjeje na e pat thënë vet Prof. Xhemili: Përdora kursimet e mija e të bashkëshortes sime dhe, natyrisht, pranova edhe ndonjë ndihmë të dërguar prej djalit apo prej vajzës.

I ndjeri Prof. Xhemil Frashëri ishte skrupuloz në ato që mendonte dhe vepronte. Ndërsa e kujtojmë gjithë respekt e nderim në këtë 90 vjetor të lindjes, na bëhet ta përfshijmë në atë kategori të veçantë njërëzish, që janë të gatshëm të japin gjithçka, pa lypur asgjë.

Jared Kushner ka përdorur emailin privat

Jared Kushner, dhëndrri i presidentit amerikan, Donald Trump, ka përdorur emalin privat për të kryer punë zyrtare të Shtëpisë së Bardhë, tha avokati i tij.

Kushner është këshilltar i lartë i presidentit.

Avokati Abbe Lowell konfirmoi se Kushner, në periudhën janar-gusht, “ka pranuar ose ka kthyer më pak se 100 emaile te kolegët e Shtëpisë së Bardhë nga llogaria e tij personale”.

Gjatë fushatës zgjedhore, Trump ka kritikuar vazhdmisht rivalen e tij demokrate, Hillary Clinton, për përdorimin e emailit privat gjatë kohës së ka qenë sekretare e shtetit.

Trump ka thënë se do ta burgoste Clintonin nga shqetësimet se mund t’i ketë keqpërdorur informacionet e klasifikuara.

Hetimet për këtë çështje janë mbyllur pa akuza.

Rregulloret federale e specifikojnë se si duhet të mbahen shënimet lidhur me presidentin dhe aktivitetet e tjera të qeverisë.

Përdorimi i llogarive private mund t’i vendosë regjistrimet zyrtare përtej qasjes së gazetarëve, ligjvënësve dhe të tjerëve që kërkojnë informata të disponueshme për publikun.

PËSHPËRITJET NË POPULL PËR VARJEN E HAVZI NELËS – Nga REXHEP SHAHU

(I dashur Havzi! Pa lejen e atyre që duan të jenë pronarët e tu, që duan të jenë pronarë të bustit tënd, që duan të fitojnë lekë edhe nga vjedhja e bronxit të bustit tënd, që venë gjoba në emrin tënd në emër të antikomunizmit… po i publikoj këto pëshpëritje mbështetëse për ty pasi të varen me 10 gusht 1988)

 

“Kryetari i Degës së Punëve të Brendshme të Kukësit, Frederik Ymeri informon sekretarin e parë të Komitetit të Partisë së Punës në Kukës se varja e Havzi Nelës nuk ishte pritur mirë në popull. Sipas tij ishte vlerësuar qëndrimi heroik i tij.

 

Jahir Muja nga Shtiqni kishte thënë: “Kjo është një vdekje burrërore. Po i bëjnë roje nderi si me qenë Enveri”. Xhaferr Gërmizi nga Bardhoci kishte thënë: “Për fat të keq, ditën që është varur Havzi Nela isha në Kukës. Ky veprim është sa për t’i futur frikën popullit”. Më tej shprehet për ashpërsinë që tregonte Ramiz Alia këto raste.

Rahman Duraku nga Morini ishte shprehur: “Shteti nuk është mirë me popullin, sepse po sillet shumë keq. E keqja më e madhe u pa në publik, varja e shpejtuar e Havzi Nelës. Kjo ishte një gjë shumë e keqe. Ky ishte një veprim për t’i futur frikën popullit. Më mirë ta kishin pushkatuar, mos ta shikonte kush”.

Xheve Nela nga Kollovozi kishte thënë: “Kam qarë 2 orë kur mora vesh për varjen e Havziut. E kam dashur shumë. Edhe po të arratisej, Havziu nuk qëndronte në Jugosllavi, pasi jugosllavët nuk e besonin”.

Vehap Biba nga Kollovozi kishte shkuar natën për ngushëllim në shtëpinë e Havziut. Ky qëndrim quhej nga pushteti i palejueshëm.”

Më 20 shtator 1940 lindi ish kongresmeni shqiptaro-amerikan Joseph J. Dioguardi

Voal – Xhozef DioGuardi u lind në Bronx, New York, më 20 shtator 1940. Ai u diplomua nga Fordham Prep në vitin 1958 dhe nga Fordham University me rezultate të shkëlqyera në vitin 1962.  Babai i tij, i cili emigroi në Amerikë në vitin 1929, ishte shqiptar i lindur në Greçi afër Napolit, fshati më i vjetër shqipfolës në Itali. Nëna e tij ishte italianoamerikane e brezit të parë të emigruar në Nju Jork më 1910. Joseph DioGuardi u martua me Shirley Cloyes në vitin 1998.

Joseph J. Dioguardi prej rreth dyzet vjetësh është i përkushtuar dhe ka dhënë ndihmesë të jashtëzakonshme ndaj çështjes shqiptare. Zotëri Joseph J. Dioguardi dhe e shoqja zonja Shirley Cloyes DioGuardi janë liderët e lobit më të fuqishëm shqiptar në Shteteve të Bashkuara të Amerikës, mbrojtës të flaktë dhe të paepur të të drejtave kombëtare dhe njerëzore të shqiptarëve në Ballkan: Kosovë, Shqipëri, Mal i Zi, Maqedoni, Luginën e Preshevës dhe Çamëri.

 

I pari shqiptaro-amerikan i zgjedhur në Kongresin Amerikan, në vitet 1985-1989, Joseph J. DioGuardi do të ishte i pari kongresist që do të sillte çështjen e të drejtave të shqiptarëve në Ballkan në vëmendjen e qeverisë së SHBA nëpërmjet një Rezolute të Kongresit të sponsorizuar prej tij më 1986, si dhe do të fuste në rendin e ditës seancën e parë të Kongresit për Kosovën në vitin 1987, ku për herë të parë shpalosi barbarinë serbe kundër shqiptarëve të pambrojtur.

Pas largimit nga Kongresi, si themelues dhe president i Lidhjes Shqiptaro-Amerikane, DioGuardi ka bërë më shumë se dyzet udhëtime në Ballkan. Lidhja Shqiptaro-Amerikane u krijua në përgjigje të krizës së shkaktuar në Ballkan nga agresioni dhe pushtimi që kreu në Kosovë më 1989 diktatori i atëhershëm serb Sllobodon Millosheviç.

Me zgjuarsi dhe vizion të pashoq, duke vënë në pah ndihmën që shqiptarët dhanë për hebrejtë gjatë Luftës së Dytë Botërore, DioGuardi arriti të bënte partnerë të Lidhjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane lobet më të fuqishme amerikane, çka do të ndikonte fuqishëm edhe në rritjen e përkrahjes amerikane veçanërisht ndaj Kosovës dhe do të jepte ndihmesë vendimtare në forcimin e marrëdhënieve shqiptaro-amerikane pas mbarimit të Luftës së Ftohtë. Kështu do t’i sfidonte lobet serbe, ruse dhe greke tejet armiqësore e të pakursyera kundër shqiptarëve dhe çështjes së tyre.

Nga qershori 1988 DioGuardi do të udhëhqite demonstrata masive të shqiptarëve nga e gjithë Amerika në Nju Jork para Kombeve të Bashkuara dhe në Uashinton para Shtëpisë së Bardhë dhe Kapitolit për të sensibilizuar Shtetet e Bashkuara të Amerikës ndaj gjendjes së dëshpëruar të shqiptarëve në jugosllavi, sidomos në Kosovë. Në nëntor 1989, DioGuardi shkon në Qendrën e Shtypit Ndërkombëtar në Beograd dhe në zyrën e Millosheviçit me një letër të nënshkruar nga Senatori Bob Doll dhe dymbëdhjetë senatorë të tjerë amerikanë për të çlirimin e Kosovës, pastaj bëri udhëtimin e parë në Kosovë si dëshmitar fizik i pushtimit brutal serb dhe u përzu nga Hotel Grandi pse mbajti një konferencë shtypi atje.

Falë aftësisë dhe talentit të tij si politikan DioGuardi do të kishte përkrah në çështjen shqiptare Senatorin Robert Doll, Joe Biden, Claiborne Pell, Larry Pressler, Al D’Amato,Joseph Lieberman, Charles Schumer, John McCain, Kongresmenin Tom Lantosh, Benjamin Gilman, Henry Hyde etj. DioGuardi do të sillte në Kongresin Amerikan Ibrahim Rugovën, Bujar Bukoshin, Adem Demaçin, Arbër Xhaferrin, Riza Halimin dhe pothuaj të gjithë liderët kryesorë politikë të hapësirës shqiptare. Për të siguruar përkrahjen e politikës ndërkombëtare ndaj Kosovës dhe çështjes shqiptare, DioGuardi do të organizonte udhëtime dhe takime në kryeqytete të ndryshme, të cilat do t’i shfrytëzonte edhe për bashkimin e Diasporës Shqiptare në botë.

Në vitin 1993 Joe DioGuardi ka përkrah edhe të shoqen Shirley Cloyes, botuese në Lawrence Hill Books, e cila po shkruante një libër për tmerret etnike në Jugosllavi, e para që sillte në vëmendjen e lexuesit amerikan këndvështrimin kundër Millosheviçit dhe luftërave të tij në ish Jugosllavi. Shirley Cloyes do të përkushtohej si Këshilltare për Çështjet e Ballkanit pranë Lidhjes Qytetare Shqiptaro-Amerikane. Zonja Cloyes do të realizonte takimin e parë të Presidentit Ibrahim Rugova dhe Kryeministrit Bujar Bukoshi në Washington, DC, me Presidentin Bill Clinton, në një takim privat në Lutjet e përvitshme të Mëngjesit. Ata do të mbanin konferencë shtypi në Kapitol Hill për pushtimin e Kosovës nga Millosehviço dhe do të merrnin pjesë në një veprimtari dhe pritje speciale në Muzeun Përkujtimor të Holokaustit të sapohapur të SHBA. Cloyes dëshmoi në Seancën e Kongresit për të drejtat e njeriut dhe demokracinë në Shqipëri dhe shpalosi rolin e Nicholas Gage të Federatës Panepirote dhe të komunisteve Shqiptarë në përpjekje për rrëzimin e qeverisë shqiptare.

Në mars 1998 Lidhja Shqiptare vuri në qendër të Seancës dëgjimore të Kongresit Robert Gelbardin, i dërguar në Bosnjë dhe Kosovë. Përballë argumenteve të Lidhjes Shqiptare, Gelbardu detyrua të tërhiqte deklaratën e mëparshme se UÇK ishte një organizatë “terroriste”. Cloyes i tha Gelbardit se “UÇK nuk ëshë një grup terrorist dhe se 500000 shqiptar në Amerikë janë të gjithë UÇK”.

Pas sencës dëgjimore Lidhja Shqiptare mbante mitingun e parë në Kapitol Hil në përkrahje të UÇK. Zotëri DioGuardi dhe Zonja DioGuardi do të flisnin në Komitetin Kongresional të Helsinkit, në Komitetet e Jashtme të Dhomës Përfaqësuese dhe Senatit, do të merrnin pjesë në debate mediatike, do të jepnin intervista në 50 mediave kryesore amerikane e perëndimore, përfshirë CNN International, CNN, Fox-TV, BBC-TV, NBC, MSNBC, WPIX, e CNBC, në përkrahje të Kosovës. Roli i tyre do të ishte i rëndësishëm edhe në unitetin e liderëve të Kosovës në Rambuje, si dhe në vendimin e administratës amerikane për fushatën e bombardimeve ajrore që çoi në çlirimin e Kosovës.

Ata do të vazhdonin të ishin tejet aktivë në zyrtarizimin e pavarësisë së Kosovës, në lirimin e pengjeve shqiptare në burgjet e Serbisë, në zbardhjen e fatit të të zhdukurve, duke mos e pshuar asnjëherë aktivitetin në përkrahje të shqiptarëve në Maqedoni, Mal të Zi, Luginën e Preshevës dhe Çamëri dhe për demokratizimin e kësaj hapësire dhe integrimin në Bashkimin Evropian dhe NATO. Në deklaratën e hapjes në Hagë, Millosheviçi do të akuzonte Lidhjen Shqiptare dhe Joe DioGuardin për përkrahjen ndaj “terrorizimit dhe separatizmit shqiptar”, si dhe për kontribut të madh për “satanizimin e popullit serb në sytë e opinionit publik amerikan”.

Në prill 2002 DioGuardi dhe Cloyes udhëtuan në Hagë, ku DioGuardi u intervistua nga Zyra e Kryeprokurores si dëshmitar kundër Millosheviçit. Më herët Cloyes kishte dhënë një dëshmi të hollësishme 300 faqe kundër deklaratës së Millosheviçit që fajësonte NATO-n dhe Perëndimin për masakrat dhe genocidin në Bosnjë dhe Kosovë.

Më 2006 LQSHA do të mblidhe një peticion me një milion firma ku do të këkonte nga President Bush njohjen zyrtare të pavarësisë së Kosovës.

Joseph J. Dioguardi është gjithnjë aktiv në politikë, duke pasur gjithnjë përparësi çështjen shqiptare, përparimin e saj të gjithanshëm në hapësirën kombëtare në Ballkan dhe në Diasporë.

 

Ne i urojmë zotëri DioGuardit shëndet, jetë të gjatë dhe fat për të mirën e çështjes shqiptare.

ELIDA BUÇPAPAJ

Njeriu më i pasur i Shqipërisë tregon lidhjet me politikën: Oligarkët ja ku i gjeni

Samir Mane, njeriu më i pasur në Shqipëri, ka qenë i ftuar dje në emisionin “Opinion”. Gjatë intervistës, ai ngurroi të flasë për fitimet e vitit 2016, pasi sipas tij, kushdo mund të futet në faqen e internetit të QKB-së për të parë fitimet e kompanive të tij.

Ende pa mbaruar fjalinë biznesmeni, Ornela Liperi e revistës Monitor, nisi të lexojë shifrat e parave të fituara nga Samir Mane për vitin e kaluar.

“Nga ndërtimet, rreth 10 milion euro, nga Mane TCI 8 milion euro, nga Albcrom 7 milion euro, NEPTUN 2.7 milion euro e të tjera kompani me më pak para” tha gazetarja.

Fevziu ka qenë kurioz, nëse politika e ka ndihmuar. Përgjigjja e parë ishte mohuese.

“Politika nuk më ndihmon fare. Unë shes televizorë. Nuk më duhet politika për të shitur lavatriçe tek Neptun dhe lodra tek Xhambo. Ndodh që në vendet ish komuniste, fitimi quhet i pamoralshëm dhe do duhet shumë kohë që ky mentalitet të ndryshojë. Njerëzit duhet ta dinë që ne jemi njerëz normalë, që kemi riskuar investimin tonë dhe kemi fituar” u shpreh Mane.

“Po tek ndërtimi a hyn politika?”, ishte pyetja e kryeredaktores së Monitor, Ornela Liperi.

Përgjigja kësaj radhe ishte më e drejtpërdrejtë nga njeriu më i pasur në Shqipëri.

“Nëse në gjithë botën hyn, hyn edhe në Shqipëri. Në gjithe globin thonë, ca godina të behen 5 katëshe, ca 15 katëshe. Diskutimet janë kudo” u shpreh Mane, duke sqaruar se mbështetja politike nuk është gjithçka.

“Njerëzit pasurohen për shkak të riksut që merr në investim dhe për shkak të meritave. Në 200 vjet tregti njerëzit më shumë kanë humbur se kanë fituar. Kur bëra QTU për herë të parë, 99% e njerëzve nuk besonin se nuk do funksiononte. As prindërit e mi nuk donin. Pse do blejne domate të QTU kur i kanë te lagjia? Por unë aty hodha thuajse gjithe pasurinë time, tek QTU, dhe fitova” tregoi Samir Mane.

Samir Mane nuk ndjehet një oligark. Termi që përdoret gjithmonë e më shpesh në jetën publike nuk ka vend në Shqipëri, sipas tij.

“Nuk mendoj se ka oligarkë në Ballkan dhe në Europë. Ka në Rusi dhe në Korenë e Veriut. Oligark unë do të isha nëse shteti do të bënte një ligj, që vetëm unë të shes televizor, ose të shitet vetëm revista Monitor”, tha  Mane.

HAVZI NELA: UNË KAM DISA MENDIME TË MIAT… – Nga REXHEP SHAHU

Më 8 gusht 1975 Havzi Nela dënohet edhe me 8 vjet heqje lirie. Ishte i denuar me 15 vjet, keto 8 jane shtese.
Me daten 3 korrik 1975 ne pergjigje te pyetjes ne hetim Havzi Nela thotë:
“Unë kam disa mendime të miat që i kultivoj e i ruaj e që ndoshta këto bien në kundërshtim me këtë sistem. Unë kam për të thënë se lidhur me fenë, ajo duhej të ishte lënë e lirë nga shteti për ta ushtruar populli, mos të merreshin masa kaq të forta që ajo të zhdukej. Me një fjalë unë jam besimtar dhe besoj te feja. Përsa i përket kolektivizimit të bujqësisë, unë kam mendimin se është shpejtuar në zonën e malësisë se atje është përdorur edhe forca për t’i futur njerëzit në kolektivizim kur ata kanë kundërshtuar. Këtë e them se nuk ishte përgatitur ideologjikisht fshatari për ta kuptuar se çfarë ishte kolektivizimi dhe nuk kishte kushte për t’u kolektivizuar, se vendi është i thyer, nuk mundet të futet teknika moderne, fshatrat janë shumë të shpërndara e humbasin kohë njerëzit duke udhëtuar. Përsa i takon rinisë them se ajo duhet të lihet më e lirë në drejtim të veshjes, gustos së jetesës, dëfrimit e të mos diktohet sesi të vishet e të qethet, por jam edhe me atë që të mos rrëshqasë nga tabani kombëtar… Përsa i takon standardit të jetesës, unë them se standard të mirë jetese kanë popujt e vendeve të perëndimit si Amerika, Gjermania, Suedia, Franca etj. Këtë e them pse njerëzit atje janë në gjendje të blejnë sende me vlerë si televizor, automobila, e sende të tjera që bëjnë një jetë vërtet luksoze e shëtisin nëpër vendet e tjera të botës. Po kështu them se në këto vende njerëzit kanë liri të plotë, se atje edhe sikur të bëjnë demonstrata e kërkesa me karakter politik ekonomik, nuk i dënon njeri, ndërsa këtu është ndryshe. Gjithashtu atje njerëzit janë të lirë të shkojnë nga një vend në tjetrin pa ndonjë kufizim. Këtë e lidh edhe me atë se në Amerikë, një president zgjidhet me afat kohor vetëm për 4 vjet, se atë mundet ta kritikojnë, bile e nxorën para gjyqit. Kësaj i thonë demokraci shumë e lartë për mendimin tim. Të gjitha këto përfundime e mendime, unë i nxora nga studimet që kam bërë në literaturën që del në vendin tonë dhe në shtypin e përditshëm”.
I pyetur për bisedat që ka bërë për ekzistencën e pushtetit popullor, ai përgjigjet:
“Unë agjitacion e propagandë kundër pushtetit e konsideroj, kur njeriu të ngrihet e t’u bëjë thirrje të tjerëve për përmbysjen e pushtetit. Unë kam dëshiruar, e mundet të kem shprehur se ligjet e vendit tonë janë shumë të ashpra se të marrin jetën vetëm pse njeriu kalon kufirin dhe kam pasur shpresë se do të ketë ndryshime të ligjeve në favorin e të dënuarve me rastin e 30 vjetorit të çlirimit”.
…………………
(fragment nga libri im ne shtyp per Havzi Nelen)

Ne kishim Agim Fagun… – Prof. Pëllumb Xhufi

U zura ngushtë një ditë të zymtë të shtatorit të vitit 1993, kur si zakonisht shkova të “shpëtoj” nga mjediset e errëta e të rrënuara të shkollës “Jeronim de Rada” vajzën time, Jonën. Nga përgjigja që i dha pyetjes sime se “çfarë u kishte mësuar atë ditë zysha”, mora vesh se Jona dhe shokët e saj e kishin marrë dozën ditore politike nga mësuesja e tyre demokrate:

“Zysha na tha se iku koha e komunistave, se me Partinë Demokratike në krye shqiptarët do pasurohen, se Shqipëria demokratike ka miq të mëdhenj, Amerikën dhe Evropën, se fëmijët sot kanë gjithshka, topa, çokollata, çamçakëz, patatina…”.

Dhe e mbylli rrëfimin e saj me kundra-pyetjen: “Po ju, o ba’, çfarë kishit kur ishit të vegjël”? Nuk e di se si më erdhi, dhe ju përgjegja, ashtu shkujdesur: “Ne kishim…Agim Fagun”.

***

Sot, Agim Fagu mbush 70 vjet, dhe nuk gjej mënyrë më të mirë për ta uruar atë dhe familjen e tij, se duke shtjelluar më tej me lexuesit e gazetës “Dita” atë përgjigje përtace që i dhashë sime bije përpara 25 vjetësh.

Po, ne fëmijët e të rinjtë e viteve ’60-’70 i kemi patur ëndrrat, gëzimet, idhujt dhe avantazhet tona. Ndryshe nga fëmijët e sotëm, të ngujuar vullnetarisht nga prindërit për t’i shpëtuar rrëmujës, rreziqeve e të papriturave të një mjedisi kaotik e armiqësor, ne, ashtu si heronjtë e vegjël të librit “Djemtë e rrugës Pal”, ndjeheshim padronë të rrugëve, shesheve e qyteteve, ku organizonim ekspeditat tona të  zbulimit në territorin “armik”, mandej betejat me gurë e shpata, apo pikniket e festat tona ku flitej për filma e libra me aventura dhe ku konsumonim bashkarisht ndonjë bisht cigareje apo shishe birre. Dhe, ndjeheshim plotësisht të realizuar si “burra”, kur çdo të dielë shkonim në stadium dhe kur, njësoj si tifozët e rritur e të zhurmshëm të shkallëve të “dhjetsheve”, bërtisnim, brohorisnim e… shanim me sa kishim në kokë.

Kjo ishte ëmbëlsira e javës, deri ditën kur në horizont na u shfaq një pol i ri tërheqës, ekipi i basketbollit “Partizani” i trajnierit novator Astrit Greva, dhe i kapitenit legjendar, Agim Fagu. Në mjediset e tifozerisë së “Partizanit” ishte folur vazhdimisht, se Agimi do të ndiqte gjurmët e të jatit, Besim Fagut, e do të bëhej futbollist. Në fakt, si të tillë e njoha për herë të parë. Ishte gushti i vitit 1961, dhe në kampin e pionierëve në Pogradec luhej ndeshja finale për shpalljen e “çetës kampione” në futboll. Rezultati do të vendosej nga një penallti e dhënë në minutën e fundit. E gjuajti pikërisht Agim Fagu, që shquhej mbi shokë për fizikun dhe sjelljet “prej kapiteni”. Ndërsa pritej me ankth ekzekutimi i penalltisë, prej këmbës së tij doli një predhë, që shkoi dhe e goditi portierin kundërshtar drejt e në bark. I shkreti, u lëshua shakull për tokë. E dërguan urgjent në spital dhe fjala u hap se i kishte plasur apandesiti. Më vonë, kur dëgjoja nga dashamirësit e shumtë të Gimit, se po të kishte zgjedhur futbollin, ai do të ishte bërë një “as bote”, mua më dridhej mishi. Kujtoja skenën e frikshme të Pogradecit dhe mendoja: “Më mirë që u bë basketbollist, si futbollist do kishte bërë dëme…”.

Ndonjë vit më vonë qëlloi të bëhem komshi me Agimin e të ndiqja rregullisht fillimet e tij sportive nga pozicioni strategjik i ballkonit tim, mbi stadiumin e lojërave me dorë “Studenti”, tek rruga e Elbasanit. Të ishe komshi me Agim Fagun ishte në vetvete një status. Sigurisht, ne më të vegjëlve basketbollisti i talentuar i të rinjve na hidhte vetëm ndonjë shikim prej sovrani, nga lart poshtë, dhe shumë rrallë dyfjalëshin e padeshifrueshëm tiranas “O me”. Por kaq na mjaftonte, begenisja e tij vlente për ne sa një njohje ndërkombëtare. Në bisedat me bashkëmoshatarët, ajo kthehej në element epërsie, prej nga sajohej një mitologji e tërë: “…takova Gimin…më tha Gimi…më porositi Gimi…”.

***

Më vonë, gjërat u bënë vërtet serioze. Filloi epopeja e Agim Fagut dhe e “Partizanit”. Një ekip ku përfaqësohej e gjithë Shqipëria: Dibra e trajnerit revolucionar Astrit Greva, Tirana e Gimit dhe e Keçit (Besnik Pëllumbit), Shkodra e Petrit Osmanit, Nikolin Palit dhe e Pjerin Bushatit, Durrësi i Sandër Dherit, Përmeti i Dan “xhonglerit”, Korça e Spartak Boshnjakut dhe e Edgar Priftit, Tepelena e Kushtrim Zaçes, Kavaja e Ed Mojës, Gjirokastra e Lad Çuçit dhe e Tan Terihatit, Pogradeci i Bert Kuqos, Plavë-Gucia e Gux Bekteshit, Çamëria e Kastriot Mushit… Një celulë e parë e asaj Shqipërie të bashkuar, që kishin ëndërruar Rilindasit e mëdhenj, Pashko Vasa e Sami Frashëri. Të prirë nga Kapiteni i Madh, më 18 dhjetor 1968 “kuqot” e Partizanit u pagëzuan me zjarrin, duke u ndeshur me gjigandët e “Oransodës” për Kupën e Kampioneve të Evropës.

Për mua, historianin e ardhshëm, ky ishte takimi i parë me historinë. Në një sallë të ndezur flakë, djemtë e “Partizanit” arritën të barazojnë në zgrip të kohës së rregullt me atë kosh providencial të Keçit. Kapiteni Fagu bëri në atë ndeshje Zeusin e plotfuqishëm. Shënoi 48 pikë, pothuaj që të gjitha nga jashtë zonës, që me rregulloren e mëvonshme të basketbollit do të vlenin plot 72 pikë. Në ndeshjen e kthimit, gazetat italiane paralajmëronin se duhej bllokuar me çdo kusht ai, që ato e quanin “demoni” apo “luani” i Shqipërisë.

Ndeshja me “Oransodën” ishte “big-bangu” i një historie të lavdishme, në qendër të së cilës ishte ai, Kapiteni i Madh. Fagu ishte mishërimi i një përgatitjeje, force, sigurie, dinjiteti e epërsie morale të jashtëzakonshme, që e shtynte atë t’i konsideronte nga një lartësi sovrane edhe kundërshtarët më të famshëm në botë. I zhveshur nga çdo ndjenjë inferioriteti, luante fort, dhe kur dikush i binte në qafë, luante edhe ashpër. Nuk mund të mos kujtoj episodin e përjetuar në vitin 1974, kur ekipi i “Partizanit”, në pritje të ndeshjes me ekipin kampion të Luksemburgut, zhvilloi një ndeshje miqësore me ekipin e Ciampinos (Romë, Itali). Si studentë, bashkë me Shpëtim Çuçkën na qëlloi t’i shoqëronim  djemtë e “Partizanit”, që të gjithë studentë të shkëlqyer universitarë, në vizitën e vendeve historike e arkeologjike të Romës, dhe më tej në ndeshjen miqësore me ekipin e Ciampinos. Fama e pashuar e ndeshjes epike me “Oransodën” kishte shtyrë qindra tifozë italianë të mbushnin plot e përplot pallatin e sportit të Ciampinos. Edhe sot e gjithë ditën qesh me vete, kur kujtoj duelin e Agim Fagut me “asin” e ekipit të Ciampinos. Ky i gjori, i bindur se ndeshja me “Partizanin” dhe detyra e vështirë për të markuar Agim Fagun ishin për të shansi i jetës, mundohej ta mbante kampionin shqiptar duke i qëndruar fare afër e duke demonstruar një agresivitet, që dukshëm e bezdiste Fagun, i cili më shumë se tek gara e kishte mendjen tek “kolaudimi” i dorës së tij. Pas ndeshjes, që përfundoi me një diferencë astronomike në favor të “Partizanit”, e ndala “markuesin” fatkeq të Gimit, dhe pasi bëra sikur e përgëzova për debutimin e tij dinjitoz, e pyeta jo pa shejtanllëk: “Si ia kalove me Fagun”? I gjori, mu dhimbs teksa filloi të ankohej e teksa ngriti kanotjerën për të më treguar hematomat e shkaktuara nga brrylet inatçorë të Gimit. U mundova ta ngushëlloj, duke i thënë se Fagu ka një karakter të keq, ndaj do të kishte qenë më mirë për të, sikur t’i kishte qëndruar paksa më larg…Por, duke lënë mënjanë mirësjelljen apo hipokrizinë, më duhet të them se për një shqiptar jashtë atdheut, shpesh herë të ndrydhur nga mjedisi i huaj, klasi, nervi madje edhe ashpërsia e treguar nga Agim Fagu përkthehej automatikisht në një ndjenjë emancipimi e krenarie kombëtare.

***

Në fakt, përgatitja sipërore e këtij sportisti që çdo ditë kryente seanca stërvitore shtesë, dhe rezultatet e jashtëzakonshme në fushën e lojës nuk frymëzoheshin aspak nga dëshira për lavdi, dhe aq më pak për para. Frymëzoheshin nga një ndërgjegje qytetare e patriotike e rrallë, që në rastin e Agimit ishte një çështje gjenetike. Si rrallë ndonjë sportist tjetër, Agim Fagu e menaxhoi suksesin dhe famën e tij me maturinë e qetësinë e një jashtëtokësori. Kurrë nuk e shihje të sorollatej rrugëve, klubeve apo salloneve të Tiranës. Askush nuk e pa, qoftë edhe një herë të vetme, me një cigare apo me një gotë birrë në dorë. Dita e tij ishte: leksione, stërvitje, kthim i shpejtë e pa ndalesa në shtëpi, studim dhe një xhiro e shkurtër bulevardi në shoqërinë e Leka Kostës, Gëzim Nushit e të grupit të përhershëm të miqve të tij. Ishte stili i jetës së një të riu të jashtëzakonshëm të asaj kohe, që induktoi plot të tjerë. Kështu, Agim Fagu dhe bashkë me të edhe të gjithë djemtë e “Partizanit”, u kthyen në një yll polar për rininë shqiptare, në një model për t’u imituar. Të dielat e basketbollit u kthyen në një fenomen social, teksa sillnin në Pallatin e Sporteve mijëra të rinj, djem e vajza, që shpesh herë vinin të organizuar në bazë shkolle, klase apo lagjeje, që bënin tifo të zjarrtë, por të kulturuar për “Partizanin” e Gimit, për “17 Nëntorin” e Pirros apo për “Dinamon” e Viktorit. Në atë Pallat u gatuan miqësi e dashuri të panumërta. Ishte vendi i një zbavitjeje e edukimi të shëndetshëm, ku prindërit i dërgonin pa merak fëmijët e tyre.

***

E megjithatë, do të ishte një gjykim rrëgjues ta identifikoje Agim Fagun me sportin. Në trurin e tij të programuar me precizion sahati, sporti ishte vetëm një kapitull i jetës dhe erdhi një ditë, kur ai u nda nga aktiviteti sportiv për të vazhduar me prefesionin e pedagogut të gjuhës angleze. Në shkollën e gjuhëve të huaja “Asim Vokshi”, kapiteni i dikurshëm i “Partizanit” solli seriozitetin, disiplinën, përkushtimin që e kishin bërë atë kampionin dhe modelin e rinisë shqiptare.

E takova një ditë dimri të vitit 1979 ndërsa dilte nga shkolla me një çehre të irrituar. E pyeta se ç’i kishte ndodhur, e m’u përgjigj se kishte nxjerrë “me ceremoni” nga klasa, as më shumë e as më pak, nusen e djalit të Kryeministrit, Mehmet Shehut. I alarmuar e pyeta se ç’dreqin ishte ngatërruar me “lulen mos më prek” të Bllokut. Thjesht më tha: “Erdhi me vonesë në mësim, hapi derën e fare pa u justifikuar shkoi e zuri vend në bangon e vet. E pyeta pse ishte vonuar. U përgjigj se ishte zgjuar vonë. E ripyeta se përse nuk kërkoi të falur për gabimin. Ajo vetëm ngriti supet duke përtypur çamçakëz. Atëhere e ngrita zërin dhe e urdhërova të dilte menjëherë jashtë dhe të nesërmen të vinte bashkë me prindërit”.

“Ç’prindër, mor derëzi”, i thashë i tmerruar, “ajo prindërit i ka në Durrës, por ruaju se do të të sjellë Mehmetin”!

Por ish-kapitenit të “Partizanit” e të Kombëtares nuk i bëhej vonë. Me drejtuesit e lartë politikë kishte patur vazhdimisht përplasje, dhe akoma më të ashpra do t’i kishte ato në vitet që do të vinin.

***

Kështu ndodhi në vitin 2005, kur një kryeministër i anulloi në çast dekretin e emërimit si Ambasador i Shqipërisë në Berlin, pasi Agim Fagu nuk i kishte rezervuar përkuljet e hosanarat e pretenduara prej tij. Në fakt, Agim Fagu kishte kaluar në shërbimin diplomatik prej fundit të viteve 1980. Edhe aty, një seriozitet, përpikmëri e klas që e dallonte atë mbi diplomatët e tjerë. E përjetoi si protagonist luftën në Kosovë, dhe si ambasador i Shqipërisë në Londër përcolli me një profesionalizëm të lartë qëndrimet e shtetit shqiptar në institucionet vendimmarrëse britanike. Sëbashku me kolegun e vet, Ambasador Petrit Bushatin me detyrë në Ëashington, dy “asat” e diplomacisë shqiptare mbrojtën me dije, me prova e me vendosmëri çështjen e Kosovës, duke marrë pjesë plot dinjitet në debatet e organizuara nga rrjetet televizive më prestigjoze të botës, siç ishin BBC e CNN. Të gjithë ne që atë vit të bekuar 1999 kemi punuar në shërbimin e jashtëm me Agim Fagun, patëm një rast tjetër për t’u krenuar me të, ashtu siç ishim krenuar kur ai dominonte fushat e sportit. Një tjetër sfidë e madhe e priti Agim Fagun, kur si Drejtor i Drejtorisë së NATO-s në MPJ, përgatiti dhe udhëhoqi procesin e përfshirjes së Shqipërisë në Organizatën e Atlantikut të Veriut. Një tjetër satisfaksion, një tjetër vlerësim për të. Dhe sot, Agim Fagu i jeton të shtatëdhjetat e tij me qetësinë e kthjelltësinë e Agimit të dikurshëm, të njeriut të ndërgjegjshëm e të programuar për të përshkuar me të njëjtin pasion e me të njëjtin dinjitet të gjitha fazat e ekzistencës së tij.

Agim Fagu: një shembull virtyti, drejtësie e patriotizmi. E tha bukur Presidenti Ilir Meta, në çastin e dekorimit të Fagut me urdhërin “Gjergj Kastrioti-Skënderbeu”: “Dekorata i bëjnë nder njerëzve, por në rastin e Agim Fagut është njeriu që i bën nder dekoratës”.

11 vjeçarja shqiptare mund 13 shahiste europiane

Shahistja 11-vjeçare Elisa Isufi ka arritur një rezultat pozivitiv në Europianin e të Rinjve që u zhvillua në Rumani.

Ajo zhvilloi nje garë të pabarabartë moshe por të qendrueshme në cilësi me autoritet duke lënë pas plot 13 lojtare nga 12 Vende të Europës me shah të zhvilluar si Bullgari, Poloni, Austri, Norvegji, Danimarke, Rumani, Greqi etj.

Në sportin e shahut element kyç është mosha e lojtarëve pasi ndikon në zhvillimin që ka lojtari, zakonisht lojtarët që vendosen përballë nuk kanë diferencë moshe më shumë se 2 vjet.

Elisa u rendit në të njëjtën kuotë me lojtare nga Rusia,Lituania, Serbia,Izraeli,Holanda,Belgjika apo Rumania.

Me pikët e grumbulluara, rreth 40% në 9 rounde , Elisa konfirmoi talentin e saj . Barazimi me Kampionen e Zvicres U-14 apo fitoret ndaj lojtares Norvegjeze dhe asaj
Austriake janë tregues domethënës dhe shpresëdhënës për një të ardhme të suksesshme në nivelet e larta.

Isufi është fituese e olimpiades së matematikës në rang Republike në vendin tonë.

Ismail Kadare: “Fatos Lubonja, një njeri i rëndomtë që fundosi të atin, sepse e urrente”

Todi dhe Liri Lubonja në internim

 

Ismail Kadare në intervistën e tij për Eni Vasilin, komentoi gjerësisht edhe polemikat me Lubonjën pas botimit të librit të Dashnor Kaloçit “Kadare në dokumentet e Pallatit të Ëndrrave”.

“Nga ana ime është absurde, këtë njeri e kam njohur shumë pak, pothuajse nuk e kam njohur fare, kam njohur vetëm babain e tij, është e parëndësishme, absurde, dhe pa kuptim.

Ai është historian, unë jam shkrimtar.

Besoj një farë shkrimtari është, i rëndomtë, nuk dua ta fyej, s’po përdor fjalën mediokër, por është krejtësisht i rëndomtë si shkrimtar.

Dhe me sa duket krijon legjenda të tilla për ta bërë tepër interesant emrin e vet.

Nuk jam përzier në punët e tij asnjëherë, me Todi Lubonjën unë kam patur shoqëri, miqësi, dhe po ju them, kur ai u fut në burg si komplotist, të gjithë njerëzit që njiheshin me të, që rrinin me të, janë pyetur për të thënë atë çka dinin për këtë “armik”.

Se kështu ishte stili atëherë, kur arrestohej një njeri, një turmë e madhe njerëzish, të afërm shokë, miq, të gjithë pyeteshin.

Unë jam pyetur në Kryesinë e Lidhjes së Shkrimtarëve, zyrtarisht.

Deklarata ime për Todi Lubonjën është e dokumentuar, me datë, me vulë, me të gjitha.

Dhe kam thënë: unë nuk kam kuptuar ndonjë gjë armiqësore te Todi Lubonja, veç shakave që bënte shpesh të tepruara, por që ishin në formë humori.

Gjëja kryesore që kam thënë, është se ai më lavdëronte mua në mënyrë të tepruar.

Ndoshta më ka bërë dëm si çdo njeri, kur lavdërohet shumë, dëmtohet.

Kanë qeshur ca, ca s’kanë qeshur.

Kjo ka qenë e vetmja dëshmi.

Ndërsa del tashti, dhe me një kuriozitet unë kam parë dokumentet, që i biri i tij ka mbajtur tjetër qëndrim.

Sipas këtyre dokumenteve, po e përsëris sipas këtyre dokumenteve, ai e ka akuzuar babanë, e ka zhytur thellë e më thellë.

Këtu është ndoshta edhe armiqësia, ndaj e quaj absurde.

Unë isha miku i tij, ai vendosi të godasë babanë.

Por s’kishte punë me mua, s’kishte pse ta theksonte këtë. Le të më zbulonin të tjerët nëse isha armik si i ati i tij”, thotë Kadare.

Shkrimtari thotë gjithashtu se Fatos Lubonja e urrente të atin, ndërsa shton se e gjithë se i është shmangur gjithë kësaj historie për librat e ndaluar, se i duket vulgare dhe e ulët.

“Këtu s’ka ndonjë kontradiktë të madhe, por të thjeshtë, njerëzore, të trishtueshme, dhe të ketë.

Ka patur vërtet atë që njihet si urrejtje ndaj të atit, por kjo teori përkrahet kudo në botë.

Ky ka patur një nervozizëm, se me këto dokumente që kanë dalë ai vihet me shpatulla për muri.

Ai duhet t’i hedhë poshtë ato, se ai thotë unë s’kam folur me ty, ai thotë ke folur kundër Enverit.

Ka diçka që nuk shkon, mund të mos thotë asnjëri të vërtetën, apo të dy të thonë të vërtetën, të ketë keqinterpretime.

Me sa duket si letrar i ri papeshë, mendon se kjo do t’ia ngrejë peshën.

Fatos Lubonja nuk është shkrimtar i ri i arrestuar, por është djali i Todi Lubonjës që u arrestua.

Fatos Lubonja mund të kërkojë aureolën e vet, por nuk ka të drejtë të shpifë për të tjerët.

Nuk ka të drejtë të thotë se unë paskam qenë furnizues i Todi Lubonjës me libra të ndaluar.

Unë mund të kem dhënë ndonjë libër të ndaluar.

Por i biri thotë që i ka dhënë, kur Todi vetë thotë nuk më ka dhënë.

Ky është një llum kaq i madh, sa të vjen turp ta bisedosh.

Kanë kaluar kaq vite, dhe unë i jam shmangur shpjegimeve sepse më duket kaq vulgare, e ulët”, thotë ai.

Më 16 shtator 1944 lindi Sabri Fejzullahu, artist i shquar dhe politikan shqiptar

 

Sabri Fejzullahu (lindur në Podujevë më 16 shtator 1944) është aktor, këngëtar dhe politikan shqiptar.

Në vitin 2002 ai ishte deputet i PDK-së në Kuvendin e Kosovës.

Karriera artistike

Sabri Fejzullahu i takon gjeneratës së vjetër të këngëtarëve i cili ka arritur që edhe në kohën e re të zë vendin e vet në muzikën argëtuese të Kosovës, por edhe më gjerë. Ka fituar 18 “Okarina të Arta” në “Akordet e Kosovës”, ka incizuar mëse 800 këngë, ka marrur pjesë në shumë festivale dhe ka fituar shpërblime, brenda dhe jashtë vendit. Ka bashkëpunuar gjithmonë me kompozitorët më të mirë të vendit.

Sabriu ka luajtur në disa TV- dhe video-filma. Ndër të tjerë ai luajti me Ibrahim Krajkovën “Lecin” dhe Rasim Thaqin “Cimën”. Ai luajti edhe në serialet “Kur pranvera vonohet” dhe “Autobusi”. Po ashtu edhe në TV-komedinë “Qesh e ngjesh” me Xhevat Qenën, Leze Qenën, Ali Ahmetin dhe Adem Mikullovcin. Në filmografinë e tij gjenden mbi 20 filma, shumica të zhanrit komedi.

Karakteristikë e xhirimeve filmike të këngëve të Sabriut është përdorimi i tyre për të fuqizuar këngën që ai këndon. Këtë ai e arrin duke e injoruar kamerën dhe në momente të caktuara e përdorë atë për t´iu drejtuar shikuesit. Zakonisht këto momente janë të shkurta dhe ndodhin gjatë ngritjes së zërit.[citim i duhur]

Jeta private

Sabri Fejzullahu është i martuar dhe ka 4 fëmijë. Ka mbaruar studimet e gjuhës dhe letërsisë shqipe në Fakultetin Filozofik, si dhe aktrimin në Fakultetin e Arteve të Bukura.

I biri i tij Ermal Fejzullahu është një këngëtar i njohur në zhanrin pop dhe popullore.

Trivia

Kur u pyet në Koha Vizion se pse e braktisi muzikën rok, Fejzullahu tha se ai ec me kohën.

Albumet muzikore

Ai ka gjithsej 14 albume deri me tani dhe 6 videokaseta te aktruara ne rolet e tij dhe me videoklipe te tij

Filmografia

Një buqetë buzëqeshje
Migjeni (1990) (serial televiziv)
Autobusi (1985) (mini serial), si Shoferi
Mixha Ramë (1985) (televizion) …. Djali
Qesh e ngjesh (1982) (televizion)
Kur pranvera vonohet (1980) (mini serial televiziv)
Gëzuar Viti i Ri 1976 (1976) (televizion)
Në orët e vona (1982) (serial televiziv)
Jugovizija (1981) (televizion)
Këndon Sabri Fejzullahu (1976) (televizion)