VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Në prag të takimit Trump-Putin

By | July 13, 2018

Komentet

Pieter Huyberechts: “Daltonët e Dobraçit të paktën 40 vrasje, si u kthyen në të plotfuqishëm në Bruksel”

Safet Bajri

Rreth dy muaj më parë Gazeta e Antverpës ka bërë një profil të hollësishëm për “grupin Bajri”, duke u fokusuar në veprimtarinë e tyre në kryeqytetin e Belgjikës, Bruksel.

Gazetari Pieter Huyberechts, pasi i etiketon ata ‘Daltonët e Dobraçit, përshkruan se si për 20 vite, 4 vëllezërit nga lagjja Dobraç e Shkodrës dhe një kushëri i tyre krijuan një rrjet të gjerë në Bruksel, i cili merrej me gjobëvënie, shantazh, prostitucion, drogë, etj.

Shkrimi i plotë i “Gazetës e Antveerpës” me autor Pieter Huyberechts

Daltonët e Dobraçit, kështu quhen ata, katër vëllezërit kriminelë Rustemi. Në vendin e tyre janë të lidhur me 40 vrasje, të dënuar në vendin tonë për tentativë vrasje, shfrytëzim prostitucioni, zhvatje dhe trafik kokaine. Dy nga vëllezërit tanë janë këtu në qeli. Por më i kërkuari, Safet Rustemi, arriti të largohet nga vendi ynë pasi pagoi një garanci. Kjo frustroi ndjeshëm gjykatën në Bruksel. “Ai mendon se është i paprekshëm”, thonë dy burime ligjore këtu. “Kjo është e vërtetë”.

Paguaj ose…

“Nëse nuk paguan, do të përdhunoj vajzën 12-vjeçare”. Ky ishte kërcënimi i Safet Rustemit, 33 vjeç, kur pronari i një kafeneje në Bruksel fillimisht nuk pranoi të përkulej para mafies shqiptare. Më në fund, ai pagoi, si thuajse të gjithë në qendër të kryeqytetit. E njëjtat histori në dhjetëra kafene në Schaerbeek, Koekelberg, Molenbeek, Anderlecht dheGanshoren.

Në vjeshtën e vitit 2014, klani Rustemi mori nën kontroll botën e nëndheshme në Bruksel. Ata janë katër: Iliri, Bardhyli, Seadi dhe bosi, Safeti. Së bashku me një tjetër kushëri ata njihen edhe si Daltonët e Dobraçit, një lagje famëkeqe në qytetin verior të Shkodrës në Shqipëri. Një burim gjyqësor konfirmoi se emri i tyre lidhet me më së paku 40 vrasje.

Pa humbur shumë kohë, Daltonët u bënë të plotfuqishëm në Bruksel. Dy shqiptarë u zhdukën pa gjurmë pas një mosmarrëveshje. Pasuan edhe përplasje me armë. Klani furnizonte gjysmën e Brukselit me kokainë dhe prostituta, pronarët e kafeneve druheshin nga kërcënimet e tyre. Megjithatë drejtësia arriti t’i mposhtë pas një infiltrimi.

Këpucë me lëkurë krokodili

Prokurori Stephane Lempereur e mban mend mirë Rustemin. “Doja ta joshja jashtë dhomës duke qeshur me këpucët e tij me lëkurë krokodili. Këpucë të shëmtuara që kushtojnë mijëra euro. As nuk u tundua”.

Në janar të vitit 2017, atij i thanë se duhej të shkonte në qeli për nëntë vite pasi kishte shkelur thuajse gjysmën e kodit penal. Lempereur kërkoi arrestimin e menjëhershëm, gjykata nuk e pranoi. Arsyetimi: Rustemi ishte gjithmonë i sjellshëm. “Për shkak të frustrimit se ai nuk do të arrestohej menjëherë, nisëm një tjetër procedim penal ndaj tij”, thotë një burim gjyqësor. Nuk ishte e vështirë, pasi ai kishte importuar kile me kokainë në Holandë për vite. Në qeli ose jo, klani punonte fuqishëm.

Garancia dhe ‘fluturimi special’

Pavarësisht procedurave të kompletuara, Safet Rustemi u lejua të largohej nga burgu i Saint-Giless më 12 korrik 2017 nën disa kushte të caktuara. Sërish duke befasuar magjistratët e Brukselit. A do e paguante Rustemi garancinë prej 25 mijë eurosh? Një shaka për dikë që noton në paratë e krimit. Ishte hera e dytë që drejtësia belge e pranonte garancinë me kënaqësi. Edhe në vitin 2015 kishte ndodhur diçka e tillë.

Dy ditë më vonë, ‘krimineli ilegal’ u nis me një fluturim të posaçëm drejt Shqipërisë nga Zyra e Emigracionit. Se kishte dy padi serioze për trafik kokaine në vendin tonë, për këtë nuk u shqetësua askush. “Ndërsa Ministria e Drejtësisë vonoi nënshkrimin, Sekretari i shtetit për Emigracionin e kishte dorëzuar në Tiranë me kohë”, thotë një burim.

Kur gjykata e dënoi sërish me 8 dhe 5 vite burg si lider i një grupi kokaine, Rustemi ishte i patrazuar në plazhin e Velipojës.

I plotfuqishëm në Shkodër

22 vite burgim apo jo, kjo duket se nuk e dëmtoi gangsterin shqiptar. Për habinë e shërbimeve gjyqësore belge, më 21 dhjetor të vitit 2017 ai qëlloi një bashkëpatriot në një diskotekë në Shkodër. Dhjetëra dëshmitarë dhe pamjet e kamerave të sigurisë nuk e ndaluan dot. Kur policia u thirr dhe nisi të hetonte në diskotekë, një telefonatë e një zyrtari lokal bllokoi gjithçka.

Safet Rustemi ose i njohur si Safet Bajri, nuk duket i shqetësuar. Ai zakonisht mbretëron në Shkodër, ku vazhdon të kërcënojë tregtarët dhe të menaxhojë një pjesë të një plazhi hyjnor. A do të përfundojë ai në qeli? “Gjithçka varet nga vullneti i mirë i shqiptarëve. Ai mendon se është i paprekshëm”, thonë dy persona të përfshirë. “Dhe ai është”.

Kush qëndron mbrapa sulmit të përgjakshëm në Iran?

Golnaz Esfandiari

Zyrtarët iranianë kanë akuzuar aleatët amerikanë në rajon se kanë qenë mbrapa sulmit në paradën ushtarake, të mbajtur në jugperëndim të shtetit, duke rezultuar me 29 persona të vdekur dhe dhjetëra tjerë të plagosur.

Një grup separatist arab dhe militantët e grupit ekstremist, Shteti Islamik kanë pretenduar të kenë kryer sulmin.

Mirëpo as zyrtarët iranianë as dy grupet e përmendura nuk kanë ofruar të dhëna për të konfirmuar pretendimet e tyre.

Sipas mediave lokale në sulm janë vrarë anëtarë të Gardës Revolucionare të Iranit, së bashku me civilë që kanë qenë duke shikuar paradën, përfshirë një vajzë katërvjeçare.

“Krimet e tyre janë vazhdimësi e komploteve të shteteve rajonale, të cilat janë vegla të Shteteve të Bashkuara dhe synimi i të cilave është krijimi i pasigurisë në shtetin tonë të dashur”, ka thënë lideri suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, në një deklaratë, pak orë pas sulmit në qytetin Ahvaz.

Megjithatë Khamenei nuk ka specifikuar se cilave shtete u është drejtuar.

‘Hakmarrje shkatërruese’

Të hënën, zëvendësudhëheqësi i Gardës Revolucionare të Iranit, Hossein Salami, ka paralajmëruar liderët e SHBA-së dhe Izraelit që të presin një përgjigje “shkatërruese” nga Teherani, pas sulmit në Ahvaz.

Mijëra persona kanë dalë në rrugët e këtij qyteti për të përkujtuar viktimat e së sulmit të së shtunës.

“Keni parë hakmarrjen tonë më parë. Ju do të shihni se përgjigja jonë do të jetë shkatërruese dhe do të pendoheni për atë që keni bërë”, ka thënë Salami, para ceremonisë së funeralit, transmeton Reuters.

Ministri iranian i inteligjencës, Mahmoud Alavi ka thënë se tashmë është arrestuar një rrjet i të dyshuarve në lidhje me këtë sulm.

Irani e ka shpallur të hënën ditë zie kombëtare.

Zyret publike, bankat, shkollat dhe universitete do të jenë të mbyllura në provincën Khuzestan.

Tensione me Gjirin Persik

Marrëdhëniet në mes të rivalëve rajonalë, Iranit dhe Arabisë Saudite, aleatit kryesor të Uashingtonit në Lindje të Mesme, janë tensionuar, pasi të dyja palët akuzojnë njëra-tjetrën për krijim të jostabilitetit në këtë rajon.

Teherani ka pretenduar në të kaluarën se Arabia Saudite ofron ndihmë për separatistët në rajonin ku ka pakicë të arabëve.

Scott Lucas, specialist për Iranin në Universitetin e Birminghamit në Britani, i ka thënë Radios Evropa e Lirë se, akuzat e Teheranit ndaj rivalëve rajonalë dhe Shteteve të Bashkuara për situatën e brendshme tensionuese nuk përbëjnë asgjë të re, duke shtuar se një gjë e tillë është rritur pas tërheqjes së SHBA-së nga pakti bërthamor dhe përkeqësimi i situatës ekonomike në Iran.

Tensionet në mes të Teheranit dhe Shteteve të Bashkuara janë përshkallëzuar në muajin maj, pas vendimit të presidentit amerikan, Donald Trump për tërheqje nga pakti bërthamor i vitit 2015 si dhe për rivendosje të sanksioneve të ashpra në Iran.

Lidhur me ngjarjen në Ahvaz, ai ka thënë se “shqetësimi në rritje ka të bëjë edhe me krizën ekonomike dhe ndikimin e sanksioneve amerikane, të lidhura me kontestin rajonal të Iranit me Riadin dhe konfliktet në Siri, Jemen dhe Irak”, ka shtuar ai.

“Mercenarët” e Gjirit Persik

Më 23 shtator, Ministria e Jashtme iraniane ka kërkuar të marrë në pyetje një zyrtar të Emirateve të Bashkuara Arabe, lidhur me komentet “e papërgjegjshme” të bëra nga një këshilltar qeveritar, i cili është raportuar të ketë thënë se sulmi ndaj ushtrisë nuk mund të konsiderohet akt terrorist.

Ndërkohë, presidenti iranian, Hassan Rohani ka akuzuar Shtetet e Bashkuara për mundësim të kryerjes së sulmit të përgjakshëm, përmes mbështetjes që ofron për shtetet e Gjirit Persik.

Duke folur më 23 shtator, para se të largohej nga Teherani për një Nju Jork, për të qenë pjesëmarrjes në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, Rohani ka thënë se autorët e sulmit dhe ndihmësit janë ‘shumë të qartë” për Teheranin.

“Ata që kanë kryer këtë katastrofë, kanë qenë mercenarët e diktatorit irakian, Sadam Hussein për aq kohë sa ai ka qenë gjallë dhe tani kanë ndryshuar udhëheqësinë”, ka thënë ai.

“Një nga shtetet në jug të Gjirit Persik është kujdesur për të gjitha nevojat financiare, ushtarake dhe politike”, ka shtuar ai.

“Të gjitha këto shtete të vogla mercenare që i shohim në rajon mbështeten nga Amerika. Amerikanët i nxisin ato”, ka thënë presidenti iranian.

Drejtori për Projektin e Iranit në Grupin Ndërkombëtar për Kriza, Ali Vaez, ka thënë për Radion Evropa e Lirë se Teherani duket se ka të dhëna të reja për aktivitete të disa grupeve separatiste, të cilat kanë lidhje me shtetet e Gjirit Persik.

“Një heshtje nga ana e Arabisë Saudite dhe aleatëve të saj në Gjirin Arab pas sulmit, Teherani e ka përshkruar si të dhënë për fajësinë e tyre”, ka thënë Vaez.

“Fakti që zyrtarë të lartë amerikanë siç është John Bolton, para se të bëhej këshilltar për siguri kombëtare, kanë mbrojtur publikisht pakicën etnike të Iran, shton dyshimet e Teheranit rreth synimeve destabilizuese”, ka shtuar ai.

Një grup iranian me etni arabe, i quajtur Rezistenca Kombëtare e Ahvazit, e cila kërkon shtet të ndarë në provincën Kahuzestan, ka pretenduar se është përgjegjës për sulmin, pa ofruar asnjë të dhënë.

Zëdhënësi i këtij grupi, Yagoub Hor Altasteri, i ka thënë transmetuesit gjerman, Deutsche Welle, se sulmi ka qenë “akt legjitim” në përgjigje të asaj që e ka përshkruar si “transferim të ujit” dhe “ varfërisë” dhe “ekzekutimeve”.

Banorët arabë që jetojnë në provincën Khuzestan janë ankuar për kohë të gjatë, rreth padrejtësisë sociale, kulturore dhe politike.

Ky rajon ka qenë skenë e situatave tensionuese më 2005 dhe 2011, të cilat kanë rezultuar me dhjetëra arrestime, kanë raportuar grupe për të drejta të njeriut, duke përfshirë Human Rights Watch.

Përgatiti: Krenare Cubolli

AFP: Serbët e shqiptarët e Preshevës kundër korrigjimit të kufijve, kërkojnë punë

Në luginën e Presheves, as shqiptarët dhe as serbët nuk i kushtojnë shumë vëmendje dhe nuk flasin për ndryshimin e kufirit mes Kosovës dhe Serbisë.

Kështu shkuran AFP, e cila citohet edhe nga mediat të tjera ndërkombëtare. Ata janë të zënë, në përpjekje për të përballuar jetën mes vështirësive, shkruan tutje gazeta.

“Një nga rajonet më të varfra të Serbisë, Presheva në vitin 2001 pati një konflikt të shkurtër kur guerrilasit etnikë shqiptarë morën armë duke kërkuar të bashkoheshin me Kosovën fqinjë”.

Shumica e shqiptarëve etnikë shpallën pavarësinë nga Serbia në 2008, një vendim që Beogradi ende e refuzon.

Por këtë verë, presidentët i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ai serb Aleksandar Vuçiq, hodhën idenë e korrigjimit të kufijve për të zgjidhur përfundimisht konfliktin e gjatë mes tyre.

AFP thotë se mediat kanë raportuar për një shkëmbim të mundshëm të veriut të Kosovës, të banuar kryesisht nga etni serbe në qytetin e ndarë të Mitrovicës dhe Luginën e Preshevës, një zonë me shumicë etnike shqiptare.

Nga 75,000 banorë të luginës, 60,000 besohet të jenë shqiptarë.

Luftë nuk ka, por e vendosur mes Serbisë, Maqedonisë dhe Kosovës, Lugina mbetet një zonë e goditur nga papunësia e lartë dhe e ndjekur nga shërbimet serbe të sigurisë.

Megjithëse nuk ka një shifër zyrtare, në luginë funksionojnë qindra ushtarë dhe policë.
Kompanitë e mëdha të epokës jugosllave janë zhdukur, të tilla si fabrika e plastikës “7 korrik”, fabrika e shtypit “Grafofleks”, firma tregtare “Buducnost” dhe një fabrikë për klasifikimin e duhanit.

Papunësia është rreth 70%, tregojnë shifrat zyrtare.

Fasadat e shkatërruara të Preshevës dëshmojnë për mjerimin. Paga mesatare mujore mezi i arrin 100 euro ose 117 dollarë.

Në qytetin tjetër Bujanoc, ku fabrika e ujit mineral Heba ofron vende pune, paga mesatare arrin në 200 euro, megjithëse është sa gjysma e pagës mesatare të Serbisë.

“Pa perspektivën e punës, të gjithë do të përfundojmë duke u larguar”, tha për AFP Jonuz Kamberi, një 24-vjeçar shqiptar.

I riu i papunë foli pak për shkëmbimin e territoreve mes dy vendeve.

“Gjithsesi, ata nuk do të marrin mendimin tim “, tha ai.

“Një shkëmbim territori do të ishte “budallallëk”, tha Bratislav Trajkoviq, një serb 64 vjeçar nga fshati multietnik i Reljanit.

“Ajo që na duhet është puna, dhe të gjithë, serbët dhe shqiptarët mendojnë të njëjtën gjë”, tha Trajkoviq.

Serbe e shqiptarë kundër korrigjimit të kufijve, kërkojnë punë

Të dyja palët janë nën presion nga Brukseli për të përfunduar një marrëveshje.
Serbia po negocion për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian. Kosova dëshiron të hapë bisedimet e anëtarësimit me bllokun dhe gjithashtu të bëhet anëtare e Kombeve të Bashkuara.

Në një tjetër qytet, Slavujevc, rreth 500 banorë janë serbë.

55 vjeçari Stojan Nedeljkoviq tha se besonte se një linjë e re kufitare “nuk do të zgjidhë ndonjë problem, as për serbët as për shqiptarët”.

“Shqetësimi kryesor është se njerëzit nuk kanë mjetet për të jetuar, shtoi Nedelkoviç, babai i papunë, i 5 vajzave.

Ata kërkojnë ndërtimin e një fabrike në këto zona.

“Një fabrikë do të ndryshojë gjithçka”, tha Nenad Djordjeviq, një punonjës i metalit.
Por nëse asgjë nuk ndryshon “të gjithë fëmijët do të largohen”, shtoi Djordjeviq, i cili punon në një fabrikë të drejtuar nga një shqiptar.

Armend Aliu, zëvendës-kryetari i komunës së Preshevës, tha se shteti serb “injoroi kërkesat e thjeshta”, si një zonë industriale për të tërhequr investitorë, një kalim të ri kufitar me Maqedoninë dhe libra shkollorë në gjuhën shqipe.

“Mosveprimi i Beogradit mund të nxisë aspiratat nacionaliste”, tha ai.

The Sunday Times: Si po lulëzon mafia shqiptare duke imituar “modelin e Amazon”

Mafia shqiptare ka marrë nën kontroll tregun e kokainës në Mbretërinë e Bashkuar duke përdorur “modelin Amazon”, teksa ka marrë fitimet maksimale dhe duke ofruar produkte me cilësi të lartë në çmimin më të ulët të mundshëm.

Kështu shkruan “The Sunday Times”, e cila i referohet ish-drejtuesit më të lartë kundër narkotikëve në Agjencinë Kombëtare të Krimeve (NCA), Tony Saggers, sipas së cilit suksesi i mafiave nga Ballkani vjen pasi kanë ulur çmimin e kokainës me një të tretën në pesë vjet.

Në një konferencë, ai tha se shqiptarët kanë zhdukur rivalët për një arsye shumë të thjeshtë: Ata kanë krijuar marrëdhënie direkte në Amerikën Latine, rajoni ku prodhohet më së shumti kokaina në botë.

Një kilogram kokainë atje mund të blihet me 2.800 paund dhe pasi përzihet me substanca të tjera shitet në Britani për 60.000 paund.

“Shqiptarët kontrollojnë kokainën nga Amerika Latine deri në tregun tonë në Britani”, thotë Saggers.

Ish-drejtuesi i lartë në NCA shpjegon mënyrën se si shqiptarët shkuan në Britani dhe tashmë po dominojnë botën e nëndheshme.

“Kriza në Kosovë gjeneroi shumë lëvizje. Shumë kriminelë shqiptarë përfituan nga kjo dhe pretenduan se ishin kosovarë e lëvizën në Europë. Ata u vendosën, shpesh me identitete të ndryshme dhe me status qëndrimi. Të gjithë këtë e bënë për përfitim kriminal. Ata e panë mundësinë”, shprehet Saggers.

Sipas tij, ardhja nga një sistem komunist i përgatiti shqiptarët për një botë të egër. Në atë periudhë, thotë ai për britaniken, të kontrabandoje ishte një pjesë e rëndësishme e kulturës, çka i ka bërë trafikantë shumë të mirë.

“Ata kanë plan-aftagjatë për të arritur drejt suksesit. Janë pasuruar dalëngadalë. Tani dominojnë çmimet e tregjeve të drogës duke i shitur në çmimet më të ulëta. Nuk ndikojnë në pastërtinë e drogës dhe kanë vendosur baza në Europë. Të gjithë këtë e kanë bërë ngadalë, në mënyrë efiçente dhe të qëndrueshme”, tregon ai.

Çelësi i suksesit tek shqiptarët sipas Saggers është aftësia e tyre për të bërë ujdi personalisht me njerëz në Amerikën Latine. Ai thotë se çmimi i drogës rritet gradualisht që nga marrja në xhunglat kolumbiane, pastaj në portet e Amerikës Jugore, përmes oqeanit Atlantik, për në portet europiane të Antwerp dhe Rotterdam. Nga aty zbret dhe dërgohet për shitje në rrugët e Mbretërisë së Bashkuar.

“Çdo fazë ka risk. Sa më shumë njerëz të jenë të përfshirë, aq më shumë rritet mundësia që njerëzit në zinxhirin e furnizimit të ekspozohen. Çmimi varet nga vendi që e ble drogën dhe nga pozicioni yt në zinxhirin furnizues. Trafikantët e suksesshëm janë ata që shkojnë drejt në Amerikën Latine dhe kontrollojnë të gjithë aktivitetin në Mbretërinë e Bashkuar”, tha Saggers.

Në përfundim Sagger shtoi për “The Sunday Times” se shqiptarët janë aq të suksesshëm saqë sistematikisht e kanë ulur çmimin nga 45 mijë paund në 30 mijë paund brenda këtyre 5 viteve të fundit.

Sipas studimeve, vitin e kaluar, britanikët kanë konsumuar 30 tonë drogë, më shumë se çdo vend tjetër europian.

(Video) Misioni Europa Nostra: Kishat e Voskopojes dhe Vithkuqit ndodhen ne listen e 7 monumenteve me te rrezikuara ne Evrope!

Live nga Hotel Tirana, Konference per shtyp e misionit Europa Nostra ne Shqiperi per Kishat e Voskopojes dhe Vithkuqit qe ndodhen ne listen e 7 monumenteve me te rrezikuara ne Evrope.

 

 

 

The Balkanista: No to the demolition of the National Theatre – your heritage is not for sale!

I once vowed to keep this blog free from opinions that could be construed as political, but there is one pertinent issue that has really grabbed my attention. Now before you all decry me as a political puppet, or as being paid by whichever political party or figure you think I am agreeing with, stop and actually take in what I am writing. I am not, have never been, and never will be affiliated with any political party in this country, but as far as I am concerned, this is an issue that transcends political agenda. To me, this is an issue that represents a possible precedent that if set, will trigger a chain of events that will have a devastating impact on the rich cultural tapestry of this fine country. As a writer, a creative, an Albaniophile, and a lover of art, history, and heritage, I feel it is my duty as an individual to stand up and have my say.

The topic of my ire is the issue of the National Theatre located in the centre of Tirana. For those that do not know, the National Theatre is a beautiful old building located a stone’s throw from the Bashkia and Toptani Centre. Set in the middle of a pedestrianised plaza and surrounded by stunning, brightly coloured Italian colonial-style buildings, with Bunkart 2 nestled in the middle, the theatre is a landmark building; the subject of many Instagram shots, a tourist attraction, and an important part of Albania’s artistic heritage.

Designed by Giulio Berte, and built between 1938- 1939, Teatri Kombetare has served as the epicentre of the Albanian theatre scene for almost 80 years. During this time its boards have been trodden by the countries finest actors acting in both the country’s and the world’s finest plays, all whilst being overseen by Albania’s best theatre directors.

Yes, it was built by Italian invaders with blocks held by the cement of fascist propaganda, and yes, over the years it was a place favoured by communists, dictators, and their minions, but it was also a place where history was made, and most importantly it is the place where the art and theatre scene of today came from.

In 2008, some non-technical research was undertaken by the Bari Polytechnic institute with regards to the prefabricated material that was used to build it. This cement/poplar fibre/algae mix was suddenly deemed unsafe and this combined with years of sub-standard maintenance and above-standard neglect meant that the building was unusable and a risk to public safety. Then a further technical assessment was undertaken by The Institute of Construction (a state institution) who were able to declare in just 14 days that the theatre was quite literally on the verge of collapse. I mean, the fact that it withstood a quick succession of earthquakes, including the biggest one in the theatre’s history and still stands unscathed is of little consequence- it has been deemed unsafe and that is that. The supposed state of its trembling structure, combined with the presence of asbestos (not a valid reason for demolition) meant that its demolition seemed to be the only option.

Then, on February 8th, a chain of events was set into motion that surpassed levels of efficiency that would make Nordic countries jealous.

In just a couple of weeks, the theatre and the land it stood on was ordered to be released, sparking suspicion that it was earmarked for development. Then an unsolicited proposal for a new theatre and a block of commercial buildings on the premises was submitted to the Municipality along with formal government plans to enter into a Private Public Partnership for the construction of the new theatre with the same company proposing the project.

The Government then submitted a draft law that would allow Fusha LTC (the company that tendered their unsolicited proposal) the sole right to the National Theatre area whilst giving the government itself the right to negotiate the concession contract on behalf of the public.

So, in just three weeks the project went from unsolicited proposal to being ready to go. During this time and subsequent months, hundreds of pages of documents were created, research was conducted, studies are done, consultations given- a seriously impressive administrative feat. What was even better was the fact that the Ministry of Culture was able to set up a working group for the evaluation proposal, review it, assess it, AND create a six-page report stating it was a super idea, all on the same day.

The subsequent draft bill was approved by the Council of Ministers before being approved by parliament just a week later, in the middle of ongoing protests. The decision now lies in the hands of President Ilir Meta who has promised the public that he “will not be affected by any external factors”. I wait with baited breath for the outcome.

The whole thing just stinks- unsolicited proposals, discrepancies in numbers, biased reports, shrinking expanses of public land, the creation of new laws at the speed of light so a project can be approved, levels of efficiency that surpass AI, and a handful of people to get exceptionally rich, whilst the rest of us get culturally poorer- it just doesn’t sit right with me.

There is a saying that culture and cultural heritage is what shapes us at the most fundamental level- we construct identities from stories, buildings, and objects that conjure up the past of our ancestors- for good and for bad. When we visit historic places we are walking in the footsteps of people that have all contributed in some way to our present as well as our future. Discarding these facts is the height of philistinism and cultural unsophistication, and it shows a willful ignorance towards the identity of the country and its people.

There is also another point that I think is being missed here. As far as I believe, we never really own the land we inhabit, we are mere custodians who are entrusted with preserving it for future generations. It is not our place, nor our right to erase parts of history to make way for self-serving, capitalist, steel monoliths that serve no benefit to the inhabitants of the city. No one is going to look back and say “I’m so happy that government demolished the old theatre”, quite the contrary, they are going to look back with regret and pity on the greed of a few that was a detriment to all.

Of course, I am aware that these plans include a new national theatre and whilst that is all very well and good, it is blatantly obvious that its inclusion is an afterthought designed to placate the public whilst someone gets rich from the immense profit to be had. I am all for building a new theatre but this does not mean that the old one should be demolished. Why not turn it into a museum? Or an educational centre? An exhibition space? Or something that is beneficial to everyone in society, not just the gilded few.

Whilst I am in favour of progress, I am completely and utterly against the demolition of a historical and cultural monument, and I am completely against the building of a horrific and by all accounts, potentially illegal development that will blight the landscape for generations to come. The rest of the world is scrambling to protect their history and to savour the memories of their past (good and bad) and for a country that seems so desperate to join the EU, demolishing cultural heritage against the will of the people is not going to do many favours.

Your culture and heritage are not for sale, and once it is gone, you cannot get it back.

Follow the Balkanista

Kampi i internimit në Tepelenë

Luljeta Progni

Kur hodha hapin e parë sapo u hap porta e kampit të Tepelenës, një ndjesi shumë e fortë më mbërtheu menjëherë. 69 vjet më parë atë portë e ka kaluar nëna dhe gjyshja ime, në kushte krejt të tjera. Padyshim që e lidh ndjesinë me rrëfimet që kam dëgjuar prej tyre. Rrëfime që s’të shqiten nga mendja dhe kur hyn tek ajo portë mbart me vete edhe shumë dhimbje.

Ai kamp më trazon shpirtin shumë më tepër se sa kujtimet e nënës time. Kam dëgjuar shumë rrëfime për këtë copëz toke, që mban brenda saj shpirtra të trazuar fëmijësh, grash e të moshuarish.

Ndaj atë ditë të 23 gushtit, kur u gjenda në mes të kampit, nëpër muret e kazermave të rënuara, filluan të më projektohen historitë e atyre njerëzve për të cilët ky vend ishte vetë Ferri.

Përpiqem të hamendësoj ku kanë jetuar vuajtjet e tyre nëna, gjyshja… Hyj në një prej kazermave-rrënoja… Gjej një qoshe dhe vendos ta përcakoj pikërisht aty vendin ku fjeti e drobitur nëna ime pasi kthehej nga puna, ku rënkoi nga lodhja e dhimbjet, nga uria. Përpiqem të komunikoj me atë qoshe ku bien rrezet e diellit që perëndon, duke krijuar imazhin e saj. Mundohem të kuptoj çfarë mendonte, për çfarë lutej… Ec pak më tej dhe vazhdoj të gjej një vend për Zef Markun, Marie Tinaj, Djamant Zajmin, Age Ndrethinën, Zyrha Prroin…ata fëmijë që nuk u kthyen kurrë nga ky kamp, e që nuk dihet se ku i kanë eshtrat. Është e rëndë të hysh në atë botë, të përpiqesh të inskenosh çfarë i ka ndodhur këtyre fëmijëve…

Largohem nga kazerma dhe përballë shoh Klara Merlikën. Ajo po shëtit nëpër kamp. Është 84 vjeç dhe nuk do t’ia dijë aspak për vapën e asaj dite gushti. I ka marrë me radhë kazermat duke i vrojtuar. Është një rit që ajo nuk e bën për herë të parë. Kthehet atje thuajse çdo vit dhe i viziton të gjitha kazermat me radhë, duke shkelur pëllëmbë për pëllëmbë tokën ku qëndroi për pesë vite, ku kaloi fëmijërinë mes urisë e vuajtjeve, ku pa me sytë e saj tek vdisnin bashkëmoshatarë e të moshuar. Vazhdon të lotojë papushim, derisa arrin tek kazerma e fundit, e pastaj tek porta.

Është ora 4 pasdite dhe kampi është thuajse i boshatisur, pëveç disa punonjësve që po bëjnë gati skenën për aktivitetin e mbrëmjes, ku do të mblidhen disa nga të mbijetuarit dhe ku presidenti do të dekorojë katër prej tyre. Klara ka përfunduar vizitën e saj dhe unë timen. Të dyja kemi mbërritur në hijen e një peme, të lodhura sikur kemi ardhur prej një pelegrinazhi të gjatë nga një vend i largët.

Klara nuk pushon së treguari çdo moment historitë që jetuar vetë aty. Janë përjetime që të therin në shpirt. Duke biseduar me Klarën, na afrohet një burrë. Ulet aty pa e ftuar dhe nis të flasë. Nuk u prezantua veçse tha se ishte banor i lagjes dhe shtëpinë e kishte ngjitur me kampin. Kuptova se donte të bisedonte me Klarën. Biseda mes tyre nisi e qetë, po shpejt u tensionua. Banori i ri i kampit të Tepelenës kishte ardhur për debat me Klarën ose për të shtyrë kohën, me sa kuptova. Po i tregonte se koha që ai kishte kaluar në emigracion kishte qenë shumë më e vështirë se sa koha që kishte kaluar Klara dhe bashkëvuajtësit e saj në kampin e Tepelenës. Klara është shumë e tensionuar dhe e ka të vështirë t’i pranojë këto krahasime ndaj i kthehet me një ton disi të acaruar mysafirit të paftuar në këtë bisedë.

“Ti nuk ke qenë këtu kur ishim ne dhe s’ke si ta dish, por nuk mund të vësh në dyshim vuajtjet tona… Ata tepelenas që ishin këtu atëherë e kanë parë dhe e kanë ndjerë dhimbjen tonë… e kanë vuajtur bashkë me ne”…

Biseda sa vinte bëhej më e tensionuar dhe në një moment vendosa ta xhiroj me aparatin celular. Banori nisi ta qetësojë tonin dhe moderoi edhe gjuhën. “Kur erdha këtu të ndërtoja shtëpi, nuk e dija se po shkelja mbi eshtra njerzish”…

Bashkë me kolegët e tjerë gazetarë morëm Klarën dhe u ngjitëm në qytet, aty ku po zhvilloheshin aktivitete të organizuara nga Autoriteti i Informimit mbi Dosjet e Sigurimit të Shtetit. Drejtuesja e këtij institucioni, Gentiana Sulaj dhe stafi i saj, kishin organizuar një sërë aktivitetesh mjaft interesante për t’i kthyer në kujtesën e të mbijetuarve detaje të jetës në kamp. Në godinën e kinemasë është një ekspozitë me dosje të Tepelenës. Ka emra fëmijësh që humbën jetën atje … Në sallë janë mbledhur të ftuar të ndryshëm, shumica të mbijetuarit e Tepelenës dhe të afërm të tyre. Pas takimit në kinema ata janë ftuar të shohin një aktivitet tjetër interesant: Në një kamion të ngjashëm me atë që kishte sjellë me përdhunë në Tepelenë të persekutuarit, do të hipnin disa të rinj që simbolikisht do të udhëtonin nga qyteti drejt kampit.

E para ëshë aktorja Ema Andrea, e cila ngjitet e emocionuar në kamion. Më pas arkitekti Gjon Radovani, për të cilin Tepelena është vendi ku vuajtën familjarët e tij, shkrimtari Agron Tufa, i cili është edhe drejtues i Institutit për Studimet e Krimeve të Komunizmit. Një tjetër vizitor në atë kamion është edhe Koordinatori i Perhershëm i OKB-së në Shqipëri, Brian James Williams. Në kamion ka shumë të tjerë, të rinj e familjarë të të mbijetuarve të atij kampi.

Lekë Pervizi e kundron me emocion skenën dhe natyrisht përlotet ashtu si dhe e shoqja Beba, Klara, Prenga, Nika, Zoja, e shumë të tjerë të mbijetuar të atij kampi. Makina niset, ndërsa në sfond dëgjohet zëri i Mariza Ikonomit. Është duke kënduar vargjet e këngëve që të intenuarit kishin krijuar në atë kohë në kazerma. Janë fjalë dhimbje që Mariza i mësoi nga Klara Merlika dhe i këndon mes lotësh.

Të gjithë duan t’i dëgjojnë edhe njëherë fjalët e këngës… Të mbijetuarit i pëshpërisin ato pa zë… mes lotësh.

Kamioni ka ndalur. Edhe kënga. Ema zbret nga kamioni dhe thërret bashkëudhëtarët të zbresin njëri pas tjetrit për të shkuar tek ekspozita që është vendosur në muret e kazermave të kampit me fotografitë e dhimbjes, portrete që të flasin. Duket sikur secili prej tyre të thërret t’i afrohesh e ta dëgjosh….

Jam në rresht me të tjerë njerëz që po shohin fotografitë. Në krahun tim është një burrë i moshuar. Ndalon tek secila fotografi dhe herë pas here përlotet. Iu afrova dhe e pyeta se çfarë e lidhte me këtë kamp. “Kam jetuar këtu moj bijë. Isha 13 vjeç”, fillon të rrëfejë Preng Mëlyshi, njëri prej mirditorëve që u internua në vitin 1949. E pyeta nëse në ato fotografi kishte dikë të familjes së tij. Më pas e ftova të me tregonte godinën ku kishte jetuar.

Më tregon se familja e tij nëna, motrat e vëllezërit kishin mbijetuar, por atje kishte mbetur djali i tezes së tij dy vjeç, Dod Markabiba.

Prenga endet nëpër njerëz në kërkim të shokëve të tij të mbijetuar të atij kampi…. Në mendje i vijnë herë pas here bashkëmoshatarët që mbetën atje, që nuk i mbijetuan vuajtjeve.

Kur po intervistoja Prengën, përballë meje ndaloi një makinë dhe prej aty zbritën dy mirditore:  Gjelë Gjikola e Mrikë Gjikola, dy gratë mirditore që humbën vajzat e tyre të mitura në këtë kamp. Gjela dhe Mrika janë shumë të moshuara, mbi 90 vjeç, por nuk kishin hezituar aspak të vinin atë ditë në Tepelenë. Presidenti do t’i dekoronte pas pak, bashkë me Lekë Pervizin e Drane Jakajn.

Vazhdoj bisedën me Prengën, i cili ka dëshirë të më tregojë shenjat që i ka lënë Tepelena. Kur kishte qenë fëmijë kishte çarë këmbën nëpër telat e kampit në përpjekje për t’i shpëtuar një shpërthimi mine, ku kishte mbetur i vdekur një bashkëmoshatar i tij.

Bashkë me plagën, Prenga na tregon edhe ditën kur kishte ndjerë më shumë ftohtë e uri, kur kishte ndjerë frikë.

…Nika dhe Zojë Bushgjoka, janë dy prej të mbijetuarve të kampit të Tepelenës. Janë fëmijët e Drane Jakajt, personazhi i një prej historive tronditëse të kampit të Tepelenës. Zefi, i biri i Dranes, vëllai i Zojës dhe Nikës, humbi jetën në Tepelenë. Dranja refuzoi ta lërë në Tepelenë birin e saj dhe vendosi ta marë me vete ashtu të vdekur, gjatë rrugës së gjatë të kthimit për në shtëpi. Është një nga ato historitë në kufijtë e të pabesueshmes. E kam shkruar këtë histori dy vite më parë, kur ndërroi jetë Drane Jakja. Rrugëtimin e saj të tmerrshëm e ka kaluar edhe Zoja dhe Nika. Ata nuk duan ta kujtojnë atë më, sepse ka lënë shumë gjurmë në jetën e tyre. Ishin fëmijë të mitur.

Të heshtur, me lot në sy u rreshtuan krah bashkëvuajtësve të tjerë në sheshin e improvizuar në kampin e Tepelenës, sepse nëna e tyre do të dekorohej për kurajon dhe dinjitetin njerëzor nga presidenti i republikës, Ilir Meta.

Ka filluar të errësohet, aktivitetet kanë përfunduar dhe jemi ngjitur në qytet bashkë me të mbijetuarit e kampit. Në një prej tavolinave jam ulur me Nikë Bushgjokën të motrën Zojën dhe fëmijët e nipat e tyre. Diku afër është edhe Sokol Miraka. Shkova ta takoj dhe e ftova në tavolinën tonë. U takua me Nikën dhe filluan të bisedojnë për ngjarje interesante që gërmonin nëpër kujtimet e tyre.

Zoja mban mend nënën time që ka të njëjtin emër, kanë jetuar bashkë në kamp sepse ishin nga një krahinë, ndërsa Nika mban mend gjyshen time, Sofinë. E mban mend, sepse ajo kishte gjithmonë në dore rruzaret, me të cilat lutej papushim. Më rrëfyen se si shpesh kishte ndarë racionin e saj me fëmijët e Zojës.

Të nesërmen në mëngjes, bashkë me kolegët e mi gazetarë shkuam sërish në kamp. Zbrazëti. Janë vetëm vazot me qiparisë. Ema Andrea dhe Gjon Radovani janë kujdesur të sjellin atje qiparisë për secilin fëmijë të vdekur në Tepelenë. Vendosa emrin e njërit prej tyre, Zyhra Prroi, e cila ishte vetëm 2 vjec kur vdiq nga dizanteria në kampin e Tepelenës.

Nisëm rrugën e kthimit, duke marrë me vete imazhin e atyre qiparisave stolisur me emrat e fëmijëve e duke përshpëritur lutjen: “Jepju zot pushimin e pasosun”.

Washington Post: Maqedonia, vend i vogël me probleme të mëdha me Rusinë

Media prestigjioze amerikane i ka kushtuar një shkrim Maqedonisë dhe raporteve që ka me vendet e tjera, konkretisht me Rusinë. Washington Post thotë se Maqedonia është vend i vogël me problem të madh me Rusinë.

Shkrimi i Washington Post:

Javëve të fundit, paradë e  zyrtarëve të lartë perëndimor kaloi nëpër Shkup, kryeqytetin e Republikës së Maqedonisë, i cili është më i vogël se Merilendi dhe ka popullatë prej dy milion banorësh.

VIP-i më i ri, të hënën ishte sekretari i Mbrojtjes Xhim Matis, i cili Maqedoninë e quajti “partner i sigurt dhe kontribues i vlefshëm për paqen dhe sigurinë globale”. Pse kaq zhurmë? Më 30 shtator, qytetarët do të votojnë për atë a ta ndërrojnë emrin e vendit në Maqedoni të Veriut që t’i japin fund kontestit njëdekadësh me Greqinë fqinje dhe ta hapin rrugën për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe në NATO

Kjo zgjidhje, sërish, e ka prekur garën tjetër gjeopolitike mes Perëndimit dhe Rusisë, e cila bën gjithçka që të mund ta shkatërrojë marrëveshjen e Greqisë me Maqedoninë dhe me atë ta bllokojë zgjerimin e NATO-s. Ajo që lë përshtypje është dallimi në taktikë: Ndërkohë që demokratët perëndimorë u “vardisen” maqedonasve me pjesëmarrje dhe fjalime si ato të z. Matis dhe kancelares gjermane Angela Merkel, Rusia zbaton fushatë propaganduese të fshehur, i përmbyt mediat sociale me lajme të rrejshme dhe subvencionon ekstremistë lokalë të cilët organizojnë protesta. “Pa dyshim, (rusët) transferojnë para dhe ata, gjithashtu, zbatojnë fushata për ndikim më të gjerë”, tha Matis.

Operacioni i Moskës ngjan me ato që i zbatoi SHBA-ja, Britania e Madhe dhe demokratët e tjerë para zgjedhjeve të mëparshme. Karakteristikë kryesore janë profilet e rrejshme në mediat sociale të cilat përhapin informacione të gabuara dhe helmuese. “Nju-Jork Tajms” ka cituar diplomatët perëndimorë, duke thënë se dhjetëra të huaj të rinj paraqiten çdo ditë në Facebook, duke kërkuar bojkot të referendumit, ndërsa disa i këshillojnë njerëzit t’i djegin fletëvotimet e tyre. Ata shesin gënjeshtra për sulmet policore kundër kundërshtarëve për ndryshimin e emrit. Një aktivist nga shoqëria civile, deklaroi për “Tajms” se fotografia e këngëtarit të njohur, i cili është sulmuar në një incident shtëpiak, qarkullon nëpër rrjetet sociale me pohimin se është lënduar derisa ka qenë duke protestuar, njofton INA.

Vendosmëria e regjimit të Vladimir Putin ta shkatërrojë marrëveshjen e emrit, madje edhe në llogari të marrëdhënieve miqësore me Greqinë, është mësimore. Maqedonia nuk kufizohet me Rusinë, nuk është e rrethuar nga tre anët e vendeve anëtare të NATO-s. Ajo nuk paraqet kurrfarë kërcënimi për Rusinë, por inkuadrimi i saj në Lidhjen transatlantike dhe bashkësinë evropiane do të ndihmojë të stabilizohet këndi historik i tensionuar i Evropës. Fushata e Moskës për shkatërrim është edhe një përkujtim se Putin i shqyrton marrëdhëniet me Perëndimin në kushte të ashpra fitues-humbës: Ç’do përfitim i demokratëve, sado që të jetë i vogël, llogaritet si kërcënim me vdekje.

Tani për tani, duket se ankesat e hapura të Perëndimit do t’i zaptojnë mashtrimet ruse. Anketat tregojnë se propozimi do të kalojë në referendum, që Parlamentit të Maqedonisë do t’i japë bazë për miratim të ndryshimeve kushtetuese të nevojshme. Por, pa shikim të rrjedhës, një porosi nga Maqedonia është e qartë: Putin mbetet i prirur drejt shkatërrimit të Perëndimit dhe institucionet e tij gjithmonë kur dhe ku të mundet.

Zëri i Amerikës: Çështja Shullazi trazon Krimet e Rënda

Procesi ndaj Emiljano Shullazit

Procesi gjyqësor ndaj Emiljano Shullazit dhe tre personave të tjerë të dyshuar si pjesë e një grupi kriminal ka shkaktuar kaos në Prokuorinë për Krimet e Rënda. Shkak është bërë fakti që prokurori i çështjes Eneid Nakuçi, ka marrë një leje të gjatë “për arsye shëndetësore”. Zëvendësimi i tij ka trazuar Prokurorinë, pasi drejtuesja Donika Prela ka thirrur dy ditë më pare, 10 prokurorë duke kërkuar hedhjen e shortit për caktimin e atij që do të përfaqësojë akuzën në Gjykatë. Prokurorët e kanë cilësuar të paligjshme një procedurë të tillë dhe e kanë refuzuar atë.

Vendimi tyre u pasua me kërkesën e djeshme të Prokurores së Përgjithshme Arta Marku për nisjen e një hetimi disiplinor ndaj të gjithë grupit të prokurorëve, ndërsa tre prej tyre janë transferuar në Prokurori më të ulta. Kështu, Olsian Çela ka kaluar përkohësisht në Prokurorinë e Beratit, Sonila Muhametaj në atë të Pukës ndërsa Besim Hajdarmataj në Prokurorinë e Pogradecit. Hajdarmataj deri para disa kohësh ishte drejtues i Prokurorisë për Krimet e Rënda dhe pjesë e grupit që po heton ish ministrin e Brendshëm Saimir Tahiri. Situata është shoqëruar dje me tensione në mjediset e Prokurorisë, mes grupit të prokurorëve që refuzuan shortin, dhe drejtueses Donika Prela.

Sot Prokuroria e për Krimet e Rënda njoftoi se është caktuar tashmë grupi që do përfaqësojë akuzën në procesin gjyqësor ndaj Shullazit dhe bashkëpunëtorëve të tij, por se emrat do të bëhen të ditur në seancë. Mësohet se mes prokurorëve do të jetë dhe vetë drejtuesja Prela.

Ndërkohë një nga drejtuesit e Prokurorisë së Përgjithshme Sokoj Stojani, është liruar nga detyra. Prokuroria e Përgjithshme, përgënjeshtroi zërat se vendimi ndaj Stojanit lidhej me refuzimin e tij për të zhvillluar hetimin disiplinor ndaj 10 kolegëve të Krimeve të Rënda, duke saktësuar se lirimi i tij është bërë dy ditë më parë, në të njejtën ditë në fakt kur ka ndodhur dhe përplasja në Prokurorinë e Krimeve të Rënda.

E veja e ish spiunit të vrarë rus flet për metodat e helmimit të Kremlinit

Yulia Savchenko

E veja e një ish agjenti të KGB-së, që u helmua me lëndë radioaktive në vitin 2006, thotë se përgjigja e menjëhershme mjekësore dhe diplomatike e Britanisë ndaj sulmit me agjent nervor ndaj ish spiunit rus Sergei Skripal dhe vajzës së tij, tregon për përmirësim në trajtimin e situatave të ngjashme nga zyrtarët britanikë.

Rasti i Skripalëve shpesh është krahasuar me atë të Alexander Litvinenkos, ish oficerit të KGB-së të shndërruar në agjent britanik dhe kritik të hapur të presidentit rus Vladimir Putin.

Litvinenko u nda nga jeta më tepër se një dekadë më parë, me një vdekje të mundimshme, disa ditë pasi kishte pirë çaj, ku i kishin hedhur lëndën radioaktive helmuese polonium-210, në një hotel të Londrës. Mjekëve britanikë iu desh kohë e gjatë ta identifikonin substancën që shkaktoi vdekjen e tij.

Në një intervistë për shërbimin rus të Zërit të Amerikës, Marina Litvinenko, e veja e Aleksandrit, u pyet nëse zyrtarët britanikë të sigurisë kishin bërë sa duhet për të parandaluar, ose të paktën për t’u përgatitur për një sulm të ngjashëm.

Ajo tha se kur mësoi, që një tjetër ish spiun rus, ishte sëmurur rëndë në mënyrë misterioze në Britani – Skripali dhe vajza e tij u gjetën pa ndjenja në një stol në qytetin Salisbury të Anglisë marsin e kaluar – ishte ndjerë e shokuar dhe “tepër e dëshpëruar”.

“Por në këtë rast, gjithshka ishte ndryshe, nuk kishte nevojë të shpjegoje se ç’po ndodhte” – tha ajo.

Kur bashkëshortin e saj e patën shtruar në spital, në nëntor të vitit 2006, mjekët fillimisht patën thënë se helmimi kishte ndodhur për shkak të një viroze të rëndë në stomak, ose ngaqë mund kishte gëlltitur një kimikat. Marina tha se përpjekjet e saj të vazhdueshme, për të shpjeguar mundësinë e një tentative të maskuar për vrasje, kishin shkuar në vesh të shurdhët.

“Mjekët nuk kishin fare idenë përse flisnim ne. Kur u përpoqëm të shpjegonim se ne nuk ishim thjesht refugjatë politikë, por se Aleksandri kishte patur një konflikt serioz me një agjenci speciale të zbulimit rus, reagimi i tyre ishte sikur ne jetonim në një planet tjetër. Jo se nuk na besonin – ata thjesht nuk ishin në gjendje të kuptonin se përse bëhej fjalë,”- tha Marina.

Në rastin e Skripalit, megjithatë, “nuk ishte e nevojshem të shpjegohej se ç’po ndodhte”, pjesërisht për shkak të statusit të tij zyrtar në raport me autoritetet britanike. Zonja Litvinenko tha se ndryshe nga rasti i saj, që e kishte informuar zbulimin britanik në kapacitet jo-zyrtar, Skripali, kishte marrë azil në kuadrin e shkëmbimit të spiunëve, që do të thotë se zyrtarët e sigurisë dhe analistët mjeko-ligjorë ishin shumë më mirë të përgatitur për të kuptuar skenën e krimit dhe për të përcaktuar skenarin që mund të kishte ndodhur.

Konfirmimi i menjëhershëm i të kaluarës së Skripalit, thotë ajo, po ashtu i përgatiti specialistët e mjekësisë të shqyrtonin mundësinë e përdorimit të ndonjë substancë jashtëzakonisht të rrallë.

“Nuk kishte nevojë të provohej se kush donte ta helmonte Skripalin, apo arsyeja përse.” – tha ajo, duke shtuar se: “Megjithëse nuk ishte e informuar për ndonjë mekanizëm zyrtar për mbrotjen e spiunëve të arratisur nga përpjekje për t’u helmuar në të ardhmen, Britania e Madhe ka treguar se ka nxjerrë mësime nga ky rast.”

Përgjigja diplomatike

“Vetëm një javë pas helmimit të Skripalëve, pati një reagim tërësisht të ndryshëm nga ai në rastin tonë” – tha në intervistën për Zërin e Amerikës zonja Litvinenko. “Kryeministrja Theresa May bëri një deklaratë publike mjaft të ashpër, por do të ishte gabim të thuhej se ajo e akuzoi menjëherë Rusinë. Nuk ndodhi kështu. Ajo tha thjesht se kishte dyshime dhe se ishte e rëndësishme që Rusia të sillte menjëherë fakte se nuk e kishte kryer ajo helmimin. Dhe çfarë pamë? Përgjigje të zemëruara nga zyrtarët rusë, që thonin se rusët nuk kishin të bënin aspak me këtë rast”.

Ndërsa Britania filloi një hetim zyrtar për sulmin kimik të Salisbury-it, për të cilin ekspertët zbuluan se ishte kryer me një agjent nervor të periudhës sovjetike, të quajtur “Novichok”, Rusia, tha zonja Litvinenko, nuk pranoi të diskutonte mundësinë e ndarjes së informacioneve, që mund të kërkonte që ekspertët e huaj të kërkonin në laboratoret e armëve kimike të Rusisë.

“Pastaj erdhi një reagim ndërkombëtar”, – tha Litvinenko. “Mënyra se si Britania pati menjëherë mbështetjen e BE-së dhe SHBA-së; dëbimi masiv i diplomatëve ishte mbresëlënës. Asgjë e ngjashme nuk ndodhi pas helmimit të burrit tim. Po ashtu, mënyra se si Britania filloi të trajtojë paratë e investitorëve rusë: invesimet e mëdha ruse tani verifikohen dhe trajtohen me seriozitet të madh. Kjo është e rëndësishme të kuptohet…që njerëzit që përfitojnë nga regjimi rus nuk duhen prauar në vendet e civilizuara, thjesht si njerëz që kanë para.

Nuk dua aspak të them që të gjithë nejrëzit me para janë hajdutë. Por kur themi se ky regjim përbën kërcënim dhe këta njerëz bëjnë shumë para, thjesht ngaqë kanë lidhje me regjimin dhe jo ngaqë janë të talentuar, jo ngaqë kanë krijuar bizneset e veta…këta njerëz duhet ta kuptojnë se nuk mund t’i shpenzojnë paratë e tyre – para të vjedhura, në se më pyesni mua, në Amerikë, apo në Europë.”- tha Marina Litvinenko.

Tregjet e pasurisë së patundshme në Londër, Nju Jork dhe Miami, janë që të gjitha, edhe pse në nivele të ndryshme shqyrtimi, të njohura për transaksione në shuma të pazakonta parash, që hyjnë në mënyrë anonime përmes kompanive-fantazmë, që realizojnë pastrim parash; ato shpesh zbulohen se i përkasin investitorëve të pasur nga Rusia, ose nga ish republikat sovjetike.

Rusia ka mohuar me forcë të ketë patur rol në sulmet në tokën britanike, një mohim që ka patur edhe familjarë të të dy viktimave që ta kenë mbështetur.

Për shembull, në vitin 2012, Walter Litvinenko, babai i spiunit të helmuar rus, u shfaq në televizionin rus RT, në krah të Andrei Lugovoit, personi që Britania e akuzoi se i kishte helmuar të birin, për të mohuar idenë e shprehur më parë, se djalin ia kishte vrarë zbulimi rus, me urdhër të drejtpërdrejtë të Vladimir Putinit.

“Unë mendoj se Walterin e përdorën,” i tha Marina Zërit të Amerikës. “Ai sapo kishte humbur të shoqen. Ndodhej në një situatë financiare të vështirë, në mërgim, në Itali. Unë mendoj se zyrtarët rusë të zbulimit i kishin thënë se Aleksandri kishte bashkëpunuar me agjentët britanikë, duke i dhënë atij kështu një justifikim për t’u kthyer në Rusi dhe t’i lutej presidentit që ta falte.”

Gjatë të njëjtit emision televiziv, që u transmetua edhe nga televizioni shtetëror rus “Channel One”, babai i Litvinenkos, i cili kishte qenë mjek në një nga gulagët e periudhës sovjetike dhe tani banonte në një pallat për të moshuarit në Moskë, i cilësoi të arratisurit rusë në Britani, “pengje” të agjencive perëndimore të spiunazhit.

Andrei Lugovoi

Lugovoi, të cilin Rusia ka refuzuar për një kohë të gjatë që ta ekstradojë, fajësoi për vrasjen e Litvinenkos në vitin 2006 Alexander Goldfarin, mik i afërt i Litvinenkos, për të cilin ai tha se ishte oficer kundërzbulimi i CIA-s i ngarkuar me detyrën për të punuar me operativët rusë.

Rreth një vit para intervistës në televizionin RT, Lugovoi u bë anëtar I parlamentit rus, Dumës, duke përfaqësuar Partinë Liberal-Demokrate, aleate e Kremlinit, duke siguruar kështu imunitet për jetë nga ndjekja ligjore në vendin e tij.

Goldfar kohët e fundit ngriti padi për shpifje në një gjykatë federale në Shtetet e Bashkuara, ku akuzonte të dyja rrjetet ruse, RT dhe Channel One, se kishin transmetuar qëllimisht raporte çorjentuese lidhur me rrethanat e vdekjes së Litvinenkos. Në aktakuzë thuhet se mbulimi nga televizioni RT i rastit të Skripalit, që vazhdimisht prek vrasjen e Litvinenkos, është pjesë e një fushate të motivuar politikisht nga Kremlini, për të shmangur përgjegjësinë e autorëve të vërtetë të të dy sulmeve.

Padi për shpifje

Përfaqësues të televizionit RT bënë një deklaratë publike, ku thuhej se janë në procesin e rishikimit të ankesës.

Në fillim të vitit, Viktoria Skripal, mbesa e spiunit të helmuar në Salisbury, foli disa herë në radiot ruse, duke shprehur skepticizëm lidhur me mënyrën se si Britania e trajtoi hetimin e xhaxhait të saj, duke lënë të kuptohet se agjencia britanike e zbulimit, MI5, e kishte manipuluar kushërirën e saj, Yulia-n, e cila kishte refuzuar ofertën për ndihmë nga ambasada ruse në Londër, pasi ishte helmuar së bashku me të atin.

Victoria Skripal

Më 3 korrik, mbesa e Skripalit, u shfaq në televizionin rus, për të njoftuar se kandidatura e saj për zgjedhjet e Dumës në rajonin Yaroslavl, ishte mbështettur nga partia pro-Kremlinit “Just Russia”.

“Këto veprime vazhdojnë të bëjnë agjencitë ruse të zbulimit”, – i tha Zërit të Amerikës zonja Litvinenko. Ajo shpjegoi se në komunitetin rus të spiunazhit, ka qenë një metodë e zakonshme kundërvënia e anëtarëve të së njëjtës familje ndaj njeri tjetrit.

“Ata gjejnë një person që mund të ndikohet me lehtësi, që i kupton përfitimet e pozicionit të vet.” – tha ajo. “Si Viktoria, edhe Walter Alexandrovich, ndodheshin në situatë të vështirë, kështuqë atyre ju dha mundësia për ta përmirësuar atë. Tani të dy ata kanë rroga dhe

Walter Alexandrovich ka edhe një apartament në Moskë. Ndërsa Victoria Skripal do të kandidojë për Dumën e Yaroslavlit.” Marina Litvinenko shtoi me një ton sarkastik. “Ky është një fillim i shkëlqyer për karrierën e saj.”

Dr. Lori Amy: “Rrëzimi i Teatrit, ngjarja më e madhe korruptive në Shqipëri”

Studiuesja e njohur amerikane mbi trashëgimitë kulturore, dr. Lori Amy, foli sot me shqetësim në një konferencë kundër korrupsionit në drejtësi për miratimin në parlament të ligjit, që parashikon rrëzimin e Teatrit Kombëtar dhe ndërtime të tjera në atë zonë.

“Kjo konferencë mbi korrupsionin në drejtësi dhe përfshirjen e qytetarëve kundër tij është jashtëzakonisht e rëndësishme – tha ajo. – Por në të njëjtën kohë, tani në parlament po miratohet një ligj, që dihet mirë se bie ndesh dhe dhunon Kushtetutën. Ai ligj i heq këshillit bashkiak të drejtën të marrë vendime për qendrën e qytetit. Natyra kriminale e këtij ligji është e tillë, që ne duhet ta ngremë sërish si çështje dhe ta kundërshtojmë. Duhet demaskuar kriminaliteti, që qëndron pas këtij ligji. Ne nuk kemi pse diskutojmë, nëse duhet një teatër i ri, sepse këtu nuk është çështja për një teatër të ri. Çështja është ky partneritet jotransparent publik-privat, ku ne e dimë mirë se prapa tij fshihet korrupsioni. Pyetja ime në këtë dhomë është se çfarë duhet bërë për këtë? Ne po flasim këtu për masat anti-korrupsion, ndërkohë që në njëjtin çast po ndodh ngjarja më e madhe e korrupsionit në vend, ndaj duhet të merremi me të” – tha dr. Lori Amy.

 

 

Scott: Duam t’u japim hapësirë Prishtinës e Beogradit për zgjidhje “krijuese”

Ambasadori amerikan në Beograd, Kyle Scott, tha të mërkurën se Shtetet e Bashkuara duan t’u japin Beogradit e Prishtinës hapësirën e duhur për të kërkuar një zgjidhje “krijuese”, që do të jetë e qëndrueshme, e zbatueshme dhe do të çojë përpara sigurinë.

Ai i bëri këto komente gjatë një konference mbi “sfidat e sigurisë në Ballkanin Perëndimor dhe në Serbi” të organizuar nga Qendra për Politikë të Jashtme me seli në Beograd.

Ambasadori Scott tha se bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian po hyjnë në një periudhë të ngjeshur dhe se presidentët e Serbisë dhe Kosovës, Aleksandër Vuçiç dhe Hashim Thaçi gëzojnë mbështetjen e Shteteve të Bashkuara në kërkim të një zgjidhjeje paqësore dhe Amerika mbështetet në zgjuarsinë e shefes së politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Federica Mogherini.

Ambasadori Scott tha se këto bisedime, bashkë me çështjen e emrit të Maqedonisë dhe gjendjes në Bosnjës janë tri “çështjet thelbësore në rajon.

“Qytetarët dhe qeveritë e rajonit, mund të kontrollojnë të ardhmen e tyre dhe të vendosin që të largohen nga ndarjet dhe t’i kthehen bashkëpunimit, përparimit dhe sigurisë”, tha ai duke shfaqur besimin për një “zgjidhje të pranueshme dhe afatgjatë” të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Kosova ka hyrë në vitin e 11-të pavarësisë së saj që kundërshtohet nga Serbia. Të dyja palët janë përfshirë në një proces bisedimesh për normalizimin e marrëdhënieve që është kusht për integrimet evropiane dhe në kërkim të një marrëveshjeje janë hedhur ide që përfshijnë edhe ndryshim kufijsh.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ngulë këmbë për idenë e tij për korrigjimin e kufirit, që nënkupton bashkimin e Luginës së Preshevës, një rajon me shumicë shqiptare në jug të Serbisë me Kosovën. Ideja e tij kundërshtohet ashpër nga opozita në Kosovë, por edhe një pjesë e partive të koalicionit qeverisës. Madje lëvizja Vetëvendosje ka paralajmëruar edhe protesta kundër tij.

Kryetari i kësaj lëvizjeje, Albin Kurti, shkroi të mërkurën se përdorimi i shprehjeve si “këmbim territoresh”, “korrigjim i kufirit” dhe “kompromis i dhimbshëm”, vetëm sa e kanë trimëruar Serbinë në pretendimet e saj ndaj Kosovës. Nuk është çudi që Vuçiç sërish e konsideron (Slobodan) Millosheviçin një udhëheqës të madh”.

Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, e ka shpallur politikë të tij vënien e kufijve ndërmjet shqiptarëve dhe serbëve që nënkupton ndarjen tokësore të Kosovës.

Ministri i Jashtëm serb, Ivica Daçiç, tha të mërkurën se “ideja e vënies së kufijve” është e vetmja ide konkrete dhe Serbia doli me të “pasi Shtetet e Bashkuara, Rusia, Italia, Franca dhe Bashkimi Evropian, kanë ndryshuar qëndrimin dhe kërkojnë një zgjidhje paqësore për Kosovën”.

Debatet rreth marrëveshjes përfundimtare ndërmjet Kosovës dhe Serbisë përfshijnë edhe dallimet e shfaqura në komunitetin ndërkombëtarë, një pjesë që kundërshton ndryshimin e kufijve dhe një pjesë tjetër që do të pranojë çdo marrëveshje që nuk destabilizon vendet e Ballkanit.