VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Komentet

Platforma raciste e sulmuesit të xhamive në Zelandën e Re

Kryeministrja Jacinda Ardern duke folur në parlament

Kryeministrja e Zelandës së Re tha sot se shërbimet e zbulimit dhe ato të sigurisë po shqyrtojnë informata të mëtejshme pas sulmit vdekjeprurës me armë ndaj dy xhamive. Ajo gjithashtu premtoi të bëjë gjithçka të mundur për të mos i ofruar sulmuesit një platformë për shpalosjen e pikëpamjeve të tij raciste.

Kryeministrja Jacinda Ardern foli sot përpara ligjvënësve, pasi supremacisti i bardhë që akuzohet se qëlloi me armë ndaj 50 personave në dy xhami në qytetin Christchurch, nuk pranoi avokat dhe vendosi të përfaqësojë veten në gjyq.

“Ai është terrorist, është kriminel, është ekstremist. Por, sa herë të flas, unë nuk do ta përmend emrin e tij. Ju bëj thirrje që sa herë të flisni të përmendni emrat e atyre që u shuan dhe jo emrin e atij që u mori jetën. Ai mund të ketë dëshiruar të bëhet i famshëm, por ne këtu në Zelandën e Re nuk do t’ia ofrojmë këtë”, deklaroi në parlament Kryeministrja Ardern.

Dëshira e sulmuesit për famë u bë e qartë nga fakti se përpara masakrës të së premtes, ai la një manifest prej 74 faqesh. Gjithashtu, ai transmetoi drejtpërsëdrejti në mediat sociale pamje të sulmit të tij ndaj xhamisë Al Noor.

Kryeministrja Ardern shprehu irritimin e saj që videoja qëndroi e disponueshme në internet për katër ditë me radhë pas sulmit. Kompania Facebook megjithatë njoftoi se kishte hequr mbi 1 milionë versione të videos në 24 orët që pasuan sulmin.

Kryeministrja e Zelandës së Re tha se kishte komunikuar me drejtuesen e operacioneve të kompanisë Facebook, Sheryl Sandberg, por nuk dha hollësi të mëtejshme.

“Babai” i futbollit total, Michels trajneri më i mirë në histori

“Babai” i futbollit total dhe arkitekt në sukseset e para të Ajaksit të madh që dominoi Europën. Eshtë Rinus Michels trajneri më mirë në historinë e sportit të më të dashur në botë. Këtë e ka vendosur “France Football”, revista prestigjoze, e cila në numrin e saj të fundit ka publikuar klasifikimin me teknikët më të mëdhenj të të gjitha kohërave.

Në vendin e parë renditet Michels, i cili ka meritën e vendosjes së bazave të para të futbollit modern kur drejtonte Ajaksin e Amsterdamit në vitet 60’ dhe 70’. Me interpretues të magjishëm, mjafton të përmendësh Johan Cruyff, ai dominoi futbollin europian, duke fituar gjithçka të mundëshme. Po ashtu, nuk mund të harrohen sukeset që pasuan me Barcelonën si dhe me kombëtaren e Holandës, siç ishte triumfi në Kampionatin Europian të vitit 1988.

Sacchi Rinus Michels Alex Ferguson

Në podin e më të mirëve në histori, Michels ndiqet nga Sir Alex Ferguson, trajneri legjendar i Manchester United dhe Arrigo Sacchi, që sipas “France Football” ka meritën “për ndryshimin e mentalitetit” në futbollin italian, kur drejtonte Milanin.

Pesëshja e parë e klasifikimit të 50 trajnerëve më të mirë të historisë së futbollit plotësohet me Johan Cruyff dhe Pep Guardiola, me këtë të fundit që i faturohet shpikja e “tiki-taka”, modeli taktik i një loje spektakolare që i ka lejuar të fitojë gjithçka sidomos në kohën kur drejtonte Barcelonën.
(balkanweb)

New York, hapet struktura gjigante “The Vessel”

New York

Në metropolin amerikan New York është hapur struktura gjigante e pazakonte e emërtuar si “The Vessel”, raporton Anadolu Agency (AA).

E projektuar nga dizajnuesi Thomas Heatherwick, struktura në formën e një hualli gjendet në rajonin Hudson Yards pjesën perëndimore të Manhattanit.

Struktura, ndërtimi i së cilës filloi në vitin 2017, përfshin 157 shkallë, 2.500 shkallare dhe 80 pika lidhëse.

Struktura është ndërtuar në qendër të rajonit, ndërsa vizitorët do të kenë mundësi të ngjiten dhe të vështrojnë qytetin.

Kryeministrja e Zelandës së Re: Sulmuesi është “pa emër”

Kryeministrja e Zelandës së Re, Jacinda Ardern, u zotua se nuk do ta thotë kurrë emrin e sulmuesit të xhamive në qytetin Kristçërç.

“Ai kërkoi shumë gjëra me aktin e tij të terrorizmit dhe njëra prej tyre ishte fama. Kjo është arsyeja përse nuk do të më dëgjoni kurrë duke përmendur emrin e tij”, tha Ardern në një fjalim emocionues para Parlamentit të Zelandës së Re.

Të shtënat e së premtes së kaluar në dy xhami lanë të vrarë 50 vetë dhe plagosën dhjetëra të tjerë.

Australiani Brenton Tarrant, 28 vjeç, i vetëpërshkruar si supremacist i bardhë, u akuzua për vrasje.

Kryeministrja Ardern iu drejtua një seance të posaçme të Parlamentit të martën, duke nisur fjalimin e saj me përshëndetjen arabe “Al-Salaam Alaikum”, që në shqip do të thotë “Paqja qoftë mbi ju”.

“Pesëmbëdhjetë marsi do të jetë gjithmonë një ditë e gdhendur në kujtesën tonë kolektive. Në pasditen e qetë të një të premteje, një burrë sulmoi një vend paqësor të lutjeve, duke marrë 50 jetë. Ajo pasdite është bërë dita jonë më e errët”, u shpreh Ardern.

Ajo tha se do të flasë për emrat e atyre që kanë humbur jetën, por jo edhe të njeriut që i vrau ata. “Ai është terrorist. Ai është kriminel. Ai është ekstremist. Por, kur unë të flas, ai do të jetë pa emër”, tha Ardern.

Ajo i siguroi ligjvënësit se sulmuesi “do të përballet me forcën e plotë të ligjit”. Ajo i inkurajoi qytetarët e Zelandës së Re që të bashkëndjejnë me myslimanët këtë të premte, kur të shënohet një javë nga sulmi.

Ardern më herët ka njoftuar se ligjet e armëve në Zelandën e Re do të reformohen dhe se detajet do të paraqiten brenda disa ditësh.

Kryeministrja po ashtu u bëri thirrje përfaqësuesve të mediave sociale që të bëjnë më shumë për të luftuar terrorin, pasi sulmuesi në Kristçërç e transmetoi drejtpërdrejt aktin e tij në Facebook.

“Nuk mund të rrimë duarkryq dhe të pranojmë që këto platforma ekzistojnë dhe ajo që thuhet në to nuk është përgjegjësi e vendit ku publikohet”, tha Ardern.

Të martën, Facebook tha se videoja e sulmuesit të armatosur është shikuar më pak se 200 herë gjatë transmetimit të drejtpërdrejtë dhe rreth 4,000 herë përpara se është hequr nga Facebook-u.

Kompania e medias sociale po ashtu tha se ka fshirë mbi 1.5 milion kopje të videos në 24 orët e para pas incidentit.

Në mesin e 50 personave të vrarë në dy xhami, gjatë faljes së Xhumasë, ishin emigrantë myslimanë, refugjatë dhe banorë nga Pakistani, Afganistani, Bangladeshi, India, Turqia, Kuvajti dhe Somalia.

Përgatiti: Valona Tela

SHQIPTARËT QË NA THËRRASIN NË RUMANI. SI NË EUROPË E AMERIKË… – Nga VISAR ZHITI

– Ështe poezia që na bashkon, jo vetëm ajo që shkruhet –

Kam qenë mes disporës shqiptare në SHBA, me histori shekullore, që ka “Vatrën dhe Diellin e saj”, që i bashkohet historisë së dheut amë, bëhet pjesë e qenësishme e saj, e mëvetësisë dhe lidhjeve me botën e përparuar, dhe ndërkaq i bashkon shqiptarët nga Shqipëria e Kosova, nga Maqedonia e Mali i Zi, etj, të besimeve e ideve të ndryshme, gjeneron breza të mrekullueshëm amerikano-shqiptarët dhe mbetet urë, duke u forcuar gjithnjë e duke u bërë më e qendrueshme e më e bukur për ecjen e marrëdhënieve mes dy vendeve tona, miqësi e mbështetje e aleancë mes Shqipërisë së vogël me halle të mëdha dhe të Supershtetit më të fuqishëm të botës, më demokratikun dhe më të pasurin, që i dedikojmë pavarësinë dhe çlirimin e Kosovës…
Aty është dhe “Zëri i Amerikës” që flet shqip, që na ka prirë duke na thënë të vërtetën e rruget e demokracisë, aty janë dhe deri dhe bashkëvujatës të mi, të dalë nga burgjet e diktaturës komuniste që arritën ëndrrën e lirisë e të mirëqenies dhe jo vetëm, por dhe nga ata, të tjerët, kundërshtarë të doktrinuar të sistemi kapitalist, që panë fuqinë e kapitalizmit amerikan, aq sa begatisjellës, po aq dhe social dhe human.
Desha të thosha se kemi një diasporë dinjitoze, dhe në Itali, ku janë dhe ngulimet e hershme arbërshe, që ka shkuar deri në Argjentinë, një diaporë e magjishme plot ngjyra dhe këngë dhe poezi, me libra dhe media të re shqip, por dhe në Greqi me arritje dhe sfida e forcë, kujtojmë arvanitasit dhe çamët autoktonë, shkrimtarët, por dhe arbneshët në Kroaci e arnautët në Turqi, etj, diasporën e re në Zvicër, një pjesë e madhe nga Kosova, që mbushën dhe radhët e luftëtarëve për çlirimin e Kosovës, por në Zvicër është dhe sfida e bukur e kulturës, media e gjerë shqipatre “VOAL” një institucion përbashkues, etj, dhe vazhdojmë me diasporën në Gjermani e Austri, në Francë e Belgjikë, në Vendet Nordike e më tej, në Afrikë, në Egjipt, e më tej në Azi, në Australi, etj, etj, dhe, e lashë për të fundit, në Rumani, në Ballkan, që është shkaku i këtij shkrimi, që do të desha ta ndaj dhe me ju, madje dhe ato që thanë të tjerët…

PARALELE KULTURORE. TRADITË DHE RISI.

Vetë lajmi që zgjedhim të japim, është qëndrim. Përmbajtja e tij, ajo që nxëmë nga lajmi, nxitja që përftohet, nëse nxit për më tej për të bërë diçka më shumë për atë që duhet, qoftë dhe në gjëra që nuk duken të një rëndësie alarmante, që nuk bërtiten në protesta, më shtyjnë të shtjelloj në këto radhë, diçka nga ato që pashë, disa paralele të zbehta rumune.
Isha i ftuar në Bukururesht nga Lidhja e Shqiptarëve në Rumani, “ALAR”, tashmë e shquar për veprimtaritë e saj social-kulturore. Sapo kishin botuar një libër timin dhe do ta përuronim së bashku.
Vizita ime zgjati tre ditë, por ngjante më shumë se sa një veprimtari e zakonshme e shoqatës, kishte dinjitetin e institucionalizuar, jo vetëm sepse në fund të fundit fondet dhe mbështetja jepeshin nga shteti, teksa lajmin e dhanë dhe mediat shtetërore dhe në veprimtari do të merrnin pjesë dhe deputetë e shtetarë. Ka diçka më tej, që lidhet me traditën, me qytetarinë europiane dhe me atë se si duhet vepruar për të qenë ata që duhet.
Te ne po harrohen si shpesh ngjarjet e vërteta kulturore, dmth kultura e lartë dhe përgjegjshmëria shtetare ndaj saj, që s’është thjesht dukje protokollare, por dhe normalitet i së përditshmes së përzgjedhur.
Ja, së bashku me time shoqe, se ishim ftuar të dy, një gjest tjetër europian ky, në shoqëri me koordinatorin kulturor të ALAR-it, Dr. Luan Topçiu, si dhe me Presidentin e kësaj Shoqate, Dr. Radu Cosmin Savulescu, nisëm vizitat. Shkuam në muzeume të artit, të historisë dhe të letërsisë, në librari me shumë kate, duhen vlerësuar këto si bëma njohjeje, të vlerësimit dhe ecjes. U futëm në vende të shenjta, u endëm rrugëve trotuargjëra dhe ndalëm para skulpturave të mrekullueshme të shkrimtarëve kombëtarë si ajo e Karaxhales gjithë gazmend dhe e Emineskut (shtatore nudo siç duhet të jetë poeti para poezisë së vet), apo të grupeve skulpturore, gjithë ngjarje dhe lëvizje si ajo aq gazmore e personazheve të Karaxhales para teatrit dhe ato tronditëset, në sheshet e njohura të revolucionit, ku populli u ngrit kundër diktaturës dhe diktatorit, ku mes përmendoreve dhe kryqeve të shumtë, në njërin prej tyre lexohej se në atë vend nuk do të shkelnin më këmbët e neokomunistëve. Më tej imazhi i një kantautori të vrarë në ato ditë historike dhe kitara e tij e mermertë.
Në Shqipëri përftohen ndjesi të mangëta, të një harrese të qëllimtë dhe shpërdorim e banalizim të qendresës dhe të heroizmit. Edhe heronjtë gati janë të ndarë. Ndërkaq nuk ka një shtëpi të shkrimtarëve dhe të artistëve, jo më muze letërsie, që Bukureshti kishte dy. Kujtoj bustet e vëllezërve Frashëri në Tiranë, etër të Kombit, ku më shumë duket kamerieri i lokalit pranë se ata, që sikur e kanë humbur komunikimin me kohën dhe njerëzit. Aty do të duhej një panteon dhe jo piramida që kalbet përballë. Shtatoret e Abdylit, Naimit, Samiut, e udhëheqsave kombëtarë të veprimit, të shpirtit dhe të mëndjes, duhet të kishin flakën e pashuar te këmbë apo shkëmbin pas shtapullave, me citate të tyre të gdhëndura.
Në Bukuresht, po dhe në qytete të tjera të Rumaninë, ndërkaq ka shenja dhe memoriale për Shqipërinë dhe shqiptarët. Diku do të gjesh bustin e Skënderbeut si Hero europian, por dhe të Ismail Qemalit, si themeleues të shtetit modern shqiptar, ja, një pllakë, e shkruar dhe shqip, ku tregon kishën se ku Fan Noli mbajti meshë në gjuhën shqipe e diku është Naum Veqilharxhi i abetares së parë, etj, dhe kujtoj se gjithë vepra mahnitëse e Naimit tonë është shtypur këtu dhe jo vetëm, ndërsa në parkun e madh “Herastrau”, plot me skulptura të shkrimtarëve e artistëve të njohur nga bota si Viktor Hygo apo Tolstoi, Gogoli, Eminesku, etj, është dhe ai, Naimi ynë. Në piedestalin që kohë më parë, teksa shkulnin Leninët (Stalinët qenë flakur me kohë), u hoq Maksim Gorkij i socrealizmit dhe u vu Naim Frashëri, falë dhe punës dhe zellit të Dr. Topçiut. Shumëçka këtu tani ka dhe ndihmesën e tij.
Po a do ta kishin këtë guxim në Shqipëri?

Në Pallatin e Muzeut Antropologjik të Bukureshtit, në sallën Acvarium, u zhvillua takimi në përurim të librit tim me poezi “Aripa Franta”, (Flatra e mundur/e thyer), botim dy gjyhësh, i shtëpisë botuese “Asdreni”, (i atij që u solli nga Rumnia shqiptarëve Himnin Kombëtar që kanë sot).
Pjesëmarrja në takim m’u duk e gjerë, me miq të Shqipërisë dhe të poezisë së saj, të kulturës, me shkrimtarë e artistë e studentë, dhe ish të burgosur politikë të Rumanisë. U shtrëngova duart me dhimbje dhe më tringëlluan pranga, jo ishin zhurmat e ekspersit të kafesë përtej.
Takimin tonë e hapi një deputeti i Parlamentit të Rumanisë, ai për për shqiptarët, Bogdan Alin Stoica, duke përgëzuar veprimtarët për punët e bukura dhe të pranishmit. Po ne a i kemi vërtet të gjithë deputetët në parlament për shqiptarët dhe jo për interesa partikae e pasurim të vetes? Drejtori ekzekutiv i ALAR, Dr. Radu Cosmin Savulescu, nisi të flasë për jetën dhe veprën time, duke e konsideruar një privilegj leximin e saj në gjuhën rumune, një arritje e shkëlqyer e përkthyesve, – tha ai, – e përgatitësit, studiues dhe kritik arti, Dr. Luan Topçiu, dhe bashkëshortes së tij, Dr. Renata Topçiu – Melonashi. Sa fjalorë e guida gjuhësore kanë botuar së bashku! E sa antologji kanë botuar e vepra nga të dy letërsite. Do t’i bënin dot në atdhe? Githashtu u falenderua dhe Drejtori i Përgjithshëm i Muzeut Antropologjik të Rumanisë, z. Virgil Stefan Niţulescu, “për mundësinë e këtij manifestimi kulturor në këto mjedise, ndër më prestigjiozet në Bukuresht”.
E mori fjalën dhe z. Aledin Amet, sekretari shteti në Departamentin për Marrëdhënie Ndëretnike të Qeverisë Rumune. Ai përgëzoi Shoqatën Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë dhe për të gjitha veprimtaritë që ajo ka zhvilluar në 2 vitet e fundit, përmes të cilave ruhet dhe promovohet identiteti i pakicës shqiptare në Rumani. Dinjitari i lartë rumun kujtoi rolin vendimtar të gjuhës dhe letërsisë në gjuhën amtare për të ruajtur këtë identitet. Dhe ky libër sot, theksoi ai, ndihmon në ringjalljen e ndjenjave identitare, estetike, por edhe interesin për gjuhën amë.
A ka merak të tillë për gjuhën tek ne nga shtetarët? Sa lexojnë ata? Sa përqind u intereson kultura dhe letërsia? Fill mbas viteve ’90 në Parlament, mbaj mend, kishte dhe librari, deputetët blinin nga botimet e reja, ndërsa tani ka mbetur vetëm kafeneja, sherret dhe intringat që ua kalojnë intrigave të romaneve. Janë shtuar telat me gjemba dhe gomat që djegin protestuesit.
E ftuar speciale në takim ishte shkrimtarja Ana Barton, e njohur dhe si prani publike në të gjithë Rumaninë. Ajo foli për kontaktet e para që ka pasur, para më shumë se dy dekadash, me poezinë tonë. Znj Barton theksoi se shkrimtari dhe vepra e tij nuk mund të ndahen, se mes jetës dhe veprës nuk mund të ketë një dallim. Ajo kujtoi bashkëpunimin që ka pasur me Dr. Luan Topciun për përkthimin në botimet rumanisht të veprave të shkrimtarëve të ndryshëm shqiptarë.
Sa bukur tha ajo, që dashuria është atdheu i njeriut.
Folësit theksuan forcën e mbijetesës gjatë viteve të izolimit nga regjimi komunist, e materializuar me dinjitet dhe talent, jo vetëm përmes krijimtarisë, por dhe veprimtarisë sociale, etj.
Më preku shumë Presidenti i shoqatës së ish të burgosurve politikë të Rumansië, z. Mircea Duzineanu, kur tha se përvojat e vuajtjes ngjajnë, poezia juaj është dhe jona, edhe ne kemi bërë poezi në burg. Do të të ftojmë, – shtoi, – në takimet tona, që të tregosh.
Ne do të tregojmë, të fshehësh është gabim dhe mëkat. Në të ardhmen duhet të shkojmë të sinqertë dhe shpirtgjerë. Po kështu foli dhe znj. Dorela Alisar, grua që vinte nga persekutimet dhe ajo. Pashë time shoqe në sallë. Gjyshi i saj e përqafoi atë, kur ishte fëmijë, me pranga në duar në prag të shtëpisë dhe s’u panë më…
Qetësi tjetër. Akorde kitare të Daniel Bertesteanu-t. Ngrihet në këmbë aktori i ftuar. Mik i mirë i shqiptarëve të Rumanisë, – kështu e prezantuan Angel Rababoc-in nga Teatri Kombëtar “Marin Sorescu” i Krajovës, (e kisha takuar Soreskun dikur…), recitoi disa poezi, duke zgjuar emocione të forta. Ky aktor kështu ka befasuar publikun dhe në rastin e recitalit të Ditëve të Kulturës Shqiptare në qytetin e tij në Muzeun e Artit vitit e shkuar, – më treguan,
Në fund, sipas ritualit, fjala e poetit. Unë falenderova duke çmuar mikëpritjen rumune, interesin ndaj vlerave të përbashkëta, përgëzova Shoqatën “Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë”, duke theksuar se shpesh ato bëjnë më shumë se sa një ambasadë e mbyllur apo i një instituti kulturor, (që ne na mungon, jo vetëm në Rumania, e cila ka akademi kulturore në shumë vende të Europës dhe botës, vendi ynë ende s’ka ngritur një të tillë, – mendopva).
Arritjet e Lidhjes së Shqiptarëve të Rumanisë janë të çmuara dhe edukuese. Të ngazëllen kjo mrekulli e dy kahshme, nga njëra anë ajo që bëjnë shqiptarët këtu, mjafton të kujtojmë dy dekadat e fundit, në shpalosjen e vlerave shqiptare, në gjithë spektrin antropologjik, në histori dhe aktualitet, me art, ku mes shkrimtarëve të shquar, artistëve dhe veprimtarëve, vend qenësor zë dhe intelektuali europian, Ambasador i Kombit dhe ky, Dr. Luan Topçiu, ndërsjellës i vlerave të përbashkëta e të qëndrueshme. Ndërsa ana tjetër është populli rumun, intelektualët e tij, politikanët, që mes problemeve të shumta që ka vendi, arrijnë ta pranojnë tjetrin me zemërgjerësi, e lejojnë të shpallet, ia pranojnë programet dhe e mbështesin, në mënyrë që ai jo të humbë apo asimilohet, por ta bëjë vetveten e të integrohet në kontekst europian.
Me Rumaninë rrugën për t’u futur në Europë Shqipëria duhej ta kishte më qartë, që megjithëse i pëlqen të krahësohet herë pas here, prapë është larg.
Takimi përfundoi me një seancë autografesh që dhashë për të pranishmit e vënë në radhë.
Dhe m’u kujtuan radhët tona të dikurshme, aq shumë mjerane për bukë, djathë, vajguri, por dhe radhët e bukura që kisha parë në libraritë e Romës apo në muzeumet dhe teatrot e Uashingtonit.
Gjithsesi ndryshimet dhe tek ne janë të shumta e të rënësishme, të pabesueshme për mirë dhe për keq, por tranziocioni është bërë i lodhshëm tejet dhe korrupsioni e oligarkia kanë formëzuar çrregullime sociale sa akuzohemi si narkovend e varfëri, që mbi jetën rëndojnë si një lloj diktaturë tjetër.
Ndërkaq Televizioni Kombëtar Rumun dhe Radioja Kombëtare po kërkonin intervista. Për poezinë?
Po televizionet te ne, sa politikë e propagandë që kanë, deri dhe mashtrime e shpifje e mediokritet, atë të klanit të pronarëve të tyre, natyrisht jo të gjitha e jo gjithmonë, për fat!
Që poezia të mos duket e tepërt dhe e huaj, poeti do të merret dhe me çështjet kardinale të vendit në mbrojtje të fjalës. Se siç thotë Papa Françesku, cilësia e pemës ashtu siç njihet nga fruti, njihet edhe nga fjalët. “Kush është i mirë, nxjerr nga zemra e goja të mirën. E kush është i keq – të keqen.” Dhe shton plot guxim: “Nga goja nisin edhe luftrat”.
Po edhe paqja. Në kthim u gjendëm në qytetin e Tuzit në Mal të Zi, pikërisht në ditën historike kur shqiptarët fituan qytetin në zgjedhje, sepse u bashkuan. Fitorja ndihej që më parë, edhe në rrugë, te flamujt shqiptarë që valviteshin, të fytyrat e bukura të të rinjve. Ndoqëm meshën në kishën shqiptare, e mbushur plot e përplot, teksa kori këndonte shqip. Të gjithë bashkë. Së pari fitorja është e brendshme, shpirtërore, plot besim…

DASHURIA – ATDHEU I NJERIUT…

nga ANA BARTON
(një nga prozatoret më të njohura dhe më popullore të Rumanisë së sotme. Ka shkruar me qindra artikuj në shtypin letrar dhe ka botuar librat: “Prospekt i një gruaje”, “Mamifer dhe Betimi i humbjes së udhës”, “Parvazi i Zotiti”, “Libri i ndjesive”, vëllimin kolektiv; “I pavdekshmi i zakonshëm”, etj.)

E kam dashur Visar Zhitin qysh para njëzet e pesë vjetësh, ndonëse sot e takoj për herë të parë. Kam takuar poezinë e tij falë Luan Topçiut, i cili më tregoi për shkrimtarin e madh, duke përkthyer ad-hoc disa nga poezitë e tij. Lidhja u bë atëherë, e padukshme, e përjetuar, dhe poezia e Visar Zhitit filloi të jetojë përmes meje dhe nuk u ndal askurrë. Kamaret e zemrës janë të johapësinorta, kësisoj të shumta, mund të hyjnë në to, poezi, vise, poema, kurora pemësh të lulëzuara, dhimbje që buron nga toka, gjaku i shpirtit, hyjnë të gjitha të kashtosura, por pa shkelur këmbët e akëcilit “[…] Edhe trenat flenë në stacionin e fundit./Edhe unë do të vij të rri në buzët e tua,/të shëtisim bashkë nëpër flokët e tua/si në një pyll./Do ta tremb frikën tënde/ si pasqyrimin tënd mbi ujërat që fërgëllojnë,/do ta gëzoj gëzimin tënd/si një hënë pranvere që e mbushim me yje anash,/të gjitha dredhitë e jetës/me dredhi do t’i bëjmë të mira si e qeshura,/ si dhimbja,/ si besnikëria./ Do të vij, patjetër do të vij,/ jo si ankthi i të trokiturave në derë,/as si një letër e futur poshtë saj. Do të vij,/ i butë si zjarri, i egër si zjarri, i ngrohtë si zjarri,/ i marrë dhe i mençur si zjarri,/ tek ty do të vdes si zjarri që s’vdes.
I tillë ka qenë takimi me njeriun që arti i të cilit ka vuajtuar dhe u martirizua për lirinë për të shkruar poezi, për lirinë për t’u shndërruar në dritare nga del në botë poezia, sepse guxoi të ndjejë në mënyrë “të trishtë dhe hermetike”, të cilat u përkthyen në kohën e diktaturës si armiqësi ndaj popullit.
Visar Zhiti nuk bën “pronarin e fjalës’, por të dashurin intim të saj, ai është vena e zgjedhur e gjakut, përmes të cilit fjala i shpërndahet botës në formën e pastër dhe në formën primare të poezisë. Visar Zhiti është vendi prej mishi, gjaku, eshtrash dhe emocionesh në të cilin fjala trupëzohet dhe rritet, rrumbullakësohet, bëhet e plotë, që më pas t’i shpërndahet botës. Visar Zhiti – vendi i kalimit mes botësh dhe ai e di shumë mirë se si është atje, por e di si është dhe përtej, dhe me gazmim dhe përulësi ai shndërrohet në një urë. Ndihet si në poezinë e tij sesi fjala është ekstaza e heshtjes, energjia e fjalës është ajo që hyn tek njeriu pa lënë plagë tek ai, hyn dhe-zë vend, nuk frikëson, nuk zemëron, përkundet duke kënduar me gjakun e personit ku ka hyrë, e zbut dhe e pranon, e krip atë pak dhe e bën më përvëluese, sepse njeriu të mbetet ai që ka qenë që në gjenezë: dashuri, sepse nga dashuria ka ardhur dhe në dashuri do të kthehet. Dashuria është toka e njeriut. Kjo tokë në të cilat Visar Zhiti hedh rrufetë për ta mbjellë përjetësisht dritë.
(Përktheu L. T.)

POEZIA E VISARIT – NDËRGJEGJIA E VRARË E TË GJITHËVE

Nga Dr. LUAN TOPÇIU
(Kritik arti, estet, sociolog dhe veprimtar shqiptar në Rumani. Teksti i mëposhtëm është parathënia e librit “Aripa Franta”/ Flatra e mundur”, me titull Poezia, liria që nuk mund të prangoset)

Pas rrëzimit të komunizmit në Shqipëri, si në çdo vend tjetër të Lindjes, u prit të dilte në dritë “letërsia e sirtarit”, siç është bërë zakon të quhet letërsia e censuruar, e pabotuar, dhe letërsia e burgjeve. Pas shumë dëshmive për dhjetëra dorëshkrime, vepra të pambaruara, drama e romane të shkruara në këtë atelie të ferrit njerëzor – dolën në dritë poezi, romane dhe letërsi që do t’i nënshtroheshin kriterit estetik dhe konkurrencës me letërsinë e botuar.
Një nga shkrimtarët më të talentuar, që kaloi nëpër ferrin komunist do të ishte Visar Zhiti, vepra e të cilit pasuron letërsinë shqipe me një përvojë të panjohur, me një zë që poezia e tejngopur dhe tepër lumtur komuniste nuk e njihte. Visar Zhiti solli në poezinë shqipe pamje nga ferri komunist, përvoja rrëqethëse që do t’i përjetonte vetë si viktimë e komunizmit. Poezia e tij ishte bashkëmoshatare me poezinë e realizmit socialist, e shkruar si në kor e komandë, plot me optimizëm, pa njohur trishtimin, vuajtjen, persekutimin, shtypjen e lirive. Çfarë mund të shënonte një poezi kombëtare që nuk e njihte trishtimin – këtë gjenerator themelor të poezisë-, një poezi që nuk e njihte humbjen, pendimin, brengën, melankolinë, vetminë, që nuk njihte praninë e frikën ndaj Zotit etj. Poezia e Visar Zhitit është pjesë nga e vërteta tragjike, pjesë nga e pathëna dhe e papranuara, është një letërsi që u gatua në errësirën, ku komunizmi u përpoq të mbyllte intelektualët, artistër, zëdhënësit e lirisë. Letërsia e burgjeve ishte një radiografi e shoqërisë shqiptare të kohës, e kryer në pjesën më të dhimbshme e më të turpshme të shoqërisë, në vendin ku shqiptari shtypte shqiptarin që mendonte ndryshe. Me daljen në dritë të kësaj letërsie do të kryej një akt drejtësie në ndërgjegjen kombëtare dhe letërsia shqiptare, aq deficitare ndaj të vërtetës, do të fitonte një përmasë që i mungonte. Me veprën e Visar Zhitit ndërgjegjja e vrarë kombëtare do të rifitonte diçka që e kishte humbur në 50-vjetët e fundit. Zëri që vinte nga kjo “heshtje” ishte tronditës, i rëndë, tragjik – ishte zëri i thellë i ndërgjegjes së lënduar, së shtypur. Ndërgjegjja nacionale kryente një akt pajtimi me vetveten, duke botuar atë pjesë të krijimtarisë kombëtare që ishte mohuar të shihte dritën e botimit.
Visar Zhiti, poeti që u burgos në moshën 27 – vjeçare, pa mundur të afirmohej plotësisht si poet, dënohet për disa poezi të pafajshme dhe detyrohet të kalojë disa nga vitet më të bukura të jetës në burgjet famëkeqe të Spaçit, Qafë Barit etj. Umberto Eco, një nga mendimtarët më të mëdhenj të kohëve tona, do të shprehej kësisoj për nocionin moral, juridik dhe etik të pafajësisë së poetëve të dënuar për shkak të poezisë, duke e ilustruar argumentin e tij me poetin shqiptar Visar Zhiti: Sa e gabuar ishte parathënia e vëllimit të mëparshëm, duke thënë se kishte për qëllim të përkujonte “mbijetesën e shumë shkrimtarëve që u burgosën padrejtësisht gjatë këtyre shtatëdhjetë e pesë vjetëve”. Pse «padrejtësisht»? Me të drejtë, do të thoja unë, të paktën nga pikëpamja e regjimeve që i arrestuan dhe i dënuan ata. Për të justifikuar nevojën e dënimit, nuk është e nevojshme që një shkrimtar të veprojë si subjekt politik, por ashtu si Zenone, ai komploton në mënyrë aktive kundër tiranit.
Shihet qartë në këtë libër rasti i Visar Zhitit: mjaftoi të shkruante poezi të konsideruara nga redaktorët e një shtëpie botuese “të trishtuara dhe hermetike” e pra, kundër regjimit. Pastaj, praktika i kaloi automatikisht Komitetit Qendror të Partisë Komuniste shqiptare e Ministrisë së Brendshme dhe Zhiti fitoi drejtësisht dhjetë vite burg. Kjo poezi i shkakton frikë regjimeve autoritare e diktatoriale edhe nëse flet, si në rastin e Zhitit, edhe për trëndafila.
Por koncepti “letërsia e sirtarit” nuk është aq i vlefshëm për poezinë e Visar Zhitit, sepse krijimi i saj bëhej në rrethana të jashtëzakonshme, ashtu siç do të dëshmonte vetë poeti: Në fillim nuk i shkrova, por i krijova me mend, mes mureve ciklopike të qelisë, në vetmi e ankth, i thosha dhe i thosha me vete që të sfidoja absurdin dhe tmerrin, hetuesinë dhe boshirin. Poezia do t’i bëhet e njohur publikut shqiptar pas viteve ’90. Visar Zhiti boton disa vëllime poetike “Kujtesa e ajrit” 1993, “Hedh një kafkë te këmbët tuaja” 1994, “Mbjellja e vetëtimave’’ 1994 etj. dhe së fundmi, më 2018 në Itali një tjetër përmbledhje në dy gjuhë “Nata është atdheu im”. Poezia e Visar Zhitit – është ajo që krijohet kur njeriu ndodhet në zgrip të jetës, i gjendur atje ku është vështirë të shohësh një pikë dritë (në kuptim të figurshëm dhe te drejtpërperdrejtë), në pikën – limit, ku vdekja është e pranishme, më pranë se kurrë. Poezia shndërrohet në mbrojtësen e tij – mbrojtësja e njeriut të pambrojtur. Nga kjo posturë e skajshme, poezia është shpëtim mendor dhe ekzistencial. Njeriu Visar Zhiti do të ndihej i lidhur ontologjikisht me poezinë, shkaktare e burgosjes së tij, do të shndërrohej në dashuri shpëtimtare. E krijuar si një krijesë e ndaluar, e rrezikshme, kanosëse, e paparashikueshme, tërheqëse deri në aventurë, mikluese deri në mëkat, poezia e Visar Zhitit nuk është një produkt komod profesional, por një përpjekje e mbinatyrshme, një kapërcim, një hop mbi kufijtë e njohur. Kjo poezi nuk është një poezi ludike, e krijuar për të kënaqur e luajtur me fjalët dhe kombinimet e tyre, por poeti do të kryejë këtë lojë të rrezikshme dhe ekzistenciale njëherazi. Krijimi është një problem i rëndë ontologjik. Poezia e Visar Zhitit, kjo parajsë-ferr, kjo liri-robëri, ky dënim dyfish, është një akt sublim. Poeti ka vendosur të flasë, sepse është i dënuar të shprehet, të kuvendojë. Duke folur do të thotë të kalosh përtej – në hapësirën imagjinare – në një çlirues të kohës shkatërruese. Liria duhet të jetë çlirimi nga rreziku i vdekjes dhe dhunës. Poezia, shkaktarja e burgosjes, poezia shtati i vetëm i lirisë, flatra e mundur dhe e vetmja e arratisë. Krijimi – ky mohim i vdekjes – shpëton mentalen dhe shpirtëroren tek poeti. Visar Zhiti, ndonëse pikturon pa e kozmetizuar gjendjen e tij, e sposton lirinë në një terren të papushtueshëm prej askujt, sepse kjo zonë është e dominuar nga subjektiviteti tërësisht i pakontrollueshëm: Duhet shpëtuar fjala/ Duhet shpëtuar kënga deri sa gropat e ditëve të mbillen me mollë/Le të na i pushkatojnë ballet, gjaku im do të hedhë rrënjë/Dhe do të lulëzojë. (Molla e dënimit)
Poezia është liria e paburgosshme. Poeti dëshmon se pikërisht këto zona të shpirtit janë të papushtueshme, ato prodhojnë liri dhe janë liria vetë. As gardianët, as sigurimi nuk mund të burgosin shpirtin e poetit, për fatin e tyre të keq, shpirti i poetit nuk mund të mbyllet. Tekstet, duke qenë se janë të endura (të radhitura, sepse sipas pohimeve të autorit kanë origjinë orale, si vetë gjeneza e vërtetë e letërsisë) në rrethana të skajshme ekzistenciale, nuk kanë shenja artificesh, kërkimesh formale, por burojnë natyrshëm, plot plasticitet, duke u rrekur të thonë të vërteta të mëdha dhe përfundimtare. Kjo lloj poezie nuk ka kohë për poza, modë, trille, gjeste të mistershme e tejet elegante – impaktin ajo e krijon me dëshmitë rrëqethëse, me mesazhin e saj nga “shtëpia e vdekjes”. Të tilla mesazhe do të dërgonin Dostojevski, Lorka, Sollzhenicini, Stainhard, Mitrush Kuteli, Petro Marko etj. Përpjekja për të thënë gjëra përfundimtare, të formuluara në kushte të skajshme jetësore – dëshmon energjinë e fshehtë e mbinatyrore të poetit. Poezia do të jetë rruga e komunikimit me botën – komunikim i ndaluar, poezia do jetë dashuria – dashuri e ndaluar, poezia do të jetë bota – bota e ndaluar. Poeti nuk niset nga ndjesia e formës, por nga vetë ndjenja. Struktura e tij introvertite, e ndjeshme, e trishtuar, zhvillohet përmes një impulsi rrëfyes, si një protestë dhe një thirrje implicite për ndihmë, me një aspekt emocional bruto, duke u gjendur më pranë rrënjëve të lirizmit. Poeti është i joshur të njohë, të përshkruajë me rigorozitet, shumë nga iluzionet, ëndrrat e veta, vuajtjet e veta – për të mos i lënë të vdesin. Zëri i tij është i thellë, tragjik për atë çka dëshmon. Goethe fliste për poezinë se është rregullator i imazheve. Poezia e burgut është vetëm njëra anë e poezisë së Visar Zhitit, por pa dyshim, më relevantja në vëllimin “Flatra e mundur”. Përmes këtyre pamjeve të tmerrshme, rrëqethëse, shokante, poeti krijon poezi, art – ashtu siç do të shprehej Majakovski se poezia zëvendëson bukurinë e thjeshtë të vdekjes në një tjetër bukuri.
Visar Zhiti, vjen përpara lexuesit rumun me librin e tij të tretë Flatra e mundur/Aripa franta. Diçka e re në këtë edicion është se po botojmë poezi të shkruara në Rumani gjatë vizitave të tij në Bukuresht, Konstanca, Curtea de Argeş, Sinaia; shumica e shohin dritën e botimit për herë të parë.

5 POEZI NGA LIBRI I RI I VISAR ZHITIT

 

“Turp-turp”, Lleshaj pritet me protesta në Durrës: Na ke helmuar (video)

DURRËS

Një incident ka ndodhur sot gjatë vizitës së Ministrit të Brendshëm Sandër Lleshaj në Durrës. Lleshaj i shoqëruar nga kreu i Policisë Ardi Veliu dhe kryebashkiaku i Durrësit Vangjush Dako ka mbërritur në Universitetin “Aleksandër Moisiu” ku është pritur me protesta nga studentët, të rinj të strukturave të Partisë Demokratike.

Në momentin që Lleshaj dhe Dako mbërritën në universitet u pritën me thirrjet “turp”, “turp”, “turp”. Dako ka hyrë brenda ndërsa ministri i Brendshëm është përballur me studentët.
Një nga të rinjtë e akuzon ministrin e se e ka helmuar me gaz lotsjellës.

Lleshaj: Çfarë do doje prej meje?
Studenti: Për çfarë keni ardhur këtu? Ju nuk ju takon me ardh në asnjë vend të Shqipërisë. Ju jeni qeveri ilegjitime. Vini këtu dhe e marrim vesh një orë më parë se po vjen ministri. Sikur është duke ardhur shërbimi sekret.
Lleshaj: Ju e caktoni ku hyj unë e ku nuk hyj unë.
Studenti: Nuk e caktojmë ne, ne duhet ta dimë.
Lleshaj: Kush jeni ju?
Studenti: Unë jam Ndrec Pjetraj qytetar i këtij vendi që ti më kë helmuar mua. Je ministri i Brendshëm, na ke helmuar me gaz.
Lleshaj: Nëse do të vish të komunikosh hajde komuniko mos fol kështu.
Studenti: Kemi komunikuar aty në shesh me lëndë kimike. Po sot çfarë do bëni, hë na thoni? Kush janë masat që do merrni? Do më arrestojnë këta shoqëruesit tuaj. Turp t’ju vijë!
Lleshaj: S’kam ardhur për këtë punë.

Debati nuk ka vijuar më gjatë por ministri është përcjellë brenda Universitetit me thirrjet “Turp, turp”.

“Ne nuk do të kemi ndarje me protestuesit. Turp, turp, turp!”, thirrën të rinjtë.

Detajet: 26 gëzhoja në vendin ku u vra Jurgen Kurti, 10 të shoqëruar në polici

Detaje të reja zbulohen për vrasjen e 26-vjeçarit Jurgen Kurti mbrëmjen e djeshme në rrugën “Zef Jubani” pranë stadiumit ‘Selman Stërmasi’.

Kurti është ekzekutuar pranë banesës së tij më breshëri plumbash, pasi në vendngjarje policia gjeti dhe sekuestroi 23 gëzhoja pistolete.

Dyshohet se dy persona ende të paidentifikuar i kanë bërë pritë pranë banesës së tij 26-vjeçarit dhe e kanë që qëlluar nga një makinë ngjyrë gri duke i shkaktuar vdekjen e menjëhershme.

Deri më tani policia ka shoqëruar 10 persona për t’u marrë në pyetje, ndërsa pista kryesore e vrasjes është ajo e hakmarrjes. Viktima kishte qenë dy herë i shoqëruar për akuzën e vrasjes, por me pas ishte shpallur i pafajshëm.

Forcat e policisë kanë shoqëruar edhe familjarët e tregtarit të vrarë në Durrës pak kohë më parë Agim Arapaj, vrasje për të cilën është akuzuar Jurgen Kurti.

Në vitin 2016 ai u arrestua për vrasjen e të atit, por u lirua pasi daja i tij mori përsipër autorësinë e ngjarjes.

Ai po ashtu akuzohet si i përfshirë në një sherr ku mbeti i vrarë qiramarrësi i dyqanit të tij në Durrës më 11 prill 2017, por mundi t’i shpëtojë akuzës, ndonëse familjarët e të ndjerit Agim Arapi, akuzuan Kurtin si autorin e vrasjes.

Për vrasjen e Agim Arapit më 11 prill në Durrës, u dënuan vetëm dy vëllezërit Kujtim dhe Kostandin Ekonomi, një ndër të cilët ishte vjehrri i 26-vjeçarit. Pavarësisht akuzave, 26-vjeçari ia doli me sukses t’i shpëtojë drejtësisë në të dy rastet.

Policia vijon hetimet dhe po këqyr kamerat e sigurisë për zbardhjen e plotë të ngjarjes.

Maqedonia e Veriut, një shqiptar kryetar i Federatës së Futbollit

Për herë të parë shtëpia maqedonase e futbollit do të drejtohet nga një shqiptar. Në Kuvendin zgjedhor të Federatës së Futbollit, shqiptari Muhamed Sejdini është zgjedhur me shumicë dërrmuese votash.

Muhamed Sejdini është presidenti i ri i Federatës së Futbollit të Maqedonisë. Në Kuvendin zgjedhor të zhvilluar në Ohër nga 96 delegatë që numëron gjithsej federata, 90-të ishin prezent dhe 82 votuan “Pro” zgjedhjes së Sejdinit në krye të Shtëpisë së Futbollit vendor.

Në garën për postin e presidentit të FFM-së, Sejdini ishte kandidati i vetëm dhe kjo është hera e parë që një shqiptar do ta udhëheq FFM-në.

Muhamed Sejdini: “Nuk do të kisha thënë se për herë të parë është shqiptar apo maqedonas. Ne këtu flasim gjuhën e futbollit dhe rëndësi ka më i miri. Rëndësi ka që të çojmë futbollin përpara dhe dyert e federatës janë të hapura për të gjithë ata që kanë ide dhe që duan që të zhvillohet futbolli në vend”.

Në Kuvendin zgjedhor të federatës vendore morën pjesë Davor Shuker si anëtar i Komitetit të UEFA-së, Hejdi Beha nga FIFA si dhe Gazmend Rustemi si përfaqësues i Agjencisë për Rini dhe Sport.

Sejdini në këtë post do të zëvendësojë Ilço Gjorgjioskin që vitin e kaluar u tërhoq nga kreu i FFM-së, ndërsa Sejdini ishte zëvendës president i këtij institucioni në pesë vitet e fundit.

Lenjani largohet nga kombëtarja: Panuçi kalimtar, sa të jetë nuk vij më

Ermir Lenjani largohet nga kombëtarja shqiptare e futbollit. Lojtari i njohur ka vendosur që të mos pranojë të grumbullohet më për ngjyrat kuqezi, pasi trajneri italian në krye të Shqipërisë e ka lënë jashtë listës për ndeshjet e radhës. Përmes një postimi në faqen e tij në Facebook, ai thotë se pavarësisht se është duke kaluar një formë shumë të mirë, tekniku nuk e ka ftuar.

Ermir Lenjani mbyll reagimin duke theksuar se Panuçi është kalimtar dhe sa të jetë ai nuk do të veshë më fanellën kuqezi. Më 22 mars Shqipëria do të nisë eliminatoret e Europianit 2020 ku fillimisht do të përballet me Turqinë dhe 3 ditë më pas me Andorën.

Postimi i plotë i Ermir Lenjanit

Që nga viti 2013 jam pjesë e Kombëtares shqiptare dhe ndihem krenar për këtë gjë. Sa herë jam ftuar e kam pranuar ftesën me dëshirën më të madhe pasi çdo herë kur e kam veshur fanellën kuq e zi e kam veshur me shumë dashuri. Kam qenë gati gjithmonë, kam sakrifikuar shumë, jam gjakosur, kam qarë e kam qeshur si futbollist i Shqipërisë. Kam pranuar edhe stolin, por jam respektuar gjithmonë. Tani në dy vitet e fundit jam duke kaluar nëpër një formë shumë të mirë, por po injorohem nga trajneri momental i Kombëtares. Nuk kam luajtur asnjë minut në Ligën e Kombeve, por nuk kam bërë zhurmë dhe kam vazhduar të punoj edhe më fort. Kur lëndohen 4-5 lojtarë trajnerit i bie në mend që luan dikund Ermir Lenjani dhe më dërgon ftesë. Faleminderit, por JO. Me lot në sy e them se nuk do të grumbullohem më me Kombëtaren sa të jesh ti aty. Kam kontribuar shumë dhe meritoj respekt. Dashuria ime për Shqipërinë është më e madhe se urrejtja jote për mua. Unë kam qenë, jam dhe gjithmonë do të jem djalë i Shqipërisë, ndërsa ti je vetëm kalimtar.

Tivari i panjohur, qartazi një vend shqiptar!

Tivari, sot i njohur edhe si Tivari i Ri, është qytet bregdetar në Malit të Zi. Porti më i madh i Malit të Zi si dhe qendra e Komunës së Tivarit. Në pranverën e vitit 1945, Tivari ishte vendi ku u masakruan rreth 1500–2000 shqiptarë në rastin e quajtur Masakra e Tivarit.

Në gjuhën shqipe njihet si Tivar, ndërsa në gjuhët sllavojugore thjeshtë si Бар/Bar. Emri i këtij qyteti është i lidhur me emrin e qytetit të Barit në Itali dhe i cili përshkruan poziten gjeografike, përballë qytetit të Barit dhe në anën e përtejme të detit Adriatik.

Ekspedita të ndryshme të arkeologëve kanë vërtetuar se sipërfaqja e qytetit dhe rrethinës së tij kanë qenë të populluara që në parahistori. Materialet e gjetura tregojnë prezencën e Ilirëve. Mendohet se qyteti është ndërtuar mbi apo në afërsi të qytetit të lashtë të njohur si Antipargal në shekullin e VI. Emrin Antibarium (Përballë Barit në Itali) duket të jetë përmendur rreth shekullin X. Duket se shumë sundues të Dioklesë kanë përdorur këtë qytet si seli të tyre. Kështu sunduesi i parë i Dioklesë Mihali e ka konfirmuar kurorëzimin në këtë qytet sikurse më vonë Bodini.

Nga 1166 deri më 1183 qyteti ishte nën zotërimin e bizantinëve nga të cilët Stefan Nemanja e kishte marrë dhe bashkangjitur së bashku me Zetën sundimit të tij në Rashkë. Nga relacioni i kryepeshkopit të Tivarit Guljelm Adam drejtuar Dukës së Burgonjës Filipit të VII Valua, 1332.

Argjipeshkvi i Tivarit Gulielm Adae shkruan ne 1332 një vepër në latinisht për mbretin e Francës Filipi VI dhe nuk harron të shkruaje këtë frazë lapidare : “Shqiptarët kanë një gjuhë krejt tjetër dhe të ndryshme nga latinishtja, kanë alfabetin latin në të tërë librat e tyre”. Nga viti 1443 deri 1571 qyteti administrohej kryesisht nga Venedikasit. Gjatë mesjetës ishte qendër e bregdeti jugorë dhe kishte një status qytet-shteti deri sa më 1571 bie nën sundimin otoman, Selim II, deri më 1878.

Shkencëtari njohur italian Gjuliem Markoni vendosi lidhjen e parë telegrafike midis Tivarit dhe Antibarit më 30 gusht 1904 dhe më 1908 për herë të parë futet në përdorim linja hekurudhore cila e bënte këtë qytet ndër qytet e parët të lidhura me hekurudhë në Ballkan (1913). Tivari ishte po ashtu ndër qytetet e parë në Mal të Zi që filloi luftën kundër fashistëve (13 qershor 1941). Që nga lufta e dytë botërore e deri në ditët e sotshme qyteti është në përbërje të Republikës së Malit të Zi dhe është qendër komune.

burimi: ina-online.net

Albin Kurti kërkon zgjedhje të reja: Ndryshimi tashmë është nevojë jetike

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje Albin Kurti është shprehur se mbajtja e zgjedhjeve të reja në Kosovë është shumë e nevojshme. Duke renditur një sërë problemesh, kreu i Vetëvendosjes thekson se ligjin për mbrojtjen sociale është tepër i cunguar dhe nuk reflekton përmirësim në jetën e qytetarëve të Kosovës.

“Çdo i treti banor i Kosovës ka qasje të vështirë në kujdesin shëndetësor, kurse çdo i pesti nuk kërkon shërbime edhe në rast të sëmundjes, për shkaqe ekonomike. Vdekshmëria e foshnjeve në Kosovë është katërfish më e lartë sesa mesatarja në Bashkimin Evropian. Çdo i nënti fëmijë në Kosovë punon, ndërkaq vetëm çdo e teta grua ka një vend pune. Kosova i ka 34 ligje për mbrojtje sociale por pak zbatohen”, shkruan Kurti.

Lideri i Vetëvendosjes ri përsëriti se ligjet në Kosovë nuk janë të këqija, por institucionet janë të dobëta dhe njëherësh qëndrojnë larg nevojave të qytetarëve.

“Investimet në ekonomi zhvillimore kanë rënë, gjersa korrupsioni nëpër ndërmarrje publike është rritur. Institucionet e shtetit janë përgjigja për nevojat e shoqërisë dhe të drejtat e qytetarëve, e jo shans për interesat private dhe partiake. Ndryshimi tashmë nuk është zgjedhje, por nevojë jetike. Andaj, zgjedhjet e reja janë aq shumë të nevojshme”, shprehet me tej Kurti.

Regjizorja arbëreshe sjell një film për origjinën e saj shqiptare

Regjizorja me origjinë arbëreshe Francesca Olivieri do të sjellë në kinematë e jugut të Italisë një film me titullin “Arbëria”. Në këtë film flitet për origjinën e saj dhe regjizorja na flet për lidhjet e hershme që ajo ka me Shqipërinë, e sesi stërgjyshërit e paraardhësit i kanë ardhur nga ajo që dikur quhej Arbëri, e sot Shqipëri.

Filmi është një dedikim për komunitetin arbëresh, i cili jeton në disa fshatra të bukur dhe të vegjël të Kalabrisë dhe Basilikatës. Ky film do të paraqitet në disa kinema në qytetet italiane, duke pasur mbështetje nga produksioni filmik “Lucana Film e Calabria”, ndërsa si aktore kryesore do të jetë po një kalabreze, e mirënjohura Katerina Misasi.

Regjizorja, nëpërmjet personazhit kryesor në film, Aidas, familja e të cilës ka origjinën në qytetin e vogël të Santa Caterina Albanese, tregon temën e zbulimit të origjinës së saj dhe lidhjeve të ngushta me ‘tokën amë”, Arbërinë ose Shqipërinë e sotme. Gjithçka i dedikohet arbëreshëve, një komunitet në Italinë e Jugut.